SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT THẠCH THÀNH 4

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC
TƯ VẤN HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH KHỐI 12
Ở TRƯỜNG THPT THẠCH THÀNH4

Người thực hiện: Lê Thị Giang
Chức vụ: Tổ trưởng tổ Hành chính
SKKN thuộc lĩnh vực: Tư vấn hướng nghiệp

THANH HÓA, NĂM 2021


MỤC LỤC
1. Mở đầu..............................................................................................................1
1.1. Lí do chọn đề tài.............................................................................................1
1.2. Mục đích nghiên cứu......................................................................................2
1.3. Đối tượng nghiên cứu.....................................................................................2
1.4. Phương pháp nghiên cứu................................................................................2
2. Nội dung...........................................................................................................2
2.1. Cơ sở lí luận....................................................................................................2
2.2. Cơ sở thực tiễn................................................................................................3
2.3. Thực trạng công tư vấn hướng nghiệp...........................................................3
2.4.Giải pháp đạt hiệu quả trong công tác tư vấn hướng nghiệp...........................4
2.5 Hiệu quả trong công tác tư vấn hướng nghiệp...............................................11
3. Kết luận, kiến nghị.........................................................................................11
3.1. Kết luận.........................................................................................................11
3.2. Kiến nghị......................................................................................................12

nghiệp phổ thông trung học, những học sinh đều mong muốn tìm cho mình một
nghề ổn định, nhưng chọn nghề nào trong cơ chế thị trường hiện nay đã ảnh
hưởng rất nhiều đến suy nghĩ của học sinh. Vốn hiểu biết thực của học sinh về
nghề giúp các em lựa chọn đúng đắn một nghề phù hợp với mình và nghề đó có
tồn tại lâu dài hay khơng. Trong những buổi tập trung hoạt động hướng nghiệp
cho học sinh khối 12 Trường THPT Thạch Thành 4 làm theo từng chủ đề giáo
viên được phụ trách giới thiệu, phát phiếu thăm dị, phân tích đặc điểm của một
số ngành, nghề phù hợp với nhu cầu thực tế ở địa phương và từng bước giúp các
em trả lời được những câu hỏi trên, chọn ngành học vừa phù hợp với sức học,
vừa với khả năng tài chính của gia đình chu cấp trong q trình học tập lại vừa có
thể đáp ứng được theo nhu cầu tuyển dụng của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp
trong cả nước.
Lê Thị Giang - THPT Thạch Thành 4

1


Giải pháp nâng cao hiệu quả trong công tác tư vấn hướng nghiệp cho học sinh khối 12 ở trường
THPT Thạch Thành 4.

Học sinh trường THPT Thạch Thành 4 đa số các em là dân tộc hiểu số, sau
khi tốt nghiệp số ít học sinh lớp chọn, gia đình có điều kiện cho ăn học thì các em
lựa chọn cho mình bước vào các trường đại học cịn phần đơng là các em lựa
chọn cho mình con đường học nghề hoạc đi làm công ty may, công ty sam sung
giúp đỡ gia đình, vì thế lựa chọn nghề cho các em là một nhu cầu thiết yếu nhất.
Bản thân tôi là nhân viên được hiệu trưởng giao nhiệm vụ phụ trách về công tác
tuyển sinh đại học, cao đẳng đồng thời là một người tham gia tư vấn hướng
nghiệp cho các em hằng năm của nhà trường, tôi luôn cố gắng hướng dẫn cho
các em thi vào những trường đại học đúng theo năng lực và nguyện vọng của
mình và những học sinh khơng có khả năng học tiếp nên theo học nghề, hướng

2


Giải pháp nâng cao hiệu quả trong công tác tư vấn hướng nghiệp cho học sinh khối 12 ở trường
THPT Thạch Thành 4.

để nâng cao hiệu quả của tư vấn hướng nghiệp. Tư vấn hướng nghiệp có ý nghĩa
đối với học sinh, giúp các em chọn nghề phù hợp với nhu cầu xã hội.
Tư vấn hướng nghiệp giúp chọn nghề phù hợp là một việc không đơn giản.
Nhấn mạnh vai trò của sự phù hợp nghề, cố Bộ trưởng Tạ Quang Bửu đã nói: “có
những nghề phù hợp với sở trường và năng lực, nhưng chưa thể là nghề “kiếm
cơm”. Tuy vậy, đến một giai đoạn chín muồi, khi đã thực sự vững tay nghề sở đắc
thì sẽ bước vào thời “nhất nghệ tinh, nhất thân vinh”. Tư vấn hướng nghiệp cho
học sinh THPT chính là giúp các em học cách làm chủ cuộc đời mình, làm chủ
tương lai. Tư vấn hướng nghiệp có hiệu quả sẽ góp phần tạo ra một lực lượng lao
động trong tương lai có định hướng rõ ràng, có năng lực nghề nghiệp tốt, sẽ góp
phần làm tăng năng suất lao động, là tiền đề cho sự phát triển xã hội.
2.2 Cơ sở thực tiễn
Tư vấn hướng nghiệp là biện pháp trọng tâm giúp các em định hướng nghề
nghiệp tương lai một cách rõ ràng, lựa chọn trường thi, ngành học cho phù hợp.
Tuy nhiên, tư vấn hướng nghiệp chưa được coi trọng và đầu tư đúng mức, đa số
học sinh THPT tới ngày làm hồ sơ tuyển sinh vẫn rất mơ hồ về chọn nghề, nhất là
khơng có hiểu biết đầy đủ, có hệ thống về phương pháp chọn nghề phù hợp.
Bằng chứng là số liệu khảo sát số lượng học sinh 264 em khối 12 trường
THPT Thạch Thành 4 đầu năm học 2020 -2021 cho thấy:
Chỉ có 35,5% trả lời đúng thế nào là chọn nghề phù hợp, có 40,5% trả lời
sai về định hướng nghề nghiệp và 22% trả lời chưa rõ ràng về nội dung còn mơ
hồ, lúng túng trong cách chọn nghề. Công tác hướng nghiệp trong nhà trường phổ
thông có nhiều hạn chế dẫn đến đa số học sinh rất lúng túng trong việc chọn
hướng đi, ngành học, trường thi, khi làm hồ sơ tuyển sinh đại học, cao đẳng. Các

nhiều em có hồn cảnh khó khăn, gia đình khơng đủ điều kiện để ni ăn học.
Lứa tuổi các em suy nghĩ theo quán tính thích gì làm nấy nên rất cần đến sự tư
vấn hướng nghiệp của nhà trường để các em có hướng đi đúng đắn.

Hình ảnh học sinh bây giờ thích gì làm nấy.
Trước thực trạng như vậy tôi đã suy nghĩ, làm sao để học sinh có thể sau khi
tốt nghiệp THPT có thể kiếm cho mình một cái nghề ổn định để sau này có cuộc
sống đỡ vất vả, làm chủ được kinh tế cho gia đình. Vì vậy tơi đã chọn công tác tư
vấn hướng nghiệp để các em có thể hiểu sâu hơn về nghề nghiệp của mình sau
này có hướng đi lựa chọn nghề phù hợp với năng lực.
2.4. Giải pháp đạt hiệu quả cao trong công tác tư vấn hướng nghiệp.
Có thể hiểu tư vấn hướng nghiệp là một hệ thống những biện pháp tâm lý,
giáo dục nhằm đánh giá toàn bộ năng lực thể chất và trí tuệ của học sinh đối
chiếu các năng lực đó với những yêu cầu do nghề đặt ra đối với người lao động,
có cân nhắc đến nhu cầu nhân lực của địa phương và xã hội, trên cơ sở đó cho họ
những lời khuyên về chọn nghề có căn cứ khoa học, loại bỏ những trường hợp
may rủi, thiếu chín chắn trong khi chọn nghề.
Lê Thị Giang - THPT Thạch Thành 4

4


Giải pháp nâng cao hiệu quả trong công tác tư vấn hướng nghiệp cho học sinh khối 12 ở trường
THPT Thạch Thành 4.

Ở trường THPT Thạch Thành 4 tư vấn hướng nghiệp thường tập trung vào
những nội dung sau:
Giúp học sinh định hướng đúng về nghề nghiệp tương lai bằng cách cung cấp
những thông tin về hệ thống ngành nghề và hệ thống các trường đào tạo nghề
trong xã hội; giới thiệu những ngành, nghề mà xã hội, địa phương đang có nhu

nhiệm vụ trọng tâm của trường dành cho học sinh trường THPT Thạch Thành 4.
Tư vấn hướng nghiệpcho học sinh đạt hiệu quả cao thì ta cần phải định
hướng nghề, tư vấn nghề, tuyển chọn nghề.
Định hướng nghề giúp hoc sinh hiểu biết về thế giới nghề và đặc điểm của
nghề định chon từ đó giúp học sinh lựa chọn nghề để học , đáp ứng nhu cầu thị
trường lao động

Lê Thị Giang - THPT Thạch Thành 4

5


Giải pháp nâng cao hiệu quả trong công tác tư vấn hướng nghiệp cho học sinh khối 12 ở trường
THPT Thạch Thành 4.

Tư vấn nghề, thông qua các hoạt đông học tập, hoạt động ngoại khóa, học
nghề làm cho học sinh bộc lộ năng lực, sở trường , năng khiếu về một nghành
nghề nào đó, giúp cho học sinh có thể chọn nghề phù hợp với bản thân

Giáo viên tư vấn hướng nghiệp cho học sinh
Tuyển chọn nghề, khi tư vấn cho học sinh chúng ta đưa ra thông tin về nhu
cầu nhân lực và thị trường lao động và giúp học sinh tự nhận ra hứng thú năng
lực về thể chất và tinh thần, tính cách phù hợp với nghề giúp các em giải tỏa
được lo lắng khi chọn nghề nào đó khi học xong lại khơng xin được việc.
Sự hợp nhất của ba hoạt động này giúp cho học trong hoạt động tư vấn hướng
nghiệp có thể chọn được một nghề nào vừa phù hợp với khả năng và nghề đó đáp
ứng đươc nhu cầu của thị trường lao động.

Lê Thị Giang - THPT Thạch Thành 4



Giải pháp nâng cao hiệu quả trong công tác tư vấn hướng nghiệp cho học sinh khối 12 ở trường
THPT Thạch Thành 4.

Nhiều em cũng muốn lựa chọn học ngành nghề phù hợp với mình nhưng vẫn
cịn phân vân chưa biết chọn ngành nào

Những thắc mắc, chưa hiểu rõ chọn nghề, chọn trường của các em học
sinh sẽ được ban tư vấn hướng nghiệp giải đáp, tư vấn rõ hơn để các em hiểu biết
sâu hơn về nghề nghiệp mà lựa chọn cho mình con đường thích hợp.

Lê Thị Giang - THPT Thạch Thành 4

8


Giải pháp nâng cao hiệu quả trong công tác tư vấn hướng nghiệp cho học sinh khối 12 ở trường
THPT Thạch Thành 4.

Giáo viên tư vấn, giải đáp câu hỏi học sinh chưa hiểu rõ về nghề nghiệp
Giải pháp 3: Ban tư vấn hướng nghiệp kết hợp với đoàn trường và giáo viên
chủ nhiệm phụ trách công tác tư vấn hướng nghiệp cho học sinh. Ban tư vấn
phải nắm vững nội dung chương trình hoạt động hướng nghiệp theo kế hoạch
theo chủ đề hàng tháng và tuyên truyền cho các em biết được buổi học ngoại
khóa là tư vấn hướng nghiệp như một buổi học chính khóa và làm thế nào tạo sự
hưng phấn cho các em chọn nghề phù hợp với bản thân, điều kiện gia đình và xã
hội.

Lê Thị Giang - THPT Thạch Thành 4


mạnh, mặt yếu từ đó rút ra kinh nghiệm về hình thức tổ chức buổi hoạt động tư
vấn nghề nghiệp đạt hiệu quả nhất.

Hiệu trưởng tham gia buổi tư vấn hướng nghiệp cho học sinh
2.5. Hiệu quả trong công tác tư vấn hướng nghiệp
Hoạt động hướng nghiệp làm thay đổi nhận thức của các em, giúp cho học
sinh trường THPT Thạch Thành 4 hiểu rõ về khả năng của bản thân và điều kiện
gia đình để lựa chọn hướng đi chọn nghề nghiệp cho phù hợp. Sự lựa chọn nghề
nghiệp của các em trường THPT Thạch Thành 4 có sự đam mê, có năng lực, cơ
hội chọn nghề nghiệp phù hợp với từng học sinh.
Quá trình triển khai thực hiện trong năm học 2020 -2021 so với những
năm học trước công tác hướng nghiệp đã làm thay các suy nghĩ các em học sinh
trường THPT Thạch Thành 4. Học sinh đã biết tìm hiểu nghề nghiệp của mình
đúng năng lực, thưc tế của nhu cầu xã hội và phù hợp với điều kiện gia đình của
từng em.
Kết quả thu được qua tư vấn hướng nghiệp cho học sinh
Đi làm
Đi học
Đi học
Nghề
TT
Khối
Năm học
phụ giúp
ĐH - CĐ
nghề
khác
gia đình
1
12

Thứ ba, giáo viên chủ nhiệm là người có vai trị quan trọng, được tác động
vào việc nhận thức chọn nghề nghiệp của học sinh. Giáo viên chủ nhiệm cũng là
người chỉ dẫn các em làm hồ sơ dự thi đại học, cao đẳng và lựa chọn nghề
nghiệp.
Thứ tư, để các lực lượng bên trong nhà trường tham gia tốt vào công tác
tư vấn hướng nghiệp, lãnh đạo trường cần chỉ đạo sâu sát, quan tâm bồi dưỡng
thường xuyên và kiểm tra kịp thời.
Qua một số năm làm việc dưới sự chỉ dẫn của lãnh đạo nhà trường và tự
học hỏi, tôi đã thực hiện khá tốt một số công việc cụ thể trong công tác tư vấn
hướng nghiệp cho học sinh khối 12. Tôi đã định hướng, phân loại được học sinh
trường THPT thành thành 4 có cái nhìn đúng đắn về chọn nghề nghiệp, đã phân
luồng được học sinh ngay sau khi tốt nghiệp và đã lựa chọn được ngành nghề phù
hợp với nhu cầu bản thân, gia đình của từng học sinh đã giúp các em hiểu rõ được
chọn nghề nghiệp trong tương lai.
3.2. Kiến nghị
Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo:
Tổ chức tập huấn bồi dưỡng cho giáo viên các trường THPT trên địa bàn
phụ trách về công tác hướng nghiệp.
Mỗi trường THPT nên có một giáo viên chun trách về cơng tác hướng
nghiệp để cho học sinh THPT được học, được tuyên truyền hiểu biết hơn về công
tác hướng nghiệp.
Đối với trường THPT:
Nhà trường bố trí nhiều thời gian hơn nữa tổ chức công tác tư vấn hướng
nghiệp cho học sinh.

Lê Thị Giang - THPT Thạch Thành 4

12




1

Một số biện pháp nâng cao hiệu quả
quản lý văn bản đi, văn bản đến, lập
hồ sơ, quản lý hồ sơ trong công tác
Văn thư - Lưu trữ ở trường THPT
Thạch Thành 4.

2019-2020

Cấp đánh
giá xếp loại

Xếp
loại

Sở GD&ĐT
Thanh Hóa

C

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1, Sách cẩm nang, sổ tay tư vấn hướng nghiệp
2, Sách hoạt động hướng nghiệp 12
3, Sách định hướng nghề nghiệp, lựa chọn học nghề theo tiêu chuẩn đào tạo
4, Sách hướng nghiệp 4.0
5, Sách nghề cho bạn, nghề cho tôi
6, Một số bài báo, tài liệu tham khảo trên Internet