Bệnh Khuyết Tật MUCOPOLYSACCHAROSIS
Ts Võ Nguyễn Tinh Vân

chuyểnHội Chứng Sanfilippo (Phần 3) C. MPS III
1. Tổng Quát.
Còn gọi là hội chứng Sanfilippo, do bác sĩ Sylvster Sanfilippo tại Hoa Kỳ mô tả bệnh vào
năm 1063. Tính đến nay có 4 diếu tố được khám phá là nếu thiếu thì sẽ gây ra bệnh, tùy
theo việc thiếu diếu tố nào mà ta có tên bệnh khác nhau, nói chung có 4 chứng bệnh
không khác nhau mấy là:
Sanfilippo A
Sanfilippo B
Sanfilippo C, và
Sanfilippo D.
Riêng loại B đôi khi có hình thức rất nhẹ, người ta lớn lên mạnh khoẻ bình thường, vài
người dường như sinh ra phản ứng về diếu tố (enzyme) làm chậm lại mức tiến triển của
bệnh, với người khác bị nặng hơn thì diếu tố trong cơ thể có vẻ không có hoạt động gì.
Tuy nhiên ta cần hiểu rằng tất cả ai có hội chứng Sanfilippo đều có chung tình trạng bệnh
cho dù có triệu chứng nhẹ. Tỉ lệ bệnh nói chung là 1/70.000, tại Úc chúng thay đổi giữa
bốn loại ở trên từ 1/144.000 đến 1/1.407.000.
Di Truyền.
Vài di truyền tử trong người có tính liệt (recessive), có nghĩa ta mang di truyền tử ấy (tức
có mầm bệnh) nhưng nó không ảnh hưởng sự phát triển của ta. Bệnh MPS III gây ra do
một di truyền tử liệt như vậy. Nếu ai mang mầm bệnh thành hôn với người khác cũng
mang mầm bệnh, thì rủi ro sinh con mắc bệnh cho mỗi lần mang thai là 0.25, trẻ phát
bệnh vì mang di truyền tử liệt của cả hai cha mẹ. Tỉ lệ cho anh chị em lành mạnh mà
mang mầm bệnh của trẻ có bệnh MPS III là 2/3. Đây là bệnh hiếm nên việc lập gia đình
với ai khác cũng mang mầm bệnh có tỉ lệ rất thấp, miễn là người ta không thành hôn với
anh chị em họ hay thân nhân gần trong gia tộc.

Trong tất cả những bệnh MPS thì hội chứng Sanfilippo cho khuyết tật nhẹ nhất về thân
thể; hành vi của em có thể làm việc khám bệnh hóa khó khăn, nhưng cha mẹ chớ nên vì
vậy mà bỏ qua không khám để chữa trị những tật nhẹ và chữa được như tai nhiễm trùng.
Vài triệu chứng cần quan tâm đặc biệt là:
a. Điếc do hệ thống trong tai bị hư hại.
Chuyện quan trọng là có khám tai thường xuyên, vì bệnh về tai sẽ cho ảnh hưởng đối với
giọng nói và cách đáp ứng của trẻ. Đôi khi có đau tai làm trẻ hóa ra hung hăng, la khóc.
Chứng 'tai dính, glue ear' có thể chữa bằng cách gây mê và gắn ống thông grommet.
b. Bệnh về ruột.
Nhiều trẻ Sanfilippo hay bị tiêu chảy mà người ta chưa biết nguyên do. Có ý kiến cho là
hệ thần kinh điều khiển việc này bị hư hại. Tật có thể biến mất khi trẻ lớn dần, mà cũng
có thể hoá tệ hơn khi uống thuốc trụ sinh nhằm trị bệnh khác. Thuốc làm ruột bóp chậm
lại có thể có ích cho vài em, với em khác thì tình trạng khá hơn khi cho ăn thức ăn ít chất
sợi. Khi em lớn và bớt linh hoạt, cơ yếu đi thì có thể sinh ra bón; bình thường cách đối
phó là ăn nhiều chất sợi, uống nhiều nước nhưng nếu làm vậy không có hiệu quả thì bác
sĩ có thể cho dùng thuốc xổ.
c. Động kinh.
Trong giai đoạn sau của bệnh một số trẻ có thể bắt đầu bị động kinh nhỏ (petit mal), hay
động kinh lớn (grand mal), bất tỉnh và tay chân co giật. Có nhiều thuốc trị hai tật này theo
toa bác sĩ.
d. Hành vi trục trặc.
Có nhiều thuốc khác nhau được dùng để kiểm soát hành vi, thuốc thông dụng nhất là
melleril, bạn cần hỏi bác sĩ dể biết thêm chi tiết.
e. Khó ngủ.
Người có MPS III hay bị khó ngủ. Để trị chứng này thì tại Anh người ta cho trẻ mà thần
kinh hư hại dùng chất melatonin. Chất này được tổng hợp từ chất serotonin do tùng quả
tuyến (pineal gland) trong não tiết ra đáp ứng với chu kỳ sáng/tối trong ngày ở môi
trường bên ngoài, và có vai trò quan trọng trong việc ta muốn đi ngủ. Khi trời tối, tùng
quả tuyến bắt đầu tiết ra chất serotonin, nó khích động trung khu não làm ta buồn ngủ.
Melatonin tỏ ra có hiệu quả cho khoảng 3/4 trẻ em được trị bằng thuốc này. Có vài điều