PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO huyÖn sãc
s¬n
TRƯỜNG MẦM NON viÖt long
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: mét sè biÖn ph¸p PHÁT TRIỂN
NG¤N NGỮ CHO TRẺ 24 -36 th¸ng
ViÖt Long : Ng yà 24 tháng 12 năm 2009
Giáo viên: NguyÔn ThÞ BÝch Mþ
A.Đặt vấn đề
1. Lí do chọn đề tài
Phong ba bão táp
Không bằng ngữ pháp Việt Nam
Ngụn ng núi, giao tip v c vit cú ý ngha c bit quan trng i
vi s phỏt nhõn cỏch ca tr MN núi riờng, ca con ngi v xó hi núi
chung.
La tui MN l thi k phỏt cm ngụn ng. õy l giai on cú nhiu
iu kin thun li nht cho s lnh hi ngụn ng núi v cỏc k nng c vit
ban u ca tr. G ny tr t c nhng thnh tớch v i m cỏc giai
on trc hoc sau khụng th cú c, tr hc ngha v cu trỳc ca t, cỏch
s dng t ng chuyn ti suy ngh v cm xỳc ca bn thõn, hiu mc
ớch v cỏch thc con ngi s dng ch vit.
Phỏt trin ngụn ng v giao tip cú nh hng n tt c cỏc lnh vc
phỏt trin khỏc ca tr. Ngụn ng l cụng c ca t duy vỡ th ngụn ng cú ý
ngha quan trng i vi s phỏt trin nhn thc, gii quyt vn v chc
nng t duy ký hiu tng trng tr.
i vi nhúm tr t 1 n 3 tui qua quan sỏt nhng gi hot ng học
v gi hot ng vui chi, tụi thy cỏc chỏu rt thớch c giao tip, thớch
c trũ chuyn v thớch c núi, nhng vỡ ngụn ng ca tr cũn hn ch ,
cỏc chỏu cũn s dng ngụn ng th ng nhiu, nờn tụi thy mỡnh cn phi
tỡm nhiu bin phỏp tỏc ng kớch thớch ngụn ng ca tr phỏt trin.
ngn gn, rừ rng. Xỏc nh s vic chớnh trong nhiu s vic, xỏc nh c
im ni bt c bn trong nhiu c im ca con vt, ca cõy, ca bc tranh,
ni dung chớnh trong phỏt trin vn hc.
Vớ d: vt: Tên gọi, hỡnh dỏng , cụng dng, cỏch s dng.
Con vt:Tên gọi, hỡnh dỏng, hnh ng, màu sắc.
Cõy: Hỡnh dỏng , hình dạng lá, màu sắc, cong dụngá.
- Sp xp ni dung ó la chn giỳp cho li núi ca tr c y ,
hp lớ v cú logic.
Vớ d: T u n chõn, t ngoi vo trong, t trờn xung di, t trỏi
sang phi
Tr tui nhà trẻ cha cú kh nng la chn ni dung din t vỡ vy cn
phi hng dn giỳp tr.
*La chn t:
Sau khi ó la chn ni dung tr cn la chn t din t chớnh xỏc
ni dung mỡnh cn thụng bỏo. Chn t giỳp cho li núi ca tr rừ rng, chớnh
xỏc v mang sc thỏi biu cm. Vic chn t c t ra 2 mc .
- S liờn kt cỏc cõu núi li vi nhau to thnh chui li núi nhm din
t trn vn mt ý, mt ni dựng no ú giỳp ngi nghe hiu c. õy l
s sn xut ton b ni dung thụng bỏo mt cỏch cú logic.
- Để diễn tả một ý, một nội dung ngắn gọn nào đó thì việc sắp xếp cấu
trúc lời nói là đơn giản đối với trẻ. Nhưng nếu yêu cầu trẻ kể lại truyện hay tự
sáng tác miêu tả những hiện tượng sự kiện xảy ra trong đời sống thì trẻ gặp
khó khăn cần phải luyện tập dần dần.
* Điễn đạt nội dung nói:
- Khi trẻ diễn đạt phải ngừng nghỉ ngắt giọng đúng, để giọng nói của
trẻ không ê a ậm ừ. Luyện cho trẻ tác phong khi nói thoải mái, tự nhiên, khi
nói nhìn vào mặt người nói.
Trong trường mầm non tôi muốn đề cập tới việc luyện cho trẻ ngôn
ngữ mạch lạc thể hiện qua việc thực hiện hai Ví dụ: câu chuyện: Cây khế:
chim * Sắp xếp cấu trúc lời nói:
Các con đều rất ngoan ngoãn, thích hoạt động , vui chơi
2. Khú khn:
Do trỡnh nhn thc khụng ng u, 50% tr lp tụi mi ln u n
trng, trẻ lại không cùng độ tuổi có tới 27% số trẻ 12- 24 tháng, do ú gp
rt nhiu khú khn.
Trớ nh ca tr cũn hn ch, tr cha bit ht khi lng cỏc õm tip
thu cng nh trt t cỏc t trong cõu. Vỡ th tr b bt t, bt õm khi núi.
Trẻ đi học không đều, nhất là những ngày ma gió hoặc giá rét.
a s ph huynh bn cụng vic hoc mt lớ do khỏch quan no ú ớt
cú thi gian trũ chuyn vi tr v nghe tr núi. Tr c ỏp ng quỏ y
v nhu cu m tr cn. Vớ d: Tr ch cn nhỡn vo dựng, vt no l
c ỏp ng ngay m khụng cn dựng li yờu cu hoc xin phộp. õy
cng l mt trong nhng nguyờn nhõn ca vic chm phỏt trin ngụn ng.
Vi nhng khú khn nh th tụi phi dn dn khc phc, sa i v
hng dn tr phỏt trin ngụn ng mt cỏch ỳng n nht qua giao tip v
tp cho tr lm quen vn hc th loi truyn k.
III. GII PHP HU CH:
1. Tỡm hiu c im tõm sinh lớ ca tr:
* c im phỏt õm:
-Trẻ phát âm đợc các âm khác nhau, phát âm đợc các âm của lời nói.
Tuy vậy nhng vẫn còn nhiều âm ê, a, ậm ừ
- Tr phỏt õm sai nhiều nhng õm thanh khú hoc nhng t cú 2 3 õm
tit nh: lu - lu, hu hiu, mp - mp, chiờm chip chim chớp, thuyn
bum - thin bm, rn - dn, buông- bung, giờng-g rừng Tuy nhiờn li sai
ó ớt hn.
* c im vn t:
- Vn t ca tr còn rất ít. Danh t v ng t tr chim u th. Tớnh
t v cỏc loi t khỏc tr ó đợc s dng đôi chút.
- Tr ó s dng chớnh xỏc cỏc t chỉ tên gọi các đồ vật, con vật, hành
động gần gũi nh: con mèo, con chó; cái cốc, cái thìa; ăn, ngủ, đi . . ( Đối với
ngy.
Thỏng 11 + 12:
Nghe, nhắc lại các âm, tiếng và các câu nhằm phong phú vốn từ cho trẻ
Giỏo viờn cn núi din cm, rừ rng, gii thớch ngha ca t khú giỳp
cho tr nhiu, nh v vn dng c t t cõu. y mnh s phỏt trin
kh nng vn ng của c quan phỏt õm cn tp cho tr cỏc bi tp luyn c
quan phỏt õm thớch hp:
Con cú cỏi ca, cụ ct qu c, con cm cỏi ca, cựng ci ha ha.
Cú con ba ba, i nh i trn, bỡ b bỡ bừm, bộ bt ba ba.
B bo bộ, bộ bỳp bờ, bộ bng, bộ bộ, bỳp bờ ngoan no.
Cú nhng trũ chi phỏt trin vn t cho tr. Vớ d: Trũ chi bắt chớc
tiếng kờu của các con vật, ai nhanh , ai núi gii.
Thỏng 1 + 2: Vn xuyờn sut hai nhim v trờn nhng tụi o sõu
vn luyn trớ nh cho tr qua cỏc bi th, ng dao c bit l nhng cõu
chuyn k y lụi cun v hp dn. Gi ý cho tr s dng nhng loi cõu n
gin, ngha.
Thỏng 3 +4 +5: Tụi xõy dng nhng trũ chi giỳp tr núi ỳng ng
phỏp, núi mch lc. Vớ d: Tr núi theo mu cõu ca mt cõu chuyn no
ú: Ngi anh tham lam chim ht rung vn, nh ca, trõu bũ ca cha m
li ( Truyn cõy kh) hoc núi nt cõu Vớ d: Cụ núi: B bin thnh
chim vỡTr núi: b mun ba i tỡm nc ung, hoc vỡ Tớch Chu ham chi
khụng ly nc cho bCụ lu ý thay i cỏc mu cõu khỏc nhau tựy theo
la tui, cho tr chi t d n kh1, cỏc mu cõu phc tp dn lờn hoc t
cõu vi t, k nt truyn, k chuyn cng c k nng núi ỳng ng
phỏp, phỏt trin trớ tng tng, sỏng to ca tr.
Mt khi ó cú mt s lng vn t phong phỳ tr s t tin k chuyn,
úng kch mt cỏch hng thỳ v t tin nht.
3.Trang trí lớp học, các góc chơi, làm đồ dùng đồ chơi theo từng chủ đế
nhánh phong phú , bắt mắt , hấp dẫn trẻ.
- Tụi tn dng tt c nhng nguyờn vt liu cú th s dng lm chi:
- Chú ý đến khả năng phát âm của trẻ để có sự điều chỉnh và sửa sai,
rèn luyện khả năng ngôn ngữ cho trẻ.
- Bản thân tôi trước khi tổ chức hoạt động cũng phải tự luyện giọng kể,
cách sử dụng tranh, sách tranh, rối, mô hình… để giúp trẻ cảm thụ đước tác
phẩm văn học đó một cách tốt nhất.
b. Tổ chức tiết học nhẹ nh ng, linh hoà ạt:
T«i vào bài một cách sinh động để thu hút sự chú ý của trẻ.
Ví dụ: Chủ điểm: “ Các nghề phổ biến, ngày 22/12” khi dạy với đề tài
nghề xây dựng. Kể chuyện: “Ba con lợn nhỏ”, tôi sử dụng mô hình rối để gây
sự hứng thú cho trẻ.
- Tổ chức hoạt động đa dạng dựa vào hoạt động trọng tâm.
Ví dụ: Khi trọng tâm là kể chuyện sáng tạo, tôi cho trẻ lựa chọn cáh sử
dụng trang phục, đồ dùng phù hợp với nội dung câu chuyện trẻ sẽ kể… dựa
theo