Phần Mở Đầu
Bước vào thế kỷ 21 ngành du lịch càng ngày càng có những thay đổi rõ rệt.
Du lịch ngày nay đã trở thành một ngành kinh tế phát triển nhanh và chiếm vị
trí quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.Theo
thống kê của Tổ chức Du lịch trên thế giới (UNWTO) và Hiệp hội Lữ hành
quốc tế (WTTC)năm 2000 thu nhập ngành du lịch chiếm tới 10,7% GDP của
toàn thế giới. Ở Việt Nam năm 2007 thu nhập ngành du lịch lên đến 11%.
Ước tính lượng du khách quốc tế năm 2010 là 1100 triệu lượt, năm 2020 đạt
khoảng 1600 lượt triệu du khách.
Ngành du lịch là một ngành công nghiệp “không có ống khói”, mang lại thu
nhập GDP lớn cho nền kinh tế, giải quyết công ăn việc làm cho hàng vạn lao
động, góp phần truyền bà hình ảnh Việt Nam ra toàn thế giới. Nhận thức được
điều này, Đảng và nhà nước đã đưa ra mục tiêu xây dựng ngành du lịch thành
ngành kinh tế mũi nhọn. Tổng cục du lịch Việt Nam dự báo năm 2011 nước
ta sẽ đón 5,5- 6 triệu lượt du khách quốc tế và 25 -26 triệu lượt du khách nội
địa, thu nhập từ du lịch đạt 4 – 4.5 tỷ USD.
Du lịch Việt Nam phát triển nhanh chóng như vậy cũng nhờ vào những thế
mạnh về tài nguyên du lịch cũng như những điều kiện thuận lợi của môi
trường du lịch của Việt Nam. Vì vậy môi trường du lịch có một vai trò vô
cùng quan trọng trong quá trình phát triển ngành du lịch quốc tế cũng như du
lịch nội địa. Môi trường du lịch đã giúp cho du lịch phát triển vượt bậc, tuy
nhiên du lịch đã có những tác động mạnh mẽ đến môi trường du lịch trong đó
có cả môi trường tự nhiên, môi trường nhân văn và môi trường kinh tế - xã
hội. Do đó cần phải nghiên cứu tìm hiểu những tác động của du lịch đến môi
trường du lịch để tìm ra những phương hướng, giải pháp để phát triển thích
hợp với điều kiện, hoàn cảnh đất nước. Ngoài ra chúng ta cần phải có những
biện pháp thích hợp để bảo vệ môi trường du lịch, phát triển du lịch bền vững
trong tương lai và đó cũng chính là lý do mà chúng em chọn đề tài “phân tích
tác động của du lịch đến môi trường du lịch”, để nghiên cứu một cách kỹ
lưỡng về mối quan hệ giữa du lịch và môi trường du lịch.
T

Sự tồn tại và phát triển của du lịch với tư cách là một ngành kinh tế gắn liền
với khả năng khai thác tài nguyên, khai thác đặc tính của môi trường xung
quanh. Chính vì vậy hoạt động du lịch liên quan một cách chặt chẽ với môi
trường hiểu theo nghĩa rộng. Các cảnh đẹp của thiên nhiên như núi, sông, biển
cả..., các giá trị văn hoá như các di tích, công trình kiến trúc nghệ thuật... hay
những đặc điểm và tình trạng của môi trường xung quanh là những tiềm năng
và điều kiện cho phát triển du lịch. Ngược lại, ở chừng mực nhất định, hoạt
động du lịch tạo nên môi trường mới hay góp phần cải thiện môi trường như
việc xây dựng các công viên vui chơi giải trí, các công viên cây xanh, hồ nước
nhân tạo, các làng văn hoá du lịch... Như vậy, rõ ràng rằng hoạt động du lịch
và môi trường có tác động qua lại, tương hỗ lẫn nhau và nếu khai thác, phát
triển hoạt động du lịch không hợp lý có thể sẽ là nguyên nhân làm suy giảm
giá trị của các nguồn tài nguyên, suy giảm chất lượng môi trường và cũng có
nghĩa là làm suy giảm hiệu quả của chính hoạt động du lịch.
Bất cứ hoạt động nào của du lịch cũng có tác động hai chiều đến môi trường
của nó. Cho nên trong hoạt động du lịch cần có những quy hoạch hợp lý,
chính sách và dự án tối ưu nhất nhằm giảm thiểu tác động đến môi trường.
II. Cơ cấu của môi trường du lịch
Môi trường du lịch gồm 3 thành phần chính:
1.Môi trường du lịch tự nhiên:
Là một bộ phận cấu thành nên môi trường du lịch nói chung, bao gồm tập hợp
các đối tượng tự nhiên sống (hữu cơ ) và không sống ( vô cơ ). Trong đó có
những đối tượng tự nhiên chưa bị con người tác động và cả những đối tượng
tự nhiên đã bị con người tác động, cải tạo ở những mức độ khác nhau, song
vẫn bảo tồn được một phần hoặc toàn bộ các đặc tính tự phục hồi và phát
triển. Môi trường du lịch tự nhiên là toàn bộ không gian, lãnh thổ bao gồm các
nhân tố thiên nhiên như : đất, nước, không khí, hệ động vật trên cạn và dưới
nước… và các công trình kiến trúc cảnh quan thiên nhiên – nơi tiến hành các
hoạt dộng du lịch.
Môi trường tự nhiên có ý nghĩa rất lớn đối với sự phát triển và đa dạng hóa

Phần II. Đánh giá tiềm năng và thực trạng tác động của du lịch đến môi
trường du lịch
Hoạt động du lịch luôn luôn gắn liền với việc khai thác các tiềm năng tài
nguyên môi trường tự nhiên như cảnh đẹp hùng vĩ của núi sông biển….các giá
trị văn hoá, nhân văn. Trong nhiều trường hợp, hoạt động du lịch tạo nên
những môi trường nhân tạo như công viên vui chơi giải trí, nhà bảo tàng, làng
văn hoá…trên cơ sở của một hay tập hợp các đặc tính của môi trường tự nhiên
như một hang động, một quả đồi, một khúc sông, một khu rừng…hay một đền
thờ, một quần thể di tích.
Việc thu hút du khách, tạo nên công ăn việc làm cho người dân, kích thích sự
phát triển của các làng nghề thủ công truyền thống, cải thiện đời sống cộng
đồng người dân địa phương…là hệ quả tích cực của tác động du lịch đến môi
trường. trong quá trình phát triển, mối quan hệ nhân quả giữa môi trường và
hoạt động du lịch rất chặt chẽ, vì vậy sự suy giảm chất lượng của môi trường
sẽ dẫn đến sự giảm sút sức hút của hoạt động du lịch.
I. Những tác động tích cực.
1. Tác động của hoạt động du lịch đến môi trường du lịch tự nhiên
Hoạt động du lịch tạo ra hiệu quả tốt đối với việc sử dụng hợp lý và bảo vệ
tối ưu các nguồn tài nguyên và môi trường. Biểu hiện rõ rệt nhất của hoạt
động du lịch là vấn đề bảo tồn môi trường. Du lịch góp phần tích cực vào việc
bảo tồn các vườn quốc gia, các khu bảo tồn tự nhiên, các khu rừng văn hóa -
lịch sử - môi trường, tu bổ,bảo vệ hệ thống đến đài lịch sử kiến trúc mỹ thuật.
Ở Việt Nam hiện nay đã xác định và đưa vào bảo vệ cấp độ quốc gia 134 khu
rừng đặc dụng ( trong đó có 30 vườn quốc gia, 70 khu bảo tồn tự nhiên và 34
khu rừng – văn hóa – lịch sử - môi trường).
Nhờ những dự án có các công viên cảnh quan, khu nuôi chim thú hoặc bảo
tồn đa dạng sinh học thông qua nuôi trồng nhân tạo phục vụ du lịch, làm tăng
thêm mức độ đa dạng tại những điểm du lịch. Hoạt động du lịch tạo nên môi
trường mới hay góp phần cải thiện môi trường như việc xây dựng các công
viên vui chơi giải trí, các công viên cây xanh, hồ nước nhân tạo, các làng văn