Đỗ Thị Tuyết Nhung Sáng kiến kinh
nghiệm môn Đạo đức
a. Lí DO CHọN Đề TàI
Cùng với sự phát triển của mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật và tốc độ
công nghiệp hoá, đô thị hoá ngày một cao, con ngời thế kỷ 21 đang phải đối
mặt với tình trạng ô nhiễm môi trờng tơng đối nặng nề. Một trong những vấn
nạn đó là sự ô nhiễm nguồn nớc. Do nhiều lí do khác nhau, các nguồn nớc trên
Trái đất ngày càng cạn kiệt. ớc tính có khoảng 1/3 dân số thế giới đang sống
trong tình trạng thiếu nớc sinh hoạt trầm trọng. Trong khi đó dân số gia tăng
với tốc độ chóng mặt. Quá trình đô thị hoá, hoạt sộng sản xuất công nghiệp,
nông nghiệp đang khiến cho nguồn nớc ngày càng bị ô nhiễm trầm trọng. Việc
thờng xuyên sử dụng các nguồn nớc không đảm bảo trong sinh hoạt nhất là
nguồn nớc bị nhiễm hoá chất nh nhiễm sắt, asen, làm gia tăng các bệnh tật
nh bệnh giun sán, bệnh đờng tiêu hoá, bệnh ung th Đây quả là một thực tế
đáng lo ngại đòi hỏi sự phối hợp hành động của con ngời trên toàn thế giới.
Từ nhiều năm nay, giáo dục cho học sinh ý thức bảo vệ môi trờng đã đợc
tích hợp trong nội dung của nhiều môn học ở tiểu học. Đạo đức là một trong
những môn học thể hiện rõ nhất điều này. Môn Đạo đức với t cách là môn học
đặc thù vừa mang tính chất dạy học, vừa mang tính chất giáo dục, có nhiệm
vụ hình thành cho học sinh tri thức, thái độ và đặc biệt là kĩ năng, hành vi đạo
đức. Những kiến thức mà học sinh tiếp thu đợc trên lớp phải đợc thể hiện ở các
kĩ năng, hành vi của học sinh trong cuộc sống thờng ngày.
Là một giáo viên dạy lớp 3, tôi luôn suy nghĩ trăn trở trớc bài dạy Tiết
kiệm và bảo vệ nguồn nớc để làm sao có thể thực hiện tốt mục tiêu của giờ
dạy, giúp các em hiểu rõ vai trò của nớc đối với với đời sống con ngời và những
lí do phải tiết kiệm và bảo vệ nguồn nớc. Từ đó các em có thái độ tích cực và
thực hiện những hành vi cụ thể để sử dụng hợp lí, giữ gìn và bảo vệ nguồn tài
nguyên quý giá này.
1
Đỗ Thị Tuyết Nhung Sáng kiến kinh
nghiệm môn Đạo đức

Trong giáo dục, để thúc đẩy đợc quá trình dạy của thầy và quá trình học
của trò cần tuân thủ theo phơng pháp phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động,
sáng tạo của ngời học, tạo cho các em có phơng pháp học tập tích cực. Bên
cạnh đó, để giờ dạy đạt đợc kết quả cao, ngời thầy phải tạo đợc sự tơng tác giữa
học sinh và học sinh, giữa học sinh và giáo viên. Đó là học tơng tác và dạy tơng
tác.
Trên thực tế có rất nhiều phơng pháp dạy học cụ thể. Song những phơng
pháp chủ yếu giúp ngời giáo viên phát huy tốt tính tích cực và tơng tác của học
sinh trong dạy học Đạo đức là:
- Phơng pháp Thảo luận nhóm
- Phơng pháp sắm vai
- Phơng pháp tổ chức trò chơi
3
Đỗ Thị Tuyết Nhung Sáng kiến kinh
nghiệm môn Đạo đức
Tuy nhiên những phơng pháp trên sẽ phát huy tối đa hiệu quả nếu có
những điều kiện sau:
Giáo viên: Giáo viên phải đợc đào tạo chu đáo để thích ứng với những
thay đổi về chức năng, nhiệm vụ rất đa dạng và phức tạp của mình, nhiệt tình
với công cuộc đổi mới giáo dục. Giáo viên vừa phải có kiến thức chuyên môn
sâu rộng, có trình độ s phạm lành nghề, biết ứng xử tinh tế, biết sử dụng các
công nghệ thông tin vào dạy học, biết định hớng phát triển của học sinh theo
mục tiêu giáo dục nhng cũng đảm bảo đợc sự tự do của học sinh trong hoạt
động nhận thức.
Học sinh: Dới sự chỉ đạo của giáo viên, học sinh phải dần dần có đợc
những phẩm chất và năng lực thích ứng với phơng pháp dạy học tích cực nh:
hiểu mục đích học tập, tự giác trong học tập, có ý thức trách nhiệm về kết quả
học tập của mình và kết quả chung của lớp, biết tự học và tranh thủ học ở mọi
nơi, mọi lúc, bằng mọi cách.
Thiết bị dạy học:

tiêu dạy học thì rất dễ dẫn đến một là thiếu hai là sa đà, dạy luôn cả nội dung
của tiết sau. Tiết dạy của tôi là tiết 1 của bài Đạo đức. Mục tiêu chính của tiết
này là hình thành tri thức, thái độ về chuẩn mực hành vi, bớc đầu biết nhận xét
về hành vi của mình và của ngời khác. Các mục tiêu này đợc xác định cụ thể
nh sau:
Về tri thức:
HS nêu lên đợc:
- Chúng ta cần phải tiết kiệm và bảo vệ nguồn nớc.
- Vì sao chúng ta cần phải tiết kiệm và bảo vệ nguồn nớc.
- Cách tiết kiệm và bảo vệ nguồn nớc.
Về thái độ:
HS có thái độ phản đối những hành vi sử dụng nớc lãng phí và làm ô
nhiễm nguồn nớc; đồng tình, tán thành những hành vi sử dụng nớc hợp lí và
những hành vi bảo vệ, không làm nguồn nớc bị ô nhiễm.
Về kĩ năng, hành vi:
HS có khả năng nhận xét những hành vi, việc làm liên quan.
2. Su tầm và sử dụng thông tin bám sát nội dung bài dạy
Môn Đạo đức là môn học đặc thù vừa mang tính chất dạy học vừa mang
tính chất giáo dục. Chính vì thế giờ dạy sẽ trở nên nhàm chán, học sinh sẽ
không hứng thú theo dõi bài nếu chỉ cung cấp những thông tin nh trong vở bài
tập. ở lứa tuổi học sinh lớp 3, ít nhiều các em cũng đã quan tâm đến vấn đề ô
nhiễm môi trờng đặc biệt là tình trạng ô nhiễm nguồn nớc, khan hiếm nớc
sạch khi các vấn đề này đ ợc đề cập nhiều trên các phơng tiện thông tin đại
chúng, qua các bài học ở trờng. Tuy nhiên, các em cha thể chủ động tìm hiểu
các thông tin về thực trạng vấn đề ô nhiễm nớc, khan hiếm nớc trên thế giới
6
Đỗ Thị Tuyết Nhung Sáng kiến kinh
nghiệm môn Đạo đức
hiện nay nếu thiếu sự hớng dẫn của giáo viên. Chính vì thế, việc giáo viên cập
nhật thông tin có liên quan kết hợp với hớng dẫn học sinh cách tự su tầm, tìm

Nớc đợc sử dụng để tới cây
Nớc đợc sử dụng để trồng rau (rau
muống)
8
Đỗ Thị Tuyết Nhung Sáng kiến kinh
nghiệm môn Đạo đức
Nớc đợc sử dụng để tới cho ruộng đồng
Cối giã gạo sử dụng sức nớc
9
Đỗ Thị Tuyết Nhung Sáng kiến kinh
nghiệm môn Đạo đức
Trong bài dạy này, tôi cũng cung cấp thêm tranh ảnh về tình trạng ô
nhiễm sông hồ ở Hà Nội hiện nay. Những tranh ảnh đợc đa kèm với lời thuyết
minh đã gây ấn tợng mạnh đối với các em. Qua đó giáo dục cho các em ý thức
bảo vệ nguồn nớc.
Hàng loạt sông hồ ở Hà Nội đang kêu cứu

Đây là hình ảnh Hồ Gơm, viên ngọc xanh giữa lòng thủ đô Hà Nội.
Hiện nay, viên ngọc ấy đang dần chuyển màu vì những túi rác thải nh thế
này đợc ném thẳng xuống hồ.
10
Đỗ Thị Tuyết Nhung Sáng kiến kinh
nghiệm môn Đạo đức
Đây là hình ảnh những ngời công nhân đang vớt rác trên hồ Trúc Bạch.
Sông Tô Lịch, con sông có giá trị lớn về lịch sử ngày nay đã trở thành
một dòng sông chết và không còn khả năng cung cấp nớc sạch.
11
Đỗ Thị Tuyết Nhung Sáng kiến kinh
nghiệm môn Đạo đức
Sông Hồng đỏ nặng phù sa, dòng sông gắn liền với tên gọi của thủ đô

thú, thu hút sự chú ý của học sinh vào bài học.
Vào cuối tiết học, tôi cũng sử dụng một đoạn băng ngắn để củng cố bài.
Đây là một t liệu rất thú vị mà tôi đã thu lợm đợc trong khi su tầm thông tin
cho bài dạy này. Đó là Bức th viết năm 2070, tài liệu tuyên truyền về ý thức
tiết kiệm và bảo vệ
nguồn nớc, tài liệu phổ
biến trên Crónica de los
Tiempos vào tháng 4
năm 2002. Từ những
bức ảnh có kèm lời
thuyết minh, tôi cắt bớt
những nội dung không
phù hợp và chỉnh sửa lại
cách diễn đạt cho dễ
hiểu với các em. Sau đó
13
Đỗ Thị Tuyết Nhung Sáng kiến kinh
nghiệm môn Đạo đức
đọc và thu âm lời thuyết minh, chèn nhạc nền và ghép ảnh tạo thành đoạn
phim. Dới đây là nội dung bức th:
Chúng tôi đang ở vào năm 2070.
Tôi vừa bớc sang tuổi 50 nhng trông
đã nh 85. Tôi đang bị bệnh nặng về
thận vì uống nớc quá ít. Tôi nghĩ
rằng mình không còn sống đợc bao
lâu nữa. Hiện nay tôi là ngời già
nhất còn sống trong xã hội này. Tôi
nhớ rằng lúc tôi năm tuổi, mọi sự
khác xa bây giờ. Có rất nhiều cây
cối trong công viên và nhà cửa có v-

những khu rừng tuyệt đẹp. Tôi kể cháu nghe về những trận ma rào, về bông
hoa, về cái thú đợc tắm rửa, đợc câu cá trên sông hồ. Tôi kể cháu nghe ngời
ta khoẻ mạnh làm sao. Cháu hỏi tôi: Cha ơi, vì sao không còn n ớc nữa?
Tôi cảm thấy cổ họng mình nghèn nghẹn. Tôi không thể không thấy có tội
vì tôi thuộc một thế hệ đã hoàn tất
công việc phá hoại môi trờng sống
của mình do không buồn quan tâm
đến những lời cảnh báo mặc dù
những lời cảnh báo ấy không phải
là ít. Tôi thuộc về thế hệ cuối cùng
còn có thể thay đổi đợc nhng đã
lựa chọn không hành động mảy
may. Ngày nay, con cái chúng tôi
phải trả giá quá đắt. Ôi, ớc gì tôi có
thể đi ngợc lại thời gian để nói cho
nhân loại hiểu điều này, vào thời điểm mà chúng ta còn có thể làm một cái
gì đó để cứu lấy hành tinh Địa Cầu của mình.
15
Đỗ Thị Tuyết Nhung Sáng kiến kinh
nghiệm môn Đạo đức
Sau khi cho các em xem xong đoạn phim, tôi hỏi thêm: Con có suy
nghĩ gì sau khi nghe những lời tâm sự vừa rồi? Kết quả là tôi đã thu đợc rất
nhiều ý kiến thú vị từ phía các em.
- Con thấy bức th này rất cảm động.
- Con thấy thật đáng sợ nếu chúng ta không sử dụng nớc tiết kiệm và bảo
vệ nguồn nớc.
- Con nghĩ là con sẽ phải sử dụng nớc thật tiết kiệm và bảo vệ nguồn nớc
nếu không chúng ta sẽ không có nớc sạch để dùng.
- Con sẽ kể cho bố mẹ và những ngời trong gia đình con nghe về bức th
này để mọi ngời cùng sử dụng nớc tiết kiệm.

của đoạn băng. Có em trầm trồ thán phục : Thông minh quá! Tôi hỏi ngay
em này: Vì sao con cho rằng các bạn trong đoạn phim thông minh? Em trả
lời: Vì con thấy các bạn ấy biết tận dụng n ớc thừa đổ đi để tới cây. Đó cũng
chính là câu trả lời mà tôi mong đợi từ các em.
Kết quả thu đợc từ đề tài
Với sự chuẩn bị chu đáo của thầy và trò, tiết dạy đã đạt đợc những thành
công nhất dịnh. Về phía học sinh, trong cả tiết học, các em rất hứng thú học
tập, tham gia vào giờ dạy rất sôi nổi với nhiều ý kiến đóng góp.
Qua khảo sát sau giờ dạy, tôi đánh giá học sinh không chỉ nắm đợc kiến
thức mà còn có thái độ ứng xử phù hợp vào trong những tình huống thực tế
trong và ngoài nhà trờng.
KếT LUậN Và KHUYếN NGHị
Làm thế nào để tạo đợc hứng thú cho học sinh trong mỗi tiết lên lớp là
suy nghĩ, trăn trở không chỉ của riêng cá nhân tôi mà còn là mong muốn của tất
cả những ngời làm nghề giáo. Bởi lẽ học sinh chỉ nhớ, chỉ yêu thích môn học
17
Đỗ Thị Tuyết Nhung Sáng kiến kinh
nghiệm môn Đạo đức
khi các em thực sự tìm thấy sự thú vị trong mỗi môn học đó. Ngày nay, với sự
hỗ trợ của công nghệ thông tin, giáo viên có nhiều cách để làm phong phú thêm
cho bài dạy của mình từ đó lôi cuốn học sinh tích cực tham gia vào các hoạt
động dạy học. Tuy nhiên, với khối lợng thông tin đồ sộ nh thế, chúng ta cũng
cần cân nhắc, lựa chọn để đa vào minh hoạ cho nội dung bài dạy một cách
thích hợp. Mỗi giáo viên, bằng năng lực s phạm của mình có thể tạo hứng thú
cho học sinh trong tiết dạy của mình bằng nhiều cách khác nhau nh: sử dụng
tranh ảnh, phim, sử dụng phối hợp các phơng pháp dạy học kích thích tính tích
cực của học sinh,
Trên đây, tôi đã trình bày những kinh nghiệm nhỏ của mình nhằm tạo
hứng thú cho học sinh trong một tiết Đạo đức ở lớp 3. Rất mong nhận đợc ý
kiến đóng góp để đề tài của tôi đợc hoàn thiện hơn.