PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TAM ĐƯỜNG
TRƯỜNG MẦM NON SÙNG PHÀI

THUYẾT MINH SÁNG KIẾN
Một số biện pháp phát triển ngơn ngữ cho trẻ thơng qua hoạt động trị chơi
dân gian lớp mẫu giáo ghép bản Trung Chải trường mầm non Sùng Phài

Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Hạnh
Trình độ chuyên môn: Cao đẳng sư phạm mầm non
Chức vụ: Giáo viên
Nơi công tác: Trường Mầm non Sùng Phài - huyện Tam Đường
- tỉnh Lai Châu.

Sùng Phài, ngày 25 tháng 3 năm 2016


I. THÔNG TIN CHUNG
1. Tên sáng kiến: “Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ
thông qua hoạt động trò chơi dân gian lớp mẫu giáo ghép bản Trung Chải
trường mầm non Sùng Phài”.
2. Tác giả:
Họ và tên: Nguyễn Thị Hồng Hạnh
Năm sinh: 07/ 09/ 1983
Nơi thường trú: Tổ 25 - Phường Đông Phong – Thành phố Lai Châu Tỉnh Lai Châu.
Trình độ chun mơn: Cao đẳng sư phạm mầm non.
Chức vụ công tác: Giáo viên.
Nơi làm việc: Trường mầm non Sùng Phài
Điện thoại: 0963092666
Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100%
3. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Chuyên môn mầm non.
4. Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ ngày 01 tháng 9 năm 2015 đến ngày

Đến ngõ nhà trời

Cho gà bới bếp

Lạy cậu lậy mợ

Xì xà xì xụp

Cho cháu về quê

Ngồi thụp xuống đây”

Đến câu “Ngồi thụp xuống đây” tất cả cùng ngồi xổm một lát, rồi đứng
dậy vừa đi vừa đọc đồng dao tiếp, trị chơi lại tiếp tục. Trẻ có thể dừng chơi trị
chơi ở lần chơi mà trẻ muốn.
Ngồi ra, sau khi tổ chức cho trẻ chơi một số trò chơi đơn giản tôi nhận
thấy trẻ tập trung chú ý, hoạt động tích cực hơn, trẻ hay đọc nhẩm những lời ca
của trị chơi, thích thú với những lời ca đó. Bước đầu tôi dần khẳng định được:
Việc tổ chức cho trẻ chơi trị chơi dân gian khơng những giúp trẻ phát triển về
thể chất, trí tuệ mà cịn là một cơng cụ hữu ích giúp trẻ mẫu giáo vùng dân tộc
thiểu số được tăng cường về tiếng Việt, khắc phục hạn chế về ngôn ngữ phổ
thông của trẻ.
Năm học 2015 – 2016, được sự phân công của Ban giám hiệu nhà
trường, tôi nhận nhiệm vụ giảng dạy lớp ghép 2, 3, 4, 5 tuổi Bản Trung
Chải từ tháng 9 năm 2015. Qua thực tế giảng dạy và chăm sóc trẻ tại nhóm
lớp tơi nhận thấy: Học sinh trong nhóm lớp chiếm 100% là con em đồng
bào dân tộc thiểu số lứa tuổi của trẻ không đồng đều; trẻ rụt rè, nhút nhát
và vốn ngơn ngữ phổ thơng cịn hạn chế nhiều. Trẻ thường được học tiếng
mẹ đẻ trước khi làm quen với ngôn ngữ phổ thông nên đã tạo ra những lỗi



Thời điểm khảo sát: Tháng 9/2015
Nội dung

Tổng số học

Trẻ chưa biết tiếng phổ thông
Biết sử dụng tiếng phổ thông
Sử dụng tốt tiếng phổ thơng
Trẻ nói ngọng
Trẻ mạnh dạn tham gia hoạt động

sinh
28
28
28
28
28

Đạt
TS
%

chưa đạt
TS
%

23
15
8

Ưu điểm: Đã có sự nhận thức đưa con em đi học thường xuyên, đúng giờ.
Hạn chế: Phụ huynh học sinh đại đa số đều cịn khó khăn, thường xun đi làm
nương rẫy ở xa, trẻ thường tự đi học, các cháu trong độ tuổi đi học của các cấp học tự
chăm sóc nhau nên việc trao đổi thơng tin hai chiều cũng như phối kết hợp giữa nhà
trường và gia đình trong cơng tác chăm sóc, giáo dục trẻ cịn gặp nhiều khó khăn.
Giải pháp 2: Xây dựng kế hoạch lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp
cho trẻ chơi.
+ Ưu điểm: Ngay từ đầu năm học được sự chỉ đạo sát sao của ban giám
hiệu, chuyên môn nhà trường, tôi đã xây dựng kế hoạch lựa chọn được các trị
chơi dân gian. Bản thân tơi đã có 10 năm kinh nghiệm chăm sóc, giáo dục trẻ
nên cũng nắm bắt được tâm sinh lí của trẻ.
+ Hạn chế: Khi thực hiện xây dựng kế hoạch tôi chưa chú ý trong việc lựa
chọn các trò chơi dân gian phù hợp với chủ đề và xây dựng kế hoạch cụ thể theo
từng chủ đề để phát triển ngôn ngữ cho trẻ.


Giải pháp 3: Chuẩn bị chu đáo đồ dùng, lời ca, sân chơi trước khi tổ
chức cho trẻ chơi
+ Ưu điểm: Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của các cấp, các ngành và
trực tiếp là Phòng Giáo Dục và Đào Tạo, Ban giám hiệu nhà trường, lớp học
được trang bị cơ sở vật chất tương đối đầy đủ.
+ Hạn chế: Một số đồ dùng chưa đảm bảo, sân chơi cịn hơi nhỏ.
* Phân tích các giải pháp trước khi thực hiện sáng kiến
Tuyên truyền, phối kết hợp với phụ huynh và tổ chức đồn viên tại thơn
bản: Được Ban giám hiệu nhà trường, chuyên môn đã chỉ đạo tôi đã truyên
truyền phối kết hợp với phụ huynh và các tổ chức đồn viên tại thơn bản về việc
tăng cường phát triển ngôn ngữ cho trẻ, phụ huynh đã nhận thức được tầm quan
trọng của việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Xong một số phụ huynh ngay bản
thân họ cũng không sử dụng thành thạo tiếng phổ thông. Nên hiệu quả chưa cao.
Xây dựng kế hoạch lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp cho trẻ chơi :

vông, chi chi chành chành, nu na nu nống”. Chủ đề gia đình: Tơi lựa chọn trị
chơi “Dung dăng dung dẻ”. Chủ đề nghề nghiệp tôi lựa chọn trò chơi “rồng rắn
lên mây”. Chủ đề Thực vật và mùa xn tơi lựa chọn trị chơi “trồng nụ trồng
hoa, Ném cịn, ném pao”. Chủ đề động vật tơi lựa chọn trò chơi “thả đỉa ba ba”
Chủ đề Nước và hiện tượng tự nhiên tơi lựa chọn trị chơi “trốn tìm, kéo co”
Những trị chơi có lời ca vừa tạo cơ hội cho trẻ được đọc, được chơi vừa tạo cho
trẻ niềm vui thích với những câu chuyện ngộ nghĩnh có trong lời ca mà trẻ đọc như:
Rồng rắn lên mây
Có cây lúc lắc
Hỏi thăm thấy thuốc
Có nhà hay khơng?
Thầy trả lời, thầy thuốc khơng có nhà, trẻ lại tiếp tục đọc lần 2,3. Sau khi
trẻ đọc lần 3 kết thúc đến câu cuối, thầy thuốc nói “ Có tơi xin khúc đầu”. Mẹ
con rồng rắn trả lời: “ Khúc đầu cùng xẩu, cùng xương”.
Thầy thuốc: Cho tôi xin khúc giữa: Khúc giữa không ăn được
Thầy thuốc: Cho tôi xin khúc đuôi: Tha hồ mà đuổi
Trẻ làm thầy thuốc rất thích thú khi được đuổi bạn, các trẻ làm mẹ con rồng rắn
cũng sôi nổi ngăn và tránh bị thầy thuốc bắt.


Thơng qua trị chơi Rồng rắn trẻ được đọc lời ca đối thoại cùng bạn qua
đó trẻ được làm quen với nhiều từ mới, từ đó vốn từ của trẻ cũng được tăng
nhanh thông qua giao tiếp trong khi chơi.
Do đặc điểm của trẻ mầm non là dễ nhớ mau qn nên tơi lựa chọn các
trị có luật chơi và cách chơi đơn giản, dễ chơi, dễ nhớ. Ví dụ trị chơi thả đỉa ba
ba, kéo co, trốn tìm...
Bên cạnh đó chọn trị chơi cho trẻ chơi phù hợp với khả năng của trẻ:
Đảm bảo trẻ ở cả 4 lứa tuổi đều có thể chơi được.
Trong q trình chơi tơi cũng ln ln khuyến khích, động viên trẻ cùng
tham gia, khám phá những trị chơi dân gian, có thể trẻ 2 - 3 tuổi chưa thể chơi

Để tổ chức cho trẻ chơi trị chơi thật tốt tơi trước khi tổ chức trị chơi tơi
tổ chức cho trẻ làm quen, học thuộc lời ca của trò chơi trong các hoạt động như.
Giờ đón, trả trẻ, hoạt động ngồi trời… Ngoài cách dạy trẻ làm quen với lời ca
theo hình thức truyền khẩu, để tác động giúp trẻ thêm hứng thu khi đọc lời ca và
tập trung chú ý, mau thuộc lời ca, tơi cịn tổ chức cho trẻ thi đọc nối dưới hình
thức ln phiên nhóm hoặc cá nhân.
Ví dụ: Chia 28 trẻ thành 5 nhóm làm quen với lời ca của trò chơi “ Chi chi
chành chành”; Cô giới thiệu lời ca cho trẻ làm quen, khi trong lớp chỉ cịn một
vài trẻ chưa thuộc tơi cho trẻ thi đọc nối giữa 5 nhóm, cứ nhóm đầu tiên đọc câu
trước (Chi chi chành chành) thì nhóm thứ 2 đọc câu tiếp theo (Cái đanh thổi lửa)
lần lượt cho đến hết lời ca của trị chơi. Hoặc khó hơn: Tôi tổ chức cho trẻ thi
đọc nối nhưng theo hiệu lệnh mời; Không phải đọc nối lời ca tuần tự từ nhóm
này đến nhóm khác mà trẻ phải quan sát, khi cơ hoặc nhóm bạn đọc 1 câu của
lời ca, cơ đưa tay mời hướng về nhóm nào thì nhóm đó phải đọc câu tiếp theo…
(Cơ đọc: Chi chi chành chành, kết hợp đưa tay mời về phía nhóm 1 thì trẻ nhóm
1 đọc: Cái đanh thổi lửa. Cơ lại chuyển hiệu lệnh mời về nhóm 5 thì nhóm lại
đọc tiếp: Dắt dế đi tìm. Cứ như vậy, nhóm trẻ được mời thì đọc đúng câu ca nối
tiếp, các nhóm cịn lại vừa đọc nhẩm vừa lắng nghe, quan sát để phát hiện lượt
đọc của nhóm mình để đọc cho đúng câu ca. Khi cho trẻ thi đọc hình thức cá nhân
cũng vậy. Chỉ thay đổi là số trẻ trực tiếp tham gia là những cá nhân cụ thể. Các bạn
còn lại là người lắng nghe và kiểm tra.Việc tổ chức cho trẻ làm quen với lời ca theo
hình thức như vậy sẽ khiến trẻ thêm hào hứng và khi đã tham gia vào hoạt động thì


lúc nào trong đầu trẻ cùng tư duy về lời ca, lúc nào miệng trẻ cũng nhẩm và chỉ chờ
tới lượt nhóm hoặc bản thân mình để được đọc lên lời ca đúng.
* Giải pháp 3: Thực hành trải nghiệm qua việc tổ chức trị chơi.
Trong q trình tổ chức cho trẻ chơi trị chơi dân gian tơi cũng ln chú ý
bao quát trẻ không chỉ để phát hiện, giúp đỡ trẻ khi trẻ cảm thấy khó khăn,
vướng mắc với cách chơi của trò chơi mà còn phát hiện được những lỗi phát âm

đồn viên tại thơn bản
Đối với cấp học mầm non công tác phối hợp nhà trường, gia đình và xã hội
là một nhiệm vụ thiết thực, tạo được sự thống nhất giữa nhà trường và cha mẹ về
nội dung, phương pháp, cách thức tổ chức chăm sóc và giáo dục trẻ. Trong các
buổi họp bản và họp phụ huynh, tôi đã tổ chức tuyên truyền tới các bậc phụ huynh
và tổ chức đoàn của bản về nhiệm vụ giáo dục trọng tâm của năm học 2015 - 2016,
đặc biệt là nội dung tổ chức cho trẻ chơi các trị chơi dân gian nhằm phát triển ngơn
ngữ cho trẻ lứa tuổi mầm non. Được sự quan tâm và phối kết hợp của các bậc phụ
huynh có điều kiện về thời gian cũng như sự nhiệt tình hỗ trợ của các đoàn viên
thanh niên trong bản, Tuyên truyền phụ huynh vận động gia đình chơi, giao tiếp
cùng trẻ khi ở nhà. Tạo góc tuyên truyền bằng tranh ảnh các trò chơi dân gian. kết
quả hoạt động của trẻ đã được nâng lên đáng kể.
4. Hiệu quả do sáng kiến đem lại
Qua thời gian từ ngày 01 Tháng 09 năm 2015 đến ngày 25 tháng 03 năm 2016
Với sự tìm tịi, nghiên cứu của bản thân, khi thực hiện SKKN “Một số biện pháp phát
triển ngôn ngữ cho trẻ thơng qua hoạt động trị chơi dân gian lớp mẫu giáo ghép
bản Trung Chải trường mầm non Sùng Phài”.Tôi đạt được một số kết quả sau:
4.1.Hiệu quả kinh tế
Nguyên vật liệu sử dụng trong sáng kiến tận dụng được từ nguyên vật liệu
sẵn có tại bản mang lại hiệu quả kinh tế cao, không quá tốn kém, mất nhiều thời
gian để chuẩn bị và lựa chọn trong tổ chức cho trẻ chơi.
4.2. Quan hệ về mặt xã hội
* Giá trị đối với môi trường: Giúp trẻ biết trân trọng cái đẹp, biết bảovệ
nét văn hóa truyền thống của dân tộc Mơng.
* Giá trị đối với lĩnh vực an tồn lao động: Đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ.
* Giá trị khác:


Giáo viên đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm, linh hoạt lựa chọn, tổ chức
các trò chơi dân gian và xây dựng kế hoạch để phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Sau

phổ thông.
Biết sử dụng tiếng
phổ thông
Sử dụng tốt tiếng
phổ thơng
Trẻ nói ngọng
Trẻ mạnh dạn trong
hoạt động tập thể

28

23

82,1

15

53

8

5

17,9

28

100

0


0

28

100

22

79

6

21

8

28,6

20

71,4

19

68

9

32

bổ xung thiết bị, đồ dùng đồ chơi phục vụ cơng tác chăm sóc, giáo dục trẻ.
Ban Giám hiệu cần có sự chỉ đạo cụ thể, làm tốt công tác kiểm tra, đánh
giá kế hoạch rút kinh nghiệm cho giáo viên.
8. Tài liệu kèm: Không.
Trên đây là nội dung, hiệu quả của tác giả do chính tơi thực
hiện khơng sao chép hoặc vi phạm bản quyền.
XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN ĐƠN VỊ
ÁP DỤNG SÁNG KIẾN

TÁC GIẢ SÁNG KIẾN

Nguyễn Thị Hồng Hạnh
XN CỦA HỘI ĐỒNG TĐKT HUYỆN