Tiểu luận côn trùng đại cương
Đề tài: Nguồn gốc tiến hoá của côn trùng và vai trò của
côn trùng đối với tự nhiên và đời sống con người
Giáo viên hướng dẫn : PGS.Ts Trần Đình Chiến
Nhóm sinh viên thực hiện : Trí Thị Khuyên
Đinh Tiến Thái

Đặt vấn đề

Thế giới côn trùng vô cùng phong phú và đa dạng, chúng là sản
phẩm kì diệu của thiên nhiên. Trong tự nhiên không lớp động vật
nào có thể so sánh với côn trùng về độ phong phú đến kỳ lạ của
thành phần loài. Các nhà khoa học đã ước tính Côn trùng có 7-8
triệu loài, với khoảng 1 triệu loài đã biết, côn trùng chiếm 78% số
loài của toàn bộ thế giới động vật được biết đến trên trái đất.

Trên trái đất của chúng ta, ở đâu có sự sống, ở đó đều có thể bắt gặp
côn trùng. Các nhà khoa học cho rằng côn trùng có thể tồn tại và
phát triển như vậy chính là do đặc điểm di truyền ưu việt giúp chúng
có khẳ năng thích nghi kì diệu với tự nhiên và cơ thể nhỏ bé cùng sự
hiện diện của hai đôi cánh là yếu tố quan trọng giúp côn trùng chiếm
được ưu thế vượt trội trong quá trình cạnh tranh và phát triển.

Vậy côn trùng có nguồn gốc tiến hóa như thế nào, và vai trò của
chúng với tự nhiên và con người ra sao?

I. Nguồn gốc tiến hoá của côn trùng

Côn trùng xuất hiện từ khi nào, và chúng tiến
hóa từ ngành động vật nào là một câu hỏi mà

điều bí ẩn.

Các giả thuyết về nguồn gốc côn trùng

Có nhiều ý kiến cho rằng Trùng ba lá là tổ tiên
của côn trùng bởi vì côn trùng và trùng ba lá
có cấu tạo cơ thể khá giống nhau, chúng đều
có 1 đôi râu, một đôi mắt kép và 3 mắt đơn.
Tuy nhiên giả thuyết này đã không lý giải
được mối quan hệ giữa côn trùng không cánh
nguyên thuỷ và côn trùng có cánh.

Giả thuyết khác lại cho rằng côn trùng tiến hóa
từ lớp giáp xác Crustacea.

Các giả thuyết về nguồn gốc côn trùng

Một số giả thuyết khác cho rằng côn trùng và loài đa túc
( Myriapoda) có chung một ông tổ là Protaptera
Trong quá trình tiến hoá từ loài này đã phân ra thành 2
hướng:
1. Lỗ sinh dục ở phần trước cơ thể phát triển thành
đa túc.
2. Lỗ sinh dục nằm ở phần sau cơ thể phát triển thành
côn trùng
=> Học thuyết này được nhiều người chấp nhận nhất

Tiến hóa cánh côn trùng

Một trong những câu hỏi khó giải đáp nhất trong lĩnh vực tiến

Châu chấu có thể gây nạn
đói

Thế kỷ 20 có rất nhiều đại
dịch châu chấu như các năm
1926-1934, 1940-1948,
1986-1989 Chúng tràn vào
một diện tích đất rộng 30
triệu km2 tại khoảng 60
nước (20% diện tích đất trên
hành tinh), chén sạch mọi
cánh đồng ngô, sắn và các
loại cây lương thực khác
trong vùng.

Mặt hại

Rầy nâu

Hiện dịch rầy nâu, bệnh
vàng lùn và lùn xoắn lá
hại lúa đã lây lan ra 21
tỉnh, thành, gây thiệt hại
cho trên 500.000ha và
làm giảm sản lượng
825.000 tấn lúa, ước
thiệt hại khoảng 2.000
tỷ đồng.

Mặt hại

huyết, viêm não ngựa phương
đông, sán tim chó, và có thể cả
vi rút viêm não St. Louis và
LaCrosse.

Tên thường gọi: Muỗi sốt xuất
huyết

Mặt hại

Loài muỗi tương đối to
này là véc tơ truyền
bệnh chính của bệnh sốt
rét. Loài này chủ yếu
sinh sản ở các vực nước
ngọt tĩnh và đốt người
và vật nuôi vào ban
đêm.

Tên thường gọi: Muỗi
sốt rét

Mặt hại

Viêm da do côn trùng thường xuất hiện vào mùa
mưa, từ tháng 7 đến tháng 10 hằng năm. Bệnh
thường gặp nhiều ở thanh niên và người trung
niên. Hầu hết bệnh nhân đều có vết đỏ, nổi mụn
nước, rát, nóng bỏng và sưng nề ở vùng đầu, cổ,
mặt và nửa thân.

một loài địch hại nguy hiểm đối
với các khu rừng gỗ cứng. Sâu
ăn hại rụng lá hàng loạt dẫn
đến làm giảm tốc độ sinh
trưởng và sức sống của cây

2.2. Mặt lợi:

Mặc dù các côn trùng có hại
thường nhận được nhiều sự quan
tâm hơn, bên cạnh đó vẫn có
nhiều loài có lợi cho môi trường
và con người

a. Giúp cân bằng hệ sinh thái và bảo vệ môi trường
tự nhiên:

Các loài côn trùng có thể là động vật tiêu thụ cấp 2,
cấp 3, chúng ăn thực vật hoặc ăn các loài động vật
khác. Các loài côn trùng tiêu thụ cấp 2 sẽ ăn thực vật
để cùng với các loài ăn thực vật khác duy trì số lượng
ổn định của thực vật trong tự nhiên, cũng tương tự
như vậy đối với các loài côn trùng ăn động vật (trong
đó loài côn trùng này có thể ăn thịt loài côn trùng kia)
đa số các loài côn trùng ăn thịt là chuyên tính nhưng
có một số loài khi nguồn thức ăn thực vật khan hiếm
thì chúng chuyển sang ăn thịt,


Các loài hút mật như ong, bướm, kiến có khả năng