BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM CÔNG TRÌNH DỰ THI
GIẢI THƯỞNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SINH VIÊN
“NHÀ KINH TẾ TRẺ-NĂM 2010”
TÊN CÔNG TRÌNH:

NGHIÊN CỨU VỀ VIỆC SẢN XUẤT,
PHÂN PHỐI THUỐC CỦA CÁC CÔNG TY DƯỢC VIỆT NAM
VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN THUỘC NHÓM NGÀNH

. 12
1.2.5.1 Các yếu tố của môi trường vĩ mô............................................................... 12
1.2.5.2 Các yếu tố của môi trường vi mô.............................................................. 16
1.2.6 Nhu cầu thuốc ............................................................................................... 16
1.2.6.1 Khái niệm về nhu cầu thuốc....................................................................... 18
1.2.6.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu thuốc ................................................. 19
1.2.7 Vai trò ngành công nghiệp dược đối với sự phát triển kinh tế - xã hội ........ 20
1.3 Sơ lược về quá trình hình thành và phát triển của ngành dược Việt Nam ...... 22
1.4 Kinh nghi
ệm phát triển ngành dược của các nước trên thế giới...................... 23
Tổng kết chương 1................................................................................................ 24
Chương 2: Thực trạng sản xuất và phân phối thuốc của các công ty dược Việt
Nam
2.1 Tổng quan về thị trường thuốc Việt Nam ........................................................ 28
2.2 Nguyên vật liệu sản xuất thuốc........................................................................ 30
2.2.1 Những nguồn nguyên vật liệu cho sản xuất dược trong nước ...................... 30
2.1 Nguồn nguyên vật liệu trong nước................................................................... 30
2.2 Nguồn nguyên vật liệu nước ngoài .................................................................. 31
2.2.2 Thực trạng s
ử dụng nguồn nguyên vật liệu của các công ty dược
Việt Nam ................................................................................................................ 34
2.3 Thực trạng hoạt động sản xuất của các công ty dược Việt Nam ..................... 36
2.3.1 Sự tăng trưởng trong sản xuất thuốc............................................................. 36
.....................................................................................................................................
2.3.2 Sự gia tăng chủng loại thuốc, đặc biệt là nhóm thuốc đặc trị ....................... 39
2.3.3 Chất lượng của các cơ sở s
ản xuất thuốc (GMP-WHO, GLP) ..................... 42

LỜI MỞ ĐẦU
Thuốc là một loại hàng hóa đặc biệt, là một sản phẩm thiết yếu và có ảnh hưởng trực
tiếp đến sức khỏe của người dân. Các sản phẩm này có tính đặc trưng cao, khó có thể
thay thế bằng một loại sản phẩm khác, thậm chí giữa hai sản phẩm khác nhau cũng có
những đặc trưng, công dụng và giá trị khác nhau, mỗi công thức nghiên cứu sản xuất
một loại sản ph
ẩm mới đều được đăng ký quyền sáng chế và bảo hộ quyền sở hữu trí
tuệ. Những điều này đã làm nên giá trị và tầm quan trọng của ngành sản xuất và phân
phối thuốc xã hội. Tuy nhiên, trình độ sản xuất và nghiên cứu của ngành Dược Việt
Nam còn nhiều yếu kém, chưa phát triển kịp với tốc độ phát triển của xã hội, chưa có
khả năng tạo ra nhữ
ng loại thuốc đặc trị chuyên biệt để phục vụ nhu cầu trong nước;
do đó, hằng năm chúng ta phải nhập khẩu một số lượng lớn dược phẩm từ nước ngoài.
Với mong mỏi tìm một hướng đi thích hợp giúp cho ngành dược trong nước hoàn thiện
và phát triển, phục vụ tốt nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân và tiết kiệm nguồn lực
quốc gia thông qua việc giảm b
ớt sản lượng nhập khẩu. Xuất phát từ ý nghĩa này,
nhóm nghiên cứu đã quyết định chọn đề tài “NGHIÊN CỨU VỀ VIỆC SẢN XUẤT
VÀ PHÂN PHỐI THUỐC CỦA CÁC CÔNG TY DƯỢC VIỆT NAM VÀ MỘT
SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN”. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài bao gồm: Nghiên
cứu đặc điểm và yếu tố ảnh hưởng đối với ngành dược; phân tích thực trạng sản xuấ
t
và phân phối của ngành dược Việt Nam nói chung và một số công ty dược nói riêng,
nhằm tìm ra những mặt hạn chế đang cản trở sự phát triển của ngành. Từ những cơ sở
đó, nhóm nghiên cứu đưa ra những giải pháp phát hoàn thiện hoạt động sản xuất và
phân phối của ngành.
Để thực hiện bài viết này, nhóm nghiên cứu đã sử dụng phương pháp nghiên cứu định
tính, phương pháp chuyên gia, sau đó tiến hành t
ổng hợp, thống kê, phân tích duy vật
biện chứng để đưa ra bức tranh chính xác nhất về toàn cảnh ngành sản xuất và phân

khái niệm đưa ra nhằm cung cấp cho người đọc cái nhìn tổng quát về ngành dược nói
chung và ngành dược Việt Nam hiện nay nói riêng, tạo nền tảng cho việc nghiên cứu
3 
sâu hơn về hoạt động sản xuất và phân phối của ngành Dược nước ta trong giai đoạn
hiện nay.
Chương 2: Thực trạng sản xuất và phân phối thuốc của các công ty dược
Chương này bao gồm 30 trang, từ trang 28 đến trang 57 , với 4 nội dung chính được đề
cập bao gồm:
- Tổng quan về thị trường thuốc Việt Nam: trong phần này nhóm nghiên cứu đã
tiến hành phân tích nhu cầu thuốc của th
ị trường qua các năm, đồng thời so sánh chi
tiêu của người Việt Nam cho thuốc sản xuất trong nước và thuốc nhập khẩu từ nước
ngoài về số lượng và chất lượng.
- Nguyên vật liệu phục vụ cho ngành sản xuất trong nước: trong chương này
nhóm đã tiến hành nghiên cứu, khảo sát lấy thông tin về các loại nguyên vật liệu bao
gồm 2 nhóm chính là nguyên vật liệu trong nước và nguyên vật liệu nhập khẩu t
ừ nước
ngoài. Nội dung cuối cùng của phẩn này là kết quả mà nhóm thu thập được về thực
trạng sử dụng nguyên vật liệu ở hai doanh nghiệp Công ty dược Hậu Giang, và Công
ty dược 2/9 (Nadyphar) nhằm cho thấy cái nhìn cụ thể về việc sử dụng nguyên vật liệu
của các doanh nghiệp Việt Nam nói chung và 2 doanh nghiệp kể trên nói riêng.
- Thực trạng sản xuất của các công ty dược Việt Nam: phần này sẽ trình bày về

sự tăng trưởng về số lượng và đa dạng hóa chủng loại trong hoạt động sản xuất thuốc.
Điều tra chất lượng các cơ sở sản xuất thuốc. Trình bày các dự án đầu tư mới và các
hoạt động R&D của các doanh nghiệp Việt Nam trong thời gian gần đây.
- Thực trạng phân phối của các công ty dược Việt Nam: Phần này trình bày hệ
thống phân phối và ưu nh
ược điểm các kênh phân phối của ngành dược Việt Nam, và
ví dụ về hệ thống phân phối của hai công ty dược Hậu Giang và Bến Tre. Phần này

Trên cơ sở tổng hợp của đề tài, trong chương 1, nhóm tác giả sẽ đưa ra những cơ sở lí
luận lien quan chủ yếu đến thị trường và ngành công nghiệp dược, được trình bày từ
trang đến trang của đề tài. Cụ thể là, chương này sẽ đề cập đến các vấn đề lí luận liên
quan đến thị trường như khái niệm phân loại thị trường, các yếu tố hình thành và chức
năng c
ủa thị trường; bên cạnh đó là các khái niệm về thuốc, nhu cầu thuốc, tính đặc
thù của thi trường thuốc, của ngành công nghiệp dược, các tếu tố ảnh hưởng đến việc
sản xuất và phân phối thuốc của doanh nghiệp và cuối cùng là tiến hành tìm hiểu về
lịch sử hình thành phát triển của ngành công nghiệp dược Việt Nam, vai trò của nó đối
với sự phát triển của kinh tế- xã hội đồ
ng thời nghiên cứu kinh nghiệm của cac quốc
gia trên thế giới về lĩnh vực phát triển công nghiệp dược tạo nền tảng cho việc phân
tích so sánh cho thực trạng ngành công nghiệp nước nhà và đưa ra những kiến nghị,
giải pháp trong chương 3.
1.1 Một số vấn đề/ lí luận liên quan đến thị trường
1.1.1 Khái niệm thị trường
Hiện nay có rất nhiều tài liệu định nghĩa về th
ị trường,tuy nhiên theo nhóm tác giả, các
khái niệm phổ biến và chính xác nhất là:
“Thị trường là lĩnh vực lưu thông hàng hóa tổng thể nói chung những hoạt động mua,
bán, nơi thường xuyên tiêu thụ hàng hóa”
“Thị trường bao gồm tất cả các khách hàng tiềm tàng, cùng có chung một nhu cầu,
đồng thời họ đều đang muốn và đều có khả năng tiến hành trao đổi để thoản mãn nhu
cầu đó.”
“Theo nghĩa hẹp thì thị trường là n
ơi diễn ra trao đổi, mua bán hàng hoá. Nhưng theo
nghĩa rộng thì thị trường là tổng thể các mối quan hệ cạnh tranh, cung - cầu, giá cả, giá
trị... mà trong đó giá cả và sản lượng hàng hoá tiêu thụ được xác định”
6 
Thị trường có thể phân loại theo nhiều cách khác nhau: theo đối tượng giao dịch, theo

7 
Dù thị trường có nhiều loại khác nhau nhưng nhìn chung thị trường thực hiện ba chức
năng chủ yếu và luôn có quan hệ mật thiết với nhau như sau:
 Chức năng thừa nhận công dụng XH của hàng hoá (giá trị sử dụng XH) và lao
động đã chi phí để sản xuất ra nó. Nếu hàng hoá bán được và bán với giá cả bằng giá
trị thì XH đã thừa nhận công dụng của nó cũng như thừa nh
ận mức hao phí lao động
để sản xuất ra nó phù hợp với mức hao phí lao động XH cần thiết, giá trị hàng hoá
được thực hiện. Nếu hàng hoá không bán được thì hoặc là công dụng của hàng hoá
không được thừa nhận, hoặc là do chi phí sản xuất cao hơn mức trung bình của XH
nên XH không chấp nhận. Nếu hàng hoá bán được với giá cả thấp hơn giá trị thì có
nghĩa là XH chỉ thừa nhận công dụng của nó và một phần chi phí sản xuất ra nó.
 Chức năng cung cấp thông tin cho người sản xuất và tiêu dùng về cơ cấu hàng
hoá, giá cả, chất lượng...Chức năng thông tin luôn tác động các chức năng khác.
 Chức năng kích thích hoặc hạn chế sản xuất và tiêu dùng. Từ những thông tin
thu được trên thị trường, người sản xuất hay tiêu dùng sẽ có những điều chỉnh kịp thời
để phù hợp với biến đổi của th
ị trường. Nhờ đó mà sản xuất và tiêu dùng được hạn chế
hoặc kích thích.

1.2. Một số vấn đề liên quan đến thuốc và việc sản xuất thuốc
1.2.1. Thuốc và một số khái niệm liên quan
Theo luật dược 2005, thuốc được định nghĩa như sau: "Thuốc là chất hoặc hỗn hợp các
chất dùng cho người nhằm mục đích phòng bệnh, chữa bệnh, chẩn đ
oán bệnh hoặc
điều chỉnh chức năng sinh lý cơ thể bao gồm thuốc thành phẩm, nguyên liệu làm
thuốc, vắc xin, sinh phẩm y tế, trừ thực phẩm chức năng".
Theo điều lệ thuốc phòng bệnh, chữa bệnh, thuốc được định nghĩa như sau: "Thuốc là
những sản phẩm có nguồn gốc từ động vật, thực vật, khoáng vật, hay sinh học được
bào ch

 Lựa chọn thuốc
Việc lựa chọn thuốc cho một quốc gia được dựa vào những căn cứ sau:
+Mô hình bệnh tật, mô hình tử vong toàn quốc.
+Các phác đồ điều trị chuẩn đã được xây dựng.
+Kinh phí quốc gia và khả năng chi trả của người bệnh
+Dự toán tình hình bệnh tật trong kì tới
+Tham khảo danh mục thuốc, hoạt chất, mô hình bệnh tật đã
được lưu hành của WHO
hoặc một số quốc gia có tương đồng về kinh tế, y tế.
 Mua sắm thuốc quốc gia
+Xác định nhu cầu về số lượng và chủng loại
+ Lựa chọn các phương thức cung ứng mua bán, đấu thầu (quốc gia, địa phương, đơn
vị)
+Kí kết các hợp đồng kinh tế mua bán
+Thanh toán tiền và kiểm nhận thuốc
 Phân phối thuốc
+Cung c
ấp thông tin về thuốc cho các đối tượng bệnh viện, bệnh nhân, các trung gian
trên kênh phân phối.
+Tồn trữ thuốc
+Vận chuyển, giao nhận thuốc đến các đơn vị y tế, các kênh phân phối
+Thanh, quyết toán tiền thuốc, kiểm nhận
 Hướng dẫn sử dụng thuốc
+Bán thuốc OTC hướng dẫn sử dụng
+Kê đơn, bán thuốc, hướng dẫn sử dụng
10 
+Các hoạt động truyền thông về sử dụng thuốc an toàn hợp lí
Ngoài ra, quá trinh cung ứng thuốc còn bị ảnh hưởng bởi rất nhiều các yếu tố thuộc
nhiều lĩnh vực khác nhau như môi trường công nghệ, thông tin, sự phát triển khoa học
hay tăng trưởng kinh tế..Các yếu tố này cùng với 4 nhiệm vụ căn bản trên tạo ra một

xuất thuốc yêu cầu phải có sự đồng đều và chính xác cao.
Thứ ba, việc nghiên cứu để đưa ra một loại thuốc mới đòi hỏi phải nghiên cứu lâu dài
và cẩn trọng. Vì thế chi phí nghiên cứu cho mộ
t loại thuốc mới là rất cao. Các công ty
dươc ở Mỹ thông thường mất từ 8,5 đến 10 triệu USD cho một loại thuốc mới. Một
loại thuốc trước khi được đưa ra thị trường phải được nghiên cứu lâm sang trong một
thời gian dài ( thử nghiệm lâm sang trên chuột, động vật trước, nếu thành công thì sẽ
tiến hành thử nghiệm trên bệnh nhân).
Thứ tư, nhiều sản phẩm có chu kỳ đờ
i sống rất dài và trong quá trình sử dụng có thể
phát hiện ra nhiều công dụng. Các sản phẩm khi mới được phát minh sẽ được đăng ký
bảo hộ quyền sáng chế. Khi hết thời gian bảo hộ bản quyền sáng chế, các sản phẩm
này trở thành thuốc generic, các doanh nghiệp khác đều có quyền sử dụng hóa dược
của sản phẩm để bào chế thuốc generic tương đương. Vì thế, thị trường dược ph
ẩm trở
nên đa dạng và phong phú.

1.2.4. Tính đặc thù của thị trường thuốc
Thị trường thuốc gần như bị chi phối bởi các công ty lớn, các tập đoàn đa quốc gia như
hãng dược Pfizer, Novartis và Eli Lilly,… Các doanh nghiệp này chủ yếu cạnh tranh
với nhau về các loại thuốc biệt dược độc quyền. Các công ty nhỏ chỉ cạnh tranh với
nhau trên thị trường thuốc generic là chủ yếu.
Nhữ
ng loại thuốc mới được bào chế lần đầu tiên phải có bằng sáng chế. Bằng sáng chế
không cho phép bất cứ ai khác sản xuất và bán thuốc này. Khi bằng sáng chế hết hiệu
lực, những công ty sản xuất thuốc khác có thể bắt đầu bán thuốc đồng dạng tương tự.
Những loại thuốc này trở thành thuốc generic.
12 
Việc đưa một loại thuốc biệt dược mới vào thị trường thuốc đòi hỏi các công ty phải
đầu tư nghiên cứu( trên 80 triệu USD/1 thuốc), tiến hành thử nghiệm( trên động vật,

công ty mạnh yếu như thế nào mà nó sẽ trở thành một cơ hội hay một nguy cơ cho mỗi
công ty. Nếu tiềm lực tài chính mạnh, thì công ty sẽ có khả năng chuyển giao những
công nghệ mới, tăng khả năng cạnh tranh cho mình nhưng nếu tài chính của công ty
yếu, thì đây là một mối
đe dọa cho các công ty. Khi gia nhập WTO, các nhà sản xuất
thuốc trong nước sẽ phải đáp ứng các tiêu chuẩn gắt gao hơn. Các doanh nghiệp không
đáp ứng được các tiêu chuẩn, quy định nghiêm ngặt về thuốc sẽ bị đào thải theo quy
luật thị trường.
Bên cạnh đó, thu nhập bình quân đầu người lien tục tăng qua các năm. Theo đánh giá
của Phòng Phân tích Công ty chứng khoán Bản Việt (VCSC) cho thấy, cùng với tốc độ
tăng tr
ưởng GDP, chi tiêu bình quân đầu người tăng lên hàng năm dẫn đến nhu cầu chi
tiêu cho y tế và chăm sóc sức khỏe cũng tăng theo. Trong khoảng thời gian 5 năm, chi
tiêu y tế bình quân mỗi người tại Việt Nam đã tăng hơn gấp đôi, từ 6 USD/người (năm
2001) lên đến 13 USD/người (năm 2007). Dự báo tốc độ tăng trưởng trung bình của
ngành là 15%/năm (không tính yếu tố lạm phát) và giá trị tiêu thụ đạt 1,6 tỷ USD năm
2010. Vì v
ậy, ngành dược ở Việt Nam được đánh giá là có tiềm năng rất lớn.
Có thể nói đối với những công ty hoạt động trong lĩnh vực nhập khẩu nói chung và
nhập khẩu dược liệu nói riêng thì tỷ giá hối đoái và xu hướng biến đổi của tỷ giá trên
thị trường luôn là điều mà các nhà nhập khẩu rất quan tâm. Đặc biệt đối với ngành
dược phẩm, một thách thức là 90 % nguyên liệu sả
n xuất thuốc phải nhập khẩu, vì vậy
việc theo dõi sự biến động của tỷ giá là điều không thể thiếu .
 Các yếu tố về chính trị pháp luật
Công nghiệp dược là một ngành đặc biệt và nhạy cảm đối với một quốc gia nhằm bảo
đảm an ninh và quyền lợi của người tiêu dùng. Do đó chính trị-luật pháp cùng với
những quy định chặt chẽ c
ũng là những nhân tố lớn tác động đáng kể dến hoạt động
kinh doanh của ngành và các doanh nghiệp trong lĩnh vực dược phẩm.

nhà thuốc, các loại thuốc mang nhãn mác ngoại được bày bán nhiều hơn hẳn thuốc sản
xuất trong nước. Tâm lý sính ngoại trong dùng thuốc chữa bệnh đã ảnh hưởng không
nhỏ đến việc sử dụng cơ cấu thuố
c trong các bệnh viện. Trong nhiều năm qua, các
bệnh viện thường xuyên nhập khẩu trực tiếp các loại thuốc ngoại với số lượng lớn,
15 
thậm chí có bệnh viện đặt chỉ tiêu sử dụng thuốc ngoại cho bệnh nhân như một qui chế
bắt buộc trong khi thuốc nội không được chú ý đến. Thuốc điều trị dùng trong các cở
sở khám chữa bệnh hiện chủ yếu vẫn là thuốc ngoại nhập, theo tin từ Bộ Y tế ngày
15/4/2009. Thống kê cho thấy, tổng số tiền mua thuốc năm 2008 của hệ thống bệ
nh
viện là 7,6 nghìn tỷ đồng, tăng 26% so với năm 2007. Trong đó, tỷ lệ tiền mua thuốc
ngoại nhập chiếm 63,3%, tương đương hơn 4,8 nghìn tỷ đồng, cao gần gấp đôi tiền
mua thuốc nội.
 Môi trường dân số
CẢ NƯỚC 86,2108 triệu người
DIỆN TÍCH 331150,4km
2

MẬT ĐỘ 260 người/km
2

Theo số liệu thống kê trên cùng với tỷ lệ tăng dân số trung bình cuả nước ta là 1.2%
một năm cho thấy nhu cầu về dược phẩm sẽ ngày càng cao . Đồng thời cùng với tốc độ
tăng trưởng của GDP, chi tiêu bình quân theo đầu người tăng lên hàng năm dẫn đến
chi tiêu cho y tế và sức khoẻ tăng. Chi tiêu y tế bình quân mỗi người tại Việt Nam đã
tăng hơn gấp hai, từ 6 USD (năm 2001) lên 13 USD (nă
m 2007). Con số này được
đánh giá vẫn còn ở mức trung bình so với khu vực. Song song đó, một vấn đề rất đáng
lo ngại nữa là tuổi thọ bình quân khỏe mạnh của Việt Nam chỉ đạt 60,2 tuổi, xếp thứ

khi tham gia thi trường thuốc Việt Nam là trình độ mảketing cao,chiến lược kinh
doanh thích hợp, có uy tín trên thị trường. Họ sản xuất thuốc biệt dược, thuốc gốc là
chủ yếu.
Các hãng dược phẩm này cạnh tranh với nhau quyết liệt nhằm tranh giành thị phần.
Cuộc cạnh tranh này đã có lúc trở thành cuộc chạy đua về quảng cáo. Vì thế, giá thuốc
giữa các hãng dược phẩm trên th
ị trường Việt Nam cũng rất khác biệt.
Ngoài sự cạnh tranh của các hãng dược phẩm nước ngoài thì giữa các hãng dược trong
nước cũng có những sự cạnh tranh gay gắt.
17 
Đối với thị trường ngoài nước, Việt Nam không có thế mạnh về các thuốc tân dược
nên chưa thể cạnh tranh được với các công ty nước ngoài trên thị trường ngoài nước.
Việt Nam chủ yếu là xuất khẩu tinh dầu thô và dược liệu.
 Khách hàng
Các doanh nghiệp trong nước hiện nắm giữ trên 40% thị phần dược phẩm trong nước,
chủ yếu là các đối tượng có thu nhập thấp, thuốc thiết y
ếu chăm sóc sức khỏe ban đầu
và thuốc y tế. Các doanh nghiệp này đang nhắm đến các đối tượng có thu nhập trung
bình và cao là khu vực do các hãng lớn chi phối.
Khách hàng nước ngoài chủ yếu là các nước Đông Âu, khu vực Đông Nam Á,
Cuba,… và đang nhắm tới thị trường Tây Âu.
 Nguồn cung ứng
Nguyên vật liệu phục vụ cho ngành dược bao gồm hóa dược, tá dược, chất phụ gia,
màu thực phẩm và các loại phụ liệ
u. Hiện nay,sản xuất trong nước chỉ đáp ứng được
khoảng 20% nhu cầu về hóa dược và tá dược, 80% còn lại đều phải nhập khẩu. Sự phụ
thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu dẫn đến sự không ổn định trong sản xuất, giá thành.
Ngành dược là một ngành có hàm lượng kỹ thuật cao nên yếu tố nguồn nhân lực có vai
trò rất quan trọng. Hiện nay, nguồn lao động đáp ứng cho nhu cầu này còn h
ạn chế,

ếu như với các mặt hàng khác, nhu cầu mua đựợc
xác định bởi một mức giá nhất định thì với thuốc, việc sử dụng thuốc loại nào, số
lượng và cách thức sử dụng ra sao lại không phải do người bệnh tự quyết dịnh mà phụ
thuộc vào thầy thuốc. Nhu cầu thuốc lúc này không phải đơn giản là lượng thuốc mà
người bệnh muốn mua ở mỗi mức giá nữ
a mà thay vào đó nó được quyết định bởi
nhiều yếu tố khác như: trình độ của nhân viên y tế, loại bệnh, kĩ thuật điều trị..
Như vậy, nhu cầu thuốc có thể được định nghĩa là “ tập hợp tất cả những loại thuốc với
dạng bào chế thích hợp, hàm lượng thích hợp, đủ về số lượng, đảm bảo chất lượng và
hi
ệu lực để đáp ứng các yêu cầu về phòng chữa bệnh của cá thể, của cộng đồng trong
19 
một phạm vi về thời gian, không gian, một trình độ xã hội, khoa học, kĩ thuật và khả
năng chi trả nhất định.”
1.2.6.2 Các yếu tố quyết định ảnh hưởng đến nhu cầu thuốc:
Thuốc là một loại hàng hóa có ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng và sức khỏe của
người dân, quá trình sử dụng luôn đòi hỏi sự an toàn, hợp lí. Vì vậy việc xác định
những yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu mang ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với việc
cung ứng thuốc và phải được căn cứ dựa trên đầy đủ các nhân tố ảnh hưởng bao gồm:
 Tình trạng bệnh tật và mô hình bệnh tật
“Tình trạng bệnh tật là tình trạng mất cân bằng về thể xác và tinh thần dưới tác động
của một loạt các yếu tố ngoại môi và n
ội môi lên con người” Nhu cầu về thuốc của
người bệnh phụ thuộc vào tình trang sức khỏe hay bệnh tật của họ còn nhu cầu thuốc
của một cộng đồng sẽ phụ thuộc vào tình trạng bệnh tật của cộng đồng đó trong những
điều kiện nhất định về ngọai cảnh, thời gian và được khái quát thành mô hình bệnh tật.
Vậy mô hình bệnh tật được
định nghĩa là “ tập hợp tất cả những tình trạng mất cân
bằng về thể xác, tinh thần dưới tác động của những yếu tố khác nhau, xuất hiện trong
cộng đồng đó, xã hội đó trong một khoảng thời gian nhất định.”

Ngoài ra, những yếu tố thuộc mội trường xã hội cũng có tác động không nhỏ đến nhu
cầu thuốc thông qua các ảnh hưởng từ nền văn hóa khác biệt, phong tục tập quán, tôn
giáo và tín ngưỡng. Các tác động trực tiếp từ yếu tố thiên nhiên, địa lí
đến tình trạng
sức khỏe của con người cũng có thể là động lực làm tăng hay giảm đáng kể nhu cầu
thuốc.

1.2.7. Vai trò của ngành công nghiệp dược đối với sự phát triển kinh tế xã hội
Từ trước đến nay, dược tuy là một ngành công nghiệp khá nhạy cảm nhưng lại không
thể thiếu và đóng vai trò rất quan trọng đối với sự nghiệp phát triển kinh tế-xã hộ
i của
21 
bất cứ quốc gia nào trên thế giới, đặc biệt là đối với những nước đang trên đà phát
triển như Việt Nam.
Công nghiệp dược đóng vai trò trực tiếp trong việc bảo đảm và nâng cao sức khỏe của
người dân cũng chính là bảo đảm nguồn nhân lực cho phát triển đất nước. Trong bất
cứ giai đoạn phát triển nào, trong thời chiến hay thời bình, nâng cao chất lượng nguồn
nhân lực cũng giữ vị trí trung tâm và do đó bảo đảm nguồn thuốc phục vụ cho việc
chăm lo sức khỏe nhân dân luôn được xem là ưu tiên hàng đầu.
Chi tiêu về thuốc của mỗi quốc gia chiếm một phần quan trọng trong tổng chi tiêu y tế.
Hiện nay, tỷ lệ này chiếm từ 7 đến 66% trên thế giới, trong đó các quốc gia đang phát
triển như Việt Nam là 24% đến 66%. Ngoài ra, chi tiêu về thuốc cũng chiếm m
ột phần
quan trọng trong ngân sách gia đình. Chính vì thế mà tiết kiệm tiêu dùng thuốc giúp
tiết kiệm ngân sách quốc gia và của mỗi gia đình. Điều đó đồng nghĩa với việc ngành
công nghiệp dược nếu phát triển tốt sẽ là một ngành mang lại lợi nhuận cao, tạo nguồn
thu quan trọng cho ngân sách quốc gia nói chung và giảm chi tiêu gia đình nói riêng.
Tầm quan trọng của phát triển công nghiệp dược càng được khẳng định hơn trong vai
trò cung ứ
ng thuốc chất lượng cao, giá cả thích hợp cho nhu cầu tiêu dùng, đồng thời