1
CHCHƯƠƯƠNG 2NG 2
KHẢO SÁT SỐ LIỆU VÀ KHẢO SÁT SỐ LIỆU VÀ
LỰA CHỌN PHLỰA CHỌN PHƯƠƯƠNG PHÁP DỰ BÁO NG PHÁP DỰ BÁO
2
NGUỒN SỐ LIỆU NGUỒN SỐ LIỆU
1. NGUỒN THÔNG TIN S1. NGUỒN THÔNG TIN SƠƠ CẤPCẤP
Thu thập Thu thập
Qua các cuộc khảo sát, chọn mẫu… hoặc các số liệu Qua các cuộc khảo sát, chọn mẫu… hoặc các số liệu
ghi chép các biến số quan trọng trong doanh nghiệp ghi chép các biến số quan trọng trong doanh nghiệp
hàng tuần, tháng để cĩ số liệu dự báo cho tương lai.hàng tuần, tháng để cĩ số liệu dự báo cho tương lai.
Các phương pháp Các phương pháp
Phỏng vấn trực tiếp Phỏng vấn trực tiếp
Gửi thư Gửi thư
Điện thoại Điện thoại
3
1. NGUỒN THÔNG TIN SƠ CẤP (PRIMARY DATA)1. NGUỒN THÔNG TIN SƠ CẤP (PRIMARY DATA)
Ưu và nhược điểm của các phương pháp Ưu và nhược điểm của các phương pháp
+ Phương pháp phỏng vấn trực tiếp: + Phương pháp phỏng vấn trực tiếp:
ƯƯu điểm:u điểm:
Chịu bỏ thời gian để trả lời câu hỏi hơn Chịu bỏ thời gian để trả lời câu hỏi hơn
Thông tin trung thực hơn Thông tin trung thực hơn
Nhược điểm: Nhược điểm:
Kết quả bị ảnh hưởng đến thái độ chủ quan của Kết quả bị ảnh hưởng đến thái độ chủ quan của
người đi phỏng vấn. người đi phỏng vấn.
Khó kiểm soátKhó kiểm soát
Tốn phí hơn. Tốn phí hơn.
NGUỒN SỐ LIỆU (tt)NGUỒN SỐ LIỆU (tt)
4
Ưu và nhược điểm của các phương pháp(tt) Ưu và nhược điểm của các phương pháp(tt)
+ Phương pháp phỏng vấn qua thư: + Phương pháp phỏng vấn qua thư:

Tính khuynh hướng Tính khuynh hướng
Tính thời vụ Tính thời vụ
Tính chu kỳ hay Tính chu kỳ hay
Tính bất thường. Tính bất thường.
KHẢO SÁT SỐ LIỆU KHẢO SÁT SỐ LIỆU
7

Tính khuynh hướngTính khuynh hướng
•• + Khuynh hướng tăng dần: biểu hiện qua việc các + Khuynh hướng tăng dần: biểu hiện qua việc các
giá trị trong dãy số ngày càng tăng theo thời gian.giá trị trong dãy số ngày càng tăng theo thời gian.
•• + Khuynh hướng giảm dần: ngược lại. + Khuynh hướng giảm dần: ngược lại.

Tính thời vụTính thời vụ
•• Xuất hiện khi có sự biến đổi thường xuyên lặp đi Xuất hiện khi có sự biến đổi thường xuyên lặp đi
lặp lại tại một thời điểm nhất định trong một thời lặp lại tại một thời điểm nhất định trong một thời
đoạn không đổi. đoạn không đổi.
•• Ví dụ: lượng khách du lịch vào mùa hè tại công Ví dụ: lượng khách du lịch vào mùa hè tại công
viên; doanh số hoa bán ra trong các ngày mồng 1 viên; doanh số hoa bán ra trong các ngày mồng 1
và 15 âm lịch, lượng áo lạnh bán ra vào mùa đông và 15 âm lịch, lượng áo lạnh bán ra vào mùa đông
.v.v.v.v
KHẢO SÁT SỐ LIỆU (tt) KHẢO SÁT SỐ LIỆU (tt)
8
Tính chu kỳTính chu kỳ
 Biểu hiện bằng việc dao động của dữ liệu hình sóng Biểu hiện bằng việc dao động của dữ liệu hình sóng
theo thời gian. So với tính thời vụ thì thời đoạn của theo thời gian. So với tính thời vụ thì thời đoạn của
tính chu kỳ dài hơn và không đều. Nguyên nhân gây tính chu kỳ dài hơn và không đều. Nguyên nhân gây
ra tính chu kỳ thì không rõ bằng tính thời vụ. Vì dụ: ra tính chu kỳ thì không rõ bằng tính thời vụ. Vì dụ:
các chu kỳ trong kinh doanh, giai đọan tăng trưởng, các chu kỳ trong kinh doanh, giai đọan tăng trưởng,
giai đọan suy thoái (Một số nhà dự báo cũng sử dụng giai đọan suy thoái (Một số nhà dự báo cũng sử dụng
phương pháp này trong bóng đá). phương pháp này trong bóng đá).

RGDP
RGDP Trend
Hình 2.1: GDP qua các năm (tính khuynh hướng)
10
CÁC VÍ DỤ CÁC VÍ DỤ
Hình 2.2: Nhà mới xây dựng (Tính thời vụ và khuynh hướng)
0
50
100
150
200
250
300
350
400
Feb-80
Feb-82
Feb-84
Feb-86
Feb-88
Feb-90
Feb-92
Feb-94
Feb-96
Feb-98
Feb-00
thống kê nhà mới (Dv:100)
11
CÁC VÍ DỤ CÁC VÍ DỤ
Hình 2.3: doanh số của Leo Burnet (tính khuynh hướng tăng)

quan sát
Loại hình
dự báo
Đơn giản Tịnh 1 hoặc 2 rất ngắn hạn
Trung bình
động
Tịnh bằng với số
quan sát tính
trong Trung
bình động
rất ngắn hạn
Đường số mũ
+ Đơn Tịnh
5-10
Ngắn hạn
+ Holt’s Tính khuynh
hướng
10-15
Ngắn đến
trung hạn
+ Winter’s Tính khuynh
hướng hay
tính thời vụ
Ít nhất 4-5 mùa
(trong năm,
trong tháng)
Ngắn đến
trung hạn
14
LỰA CHỌN LỰA CHỌN

chu kỳ
Ngắn, trung
và dài hạn
ARIMA Tịnh hoặc biến đổi
thành tịnh
Tối thiểu 50 Ngắn, trung
và dài hạn