Độc đáo yếu tố phồn thực
trong lễ hội cầu mưa Việt
Nam

Các nghi lễ cầu mưa được tiến hành ở nhiều làng quê vùng
Bắc Bộ có điểm đặc biệt là luôn có yếu tố phồn thực đi kèm.

Tục đốt pháo, rước sinh thực khí cầu mưa làng Đồng Kỵ

Người ta quan niệm rằng, việc cầu “phong đăng hòa cốc”
phải gắn liền với sự kết hợp âm-dương, trời-đất, đực-cái thì
nghi lễ cầu mưa mới thực sự hoàn chỉnh và có kết quả. Do
vậy, trong các lễ hội cầu mưa, bên cạnh các biểu tượng và
nghi thức cầu mưa là sự xuất hiện của các biểu tượng âm-
dương (sinh thực khí của nữ và nam) với vai trò riêng biệt,
độc đáo.

Ví dụ như hội làng Đồng Kỵ, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh
được mở từ ngày 4-6 tháng Giêng hàng năm với nghi lễ đốt
pháo cầu mưa và đặc biệt có tục rước sinh thực khí.

Để có một mùa màng thịnh vượng thì mưa thuận gió hòa là
điều cực kỳ quan trọng. Tiếng sấm luôn báo hiệu cơn mưa
đầu mùa vì thế chưa có sấm cũng có nghĩa là chưa có mưa thì
con người cần phải gọi sấm đem mưa về. Tiếng pháo cũng
như tiếng chiêng, tiếng trống trong nhiều hội làng khác ở Bắc
Bộ được coi như tiếng sấm của trời, là một hành động nhắc
nhở các thần linh liên quan làm mưa.


truyền thống như: Lễ hội nhẩy cây hay còn gọi là lễ hội mùa
xuân, được tổ chức vào 25 tháng Chạp năm trước đến hết
rằm tháng Giêng năm sau; Lễ hội hái ngô vào các dịp tết cổ
truyền… Đặc biệt nhất là lễ hội cầu mưa thường được tổ
chức vào tháng Ba âm lịch hàng năm ở khu sân rộng giữa bản
với ý nghĩa cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi.

Lễ hội cầu mưa là một lễ hội tín ngưỡng phồn thực. Trong
dịp tổ chức lễ hội, mọi sinh hoạt của người Lô Lô đều hướng
vào việc cầu mưa. Họ tâm nguyện, cầu khấn, ước ao năm
mới sẽ có nhiều hạt mưa rơi xuống tưới cho cánh đồng của
cao nguyên đá Đồng Văn ngày càng xanh tốt, cho dân bản
được mùa, đời sống no ấm. Người Lô Lô trong lễ hội cầu mưa. Thông thường, trong lễ hội, bà con trong bản sẽ cùng nhau
chuẩn bị đồ để tế lễ và một vật tế lễ không thể thiếu được
trong tất cả các lễ hội cầu mưa của đồng bào Lô Lô đó là
trống đồng và đàn nhị.

Người Lô Lô cho rằng từ thuở có trời, có đất là có trống
đồng. Trống đồng là biểu tượng của vũ trụ, của con người
được thần linh hóa cả hình dáng lẫn tiếng nói. Xuất phát từ
quan niệm bố Trời - mẹ Đất, họ cho rằng mặt trời là trung
tâm vũ trụ. Chiếc đàn nhị của người Lô Lô cũng khá độc đáo,
đàn nhị thường to gấp 3-4 lần so với chiếc nhị của người
Kinh. Khi kết thúc lễ cầu mưa, một cô gái xinh đẹp sẽ vừa


Lễ hội tín ngưỡng phồn thực cầu mưa ở Hưng Yên. Lễ hội cầu mưa là một lễ hội tín ngưỡng phồn thực đã có từ
lâu đời. Nó thể hiện khát vọng chinh phục thiên nhiên, cầu
mong thế giới tự nhiên ban phát cho công sức lao động của
người dân sẽ có thành quả, đời đời no ấm. Thông qua việc tổ
chức lễ hội cầu mưa, người dân nơi đây còn truyền dạy cho
con cháu của mình tự hào, giữ gìn những giá trị văn hóa
truyền thống, đậm đà bản sắc của dân tộc.

Nhìn chung, những nghi lễ cầu mưa mỗi nơi mỗi khác nhưng
đều cầu mưa thuận gió hòa, cầu cho sự phồn thực chung của
dương gian đã nằm sâu trong tâm thức phồn thực của người
dân.