Kỹ thuật xây dựng và
quản lý các dự án Nông
nghiệp

Muốn có dự án được chấp nhận phải viết thuyết minh dự án đúng với yêu cầu,
biểu mẫu của nhà tài trợ, phải viết một cách rõ ràng, mạch lạc, có tính thuyết
phục. Muốn thế phải thu thập thông tin, phải nhắm sức mình, hiểu nhà tài trợ
và chương trình mà mình muốn tham gia và cuối cùng là phải hình dung rõ
ràng về những điều cơ bản nhất của dự án, trong đó quan trọng nhất là m
ục
tiêu của dự án.

- Một đề tài, dự án khoa học và công nghệ phải thỏa mãn nhiều yêu cầu, tiêu
chí khác nhau, trong đó hai tiêu chí cơ bản nhất, có tính quyết định là tính
sáng tạo, tính mới hay tính khoa học và tính lợi ích hay tính thực tiễn.
- Tính sáng tạo, tính mới hay tính khoa học có nhiều mức độ, tuỳ thuộc và
phạm vi xem xét là quốc tế, quốc gia hay địa phương. Ngoài ra, còn phải hiểu
tính mới theo đối tượng, phương pháp nghiên cứu. Một
đề tài, dự án sử dụng
phương pháp nghiên cứu cũ cho đối tượng mới hay phương pháp mới cho đối
tượng cũ đều là có tính mới, tính khoa học.
Tiêu chí hai về tính lợi ích được đặt ra để hạn chế những nghiên cứu rất khoa
học, rất mới nhưng sẽ không (hoặc chưa) đưa lại lợi ích gì cho cộng đồng, cho
địa phương. Khi đề xuất một đề tài, dự án người đề xuất cần tự trả lời câu hỏi
là kết quả của đề tài, dự án sẽ đem lại lợi ích gì, cho ai.
- Các vấn đề khoa học và công nghệ có nguồn gốc từ thực tiễn và trở lại phục
vụ thực tiễn. Bản đề xuất là khởi đầu cho đời sống của một đề tài, d
ự án khoa

- Không khả thi
- Không chú ý đến các lĩnh vực ưu tiên của các nhà tài trợ qua các thông báo
của họ hay không nghiên cứu kỹ các tài liệu, thông tin có liên quan.
- Không có lộ trình tức là không xác định các mốc tính thời gian.
b) Cách trình bày
- Có một số lỗi thường gặp khi trình bày, diễn đạt các mục tiêu của dự án.
- Lỗi thường gặp nhất của các bản đề
xuất và các bản thuyết minh dự án là lẫn
lộn các mục tiêu với các hoạt động (nội dung) hoặc với kết quả trung gian.
Nhiều mục tiêu viết liền nhau, không phân định rạch ròi, làm cho người đọc
khó theo dõi. Khi viết liền mạch như vậy rất dễ xảy ra tình trạng các mục tiêu
ở các thứ bậc khác nhau (mục tiêu tổng quát và mục tiêu cụ thể, mục tiêu dài
hạn và mục tiêu ngắn hạn, …) không phân biệt được, không xác
định được
các mục tiêu cụ thể.
- Lỗi hay gặp trầm trọng nhất dẫn đến những bất hợp lý ở chỗ này, chỗ kia là
quan hệ giữa mục tiêu của dự án với các yếu tố khác là không lô gic. Có mục
tiêu nhưng thiếu các hoạt động để đạt được mục tiêu đó. Hoặc có hoạt động
nhưng thiếu đầu vào cần thiết để triển khai hoạt động …
1.3 Ứng dụng kỹ thuật
Các kỹ thuật cơ bản cho rất nhiều hoạt động nhóm, trong đó có xây dựng và
thẩm định các dự án khoa học và công nghệ. Đó là:
a) Kỹ thuật động não
- Động não là kỹ thuật tự do liệt kê những ý tưởng, thường được sử dụng
trong làm việc nhóm, nhưng cũng có thể sử dụng khi cá nhân làm việc độc
lập. Kỹ thuật động não được sử dụng khi cần lấy ý kiến của tập thể về một
vấn đề nào đó.
- Kết quả của kỹ thuật này là thu được một loạt ý tưởng mà một người không
thể nghĩ ra hết (trong thời gian ngắn) đề cập đến mọi khía cạnh của vấn đề sau
khi tập hợp ý kiến của nhóm (hoặc các nhóm).

năm 1960, được hoàn thiện theo thời gian và hiện đang được sử dụng rộng
rãi. LFA là cấu trúc lô gíc hay quan hệ lô gíc giữa các mục tiêu, kết quả, hoạt
động, chỉ thị, các giả định về các điều kiện cần thiết để thực hiện một dự án.
LFA là phương pháp, công cụ
phân tích, trình bày và điều hành, quản lý dự án
cho các nhà tư vấn xây dựng, quản lý và giám sát, đánh giá dự án. Khung lô
gíc cho thấy các yếu tố chính của dự án liên kết với nhau như thế nào, nhân tố
chính nào liên quan đến thành công của dự án và ảnh hưởng đến cấu trúc của
nó, chỉ thị nào giúp đo lường khách quan tiến trình hoạt động và các yếu tố
của dự án. Khung lô gíc giúp phân tích hiện trạng trong quá trình hoạch định
các hoạt động (đưa ra các phương án khác nhau và l
ựa chọn), thiết lập mối
quan hệ có tính thứ bậc lô gíc giữa các mục tiêu và các phương tiện để đạt
được mục tiêu, xác định được các rủi ro có thể xảy ra, chỉ ra phương cách
giám sát và đánh giá các kết quả (output) và hiệu quả (outcome) của dự án,
trình bày một cách cô đọng các hoạt động của dự án dưới dạng một thể thức
chuẩn. LFA giúp cho nhà tài trợ xem xét và phê duyệt dự án thông qua kiểm
nghiệm tính lô gíc nội t
ại của nó.
g) Các giả định và rủi ro
- Bất kỳ dự án nào cũng bị những yếu tố bên ngoài tác động vào, rất khó dự
báo hết và không ai kiểm soát được
- Nguy cơ, rủi ro nào đã được xem xét ? Cần có điều kiện nào để cải thiện
triển vọng thành công ? Giả định đặc biệt này phải được thoả mãn trước khi
bắt đầu dự án, thí dụ, việc tuân thủ các chính sách bảo tồn đa dạng sinh học
của quốc gia hoặc quốc tế đối với các dự án phục hồi môi trường.
- Khả năng và mức độ đáp
ứng thấp hoặc không thoả mãn các giả định là các
rủi ro của dự án. Các rủi ro có hai loại: khách quan (thiên tai, biến động giá cả
thị trường, hối đoái…) và chủ quan (năng lực thấp hoặc thiếu tinh thần trách

nêu lý do, sự cần thiết phải thực hiện dự án. Thông thường, cuối phần phân
tích bối cảnh bao giờ cũng quy về một vấn đề cần giải quyết. Đó chính là sự
cần thiết của dự án hay lý do trình dự án cho nhà tài trợ.
- Hình dung về dự án tương lai. Rõ ràng là, muốn viết thuyết minh dự án cần
phải hình dung rõ về dự án tương lai, cầ
n tiên lượng hết các công việc, kết
quả, các thuận lợi, khó khăn, lực lượng sẽ huy động (thông thường, Trung
tâm Ứng dụng không thể có đủ chuyên gia về mọi lĩnh vực, trong trường hợp
đó phải huy động thêm ai, trình độ nào, ở đâu). Nội dung có tính thuyết phục
cao nhất, nhưng lại rất hay bị bỏ qua (có thể không phải do người viết, mà do
hướng dẫn của cơ quan quản lý hoặc bi
ểu mẫu thuyết minh dự án không được
giải thích rõ ràng) là lý do phải đề xuất và thực hiện dự án hay sự cần thiết
phải thực hiện dự án. Thông qua trình bày bối cảnh nảy sinh vấn đề mà dự án
sẽ giải quyết, và nhấn mạnh vấn đề đó là gì, mục tiêu của dự án là gì và tiến
trình dự kiến để đạt được các mục tiêu đề ra…
- Tóm lại là: Muốn có dự án (tiền
để thực hiện dự án và trả lương cho người
của Trung tâm) phải có dự án được chấp nhận. Muốn có dự án được chấp
nhận phải viết thuyết minh dự án đúng với yêu cầu, biểu mẫu của nhà tài trợ,
phải viết một cách rõ ràng, mạch lạc, có tính thuyết phục. Muốn thế phải thu
thập thông tin, phải nhắm sức mình, hiểu nhà tài trợ và chương trình mà mình
muốn tham gia và cuối cùng là phải hình dung rõ ràng về những điều cơ bản
nhất của dự án, trong đó quan trọng nhất là mục tiêu của dự án.
