1
TRNG I HC NƠNG LÂM TP. H CHÍ MINH
B MƠN NƠNG LÂM KT HP VÀ LÂM NGHIP XÃ HI TIỂU LUẬN TỐT NGHIỆP
TÌM HIU NGUN THC VT T NHIÊN LÀM THC N
VÀ  GIA DNG CA CNG NG DÂN TC KHO
 THƠN DI LINH THNG 1 VÀ DI LINH THNG 2,
XÃ GUNGRÉ, HUYỆN DI LINH, TNH LÂM ĐỒNG
Giáo viên hng dn: ThS. Nguyn Quc Bình
H và tên: K’BRS
Ngành: Lâm Nghip
Khóa i hc Lâm nghip Lâm ng 2004

Lâm ng
Tháng 01/ 2009


4.6.2. LSNG lm th cụng m ngh v gia dng 22
4.7. u khuyt im ca phng thc khai thỏc hin nay 22
4.8. Cỏc gii phỏp khai thỏc LSNG mang tớnh lõu di hn 23
Chng 5 25
KT LUN 25
Taứi lieọu tham khaỷo: 26
Ph lc: 26 3
DANH SÁCH CÁC BNG
Bng 2.1. Lc s hình thành thôn bn 9
Bng 2.2. Thng kê din tích trng trt và chn nuôi 11
Bng 2.3. Thng kê h nghèo  hai đa đim nghiên cu 12
Bng 4.1. Danh mc các loài LSNG đc s dng ti đa đim nghiên cu: 15
Bng 4.2. Công dng ca các loài lâm sn ngoài g: 18
Bng 4.3. Mùa v khai thác các loài Lâm sn ngoài g: 19
Bng 4.4. S phân b các loài LSNG ti đa đim nghiên cu: 20

4
LI CM N
 hoàn thành đc bài tiu lun này đã có s tham gia và giúp đ ca ngi dân
đa phng, Trng thôn, UBND xã Gung Ré, ht kim lâm huyn Di Linh. c
bit là s giúp đ tn tình ca thy giáo ThS. Nguyn Quc Bình.
Tôi xin chân thành cm n.
K’Brs

5
THUT NG VÀ CH VIT TT TRONG BÀI
UBND: y Ban Nhân Dân

7
dng nhm đ bit đc tình hình s dng và kh nng tái sinh ca ngun thc
vt này.
Gii hn ca nghiên cu này ch dng li  vic tìm hiu thc t các loài thc
vt đc ngi dân s dng  đa phng và ngha s dng ca chúng. Vic
thay đi nhng thói quen ca ngi dân ta phi cn thi gian phi có k hoch c
th ca chính quyn đa phng và c quan có thm quyn nên cha đc quan
tâm trong nghiên cu này.
1.2. Mc tiêu
Mc tiêu ca nghiên cu này bao gm:
- Lit kê các loi thc vt đc ngi dân đa phng s dng làm thc phm và
làm đ gia dng  thôn Di Linh Thng 1 và Di Linh Thng 2, xã Gungreù,
Huyn Di Linh.
-Xác đnh nhu cu đi vi các tài nguyên này trong cng đng ngi dân ti 2
thôn Di Linh Thng 1 và Di Linh Thng 2, xaõ Gungreù, Huyn Di Linh .
- Phân tích u - khuyt đim ca phng thc khai thác hin nay và đ xut
phng thc khai thác mang tính lâu dài hn.
8
CHNG 2
TNG QUAN V KHU VC NGHIấN CU
2.1. c im khu vc nghiờn cu
* V trớ a lý:
Xó Gungrộ nm v phớa tõy nam dóy Trng Sn, thuc huyn Dilinh tnh
Lõm ng.

- Có mt trm y t đt ngay  thơn angkrek.
- Ch khám và cha bnh thơng thng cho nhân dân thc hin chng trình y
t quc gia, tiêm chng m rng phòng chng st rét. Tuy nhiên cơng tác v sinh
mơi trng phòng dch cha đc thng xun, cơng tác k hoch hóa gia đình
đc tun truyn phát đng nhng mt s h vn cha nhn thc đc do trình
đ vn hóa, điu kin kinh t còn nghèo, càng nghèo càng đơng con.
2.3. Lc s thơn bn
Lc s thơn Dilinh thng 1 và Dilinh thng 2 đc trình bày s nét trong
bng 2.1. sau:
Bng 2.1. Lc s hình thành thơn bn
Thi gian
Nhng s kin chính,nguồn gốc,tài liệu trích từ nhật
ký Lạc quan trên miền thượng của Giám mục Phùng
Thanh Quang .
Ý ngha tên ca
thơn
Njring:Có ngi nói đó là tên mt v ch làng thi xa đã
có cơng thành lp ra bn làng, có ngi nói tên Djiring
dng ý ám ch Jrng (sáp ong).vì vùng này xa kia ong
rng rt nhiu.Có ngi nói đó là tên mt lồi cây Si mc
đ
y
t
r
ên vùn
g
DiLinh
,

g

con cháu nhà cách mng LENG_LER đã liên kt vi quân
Tây Sn đánh đi quân Chàm ra khi vùng đt cao nguyên
tc Di Linh hin nay.
1930-1954 Pháp-Nht chim đóng,dân tc ni đây b bt làm nô l nh
đào hm đãi vàng, khai thác tài nguyên.
1954-1975 M chim đng, dân tc ni này li b đt di quyn thng
tr ca M. Cui nm 1975 khi đt nc hoàn toàn gii
phóng thì nhng ngi dân ni đây đã đi theo cách mng.
1975-1990 Nhân dân khc phc hu qu chin tranh và tng gia sn
xut.
1990-đn nay Nhân dân đc nhà nc to điu kin phát trin, c s
h tng, y t giáo dc đc nâng cao, trt t an ning
xã hi đc đm bo. i sng nhân dân ngày càng
đc ci thin.
Xu hng phát trin trong tng lai: Ngi dân trong thôn đã xoá b tp quán
du canh du c nh tc kia, quá trình nhâp c đã làm thay đi c cu dân s,
thành phn dân tc và chi phi đn cnh quan nông nghip ca toàn xã. Ngi
dân trong thôn đc nhà nc to điu kin phát trin nông nghip nh trng các
loi ging lúa ngn ngày nng sut cao hn, h tr thuc bo v thc vt, hng
dn k thut trng, chm sóc và bón phân cho cây cà phê theo hng thâm canh
nhm nâng cao nng sut và cht lng.Nhà nc h tr cp bo him y t, khám
cha bnh min phí, to điu kin cho con em đng bào đc hc hành, to điu
kin vay vn đ tng gia sn xut, xây dng c s h tng nh đng sá, cu

11
cng, trng, trm Vì vy đi sng ca ngi dân ngày càng đc ci thin v
mi mt.
2.4. Dân s
- Tng s h tồn xã là 1999 h, 9745 nhân khu phn ln ngi dân xã
Gungré là ngi dân tc Kho.

Ca
dân
D
án
1922 20 529,45 45 92 280 7 285 20
Ngun: theo điu tra ca UBND xã Gungré nm 2008
i sng ca ngi dân ni đây còn nghèo. C th trong xã có 263 h nghèo,
170 h giàu, 175 h khá, và 872 h trung bình. 12
Bng 2.3. Thng kê h nghèo  hai đa đim nghiên cu
Di linh thng 1 Di linh thng 2
H
nghèo
Nhân
khu
Dt thiu
s
Nhân
khu
H
nghèo
Nhân
khu
Dt
thiu s
Nhân
khu
42 207 33 161 29 136 27 ??????

chúng trong tng lai.
(5)- Xác đnh nhng khó khn và thun li trong khai thác và s dng các loi
lâm sn ngồi g ca ngi dân đa phng
(6) - Phân tích nhu cầu sử dụng của người dân đòa phương.
3.2. Phng pháp nghiên cu
Phng pháp tng hp điu tra thc đa vi phng vn ngi dân đa phng
đ đt đc mc tiêu đ ra.
- S dng các tài liu, s liu thu thp đc  UBND xã, ht kim lâm huyn
Dilinh sau đó chn lc các s liu liên quan đn đ tài ca mình đ làm dn
chng cho bài làm.
- c tài liu liên quan đn lch s  đa phng sau đó đi chiu vi ý kin ca
ngi ln tui, trng thơn đ trích dn vào bài tiu lun nhng s kin quan
trng nht ca đa phng.
- Thu thp s liu  UBND xã Gungré và hạt kiểm lâm huyn Di Linh. Sau đó
gp g và phng vn 30 hộ, ly mu đi din theo tng nhóm h. C th, 2 h
khá, 18 h trung bình và 10 h nghèo ở hai thơn Dilinh thng 1 và thơn Dilinh
thng 2 đ bit đc các loi thc vt t nhiên đc ngi dân dùng, t đó lit
kê các lồi thc vt đc ngi dân  đây s dng và nhu cu hng ngày ca h.

14
- Hp nhóm ngi dân đ bit đc nhng thun li và khó khn trong khai
thác và s dng.
Phng pháp phân tích và x lyù s liu :
- Các s liu phng vn h đc tng hp theo các nhóm ni dung phng vn.
Mt khác, da vào mt s tài liu liên quan đn lâm sn ngoài g đi chiu vi
sn phm LSNG đc tìm hiu  đa phng sau đó tin hành ghi chép li s liu
đã đc chn lc.
- Chn lc và ghi chép li các s liu đc phng vn qua ý kin ca ngi dân
v các vn đ liên quan đn LSNG, nh tên ca các LSNG đc ngi dân s
dng, công dng, cách khai thác, mùa khai thác, nhu cu s dng, ngun cung

4. Rau bp Bip hnxe(Bip
p)
Gnetum gnemon Cây bi
5. Sa nhân Pr Amomum
echinosphaera
Thân tho
6. Nhân trn Ryao Amomum costatum Thân tho
7. Lá dong Lr hr Gnetacae Spp Thân tho
8. Lá si Chng tur Lythocarpus dealbatus
9. Lá lt Im Piper lolos Thân tho
10. Rau má Tr ne Poaceae Spp Thân tho
11. Rau bèo Cré Bryacee spp Thân tho
12. Dng s
nc
R tuân Polypodiaceae Spp Thân bi
13. Rau nút áo Chng kloan Poaceae Spp Thân tho
14. Cn nc Crng Bryaceae Spp Thân tho
Comment [NQB2]: Xem li tên

16
15. Lá si R su Fagaceae Spp
16. Na S càr Neohonzeaua dulloa Thân bi
17. Trúc Brm dzut Phyllostachys Thân bi
Ngun: iu tra và tng hp
Nhn xét: kt qu bng 4.1 cho thy có 18 loi LSNG  đa phng đc ngi
dân s dng. Trong đó có 17 loài là thc vt có dng thân thân tho, xx thân bi
và xx dây leo
4.2 c đim hình thái,đc đim sinh trng và phát trin
t đim hình thái, sinh trng ca các loài thc vt này đc trình bày
c th nh sau:

hình rng ca. Cao t 50cm-60cm.
c đim sinh trng và phát trin: cây a m t,phát trin quanh
nm,nhng phát trin mnh vào mùa ma. ây là rau bn đa cha đc tìm hiu
và nghiên cu.
(4) Cây si(chng tur):

c đim sinh thái:là cây g cao t 2m-5m,lá đn mc đi.
c đim sinh trng và phát trin:lá phát trin mnh vào mùa ma,cây a
ánh sáng.
Sau khi s lý thc bì(đt trc vt liu cháy) khi xut hin ma cây phát trin
mnh.
(5) L ô:

c đim hình thái:Thân không có gai,thân ngm hp trc do c thân ngm dài
ra,bên trên làm thành bi tha.Cây cao t 10-20m,đng kính 5-12cm,lóng
dài30-90cm.khi non thân màu xanh bc.
c đim sinh trng và phát trin:Chúng sng  rng rm,phân b thành
cm hoc sng cùng cây bi khác.Vào mùa ma mng l ô phát trin rt mnh,t
mng qua thi gian chúng s phát trin thành cây l ô.
(6) Tre :

c đim hình thái:Thân có gai,thân cao 5-6 mét,đng kính thân 3-
5cm,thng cong  ngn.
c đim sinh trng và phát trin:Mc t nhiên  rng,sng thàng cm 
các khe,vào mùa ma mng tre phát trin mnh,t mng tre qua thi gian s phát
trin thành cây tre trng thành.
(7) Trúc:

c đim hình thái:Là cây bi sng ri rác,thân cao 3-5m,đng kính thân
1.5-3cm,thng cong  ngn.

12. Tho qu t dùng làm thc phm
13. Rau má Làm thc phm
Comment [NQB4]: Tên ph trhông

19
14. Rau bèo
Làm thc phm
15. ??
16. ??
17. ??

Nhaän xeùt: qua bng 4.2. thì các ngun LSNG ngoài mc đích làm đ th công
m ngh ra còn đc tn dng đ s dng vào mc đích làm thc phm trong gia
đình.
4.3.2. Mùa v khai thác
Các loi LSNG trên đc thu hái trong hu ht tt c các tháng trong nm.
Chi tit bng 4.3.
Bng 4.3. Mùa v khai thác các loài Lâm sn ngoài g:
Tháng
Loài
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Cht l ô
Cht mây
Cht na
Cht tre
Dây mây
Rau nút áo
Cn nc
Rau bp
Hái rau bèo

thành cm  các khe dc b sui.
Rau bp Dà sào ngai,Tô Mroa, Dà r sax, các xã:
Sn in,Gia Bc,Hòa Bc,Tam B.
Sa nhân Dà sào ngai,Tô Mroa, Dà r sax, các xã:
Sn in, Gia Bc, Hòa Nam, Hòa Bc, Bo Thun, Tam
B.
Rau má Phân b  b rung, trên nng ry,  rng tha.

21
Rau bèo Phân b  di rung nc, đm ly trong rng.
Dng s nc Phân b dc b sui.
Rau nút áo Phân b  trên nng ry,trên rng tha.
Cn nc Phân b  đm ly.
Chng tur Phân b  khu rng tha, đc bit sng rt tt di tán cây
thông.
Lr hr Phân b dc b sui, trên b đm ly.
Bng 4.4 cho thy các loài LSNG phân b rt rng và ngi dân phi đi rt xa
mi có th thu hái đc chúng.
4.5 Thun li và khó khn trong khai thác :
Thun li:

Các ngun lâm sn ngoài g đc vn chuyn rt d dàng nh có đng giao
thông đi qua, thun tin v giao thông nht là các xã Sn in, Gia Bc, Hòa
Bc, và các đi Dà sào ngai, Tô Mroa.
Phong tc tp quán t xa xa ngi dân tc thiu s đu s dng chung
ngun li t rng cùng vi dân tc  các xã khác trong huyn Dilinh. Vì vy
ngi dân có th vào rng đ thu hái lâm sn ngoài g bt c thi gian nào mà h
rnh.
Ngun lâm sn ngoài g  huyn Dilinh rt đa dng, vì vy ngi dân ni
đây có th chn la ngun lâm sn mà mình cn đ thu hái tùy mc đích s dung

mt s loi? ó là loi nào? Chi tit hn 4.7. u khuyt đim ca phng thc khai thác hin nay
¬ u đim
:
Ngi dân đa phng thng thu hái lâm sn ngoài g đ phc v cho nhu
cu thc phm cho gia đình là chính vì th vic thu hái ca h ch din ra l t.
Mt khác, nhng ngun thc phm này ch yu đc thu hái vào mùa ma là các
đt lá nên s làm tng kh nng tái sinh ca các chi non.
Comment [NQB6]: S liu đ dn
chng?

23
i vi vic khai thác các sn phm mng tre, l ơ, na, mây ch s dng vi
mc đích đan lát các dng c trong gia đình là chính. Vì vy vic khai thác mang
tính cht thi v. Chính vì th mà kh nng tái sinh ca các ngun lâm sn này s
đc đm bo cho các đt khai thác liên tc trong các nm tip theo.

¬ Khuyt đim
:
Dân s ca đa phng ngày càng tng, vì vy mà ngun lâm sn s b khai
thác nhiu hn, làm gim kh nng tái sinh. Do vy, ngun thc vt t nhiên này
khơng phát trin đc, nên s khơng đáp ng đc chù k thu hái liên tc nh
trc kia. Mt khác, do điu kin mu sinh kinh t cng s làm cho ngi dân
khai thác ngun lâm sn khơng theo mùa v. Nhng hot đng này s làm cho
ngun thc vt t nhiên ngày càng suy gim. Bên cnh đó, nhng hot đng phá
rng làm nng ry trng cây cơng nghip, cây n trái khơng khơng hp lý, khơng
thuc đa phn đt quy hoch, hay phá rng bt hp pháp s làm cho ngun lâm
sn b suy gim. Thêm vào đó, cháy rng cng s đe da đn s tn ti và phát

thông, các loại thực vật này chỉ biết được qua tên đòa phương.
Nhu cầu về nguồn LSNG ở đòa phương ngày càng tăng, nhưng các nguồn
lâm sản này ở xã Gungré trong thời điểm hiện tại còn rất hiếm đặc biệt là lồ
ô, nứa, mây, lá bp. Những nguồn lâm sản này chỉ còn phân bố ở vùng ranh
giới với các xã lân cận, thẩm chí người dân còn tìm nguồn lâm sản đến xã lân
cận đó. Tuy nhiên lâm sn ngồi g vẫn đóng vai trò rt quan trng đi vi đi
sng ca ngi dân ni đây, đc bit là ngi nghèo, gii quyt đói và thu thc
phm  nơng thơn. Ci thin và b sung tính phong phú trong các ba n ca các
gia đình ni đây, to thu nhp thng xun cho các h nghèo có đc k sinh
nhai.
Ngồi ra còn to ra đc các sn phm th cơng m ngh và đ gia dng cung
cp cho nhu cu sinh hot ca gia đình thơng qua các cơng vic đan lát, duy trì
đc ngành ngh truyn thng và các cơng vic thu hái s dng các ngun thc
phm theo phong cách riêng ca h.

Comment [NQB7]: Kt lun phi
theo ni dung