ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA THƯ VIỆN – THÔNG TIN HỌC
BÁO CÁO THỰC TẬP
GVHD: ĐOÀN THỊ THU
LÊ THỊ HỒNG HIẾU
SVTT: BÙI THỊ NHÀN
MSSV:0856100057
TPHCM NGÀY 28 THÁNG 12 NĂM 2012
1
LỜI MỞ ĐẦU
Như những năm về trước, cứ sau mỗi một khóa học thì Thư viện trường
ĐHKHXH&NV lại tạo điều kiện cho sinh viên của khoa Thư viện - Thông tin
đi thực tập ở những cơ sở khác nhau và trong đó có thư viện trường ĐH SPKT
TPHCM với mục đích là cho sinh viên của khoa vận dụng những kiến thức lý
luận, và có cơ hội cọ sát với thực tiễn nghề nghiệp, bổ sung kiến thức thực
hành và ứng dụng kiến thức đã học vào thực tế. Đây cũng là dịp để chúng em
học hỏi những giá trị thực tiễn cuộc sống, luyện tập tinh thần làm việc tập thể,
rèn luyện tính kỷ luật trong công việc, góp phần chuẩn bị những hành trang
mới giúp em có thể định hướng về công việc khi ra trường.
Nhóm chúng em gồm 11 thành viên, đã bắt đầu đợt thực tập của mình
tại thư viện trường Đại học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM dưới sự hướng dẫn
của Cô: Đoàn Thị Thu và Chị: Lê Thị Hồng Hiếu, thời gian từ ngày
12/11/2012 đến 28/12/2012.
2
I. PHẦN NỘI DUNG
1. Giới thiệu về thư viện
1.1. Vài nét về Thư viện Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp. Hồ
Chí Minh.
Thư viện Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Thành Phố Hồ Chí Minh được
thức”
Hiện nay, cơ sở vật chất trang thiết bị, phương tiện hoạt động của Thư viện
được đầu tư phát triển đáng kể nhờ vào sự quan tâm của Ban Giám Hiệu trường. Đặc
biệt, việc ứng dụng phần mềm quản lý Thư viện điện tử LIBOL version 5.0 cùng với
việc kết nối mạng LAN, mạng Internet làm cho mọi hoạt động lao động của Thư viện
trở nên khoa học và có chiều sâu, công tác phục vụ cũng ngày càng đáp ứng được
nhu cầu học tập, giảng dạy, nghiên cứu và lao động sản xuất của nhà trường.
1.2. Vốn tài liệu
Vốn tài liệu là nguồn thông tin chủ yếu để thỏa mãn nhu cầu học tập, nghiên
cứu và sản xuất. Vì vậy thư viện đã từng bước nghiên cứu xây dựng nguồn vốn tài
liệu phong phú và có giá trị. Để làm được điều này, trước hết cần hiểu biết rõ bản
chất, quy luật hình thành vốn tài liệu, xem xét nhu cầu người dùng tin và nguồn lực
thông tin, tiến hành lập kế hoạch, xây dựng chính sách bổ sung. Từ đó làm cơ sở tổ
chức, quản lý một cách đúng đắn, khoa học cho sự phát triển của vốn tài liệu. Vốn
tài liệu là nguồn thông tin chủ yếu để thỏa mãn nhu cầu học tập, nghiên cứu và sản
xuất.
Tính đến ngày 15/11/2012 vốn tài liệu của thư viện đạt được hơn 30.794 đầu sách
(374.071 bản sách) và trên 209 tên báo - tạp chí.
Tư liệu in:
Bao gồm các loại tài liệu đang được bổ sung tại Thư viện:
Stt Loại hình tư liệu Nhan đề Số lượng
1 Sách tham khảo 30.794 119.263
2 Giáo trình và tài liệu học tập 855 279.402
3 Công trình nghiên cứu khoa
học
2.669 2.669
4 Đồ án tốt nghiệp 2.749 2.749
5 Luận văn, luận án 1.554 1.554
6 Bài trích báo tạp chí 585 biểu
ghi
1.3. Bạn đọc
Trong năm học 2012-2013, với quy mô đào tạo của nhà trường mở rộng các
chuyên ngành đào tạo, các bậc học đã làm cho số lượng sinh viên, học viên, nghiên
cứu sinh đầu vào tăng lên đáng kể, số lượng giảng viên, cán bộ quản lý, nhân viên
hành chính nghiệp vụ cũng tăng; Cộng thêm vào là việc thực hiện giảng dạy các học
phần theo các CTĐT 150 TC mới, việc cải tiến phương pháp giảng dạy trong nhà
trường, dẫn đến số lượng sinh viên, cán bộ, giảng viên trong trường sử dụng thư viện
ngày càng tăng.
Theo số liệu thống kê (15/11/2012) số lượng bạn đọc cụ thể như sau:
Năm học Nhóm bạn đọc Số lượng
2012-2013
Sinh viên 16.740
Cán bộ 728
Học viên cao học 570
Nghiên cứu sinh 9
1.4. Cán bộ thư viện
Trong thư viện trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật, đội ngũ cán bộ thư viện có 17
người và 01 Cộng tác viên (tính đến ngày 15/11/2012), cụ thể như sau:
5
Tên phòng
SL
CB
Trình
Độ
VH
Chuyên môn
Nghiệp vụ
Tin học
Tiếng
Anh
Kỹ thuật nghiệp vụ, Phòng học liệu điện tử, Phòng giữ cặp, Phòng bổ sung, Phòng
dịch vụ thông tin và bộ phận điều hành.
- Khu vực lầu một chuyên để phục vụ cho quá trình mượn trả, gồm có Phòng Mượn,
phòng giáo trình và khu vực Kho lưu.
Trang thiết bị
- Hệ thống trang thiết bị trong Thư viện bao gồm:
- Hệ thống server chuyên dụng.
- Hệ thống mạng và các thiết bị phụ trợ.
- Hệ thống máy tính phục vụ công tác và máy tính tra cứu dành cho độc giả.
- Hệ thống cổng từ phòng đọc.
- Sách vở tư liệu, báo tạp chí dạng in và điện tử.
6
- Hệ thống kho tàng, kệ chứa.
Sự phát triển về cơ sở vật chất và trang thiết bị đã góp phần nâng cao chất
lượng phục vụ và tạo ra một môi trường phục vụ hiện đại, là nơi học tập, nghiên cứu,
giải trí lý tưởng.
3. Giới thiệu về cơ cấu tổ chức và hoạt động của thư viện
7
TRƯỞNG
THƯ VIỆN
PHÓ
TRƯỞNG THƯ VIỆN
Phụ trách Phục vụ
PHÓ
TRƯỞNG THƯ VIỆN
Phụ trách CNTT
CB PHÒNG
ĐỌC
CB PHÒNG
DVTT
- Bình xét, đề cử cán bộ cho các danh hiệu thi đua khen thưởng, kỷ luật và các chức
danh trong đơn vị.
Tiêu chuẩn chức danh:
- Có bằng ĐH hoặc trên ĐH về thư viện.
8
- Am hiểu và có năng lực quản lý, có khả năng tập hợp, thuyết phục, động viên CB
hoàn thành thành tốt công việc được giao.
- Biết sử dụng ngoại ngữ tương đương trình độ B.
- Tin học văn phòng thành thạo (tương đương trình độ B).
3.1.2. Phó Trưởng thư viện phụ trách công tác phục vụ
Trách nhiệm:
- Hỗ trợ, tham mưu cho Trưởng Thư viện các mảng hoạt động phục vụ trong đơn vị.
- Chịu trách nhiệm trước Trưởng Thư viện về việc xây dựng, phát triển, xử lý công
tác phục vụ vốn tài liệu thư viện.
- Tổ chức và phân công lao động trong công tác phục vụ, công tác bạn đọc và hoạt
động tra cứu của thư viện.
- Tư vấn và chịu trách nhiệm trước Trưởng đơn vị về công tác tuyển dụng nhân sự.
- Duy trì và phát triển tình đoàn kết nội bộ.
- Phụ trách mảng quản lý tài sản và công tác kiểm kê tài sản trong đơn vị.
Quyền hạn:
- Xây dựng chiến lược phát triển thư viện trong lĩnh vực được phân công.
- Chỉ đạo, điều động và tổ chức cán bộ trong các khâu công tác.
- Đề xuất và thực hiện tuyển dụng việc bổ sung nhân sự.
- Kiểm tra kết quả công tác các mảng hoạt động trong đơn vị.
Tiêu chuẩn chức danh:
- Có bằng ĐH hoặc trên ĐH về thư viện.
- Có kinh nghiệm trong công tác quản lý.
- Am hiểu và có năng lực quản lý.
- Biết sử dụng ngoại ngữ (ưu tiên tiếng Anh).
3.1.3. Phó Trưởng thư viện phụ trách công nghệ thông tin
4. Các phòng chuyên môn, nghiệp vụ
4.1. Phòng nghiệp vụ
Xử lý kỹ thuật tài liệu, cập nhật và bảo trì CSDL thư viện, thực hiện các
nhiệm vụ khác của Thư viện.
a) Cán bộ phụ trách phòng nghiệp vụ
Trách nhiệm:
- Chịu trách nhiệm trước Trưởng Thư viện về các mảng hoạt động xử lý nghiệp vụ
thư viện.
- Quản lý, Tổ chức, phân công và điều hành công việc Phòng Nghiệp vụ.
- Nắm bắt, đề xuất và tổ chức thực hiện hướng phát triển mảng nghiệp vụ thư viện.
Quyền hạn:
- Tổ chức, phân công nhân sự và điều hành công việc trong Tổ Nghiệp vụ.
- Nghiên cứu, đề xuất và thực hiện các hoạt động nhằm nâng cao hiệu quả công tác
của Tổ.
- Trực tiếp giải quyết những vấn đề có liên quan đến hoạt động nghiệp vụ của thư
viện.
- Nghiên cứu, đề xuất các giải pháp phát triển hoạt động nghiệp vụ thư viện; liên
thông, liên kết với các thư viện bạn để hỗ trợ cùng phát triển chuyên môn.
Tiêu chuẩn chức danh:
- Có bằng ĐH hoặc cao hơn về thư viện.
- Sử dụng thành thạo ít nhất 1 ngoại ngữ từ trình độ B trở lên (ưu tiên Tiếng Anh).
- Tin học văn phòng thành thạo (tương đương trình độ B).
- Có kinh nghiệm công tác nghiệp vụ từ 2 năm trở lên.
b) Cán bộ phòng nghiệp vụ
Trách nhiệm:
- Trực tiếp thực hiện công tác biên mục tài liệu và các công tác xử lý kỹ thuật.
- Thu thập, xử lý và biên mục nguồn tài liệu điện tử.
Quyền hạn:
- Nghiên cứu, đề xuất phương án cải tiến công việc.
11
Quyền hạn:
- Xử lý những vi phạm kỷ luật trong phạm vi Phòng Đọc.
- Thu thập nhu cầu, nghiên cứu đề xuất hướng phát triển mảng công tác.
Tiêu chuẩn chức danh:
- Có bằng trung cấp thư viện trở lên.
- Anh văn, tin học trình độ A trở lên.
- Có kỹ năng giao tiếp.
4.3. Phòng mượn
Phục vụ cho bạn đọc mượn sách tham khảo và giáo trình về nhà.
a) Cán bộ phụ trách phòng mượn
Trách nhiệm:
- Chịu trách nhiệm trước Phó Trưởng Thư viện phụ trách phục vụ về các mảng hoạt
động phục vụ mượn trả tài liệu của thư viện.
- Quản lý, tổ chức, phân công và điều hành công việc của Phòng Mượn.
- Nắm bắt, đề xuất và tổ chức thực hiện hướng phát triển của hoạt động mượn trả tài
liệu.
- Chịu trách nhiệm quản lý tài sản, tư liệu trong phạm vi của Phòng.
Quyền hạn:
- Tổ chức, phân công và điều hành công việc của Phòng Mượn.
- Nghiên cứu, đề xuất và thực hiện các hoạt động nhằm nâng cao hiệu quả công tác
của Phòng Mượn.
- Trực tiếp giải quyết những vấn đề có liên quan đến hoạt động mượn trả tài liệu của
thư viện trong phạm vi Phòng Mượn.
Tiêu chuẩn chức danh:
- Có bằng CĐ thư viện trở lên.
- Sử dụng ít nhất 1 ngoại ngữ (ưu tiên Tiếng Anh, tối thiểu trình độ A).
- Kỹ năng tin học văn phòng thành thạo (tương đương trình độ B).
- Có kỹ năng giao tiếp tốt; có khả năng phân công, điều hành nhân sự và công việc
của Tổ.
13
Phục vụ người dùng tin truy cập tài liệu và các thông tin trong CSDL Thư viện và
trên Internet, liên quan đến việc nghiên cứu, giảng dạy, học tập, giải trí,…
a) Cán bộ phòng tra cứu thông tin
Trách nhiệm:
- Quản lý, vận hành và đảm bảo an ninh hệ thống mạng và máy tính trong thư
viện.
- Tổ chức hoạt động phục vụ tra cứu tại Phòng Tra cứu Thông tin.
- Quản lý tài sản, trang thiết bị, máy tính trong phòng.
Quyền hạn:
- Xử lý những vi phạm kỷ luật trong phạm vi của Phòng.
- Thu thập nhu cầu, nghiên cứu đề xuất hướng phát triển nhằm không ngừng
nâng cao chất lượng phục vụ.
b) Cán bộ kỹ thuật viên mạng và hệ thống
Trách nhiệm:
- Tổ chức, quản lý và khai thác phòng máy (Phòng Tra cứu thông tin).
- Sưu tầm, tổ chức và xây dựng nguồn tài liệu điện tử.
- Quản lý, vận hành và đảm bảo an ninh hệ thống mạng và máy tính trong thư
viện.
- Quản lý tài sản, trang thiết bị, máy tính trong đơn vị.
Quyền hạn:
- Xử lý những vi phạm kỷ luật trong phạm vi của Phòng.
- Thu thập nhu cầu, nghiên cứu đề xuất hướng phát triển nhằm không ngừng
nâng cao chất lượng phục vụ.
- Nghiên cứu, đề xuất hướng bổ sung nguồn tài liệu điện tử.
- Nghiên cứu đề xuất các giải pháp an ninh mạng.
- Xây dựng và phát triển sản phẩm thông tin.
15
II. NỘI DUNG THỰC TẬP
Trong thời gian thực tập 7 tuần, em đã được các thầy cô, anh chị phân công thực
tập tại các phòng ban của thư viện như sau:
- Hướng dẫn bạn đọc tìm tài liệu
- Sắp xếp lại báo, tạp chí
- Bấm báo mới trong ngày
2. Phòng mượn
- Nắm cách tổ chức kho trong phòng mượn:
o Khu vực giáo trình
o Khu vực tài liệu tham khảo
- Hướng dẫn bạn đọc tìm tài liệu
- Tìm hiểu quy trình mượn/trả tài liệu
- Sắp xếp tài liệu đúng khu vực
- Bảo quản và thanh lọc tài liệu
17
3. Phòng nghiệp vụ
- Kiểm tra tài liệu mới nhập về
- Đóng dấu, dán nhãn, dán mã vạch tài liệu
- Biên mục mô tả, phân loại tài liệu: sách, luận văn, luận án
- Bảo quản tài liệu: sách, giáo trình bị hư hỏng nhỏ
4. Phòng học liệu điện tử
- Scan tài liệu
- Upload tài liệu lên trang web của trường
5. Phòng giữ cặp
- Giữ cặp, balô cho sinh viên có nhu cầu vào thư viện
6. Phòng đọc Cộng đồng:
- Biết cách quản lí và phục vụ bạn đọc:
o Kiểm tra thẻ sinh viên khi bạn đọc đi vào
o Để ý tác phong bạn đọc đúng nội quy thư viện
o Nhắc nhở bạn đọc khi hết giờ
o Quan sát xem bạn đọc có cầm sách trong phòng ra hay không
o Biết các thủ tục phải làm khi bạn đọc tặng sách cho thư viện.
- Biết cách upload tài liệu lên các trang web ( tailieu.vn )
2.2. Kiến nghị
- Đường truyền Internet yếu gây cản trở trong công việc và phục vụ
- Không gian làm việc dành cho cán bộ phòng học liệu điện tử hơi chật hẹp.
- Thư viện chưa có diện tích để tổ chức phòng tự học, học nhóm cho sinh viên
- Tài liệu của thư viện khá phong phú đặc biệt là giáo trình cho sinh viên. Tuy
nhiên, lượng sách quá nhiều mà diện tích cũng như số lượng giá kệ có hạn gây
khó khăn trong việc sắp xếp và bảo quản tài liệu.
- Công tác vệ sinh tài liệu, giá kệ chưa được chú trọng lắm. Tài liệu bị bám bụi
nhiều ảnh hưởng đến việc phục vụ và bảo quản tài liệu
LỜI CẢM ƠN
Khoảng thời gian thực tập trong 7 tuần từ (12/11/2012 đến 28/12/2012)
là chưa nhiều nhưng đã giúp em vững vàng hơn về vốn kiến thức đã học qua
những năm ngồi trên giảng đường đại học.
Với lòng biết ơn sâu sắc, chúng em xin gửi lời cảm ơn đến Ban giám
đốc thư viện, các thầy cô cùng tất cả các anh chị cán bộ trong thư viện ĐH
SPKT TPHCM đã nhiệt tình giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho em hoàn
thành tốt đợt thực tập; và giúp chúng em không những vững về kiến thức
chuyên môn mà còn trưởng thành hơn về phẩm chất của người cán bộ thư
viện. Môi trường làm việc của thư viện đã tạo cho chúng em có cái nhìn nền
tảng và định hướng về công việc khi ra trường.
20
Em cũng chân thành cảm ơn Cô: Nguyễn Thị Thu và Chị: Lê Thị Hồng
Hiếu đã đại diện khoa Thư viện_Thông tin học Trường Đại học Khoa học xã
hội & Nhân văn TP. HCM hướng dẫn chúng em trong đợt thực tập này.
Một lần nữa em xin hết lòng cảm ơn và kính chúc quý Ban giám đốc
cùng tập thể cán bộ thư viện Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. HCM,
quý Thầy Cô khoa Thư viện_Thông tin học Trường Đại học Khoa học xã hội
& Nhân văn TP. HCM sức khỏe và niềm vui và ngày càng thành đạt trong
cuộc sống.
sinh viên thực tập:
chính.
* Ghi chú: Có … cán bộ thư viện và … sinh viên thực tập tham gia thực hiện.
2.2. Đối tượng khách mời tham gia:
− Đại diện Ban Giám hiệu, đại diện các khoa/ Bộ môn, đại diện các đơn vị - phòng
ban …
22
− Tất cả bạn đọc là cán bộ giảng viên, viên chức, học viên cao học, nghiên cứu sinh và
các sinh viên đang theo học trong và ngoài Trường.
2.3. Thời gian – Địa điểm:
− Thời gian: từ … giờ … đến … giờ ngày … tháng … năm …
− Địa điểm: …
2.4. Chương trình Hội nghị bạn đọc:
2.4.1. Ổn định tổ chức, đón tiếp khách mời và bạn đọc đến dự:
− Phát phiếu thăm dò ý kiến bạn đọc về việc tổ chức Hội nghị.
− Thời gian từ … giờ … đến … giờ …
2.4.2. Văn nghệ chào mừng Hội nghị:
− Thư viện chuẩn bị … tiết mục văn nghệ chính.
− Phần này do MC giới thiệu.
− Thời gian từ … giờ đến … giờ …
2.4.3. Bắt đầu chương trình:
− Khai mạc, tuyên bố lý do, giới thiệu khách mời, công bố chương trình của Hội nghị.
− Sau đó mời Ban Chủ tọa lên điều khiển Hội nghị.
+ Ban Chủ tọa gồm có: …
+ Phần này do MC giới thiệu.
− Thời gian từ … giờ … đến … giờ …
2.4.4. Giới thiệu vài nét về tình hình hoạt động thư viện trường năm …
− Giám đốc thư viện trình bày kết quả công tác phục vụ bạn đọc tại thư viện từ năm
học … đến nay.
− Thời gian từ … giờ … đến … giờ … (Phần này trình bày khoảng… phút).
2.4.5. Bạn đọc phát biểu ý kiến xây dựng Thư viện:
ngày …).
3.1. Bố trí nhân sự phụ trách công tác chuẩn bị Hội nghị:
Bảng phân công nhiệm vụ cụ thể:
STT Nội dung công việc
Người phụ trách
Thời gian thực
hiện
Ghi chú
Chính Hỗ trợ
1. Phụ trách kế hoạch, điều
phối công tác chuẩn bị Hội
nghị.
2. Phụ trách làm và gửi thông
báo trên website của trường
và thư viện, làm thư mời và
phiếu đóng góp ý kiến.
3.
4. Phụ trách gửi thư mời cho
bạn đọc và khách mời tham
dự Hội nghị.
5. Phụ trách đặt phông chữ,
băng rôn, panô để trưng bày
ảnh; Thuê khăn trải bàn,
khay và khăn đựng quà,
mượn trang thiết bị, bục phát
biểu.
6.
7. Phụ trách hậu cần cho Hội
nghị (mua bánh, nước uống,
hoa tươi trang trí, khay nhựa