Đại học Kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
LỜI MỞ ĐẦU
Hàng năm, Ngân sách Nhà nước thường dành khoảng 30% số thu cho
lĩnh vực đầu tư và xây dựng. Đầu tư và xây dựng đóng vai trò quan trọng, qua
đó đã tạo ra cơ sở vật chất cho nền kinh tế quốc dân, góp phần quan trọng vào
việc tăng trưởng kinh tế đất nước.
Trong thời gian qua, Đảng, Nhà nước đã có rất nhiều biện pháp tích cực,
hữu hiều nhằm nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực chi NSNN
nói chung, và quản lý, kiểm soát chi đầu tư nói riêng. Đã có nhiều cơ quan,
nhiều cấp, nhiều ngành tham gia, đóng góp cho hoạt động này. Chính vì vậy
qua gần 20 năm qua Nhà nước ta đã 13 lần bổ sung, sửa đổi các văn bản quy
phạm pháp luật để điều chỉnh hoạt động đầu tư từ NSNN cho phù hợp với
điều kiện ở mỗi thời kỳ.
Đề tài luận văn “ Hoàn thiện công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu
tư xây dựng cơ bản qua Kho bạc Nhà nước hiện nay” sẽ góp phần giới
thiệu hoạt động kiểm soát thanh toán vốn đầu tư qua hệ thống Kho bạc, cũng
như thực trạng và những hạn chế đang diễn ra, các giải pháp nhằm góp phần
hoàn thiện công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư qua hệ thống KBNN.
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chủ
yếu của chuyên đề này bao gồm ba chương:
Chương 1: Một số ván đề chung về kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB
Chương 2: Thực trạng công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB
hiện nay
Chương 3: Giải pháp tăng cường vai trò của KBNN trong công tác
kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB hiện nay
SV: Nguyễn Duy Thành - 1 - Lớp: Tài chính công 47
Đại học Kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
Chương 1
MỘT SỐ VÁN ĐỀ CHUNG VỀ KIỂM SOÁT
THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN
1.1 Chi ngân sách nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản
xây dựng cơ bản, khấu hao tài sản xã hội
* Chi bảo đảm xã hội, bao gồm:
* (1) giáo dục
* (2) y tế
* (3) công tác dân số
* (4) khoa học và công nghệ
* (5) văn hóa
* (6) thông tin đại chúng
* (7) thể thao
* (8) lương hưu và trợ cấp xã hội
* (9) các khoản liên quan đến can thiệp của Chính phủ vào các hoạt
động kinh tế
* (10) quản lý hành chính
* (11) an ninh, quốc phòng
* (12) các khoản chi khác
* (13) dự trữ tài chính
* (14) trả nợ vay nước ngoài, lãi vay nước ngoài
+ Theo đối tượng thì chi NSNN được chia thành: chi đầu tư, chi thường
xuyên và chi khác.
+ Theo mục đích kinh tế thì chi NSNN được chia thành chi tiêu dùng và
chi đầu tư phát triển.
-Đặc điểm chi NSNN:
Chi NSNN có những đặc điểm chủ chốt sau:
SV: Nguyễn Duy Thành - 3 - Lớp: Tài chính công 47
Đại học Kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
+ Chi NSNN gắn liền với các hoạt động của bộ máy Nhà nước và những
nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội của Nhà nước.
+ Các khoản chi NSNN mang tính chất không hoàn trả trực tiếp
+ Các khoản chi NSNN thường được xem xét hiệu quả ở tầm vĩ mô, nghĩa
là được xem xét một cách toàn diện dựa vào mức độ hoàn thành của khoản chi
thể của vốn đâu tư XDCB từ NSNN như sau:
Thứ nhất, vốn đầu tư XDCB từ NSNN gắn với hoạt động của NSNN nói
chung và hoạt động chi NSNN nói riêng, gắn với quản lý và sử dụng vốn theo
phân cấp về chi NSNN cho đầu tư phát triển. Do đó, việc hình thành, phân
phối, sử dụng và thanh quyết toán nguồn vốn này cần được thực hiện chặt chẽ
theo luật định được Quốc hội phê chuẩn và các cấp chính quyền phê duyệt
hàng năm.
Thứ hai, vốn đầu tư XDCB từ NSNN được sử dụng chủ yếu để đầu tư
cho các công trình dự án không có khả năng thu hồi vốn và công trình hạ tậng
theo đối tượng sử dụng theo quy định của Luật NSNN và các luật khác. Do
đó, việc đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn vốn mang tính toàn diện, trên cơ sở
đánh giá tác động cả về kinh tế, xã hội và môi trường.
Thứ ba, vốn đầu tư XDCB từ NSNN gắn với các quy trình đầu tư và dự
án, chương trình đầu tư rất chặt chẽ từ khâu chuẩn bị đầu tư, thực hiện dự án
đến khâu kết thúc đầu tư, nghiệm thu dự án và đưa vào sử dụng. Việc sử dụng
nguồn vốn này gắn với quá trình thực hiện và quản lý dự án đầu tư với các
khâu liên hoàn với các khâu liên tục từ khâu quy hoạch, khảo sát thiết kế,
chuẩn bị đầu tư, thực hiện dự án, kết thúc dự án. Các dự án này có thể được
hình thành dưới nhiều hình thức khác nhau như:
SV: Nguyễn Duy Thành - 5 - Lớp: Tài chính công 47
Đại học Kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
- Các dự án về điều tra, khảo sát để lập quy hoạch như các dự án quy
hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội vùng lãnh thổ, ngành, quy hoạch
xây dựng đô thị và nông thôn, quy hoạch ngành được Chính phủ cho phép.
- Dự án đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội,
như đường giao thông, mạng lưới điện, hệ thống cấp nước,.v.v…
- Dự án cho vay của Chính phủ để đầu tư vào phát triển một số ngành
nghề, lĩnh vực hay sản phẩm.
- Dự án hỗ trợ các doanh nghiệp đầu tư vào các lĩnh vực cần có sự tham
gia của Nhà nước theo quy định của pháp luật.
tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa đến năm 2020, Đảng và Nhà
nước chủ trương tập trung vốn đầu tư vào những ngành, lĩnh vực trọng
điểm mũi nhọn như công nghiệp dầu khí, hàng không, hàng hải, đặc biệt là
giao thông vận tải đường bộ, đường sắt cao tốc, đầu tư vào một số ngành
công nghệ cao,… Thông qua việc phát triển kết cấu hạ tầng để tạo môi
trường thuận lợi, tạo sự lan tỏa đầu tư và phát triển kinh doanh, thúc đẩy
phát triển xã hội.
Ba là, vốn đầu tư từ NSNN có vai trò định hướng hoạt động đầu tư trong
nền kinh tế. Việc Nhà nước bỏ vốn đầu tư vào kết cấu hạ tầng và các ngành
lĩnh vực có tính chiến lược không những có vai trò dẫn dắt hoạt động đầu tư
trong nền kinh tế mà còn góp phần định hướng hoạt động của nền kinh tế.
Thông qua đầu tư XDCB vào các ngành các lĩnh vực khu vực quan trọng, vốn
đầu tư từ NSNN có tác dụng kích thích các chủ thể kinh tế, các lực lượng
trong xã hội đầu tư phát triển và sản xuất kinh doanh, tham gia liên kết và hợp
tác trong xây dựng hạ tầng và phát triển kinh tế - xã hội. Trên thực tế, gắn với
việc phát triển hệ thống điện, đường giao thông là sự phát triển mạnh mẽ của
các khu công nghiệp, thương mại, các cơ sở kinh doanh và khu dân cư.
Bốn là, vốn đầu tư NSNN có vai trò quan trọng trong việc giải quyết các vấn
đề xã hội như xóa đói, giảm nghèo, phát triển vùng sâu, vùng xa. Thông qua việc
SV: Nguyễn Duy Thành - 7 - Lớp: Tài chính công 47
Đại học Kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, các cơ sở sản xuất kinh doanh và các công trình
văn hoá xã hội góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập, cải thiện và nâng cao
đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân ở nông thôn, vùng sâu vùng xa.
1.1.5 Phân loại vốn đầu tư xây dựng cơ bản thuộc ngân sách nhà nước
Theo tính chất công việc của hoạt động XDCB, vốn đầu tư XDCB được
phân thành chi phí xây lắp ( nay gọi là xây dựng), chi phí thiết bị và chi khác.
Trong đó, chi phí xây dựng và thiết bị chiếm tỉ trọng chủ yếu.
Căn cứ vào nguồn hình thành, tính chất vốn và mục tiêu đầu tư, người ta
phân chia thành các nhóm chủ yếu sau:
1.2.1 Khái niệm kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản
Kiếm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB là việc kiểm tra, xem xét các
căn cứ, điều kiện cần và đủ theo quy định của Nhà nước để xuất quỹ NSNN
chi trả theo yêu cầu của chủ đầu tư các khoản kinh phí thực hiện dự án theo
các chính sách, chế độ, định mức chi tiêu do Nhà nước quy định dựa trên cơ
sở những nguyên tắc, hình thức và phương pháp quản lý tài chính trong từng
thời kì.
1.2.2 Sự cần thiết phải kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản
- Thứ nhất, các khoản mục chi đầu tư XDCB chiếm tỉ trọng rất lớn trong
ngân sách một quốc gia. Chi đầu tư đóng vai trò quan trọng, qua đó đã tạo ra
cơ sở vật chất cho nền kinh tế quốc dân, góp phần quan trọng vào việc tăng
trưởng kinh tế đất nước. Với một tầm quan trọng như vậy, thì việc đảm bảo
cho những khoản chi đầu tư được thực hiện đúng chức năng, mục đích, không
gây lãng phí là một yêu cầu quan trọng.
- Thứ hai, đó là khả năng có hạn của NSNN, đặc biệt đối với những nước
đang phát triển như nước ta. Khi mà khả năng của NSNN còn rất hạn hẹp mà
nhu cầu chi cho phát triển kinh tế - xã hội lại lớn mà ngày càng tăng cao. Do
đó việc kiểm soát chặt chẽ các khoản chi NSNN là một trong những mối quan
tâm hàng đầu của Đảng và Nhà nước hiện nay. Thực hiện tốt công tác này có
ý nghĩa quạn trọng trong việc thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí, nhằm tập
SV: Nguyễn Duy Thành - 9 - Lớp: Tài chính công 47
Đại học Kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
trung các nguồn lực tài chính để phát triển kinh tế xã hội, góp phần kiềm chế
lạm phát, ổn định tiền tệ và lành mạnh hóa nên tài chính quốc gia. Bên cạnh
đó cũng góp phần nâng cao trách nhiệm cũng như phát huy vai trò của các
ngành, các cấp, các cơ quan, đơn vị có liên quan tới công tác quản lý và điều
hành Ngân sách.
- Thứ ba, đó là hạn chế của chính cơ chế kiểm soát hiện nay. Cơ chế
kiểm soát thanh toán vốn đầu tư trong nhiều năm qua đã được thường
xuyên sửa đổi và hoàn thiện. Nhưng vẫn chỉ quy định được những vấn đề
Công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư vốn đầu tư cần đảm bảo các
yêu cầu sau:
- Chính sách và cơ chế kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB của
NSNN phải làm cho hoạt động NSNN đạt hiệu quả cao, có tác động tích cực
tới nền kinh tế, tránh gây tình trạng quỹ NSNN bị cắt đoạn, phân tán, gây
căng thẳng trong quá trình điều hành NSNN. Vì vậy, cơ chế kiểm soát thanh
toán phải quy định rõ ràng các điều kiện, trình tự cấp phát theo hướng cơ
quan tài chính thực hiện cấp phát vốn đầu tư dựa trên kế hoạch vốn được
giao, và đảm bảo mọi khoản thanh toán cho các đối tượng phù hợp với chính
sách chế độ, tiêu chuẩn và định mức theo quy định của Nhà nước.
- Công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB là một công việc phức
tạp, liên quan tới nhiều bộ, ngành, địa phương và các cấp ngân sách. Vì vậy
kiểm soát thanh toán vốn đầu tư phải được tiến hành một cách thận trọng, một
cách chuyên nghiệp và luôn có những đánh giá, rút kinh nghiệm cho mỗi loại
hình dự án cho phù hợp với tình hình thực tế. Mặt khác cũng không máy móc
gây phiền hà cho các đươn vị.
- Tổ chức bộ máy kiểm soát phải gọn nhẹ theo hướng thu gọn các đầu
mối cơ quan quản lý và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Đồng thời, cũng cần
phân định rõ vai trò, trách nhiệm và quyền hạn của các cơ quan quản lý, các
đơn vị sử dụng vốn đầu tư của NSNN. Mặt khác cũng phải đảm bảo sự công
SV: Nguyễn Duy Thành - 11 - Lớp: Tài chính công 47
Đại học Kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
khai, minh bạch, kiểm tra và giám sát lẫn nhau trong giữa những cơ quan đó
trong quá trình kiểm soát thanh toán vốn NSNN nói chung, cũng như vốn đầu
tư nói riêng.
- Kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB cần được thực hiện đồng bộ,
nhất quán và thống nhất với việc quản lý NSNN, từ khâu lập dự toán, chấp
hành cho tới quyết toán NSNN. Đồng thời cũng phải thống nhất trong việc
chấp hành các chính sách, cơ chế quản lý tài chính do Nhà nước đặt ra.
1.3 Kho bạc Nhà nước và nhiệm vụ kiểm soát thanh toán vốn đầu tư
nước được chuyển giao từ Ngân hàng Nhà nước cho Bộ Tài chính để hệ thống
Tài chính thực hiện chức năng quản lý và điều hành Ngân sách Nhà nước tài
chính quốc gia. Quan điểm thành lập hệ thống Kho bạc Nhà nước trực thuộc
Bộ Tài chính để quản lý quỹ Ngân sách Nhà nước và tài sản quốc gia đã được
Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) quyết định tại Nghị định số
155/HĐBT ngày 15/10/1988 về chức năng nhiệm vụ và tổ chức bộ máy của
Bộ Tài chính. Thực hiện nghị định của Hội đồng Bộ trưởng, từ năm 1988 -
1989, Bộ Tài chính đã có đề án thành lập hệ thống Kho bạc Nhà nước và tiến
hành thử nghiệm tại hai tỉnh Kiên Giang (từ tháng 10/1988) và An Giang (từ
tháng 7/1989); kết quả cho thấy: việc quản lý quỹ Ngân sách Nhà nước tại địa
bàn hai tỉnh trên thực hiện tốt, tập trung nhanh các nguồn thu, đáp ứng đầy đủ
kịp thời các nhu cầu chi Ngân sách Nhà nước, trợ giúp đắc lực cho cơ quan
Tài chính và chính quyền địa phương trong việc quản lý và điều hành Ngân
sách Nhà nước, mặt khác đã tạo điều kiện cho các Ngân hàng Thương mại
trên địa bàn sắp xếp tổ chức lại hoạt động theo hướng kinh doanh trong lĩnh
vực tiền tệ - tín dụng có hiệu quả.
Hệ thống KBNN được thành lập và chính thức và đi vào hoạt động từ
1/4/1990 theo Quyết định số 07/HĐBT ngày 4/1/1990 của chủ tịch Hội đồng
Bộ Trưởng ( nay là Thủ tướng Chính phủ). Qua quá trính hoạt động và phát
SV: Nguyễn Duy Thành - 13 - Lớp: Tài chính công 47
Đại học Kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
triển, hệ thống KBNN đã không ngừng lớn mạnh và ngày càng khẳng định
được vị trí, vai trò trong nền kinh tế, trong hệ thống Tài chính Quốc gia.
Để phù hợp với các nhiệm vụ của KBNN trong từng giai đoạn, Chính Phủ
cũng ban hành Nghị định số 25/CP ngày 5/4/1995, Nghị định số
145/1999/NĐ-CP ngày 20/9/1999 của Chính phủ và nay là Quyết định số
235/2003/QĐ-Ttg ngày 13/11/2003 của Thủ tướng Chính phủ để quy định
bổ sung chức năng, nhiệm vụ và tổ chức bộ máy của hệ thống KBNN trực
thuộc Bộ Tài chính.
Qua gần 20 năm hoạt động (thành lập ngày 1/4/1990), Kho bạc Nhà
định của pháp luật.
Nhiệm vụ và quyền hạn của KBNN cũng được phản ánh đầy đủ trong
quyết định số 235/2003/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ:
- Tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm về quản lý quỹ ngân sách nhà
nước, quỹ tài chính nhà nước và các quỹ khác của Nhà nước được giao theo
quy định của pháp luật, bao gồm:
+ Tập trung và phản ánh đầy đủ, kịp thời các khoản thu ngân sách nhà
nước (bao gồm cả thu viện trợ, thu vay nợ trong nước và nước ngoài); tổ chức
thực hiện việc thu nộp vào quỹ ngân sách nhà nước do các tổ chức và cá nhân
nộp tại hệ thống Kho bạc Nhà nước theo quy định; thực hiện hạch toán số thu
ngân sách nhà nước cho các cấp ngân sách theo quy định của Luật Ngân sách
Nhà nước và của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
+ Tổ chức thực hiện chi ngân sách nhà nước, kiểm soát, thanh toán, chi
trả các khoản chi từ Ngân sách Nhà nước theo quy định của pháp luật;
+ Quản lý, kiểm soát và thực hiện nhập, xuất các quỹ tài chính nhà nước
và các quỹ khác của Nhà nước do Kho bạc Nhà nước quản lý; quản lý các
khoản tạm thu, tạm giữ, tịch thu, ký cược, ký quỹ, thế chấp theo quyết định
của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền;
+ Quản lý các tài sản quốc gia quý hiếm được giao theo quyết định của
SV: Nguyễn Duy Thành - 15 - Lớp: Tài chính công 47
Đại học Kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
cơ quan Nhà nước có thẩm quyền; quản lý tiền, tài sản, các loại chứng chỉ có
giá của Nhà nước và của các đơn vị, cá nhân gửi tại Kho bạc Nhà nước.
- Trình Bộ trưởng Bộ Tài chính chiến lược phát triển, quy hoạch, kế
hoạch dài hạn, năm năm, hàng năm của Kho bạc Nhà nước.
- Trình Bộ trưởng Bộ Tài chính các dự thảo văn bản quy phạm pháp
luật về quản lý quỹ ngân sách nhà nước và các văn bản quy phạm pháp luật
khác thuộc phạm vi thẩm quyền của Kho bạc Nhà nước theo quy định của
pháp luật.
- Hướng dẫn nghiệp vụ công tác thu nộp, chi trả, thanh toán, quyết toán
ngân sách nhà nước và các đối tượng giao dịch khác;
+ Được sử dụng tồn ngân Kho bạc nhà nước để tạm ứng cho ngân sách
nhà nước theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
- Tổ chức huy động vốn trong nước và ngoài nước cho Ngân sách Nhà
nước và cho đầu tư phát triển thông qua phát hành công trái, trái phiếu theo
quy định của pháp luật.
- Thực hiện một số dịch vụ tín dụng nhà nước theo quy định của cơ quan
Nhà nước có thẩm quyền hoặc ủy thác của các đơn vị.
- Tổ chức kiểm tra, kiểm soát việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của các
đơn vị thuộc hệ thống Kho bạc Nhà nước theo đúng quy định của pháp luật.
- Hiện đại hoá hoạt động của hệ thống Kho bạc Nhà nước:
+ Tổ chức quản lý, ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ quản lý, kỹ
thuật tiên tiến vào hoạt động của Kho bạc Nhà nước;
+ Hiện đại hoá cơ sở vật chất kỹ thuật của hệ thống Kho bạc Nhà nước.
- Thực hiện nhiệm vụ hợp tác quốc tế thuộc lĩnh vực Kho bạc nhà nước
theo quy định của pháp luật và phân công của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
- Quản lý tổ chức bộ máy, biên chế, cán bộ, công chức, viên chức, lao
động hợp đồng trong hệ thống Kho bạc Nhà nước; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng
đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức Kho bạc Nhà nước theo quy định của
SV: Nguyễn Duy Thành - 17 - Lớp: Tài chính công 47
Đại học Kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
pháp luật và phân cấp quản lý của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
- Quản lý kinh phí do Ngân sách Nhà nước cấp và tài sản được giao theo
quy định của pháp luật; được sử dụng các khoản thu phát sinh trong hoạt động
nghiệp vụ theo chế độ quản lý tài chính của Nhà nước.
- Thực hiện nhiệm vụ cải cách hành chính theo mục tiêu nâng cao chất
lượng hoạt động, công khai hoá thủ tục, cải tiến quy trình nghiệp vụ và cung
cấp thông tin để tạo thuận lợi phục vụ khách hàng.
- Thực hiện các nhiệm vụ khác do Bộ trưởng Bộ Tài chính giao.
1.3.1.3 Phân cấp quản lý và kiểm soát thanh toán qua KBNN:
đặc biệt có sự điều chỉnh dự toán theo quy định; hoặc các khoản chi đột xuất
không thể trì hoãn ( chi khắc phục thiên tai, lũ lụt, hỏa hoạn )
+ Đúng chế độ do Nhà nước đặt ra. Các khoản mục thanh toán phải phù
hợp với đơn giá, định mức quy định trong hợp đồng.
+ Có đủ chứng từ liên quan tới khoản chi, tùy theo tính chất của khoản
chi đó.
Trên cơ sở đó, KBNN thực hiện kiểm soát theo các chế độ, quy định của
Nhà nước. Căn cứ vào các mục trên, KBNN có quyền từ chối thanh toán các
khoản chi mà đơn vị sử dụng vốn đầu tư thuộc NSNN không chấp hành đúng
các quy định về kiểm soát thanh toán trên. Thủ trưởng KBNN chị trách nhiệm
hoàn toàn về các quyết định thanh toán, chi trả hoặc từ chối thanh toán theo
quy định.
1.3.3 Những nhân tố ảnh hưởng tới công tác kiểm soát thanh toán vốn
đầu tư qua Kho bạc nhà nước
Những nhân tố chủ quan:
- Tổ chức bộ máy: Bộ máy được tổ chức gọn nhẹ, có hiệu lực thì giải
SV: Nguyễn Duy Thành - 19 - Lớp: Tài chính công 47
Đại học Kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
quyết công việc mới hiệu quả. Trong bộ máy tổ chức quan trọng nhất là mô
hình tổ chức, cơ cấu các phòng ban nghiệp vụ; và trình độ phẩm chất của mỗi
con người ở từng vị trí.
- Chế độ chính sách: Chế độ chính sách phải mang tính khả thi, phù hợp
với pháp luật hiện hành của Nhà nước, đảm bảo công tác kiểm soát diễn ra
chặt chẽ, tuy nhiên cũng không được gây phiền hà. Bên cạnh đó chế độ chính
sách phải mang tính ổn định, tránh thay đổi nhiểu nhằm tạo thuận lợi cho triển
khai thực hiện.
- Quy trình nghiệp vụ: Quy trình nghiệp vụ là yếu tố quan trọng, ảnh
hưởng trực tiếp tới công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB, vì vậy
quy trình nghiệp vụ phải được xây dựng theo hướng cải cách thủ tục hành
chính, quy định rõ thời hạn giải quyết công việc, trình tự công việc phải được
phát triển vô cùng lớn. Dẫn tới số lượng các dự án cần đầu tư nhiều, nhưng kế
hoạch vốn thì lại hạn hẹp. Cơ chế phân bổ lại dàn trải. Dẫn tới số lượng dự án
thì nhiều, nhưng thanh toán thì dàn trải qua nhiều năm. Đây cũng là một yếu
tố ảnh hưởng ít nhiều tới công tác kiểm soát thanh toán vốn tại KBNN
- Ý thức chấp hành của đơn vị sử dụng Ngân sách: Đây cũng là một nhân
tố khách quan ảnh hưởng tới kiểm soát thanh toán vốn đầu tư. Vì nếu ý thức
chấp hành của đơn vị sử dụng vốn đầu tư không cao trong việc quản lý chặt
chẽ tài chính, thì sẽ dẫn tới những thiếu sót thậm chí là sai phạm trong thanh
toán vốn đầu tư. KBNN một mặt qua cơ chế kiểm soát của mình đã hạn chế
những thiếu sót và sai phạm này. Nhưng bên cạnh đó, quan trọng hơn, cần có
những biện pháp nhằm nâng cao nhận thực của các đơn vị sử dụng vốn đầu
tư, để cho họ thấy rằng họ cũng có vai trò cũng như trách nhiệm trong việc sử
SV: Nguyễn Duy Thành - 21 - Lớp: Tài chính công 47
Đại học Kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
dụng vốn đầu tư.
1.3.4 Vai trò của Kho bạc nhà nước trong kiểm soát thanh toán vốn đầu
tư xây dựng cơ bản
Quản lý cấp phát và thanh toán các khoản chi đầu tư thuộc NSNN là
trách nhiệm của toàn thể các ngành các cấp có liên quan, từ khâu lập dự toán,
phân bổ, cấp phát cho tới quyết toán chi tiêu. Trong đó hệ thống KBNN giữ
vai trò quan trọng trong khâu thanh toán.
Tại điều 56 Luật NSNN sửa đổi quy định: “ Căn cứ vào dự toán NSNN
được giao và yêu cầu nhiệm vụ, thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách quyết
định chi gửi KBNN, KBNN kiểm tra tính hợp pháp của các tài liệu cần thiết
theo quy định của pháp luật và thực hiện chi ngân sách khi có đủ các điều
kiện quy định.”
KBNN được Nhà nước giao nhiệm vụ là đơn vị kiểm soát cuối cùng
trước khi đồng vốn của Nhà nước ra khỏi quỹ NSNN
Thực hiện nhiệm vụ trên, KBNN chủ động bố trí vốn cho từng đơn vị
KBNN trực thuộc để chi trả một cách đầy đủ, kịp thời và chính xác cho các
việc sử dụng tiền trong thanh toán.
Ngoài ra, thông qua việc cấp phát, thanh toán các khoản chi NSNN,
KBNN còn tiến hành tổng hợp, phân tích, đánh giá tình hình thanh toán
vốn đầu tư cũng như NSNN qua Kho bạc, theo từng địa bàn, từng cấp, từng
ngành. Rút ra những kết quả đã đạt được, những hạn chế và nguyên nhân.
Từ đó, cùng với các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền khác tiến hành
nghiên cứu và hoàn thiện cơ chế chính sách cho công tác thanh toán và
kiểm soát qua KBNN.
SV: Nguyễn Duy Thành - 23 - Lớp: Tài chính công 47
Đại học Kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
Chương 2
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT THANH TOÁN
VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC
2.1 Cơ chế kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản hiện nay
2.1.1 Những nguyên tắc chung
2.1.1.1 Nguyên tắc kiểm soát thanh toán vốn các dự án đầu tư xây dựng
cơ bản
- Tài liệu, hồ sơ chứng từ thanh toán vốn đầu tư XDCB ( tài liệu ban
đầu, tài liệu gửi từng lần tạm ứng, thanh toán) do Chủ đầu tư gửi Kho bạc
Nhà nước phải đảm bảo đúng quy định.
- Các dự án phải có đủ thủ tục Đầu tư và xây dựng, có kế hoạch vốn hàng
năm và có đủ điều kiện được thanh toán vốn (Thành lập Ban quản lý dự án; Mở
Tài khoản, Đấu thầu, Chỉ định thầu; Điều kiện tạm ứng, thanh toán vốn)
- Các Chủ đầu tư, Ban quản lý dự án ( sau đây gọi chung là Chủ đầu tư)
phải mở Tài khoản tại Kho bạc Nhà nước (KBNN) nơi thuận tiện cho việc
kiểm soát thanh toán và thuận tiện cho giao dịch của Chủ đầu tư. Thủ tục mở
Tài khoản theo quy định của Bộ Tài chính và hướng dẫn của KBNN.
- Chủ đầu tư là chủ tài khoản cấp phát vốn đầu tư tại Kho bạc Nhà nước,
nên Chủ đầu tư phải lập, ký chứng từ thanh toán vốn đầu tư Giấy đề nghị thanh
toán vốn đầu tư; Giấy rút vốn đầu tư ; Giấy đề nghị thanh toán tạm ứng vốn đầu
- Thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao theo quy định. Tiếp nhận
và sử dụng vốn đúng mục đích, đúng đối tượng, tiết kiệm và có hiệu quả.
Chấp hành đúng quy định của pháp luật về chế độ quản lý tài chính đầu tư
phát triển.
- Thực hiện việc nghiệm thu khối lượng, lập hồ sơ thanh toán và đề
nghị thanh toán cho nhà thầu theo thời gian quy định của hợp đồng.
SV: Nguyễn Duy Thành - 25 - Lớp: Tài chính công 47
Copyright: Tài liệu đại học ©