1
Tiểu luận
PHƯƠNG PHÁP QUẢN TRỊ CỦA STEVE
JOBS và THÀNH CÔNG CỦA APPLE
2
Contents
1. Giới thiệu: 3
1.1. Công ty Apple: 3
1.2. Steve Jobs: 3
2. PHƯƠNG PHÁP QUẢN TRỊ CỦA STEVE JOBS và THÀNH CÔNG CỦA
APPLE 5
2. 1. Các phương pháp quản trị của Steve Jobs: 5
2.1.1 Phương pháp tác động lên con người: 5
2.1.1.1. Phương pháp hành chính: 5
2.1.1.2. Phương pháp kinh tế: 7
nghe nhạc và nhiều thiết bị đa phương tiện khác. Sản phẩm nổi tiếng nhất là Apple
Macintosh, iPod, iPhone, iPad và chương trình nghe nhạc iTunes, nơi bán hàng và dịch vụ
chủ yếu là Mỹ, Canada, Nhật Bản và Anh.
(
1.2. Steve Jobs:
“Steve Jobs là một trong những nhà phát minh vĩ đại của nước Mỹ. Ông là người đầy
kiêu hãnh để tư duy khác biệt, thật mạnh mẽ để tin mình có thể thay đổi thế giới, và thật sự
tài năng để hiện thực những điều đó. Steve làm lay động tình cảm của tất cả chúng ta khi
nói rằng ông sống từng giây phút như cuộc đời sắp vuột khỏi tay. Ông đã thay đổi cách
nhìn của chúng ta đối với thế giới.” _ Trích lời của Tổng thống Barack Obama.
Quả rất đúng với lời nhận xét đó, một người đàn ông đã phấn đấu để tạo nên một vết
lõm trong vũ trụ này. Chúng ta hãy cùng nhìn lại cuộc đời và những chặng đường của
Steve Jobs.
Steve Jobs(24/2/1955-5/10/2011) sinh ra tại thành phố San Francisco, bang California,
Hoa Kỳ, được Paul và Clara Jobs nhận làm con, họ đã đặt tên ông là Steven Paul. Jobs theo
học trường trung học Cupertino và Homestead tại thành phố Cupertino. Sau giờ học, ông
thường đến công ty Hewlett-Packard tại Palo Alto, California và ông nhanh chóng được
thuê và làm việc cùng Steve Wozniak trong vai trò là những nhân viên thời vụ mùa hè.
Năm 1976, họ sáng lập công ty Apple Computer trong ga-ra nhà Jobs. Sản phẩm đầu tiên
của họ là máy tính cá nhân Apple I. Năm 1977 Apple tung ra sản phẩm tiếp theo, Apple II,
một thành quả to lớn đã làm nên tiếng vang cho một công ty còn non trẻ Apple. Năm 1980
4
Jobs và Wozniak trở thành triệu phú. Họ đã phát triển công ty chỉ 2 người thành một công
ty tầm cỡ quốc tế với cả ngàn nhân viên khắp toàn cầu.
Steve Jobs muốn một người cùng quản lý công ty Apple cùng mình nên đã thuyết phục
giám đốc điều hành của Pepsi lúc đó là John Sculley. Năm 1983, John Sculley thay thế
Jobs làm giám đốc điều hành do 2 người có những hướng đi khác nhau trong việc điều
hành và Apple đang lâm vào tình cảnh khó khăn và hội đồng quản trị Apple lại đứng về
phía John Sculley. Jobs từ bỏ công ty, nhưng trước đó vào năm 1984 Apple đã đưa ra một
2. 1. Các phương pháp quản trị của Steve Jobs:
2.1.1 Phương pháp tác động lên con người:
2.1.1.1. Phương pháp hành chính: về điều lệ, kỷ luật của DN
Thời hạn là thiết yếu: Jobs luôn đặt thời hạn hoàn thành công việc khắt khe, thậm
chí có phần độc đoán. Nhiều nhân viên của Steve Jobs khi còn ở Công ty NeXT kể
cảm nhận ban đầu của họ về Steve Jobs là người cực kỳ thông minh, có khả năng
thúc đẩy người khác và có sức hấp dẫn mạnh mẽ. Nhưng trong công việc, ông là
một người “khủng khiếp”.
Cuối thập niên 1980, hai kỹ sư NeXT đã làm việc quên ăn, quên ngủ từ sáng
đến đêm trong suốt 15 tháng để chế tạo một loại chip hiện đại. Tuy nhiên, họ vẫn bị
Steve Jobs “sạc” cho một trận tơi tả trước toàn thể công ty vì đã “không làm việc
nhanh hơn như yêu cầu”. Một người sau đó đã bỏ cuộc.
Văn hóa tôn trọng lẫn nhau giữa các nhà quản lý và nhân viên: Tại Apple, xuất
phát từ việc hầu hết các nhà quản lý đều có kinh nghiệm và kiến thức về công nghệ
nên hoàn toàn không tồn tại khái niệm “cấp trên và sự phục tùng của cấp dưới”.
Nơi nào cũng hiện hữu sự tôn trọng qua lại giữa nhà quản lý và nhân viên. Chính là
sự tôn trọng lẫn nhau cùng với những nhóm tập thể dự án nhỏ luôn kề vai sát cánh
là một phần quan trọng làm nên thành công của Apple hôm nay.
Tạo sự tự do cho nhân viên trong việc xây dựng và cải tiến sản phẩm
6
Tại Apple, nếu một nhân viên phát hiện ra những vấn đề khó chịu và sai sót của
một sản phẩm nào đó, thì anh ta có đầy đủ sự tự do để nghiên cứu và khắc phục lỗi
này mà không cần trải qua các thủ tục phức tạp xin ý kiến và chấp thuận từ phía
nhà quản lý trực tiếp.
Steve mặc dù có bản tính là luôn đòi hỏi ở người khác rất cao và sẵn sàng làm tổn
thương họ bất cứ lúc nào. Điều đó thực sự biến Steve 1 người đáng sợ trong mắt
nhiều người nhưng không vì thế mà Steve là 1 vị bạo chúa và bảo thủ. Tính cách ấy
đó được lý giải xuất phát từ bản tính cầu toàn và nóng vội của Steve.
Đối với những nhân viên nào biết chính xác và hiểu rõ về việc mình đang làm và
thức nhân viên của Steve đối với ông. Thực tế, Steve biết về giải thưởng này và
ông thực sự thích nó. Và đối với Jobs, ông luôn tôn trọng những nhân viên dám lên
tiếng vì những gì họ tin tưởng. Ví dụ như Debi Coleman, người đoạt giải thưởng
này vào năm 1983 đã không những không bị trù dập mà còn được đề bạt và đã từng
giữ đến chức Giám đốc sản xuất.
2.1.1.2. Phương pháp kinh tế: Chế độ thưởng phạt cho nhân viên
Khả năng phân loại mọi thứ.
Đây có thể được coi là một chìa khóa khác cho tầm nhìn xa trông rộng của steve.
Đối với Steve, ông phân loại thành 2 loại: hoặc là ‘sáng dạ’ hoặc là ‘ngu dốt’ và
công việc của họ có thể là tốt nhất hoặc là hoàn toàn vứt đi.
Trong cuốn sách Tiểu sử về Steve Jobs, tác giả Walter Isaacson nhận định: Bản
thân Steve là một người rất tinh tế, ông dường như có thể đọc được suy nghĩ của
mỗi người và nắm được điểm yếu của họ. Điều này giúp Steve nhanh chóng nhận
định ai là phù hợp với chiến lược của mình, ai là người cần thiết cho những dự án
của bản thân mình.
Trong những dự án non trẻ bản đầu của mình, mà tiêu biểu nhất là quá trình phát
triển máy tính Macintosh giai doạn đầu hay việc thành lập công ty NeXT, Steve là
người trực tiếp lựa chọn ra những nhân sự chủ chốt, những con người tựa như
xương sống của dự án như: Andy Hertzfeld, Burrell Smith,… và sau này như Tim
Cook trong đế chế mới của Apple sau khi Steve quay trở lại tập đoàn. Bên cạnh đó,
ông sẵn sàng sa thải một ai đó, ông không đánh giá cao về khả năng của họ trong
quá trình làm việc
Việc sa thải hàng ngàn nhân viên là chuyện rất bình thường nếu dự án của họ
không hiệu quả hoặc không khả thi. Bản thân nhân viên đó không là người thuộc
8
hạng A+, bởi Steve cho rằng những người hạng A+ luôn thích làm việc với nhau và
họ không thích việc người đó chỉ là hạng B .Việc sa thải diễn ra thường xuyên đến
nỗi tồn tại câu chuyên “sa thải kiểu Steve Jobs”, khi ông dồn nhân viên của mình
vào chân than máy và sẳn sàng sa thải họ nếu câu trả lời của họ không làm ông hài
quản trị sự có nhiều nét tương đồng với Steve Jobs, chính là Công ty cổ phần
Tập đoàn Vina (tiền thân là công ty Vinagame). Các sản phẩm chính công họ là
về các sản phẩm game, các web thương mại điện tử và web giải trí và cộng
đồng mạng xã hội zing.vn. VNG có một tỷ lệ cao nhân viên ra đi và quay trở lại
làm việc (10 người đi thì sẽ có 2 – 3 người quay trở lại và đóng góp cho công
ty), thâm niên của nhân viên bình quân đều từ 3 năm trở lên. Để được như vậy
thì VNG đã có một phong cách quản trị:
Không chỉ là lương: Ở VNG, năng lực và đóng góp của thành viên được ghi nhận
không chỉ bằng khoản lương hàng tháng. Nếu làm việc tốt, bạn có thể nhận được
thưởng đến 4 tháng lương cuối năm. Với đóng góp nhiều hơn, bạn còn được quyền
mua cổ phiếu công ty.
Không chỉ là nghề nghiệp: VNG là nơi xây dựng sự nghiệp. Dù bạn muốn theo
đuổi công việc quản lý hay tập trung phát triển chuyên môn, chúng tôi đều công
nhận và đánh giá cao tài năng của bạn. Vì thế, chúng tôi mở ra cho bạn nhiều
hướng thăng tiến ở VNG, đồng thời thiết kế những chương trình bồi dưỡng phù
hợp cho mỗi chặng đường.
Cơ hội học tập: coi trọng việc học, và tạo điều kiện cho mọi người rèn luyện ở mọi
lúc mọi nơi. Mỗi đồng nghiệp là một người thầy. Bên cạnh đó, VNG có hàng loạt
các khóa training tại chỗ, từ photoshop đến online marketing. Người VNG cũng
thường xuyên được cử đi thực tế ở nước ngoài.
Một môi trường làm việc đặc biệt: Khởi nguồn là những người bạn chung tay lập
nghiệp, VNG luôn cố gắng duy trì môi trường làm việc thân thiện và cởi mở.
Người VNG luôn sẵn sàng chia sẻ, chung tay giải quyết mọi vấn đề. Luôn có các
chương trình team building để cho nhân viên có thể thắt chặt tình thân với nhau và
luôn cảm thấy rất gần gũi và muốn gắn bó với công ty.
Phúc lợi cho gia đình: ngoài phúc lợi cho mỗi thành viên, VNG còn liên tục mở
rộng các chính sách chăm sóc gia đình.
Thư viện, phòng tập gym và canteen miễn phí. Bạn sẽ không biết mệt hay đói khi
làm việc ở VNG.
Luôn tìm kiếm nhân tài và luôn khuyến khích các nhân viên của mình tìm kiếm
Jobs giải quyết vụ kiện bằng sáng chế kéo dài gây nhiều thiệt hại với Microsoft.
Để bù lại việc Apple từ bỏ vụ kiện cáo buộc hệ điều hành Windows của Microsoft bắt
chước hệ điều hành Mac, Jobs đã thuyết phục Bill Gates tiếp tục phát triển những bộ
1
Inside Steve’s Brain trang 374/8527
2
Inside Steve’s Brain trang 618/8527
3
Inside Steve’s Brain trang 618/8527
11
chương trình Office cho Mac, đồng thời thuyết phục Gates công khai ủng hộ Apple với
khoản đầu tư 150 triệu đôla. Khoản đầu tư này chủ yếu mang tính biểu tượng nhưng thị
trường chứng khoán Phố Wall thích điều đó: Gía trị cổ phiếu Apple ngay lập tức tăng 30%.
Đáp lại điều đó, Jobs phải sử dụng chương trình Internet Explorer của Microsoft làm trình
duyệt mặc định trên Mac.
1.2.3 Nhãn hiệu
4
Jobs nhận thấy trong khi việc tiêu thụ sản phẩm rơi vào tình trạng tồi tệ thì nhãn
hiệu Apple vẫn khá mạnh. Jobs coi nhãn hiệu là một trong những tài sản vô hình nhưng rất
quan trọng của công ty, và tất nhiên là tài sản cốt lõi, nhưng nó cần được thổi vào một sức
sống mới. Jobs tổ chức tuyển chọn giữa ba công ty quảng bá cho sản phẩm của Apple.
Công ty thắng cuộc là TBWA/Chiat/Day thực hiện chiến dịch “ Thay đổi cách suy nghĩ”
cùng sự cộng tác chặt chẽ của Jobs.
1.2.4 Dòng sản phẩm
5
Điều quan trọng nhất mà Jobs thực hiện là đơn giản hóa triệt để dòng sản phẩm
của Apple. Chiến lược sản phẩm mới của Apple chỉ là có 4 chiếc máy tính: 2 chiếc máy
Apple nhận ra gía trị trọng tâm của Apple là gì. Jobs yêu cầu Chiat/Day tạo ra một chiến
dịch nói tới những giá trị trọng tâm đó. Chiến dịch quảng cáo “Nghĩ khác” của Clow đã
nêu bật lên đặc tính của Apple là khả năng sáng tạo, sự độc đáo và hoài bão. Đây là một
cách thức quảng cáo đầy dũng cảm và mạnh bạo, Apple đã gắn thương hiệu của mình và
người sử dụng Apple với một số nhà lãnh đạo, cố vấn và nghệ sĩ đáng kính nhất của nhân
loại.
2.1.3.2 Bán hàng trực tiếp
Vào giữa những năm 1990, Mac được bán thông qua các catalogue lệnh thư hoặc
tại các địa điểm bán lẻ giống như Circuit City hoặc Sears, nơi mà chúng thường bị vứt xó ở
các giá bụi bặm phía sau, bị sao nhãng và phớt lờ, Mac không nhận được nhiều sự chú ý.
Jobs tỏ ra thận trọng đối với việc bán lẻ, vì thế quân bài thường thấy của ông đó là
tuyển mộ người tốt nhất có thể. Người đó là Mickey Drexler, Chủ tịch kiêm tổng giám đốc
điều hành của The Gap. Sau đó Jobs kêu gọi Ron Johnson, một đại thụ trong lĩnh vực bán
lẻ, người đã giúp biến Target từ một hãng không có thứ hạng của Wal-Mart trở thành một
hãng cung cấp các thiết kế cơ động danh tiếng.
7
Apple mở các cửa hàng bán lẻ đầu tiên vào ngày 19/5/2001 tại Glendale,
California và trung tâm góc Tysons ở Mclean, Virginia. Khởi đầu với hai cửa hàng, đến
nay hệ thống này đã phát triển thành một chuỗi hơn 200 cửa hàng và có tốc độ phát triển
nóng nhất trong ngành kinh doanh bán lẻ. Doanh thu hàng năm đạt 1 triệu đô la chỉ trong
vòng 3 năm, kỷ lục trước đó do The Gap nắm giữ.
6
Inside Steve’s Brain trang 3007/8527
7
Inside Steve’s Brain trang 4792/8527
13
Các cửa hàng bán lẻ đã minh chứng cho sự đổi mới trong công nghệ của Apple.
Không giống như Power Mac Cube, các cửa hàng của Apple được thiết kế dựa trên kinh
14
Định nghĩa của Jobs về mô hình kinh doanh của Apple: bán những sản phẩm công nghệ có
thiết kế đẹp, chất lượng tốt mặc dù không có giá thành rẻ nhất trên thị trường, nhưng đòi
hỏi lòng trung thành có căn cứ của khách hàng bởi lẽ nhản hiệu Apple là biểu trưng cho
chất lượng.
Một trong những yêu cầu quan trọng nhất trong quá trình thiết kế của Apple là sự đơn giản.
Tính đơn giản trong những sản phẩm của Apple được bắt nguồn từ sự lựa chọn của khách
hàng. Với Jobs, ít hơn luôn đồng nghĩa với nhiều hơn. “khi công nghệ trở nên phức tạp hơn
sức mạnh cốt lõi của Apple ở khả năng biến những công nghệ vô cùng tinh vi trở nên dễ
nắm bắt đối với mọi người càng trở thành đòi hỏi cao hơn”.
Trong nhiều năm, Apple luôn khuyến khích những chuyên gia thiết kế tuân thủ chặt chẽ
những hướng dẫn về giao diện con người được thiết kế nhằm bảo đảm trải nghiệm liên tục
của người sử dụng thống nhất qua một chuỗi các sản phẩm ứng dụng. Điều này xuất phát
từ ý tưởng tất cả các phần mềm cho máy tính Mac nên có giao diện giống nhau, bất kể
phần mềm này được công ty nào phát triển.
Apple nên bán những chiếc máy tính thiết kế đẹp, chất lượng tốt cho phân khúc hàng cao
cấp của thị trường. Sản phẩm của Apple luôn được thiết kế đẹp hơn so với đối thủ cạnh
tranh của họ. Chiếc Mac với thiết kế và kiểu dáng nhẹ, đẹp trong khi hầu hết các máy tính
khác bị cho là cồng kềnh. Iphone có màn hình cảm ứng chứ không phải là một bảng nhỏ
đầy chữ cái. IPad mỏng hơn so với hầu như bất kỳ loại máy tính xách tay nào khác. Ngoài
ra, máy ảnh, các tính năng video, và tính năng khác đều được người tiêu dùng đánh
giá tốt hơn so những sản phẩm khác.Với Jobs, kiên quyết bảo vệ quan điểm của mình rằng
Apple không bao giờ cạnh tranh trong thị trường máy tính thông dụng, đó là cuộc đua
giảm giá tới mức thấp nhất.
Bên cạnh đó, Apple không ngừng đưa ra những phiên bản mới cho từng sản phẩm của
mình bằng cách cải tiến từ các thế hệ sản phẩm trước đó. Có thể lấy ví dụ như chiếc máy
tính MAC được giới thiệu lần đầu tiên vào những năm 1980 và những năm gần đây, nó
đang trở thành sản phẩm bán chạy nhất mọi thời đại. MAC đã được cải tiến rất nhiều từ
kích cỡ, bộ vi xử lý cho đến các tiện ích mà nó mang lại Không một công ty nào trên thế
Mạng lưới phân phối
Trên thế giới, Apple là công ty có mối quan hệ chặt chẽ nhất với các đại lý và những hãng
bán lẻ không dây trên thế giới. AT&T là một trong những đối tác kinh doanh thân thiết
nhất với Apple và là hãng phân phối iPhone duy nhất tại Mỹ từ năm 2007 đến 2011. Apple
cũng dùng mô hình này với các đại lý ở châu Âu, Nhật Bản và Trung Quốc. Điều này cũng
16
giống với các hãng bán lẻ trực tuyến. Sản phẩm của Apple thu hút người mua khi
thăm các trang web thương mại điện tử, và tất nhiên làm tăng doanh số bán hàng. Sản
phẩm của Apple có mặt trên trang chủ của bestbuy.com và có được vị trí cao trong danh
sách những mặt hàng công nghệ của các nhà bán lẻ lớn như Wal-Mart.
Jobs cũng nhận thấy là sẽ không thể kiểm soát được trải nghiệm của khách hàng tại những
hãng bán lẻ đó. Bởi thế, xây dựng các gian hàng bán lẻ của riêng Apple là lựa chọn tốt
nhất. Giống như Jobs đã chau chuốt lại máy tính cá nhân và điện thoại, ông đặt dấu ấn
không thể xóa mờ trong kiến trúc, nhất là trong mô hình đại lý bán lẻ. Trước đây, các cửa
hàng bán sản phẩm ở Mỹ có không gian tù túng. Đa số không được xem xét, chỉnh sửa tỉ
mỉ và nhất là không được đầu tư. Nó xấu xí và như cái gai trong phong cảnh chung. Ngược
lại, công trình của Bohlin và các đồng nghiệp dành cho Apple lại bóng bảy, lung linh,
quyến rũ, tạo cảm giác hi-tech, sang trọng và còn nhiều mỹ từ khác được sử dụng khi
người ta mô tả về chúng. Ý tưởng dùng kính trong xây dựng cửa hàng đã trở nên quá nổi
bật và độc đáo.
Đại lý bằng kính đầu tiên do Bohlin thiết kế là ở Soho, New York (Mỹ). Không gian 2 tầng
và ý tưởng cầu thang kính. không gian trông vừa đơn giản, trang nhã nhưng lại vừa tinh
xảo, nghệ thuật, chi tiết. Tại gian hàng ở Hamburg (Đức), cầu thang như bay trong không
trung và chỉ có hai đầu gắn ở chân và đỉnh. Đến nay, các gian hàng của Apple đã được mở
ở những nơi không thể tuyệt vời hơn như bên trong khuôn viên bảo tàng Louvre ở Paris
hay tòa nhà kính chọc trời ở Thượng Hải.Dù thành công, Bohlin và Steve Jobs không lặp
lại khối lập phương ở những nơi khác. Apple Store ở Thượng Hải (Trung Quốc) cũng nằm
dưới lòng đất nhưng có hình trụ kính uốn cong và trở thành một trong những biểu tượng ở
đây.Với không gian khoáng đạt và ánh sáng thu hút, các gian hàng của Apple tạo cho
thủy tinh. Thế nên ông bắt tay ngay vào việc tìm kiếm một loại thủy tinh vừa chắc chắn
vừa có khả năng chống trầy xước. Sau đó ông đã chọn “Kính bảo vệ Gorilla” của công ty
Corning Glass ở phía Bắc New York. Chất liệu đó được phát minh từ những năm 1960 và
chắc chắn một cách đáng ngạc nhiên, nhưng lại không tìm được thị trường tiêu thụ, do đó
công ty đã từ bỏ việc sản xuất.
Điều này khiến Jobs bối rối vì ông muốn số lượng kính bảo vệ nhiều nhất mà công ty có
thể sản xuất trong vòng 6 tháng. Điều này gần như là không thể và họ đã từ chối. Nhưng
Jobs đã động viên: “Được mà, các anh có thể làm được”, “Hãy suy nghĩ về nó. Anh có thể
18
thực hiện được.”
9
Sau khi tập trung hết các kỹ sư, nhà khoa học giỏi nhất cho sản phẩm
này, và tăng ca làm việc suốt đêm, họ đã biến nó thành hiện thực.
Cuối cùng, một tin nhắn Jobs gửi đến cho CEO của Corning Glass vào ngày iPhone ra đời:
“Chúng tôi không thể làm ra nó mà không có bạn.”
2.1.5.2. Đối với nhà cung cấp dịch vụ trực tuyến:
Bên cạnh đó, với iPad và Cửa hàng ứng dụng của nó, Jobs đã bắt đầu tiến đến tất cả mọi
phương tiện truyền thông, bước đầu là từ xuất bản cho đến báo chí. Vì vậy, Apple đã tạo
nên iBook store, nơi bán những cuốn sách điện tử theo cách thức mà iTunes Store đã bán
những bài hát. Mặc dù vậy, vẫn có một sự khác biệt nho nhỏ trong mô hình kinh doanh
này.
Đối với iTunes store, Jobs khăng khăng rằng tất cả các bài hát đã được bán với một cái giá
không hề đắt, chỉ có 99 cent lúc ban đầu. Nhưng đối với các nhà xuất bản thì họ có thể đặt
bất cứ cái giá nào họ muốn cho những hàng hóa của mình tại iBook store, và Apple sẽ
nhận được 30%.
Jobs đã từng từ chối cung cấp cho các công ty âm nhạc một mô hình trung gian môi giới và
không cho phép họ đặt ra những mức giá của riêng mình. Đó là bởi vì ông không phải làm
vậy. Apple là một trong những công ty đi tiên phong trong việc tạo ra kho nhạc số trực
tuyến và cho đến bây giờ phát triển rất mạnh mẽ. Nhưng với sách thì ông đã không thể làm
cứng mà còn vì chính những ứng dụng của chúng. Tính đến Tháng Bảy năm 2011, đã có
tới 500.000 ứng dụng dành cho cả hai thiết bị Iphone và Ipad, và có hơn 15 tỷ lượt tải về.
Các ứng dụng phi thường bắt đầu với chiếc iPhone. Lần đầu tiên ra mắt vào năm 2007, nó
không có các ứng dụng mà có thể mua từ những nhà phát triển bên ngoài, và ban đầu Jobs
đã chống lại việc cho phép họ. Ông đã không muốn những người bên ngoài tạo ra các ứng
dụng dành cho iPhone có thể gây ra những rắc rối, lây lan vi rút cho máy, hoặc làm hư hại
và ảnh hưởng đến sự toàn vẹn của nó.
Sau đó, qua rất nhiều nỗ lực thuyết phục từ phía các thành viên ban điều hành, ông cho
phép những người bên ngoài có thể viết các ứng dụng, nhưng họ sẽ phải tuân thủ những
tiêu chuẩn chặt chẽ, đã được thử nghiệm, kiểm tra và thông qua bởi Apple, và chỉ được bán
qua iTunes store. Đó là một cách để thu được lợi thế từ việc cho phép hàng nghìn nhà phát
triển phần mềm trong khi vẫn giữ lại sự kiểm soát đủ để bảo vệ cho sự toàn vẹn của iPhone
và sự đơn giản của những trải nghiệm khách hàng. Tháng Sáu năm 2011, Apple đã chi trả
2,5 tỷ đô-la cho những người phát triển các ứng dụng.
2.2. Thành công của Apple:
Thành công của iphone: 29/6/2007, iPhone, chiếc điện thoại làm được nhận xét là thay
đổi cả lịch sử của quá trình phát triển smartphone đã được Apple trình làng. Sau 4 năm
10
Walter Isaacson, Steve Jobs, trang 442
20
trình làng thì Iphone đã đạt được những thành công ngoài sức tưởng tượng. Trước khi cho
ra mắt Iphone thì Apple chỉ được biết tới với các sản phẩm máy nghe nhạc mp3 và việc
quyết định đầu tư nghiên cứu và cạnh tranh ở thị trường Smartphone đã bị đặt rất nhiều
nghi ngờ về sự thành công của nó. Tuy nhiên sau 4 năm xuất hiện thì có thể nhận xét rằng,
quyết định đầu tư nghiên cứu, cho ra đời Iphone là một quyết định mang mang tới thành
công cho Apple hiện nay. Sau 4 năm ra đời của Iphone, Apple đã qua mặt hãng điện thoại
di động kì cựu là Nokia để trở thành nhà cung cấp Smartphone hàng đầu thế giới cho
người dùng cá nhân. Trong quý II năm 2011, đã có 20,3 triệu chiếc Iphone được bán ra
khoảng 70% thị phần từ năm 2006 và giữ vững vị trí dẫn đầu trong dòng sản phẩm nghe
nhạc giải trí từ đó tới nay với hơn 70 triệu chiếc được bán ra.
3. Bài học rút ra:
1. Phương pháp tác động lên con người:
Con người luôn là cốt lõi của mọi vấn đề, vấn đề về con người luôn được các nhà
quản trị phân tích và xem xét dưới ngiều góc độ khác nhau, nó có thể đưa đến thành
công hay thất bại của một công ty. Và đặc biệt ở Việt Nam, quản trị con người vẫn
chưa được chú trọng đúng mức.
Hiện nay, các DN Việt Nam trung bình chỉ sử dụng khoảng 40% năng suất của
nguồn nhân lực mà họ đang sở hữu và tỷ lệ này còn khó lý giải hơn nữa ở nhóm
nhân viên khối văn phòng. Nguyên nhân của vấn đề này cơ bản nằm ở sự yếu kém
về công tác quản trị nguồn nhân lực. Những khó khăn và hạn chế chủ yếu mà phần
lớn các DN ở Việt Nam hay gặp phải như là:
- Nhận thức chưa đúng của nhiêu cán bộ lãnh đạo, nhân viên về vai trò then chốt
của nguồn nhân lực con người và quản trị nguồn nhân lực đối với sự thành công
của DN.
- Trình độ chuyên môn kỹ thuật của người lao động chưa cao, thiếu cán bộ quản lý
giỏi và các chuyên gia về quản trị nguồn nhân lực.
- Nhiều DN rơi vào tình trạng thừa biên chế. Cùng lúc các DN phải giải quyết tình
trạng thiếu lao động có trình độ lành nghề cao nhưng lại thừa lao động không có
trình độ lành nghề hoặc có những kỹ năng được đào tạo không còn phù hợp với
những yêu cầu hiện tại, dẫn đến năng suất lao động thấp.
- Nhiều DN hiệu quả sản xuất kinh doanh thấp, thu nhập của người lao động thấp,
ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống, nhiệt tình và hiệu quả làm việc của người lao
động.
- Ý thức tôn trọng pháp luật chưa cao, luật pháp được thực hiện chưa nghiêm minh.
- Chưa có tác phong làm việc công nghiệp.
- Chưa xác lập được quan hệ bình đẳng, hợp tác giữa người lao động và chủ DN.
22
đã tạo dựng một sự tôn trọng giữa họ. "Sếp của tôi là một kỹ sư tại Apple 10
năm trước khi ông ấy trở thành sếp, điều này khiến cho tôi muốn làm việc
23
(thậm chí làm việc chăm chỉ hơn) để gây ấn tượng với ông ấy". Sự tôn trọng đó
tuy là nhỏ, nhưng là một yếu tố chính tạo nên sự thành công của Apple.
- Trong khi ở Việt Nam hiện nay, vẫn còn tồn tại tình trạng cả nể chức quyền
cấp trên nhưng không xuất phát từ sự tôn trọng mà là sự sợ sệt, và từ đó dẫn
đến việc không tập trung cống hiến toàn bộ sức mình cho công việc để góp
phần vào sự phát triển và xem sếp như 1 tấm gương nhằm phấn đấu. Nói đi
cũng phải nói lại, vì sao nhân viên lại không tôn trọng cấp trên thật sự, có phải
chẳng một phần lỗi đó cũng xuất phát từ cấp trên, họ lạm dụng quyền lực hay
họ thiếu quan tâm giúp đỡ nhân viên cấp dưới… Tất cả những điều này vẫn còn
tồn tại đâu đó trong các doanh nghiệp, công ty ở Việt Nam. Như vậy, cần xây
dựng lại một văn hóa tôn trọng ngay từ những con người là lãnh đạo cấp cao
cho đến vị trí thấp nhất trong cơ cấu tổ chức. Lảm thế nào để thực hiện được
điều đó ? Các doanh nghiệp phải mạnh tay hơn trong công tác đào tạo chuyên
môn lẫn văn hóa công sở, học hỏi phương thức quản trị của các công ty nước
ngoài, sẵn sàng “thay máu” ở những vị trí quan trọng nhưng có tiêu cực…
Thử thách để phát triển :
- Người quản lý thường thách thức và giao những nhiệm vụ khó hơn khả
năng của một cá nhân. Nhưng như vậy họ được học hỏi nhiều hơn. Apple thực
sự làm rất tốt việc phát triển và cho nhân viên những khả năng họ cần để cùng
phát triển với công ty. Ở Việt Nam, ở một số lĩnh vực cũng đã tiếp thu điều này
nhưng có chăng cách thức đo lường về khả năng của một cá nhân chưa chính
xác hay thật sự con người Việt Nam chưa thoát khỏi sức ỳ của bản thân và thiếu
đi niềm tin để thực hiện nhiệm vụ khó hơn sức mình. Điển hình như tại các
ngân hàng hiện nay, chỉ tiêu dư nợ huy động và tín dụng giao cho các nhân viên
kinh doanh được cho là rất cao đôi khi là không tưởng và đến cuối năm khi
ngân hàng đánh giá thì việc không đạt chỉ tiêu lại là điều rất bình thường giữa
và giá thành tương đối.
- Biết rõ thị trường, đối thủ cạnh tranh, điểm mạnh và điểm yếu của doanh
nghiệp mình để đưa ra những chiện lược kinh doanh đúng đắn.
Khách hàng không phải là Thượng đế :
- Khi được hỏi liệu ông có nghiên cứu kỹ xu hướng và thị hiếu của người tiêu
dùng trước khi cho ra đời iPad, Steve Jobs trả lời: “Không, chính những người
tiêu dùng cũng không hề biết họ muốn cái gì. Đó không phải là công việc của
họ. Bạn không thể hỏi khách hàng muốn cái gì và sau đó cố gắng cung cấp cho
25
họ cái mà họ muốn. Vào thời điểm mà bạn chế tạo xong sản phẩm mà khách
hàng yêu cầu, họ lại muốn một cái gì đó mới hơn”.
- Tuyên bố đầy kiêu ngạo này trái ngược với chủ nghĩa tư bản vốn coi “khách
hàng là Thượng đế” và các công ty cạnh tranh với nhau nhằm thỏa mãn sở thích
của các vị thượng đế này. Cuộc đời của Steve Jobs chứng minh rằng thị trường
là nơi để sáng tạo, để định hướng thị hiếu của người tiêu dùng, chứ không phải
chạy theo sở thích của họ. Nếu có một vị lãnh đạo doanh nghiệp nào trở thành
nhà tiên tri và định hướng được thị trường, người đó chính là Steve Jobs.
- Ngoài việc thiết kế sản phẩm độc đáo đi trước thời đại và đánh trúng tâm lý,
văn hóa của người tiêu dùng, Steve Jobs còn tung ra những thủ thuật tiếp thị táo
bạo. Apple luôn đưa ra một lượng sản phẩm mới hạn chế, tạo ra tình trạng khan
hiếm và khiến khách hàng thèm khát cực độ. Chiến lược tiếp thị này quả là một
“con dao hai lưỡi” và khá mạo hiểm, vì người tiêu dùng thiếu kiên nhẫn có thể
chuyển sang mua sản phẩm của đối thủ cạnh tranh mà không cần phải “mỏi
mòn chờ đợi” sản phẩm của Apple.
- Ngoài sự hiểu biết thấu đáo về kỹ thuật, logistics và chuỗi cung ứng, Steve Jobs
còn có sự tự tin và khôn khéo của một nhạc trưởng bậc thầy trong việc thực thi
chiến lược tiếp thị này. Ông biết rằng đám người tiêu dùng “đói khát” kia sẽ
kiên nhẫn chờ đợi món “đặc sản” của Apple chứ không chịu “lót bụng” bằng
những sản phẩm kém chất lượng so với “quả táo cắn dở”.