Năng lực lãnh đạo và khái niệm viễn cảnh
Một trong những điểm khác biệt lớn nhất giữa một nhà lãnh đạo vĩ đạo và
những người khác là một viễn cảnh tràn đầy sức mạnh, óc phán đoán tinh tường và
tầm nhìn khoáng đạt.
Viễn ảnh là một khái niệm khá mơ hồ và khó định nghĩa, bởi nó không chỉ hàm
ý một mục tiêu hay đích đến cụ thể nào đó, mà viễn cảnh là cả bức tranh lớn miêu tả
về những giấc mơ chúng ta hằng ấp ủ, những niềm hy vọng và trách nhiệm... Vậy đâu
là viễn ảnh của một nhà lãnh đạo thực thụ?
Trước khi bắt đầu tìm hiểu về viễn cảnh của nhà lãnh đạo, bạn hãy xác định cho
mình thế nào là năng lực lãnh đạo (leadership).
Năng lực lãnh đạo là cả một quá trình mà tại đó một cá nhân có ảnh hưởng lên
những người khác để họ hoàn thành một mục tiêu, nhiệm vụ nào đó theo phương cách
nối kết, liên hoàn sao cho có hiệu quả nhất. Các nhà lãnh đạo thực hiện quá trình này
bằng chính các kỹ năng lãnh đạo của mình, như niềm tin, sự tôn trọng con người, cách
thức xử thế, tính cách cá nhân, kiến thức và kỹ năng chuyên môn…. Mặc dù vị trí của
bạn với tư cách là nhà quản lý, nhà giám sát, trưởng các phòng ban… sẽ cho bạn thẩm
quyền để chỉ đạo người khác hoàn thành những đòi hỏi của công ty, nhưng quyền lực
này không thể biến bạn trở thành nhà lãnh đạo được, mà nó chỉ giúp bạn làm “sếp” mà
thôi. Năng lực lãnh đạo là sự khác biệt, vì nó khiến tự bản thân nhân viên có mong
muốn đạt được các mục tiêu cao hơn, trong khi “làm sếp” thường chỉ đơn thuần là “sai
bảo” người khác.
Không ai sinh ra đã có trong mình những tố chất lãnh đạo bẩm sinh. Để trở
thành một nhà lãnh đạo giỏi, bạn cần phải có ý chí, có nỗ lực quyết tâm, được đào tạo,
biết tích luỹ kinh nghiệm, cũng như trau dồi kiến thức và học hỏi không ngừng. Cho
dù bạn ở trên cương vị lãnh đạo nào, từ vị trí quản lý, giám đốc đến trưởng phòng, bạn
đều cần tạo ra cho mình viễn cảnh trong tương lai của một nhà lãnh đạo thực thụ, bởi
có thế các nhân viên mới toàn tâm toàn ý và trung thành với bạn.
Dưới đây là 5 “sắc màu” cơ bản để vẽ nên bức tranh chân thật nhất phản ánh
phần lớn chúng ta không thể nhìn thấy những điều có thể xảy ra xa hơn thời hạn ba
tháng sắp tới, thì các nhà lãnh đạo có thể nhìn thấy trước những viễn cảnh sau một vài
năm. Giáo sư Elliott Jaques tại trường đại học Brunel tin rằng một triệu người có khả
năng mường tượng trước những gì sẽ xảy ra sau 20 năm nữa. Nhà tư bản nổi tiếng của
Nhật Bản, Konosuke Matsushita, thậm chí còn soạn thảo kế hoạch trong 250 năm tiếp
theo cho các hoạt động kinh doanh của công ty mình.
Yếu tố cơ bản của một nhà lãnh đạo thành công là sự rõ ràng và thuyết phục
trong các quyết sách kinh doanh hiện tại và tương lai. Đối với nhân viên của bạn, viễn
cảnh lãnh đạo của bạn chính là tất cả những gì mà bạn làm có thể ảnh hưởng đến mục
tiêu của công ty và đời sống của nhân viên trong tương lai. Các nhà lãnh đạo hiệu quả
tập trung vào những gì họ đang thể hiện (niềm tin và tính cách), những gì họ biết (công
việc, nhiệm vụ và bản tính con người) và những gì họ làm (thực thi công việc, động
viên mọi người, đưa ra những định hướng).
4. Lôi kéo mọi người: Các nhà lãnh đạo có thể làm được nhiều việc hơn là một
viễn cảnh về những gì có thể thực hiện – họ khớp nối chúng lại với nhau và lôi kéo
mọi người cùng tham gia. Các nhà lãnh đạo thực hiện công việc này thông qua phương
pháp ẩn dụ và bằng việc khơi gợi niềm đam mê thiên bẩm của tất cả mọi người là được
trở thành một phần của điều gì đó vĩ đại. Hãy thử làm phép so sánh giữa hai công ty
nước giải khát của Mỹ trong thập niên 1920. Công ty đặt trụ sở tại Boston có tên là
Moxies đặt ra mục tiêu kinh doanh là “bán nước giải khát làm từ thảo mộc”. Không có
điều gì tạo nên niềm hứng khởi trong nhận thức của khách hàng cả. Trong khi công ty
kia đưa ra tiêu chí “xoá tan cơn khát”. Công ty đó chính là Coca-Cola. Ngày nay,
không ai nhớ đến Moxies cả, trong khi đó cả thế giới đều biết đến Coca-Cola.
5. Hành động: Nếu không có hành động, thì viễn cảnh mãi mãi chỉ là giấc mơ
và không là gì khác ngoài sự sáng tạo của trí tưởng tượng. Nhưng với hành động và
khả năng thấy được các bước đi từ nơi chúng ta đang đứng lúc này tới nơi mà chúng ta
có thể đến, giấc mơ đó sẽ trở thành hiện thực. Tại tập đoàn dầu mỏ Shell của Anh, các
nhà quản lý được đào tạo để phát triển một nhận thức riêng biệt gọi là “viễn cảnh máy
bay trực thăng” (helicopter vision). Đây là khả năng thấy trước ba vùng thời gian khác
nhau của tương lai, như thể trong một chiếc trực thăng đang bay lượn trên không. Từ