Lời mở đầu
Thị trờng lao động trong công nghiệp là một bộ phận quan trọng hợp thành
thị trờng yếu tố sản xuất kinh doanh công nghiệp. Hàng hoá sức lao động trong thị tr-
ờng đó cũng rất phong phú đa dạng từ trình độ công nhân, kỹ s đến nhân viên quản
lí,...
Trong tiến trình phát triển kinh tế của mỗi quốc gia, đến một giai đoạn nhất
định nào đó khi mà quy mô của việc kinh doanh ở mỗi doanh nghiệp quá lớn không
thể chỉ đợc thực hiện bởi một ngời chủ sở hữu, khi đó sẽ hình thành một bộ phận lao
động tách riêng ra làm công tác quản lí, và đến khi đợc chủ sở hữu giao cho đứng
đầu và chịu trách nhiệm về mọi hoạt động của doanh nghiệp, những nhân viên quản
lí ấy sẽ đợc gọi là giám đốc.
Khi đó thị trờng lao động sẽ xuất hiện một loại hàng hoá cao cấp đó là sức
lao động của nhà quản lí cấp cao giám đốc. Thị trờng lao động cung cấp một
trong ba yếu tố tất yếu của quá trình sản xuất, do đó lực lợng giám đốc cũng là một
bộ phận không thể phủ nhận trong những giai đoạn nhất định của quá trình phát
triển. Tính tất nhiên đó đến lợt mình lại dẫn đến một hệ quả khác đó là việc hình
thành một nghề mới trong xã hội nghề giám đốc.
Việt Nam chắc chắn sẽ không nằm ngoài quy luật này bởi lẽ có một hiện
thực khách quan đó là không chỉ nớc ta mà hầu hết những nớc khác sớm hay muộn
sẽ tiến lên một nền sản xuất lớn. Vì vậy, việc xác định viễn ảnh cho thị trờng sức lao
động đặc biệt này là một việc làm có ý nghĩa để thực hiện những tác động tích cực từ
phía các doanh nghiệp cũng nh từ phía nhà nớc và xã hội, thực hiện những bớc
chuẩn bị cần thiết cho việc hình thành một đội ngũ giám đốc có phẩm chất và năng
lực cao phục vụ hiệu quả cho phát triển các doanh nghiệp và toàn bộ nền kinh tế.
Về nghề giám đốc, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu của các tác giả
trong nớc và nớc ngoài nh: Nghề tổng giám đốc của nhà xuất bản Chính trị quốc gia,
Hiệu quả hoạt động quản lí doanh nghiệp công nghiệp cua tác giả Đinh Tiến Dũng,
cùng nhiều bài đăng trên nhiều tờ báo khác nhau. Tuy nhiên các công trình ấy
mới chỉ dừng lại ở mức nghiên cứu về cá nhân ngời giám đốc mà không đề cập tới họ
1
nh một cộng đồng nghề nghiệp có tính đặc thù với những đặc tính về quy mô, trình

chỉnh: đó là chức vụ công tác của tổng giám đốc theo quan niệm truyền thống.
Tổng giám đốc này chịu trách nhiệm trớc hội đồng quản trị (hoặc chủ tịch hội
đồng quản trị) và báo cáo công tác trớc hội đồng này. Một số giám đốc các ngành
chức năng ở dới chịu trách nhiệm trớc tổng giám đốc và báo cáo cho tổng giám
đốc.
2) Tổng giám đốc chủ quản nghiệp vụ nhiều ngành nghề với t cách pháp
nhân của công ty có nhiều ngành nghề: Mô hình này khác với mô hình trên ở chỗ,
các tổng giám đốc các nghiệp vụ khác và giám đốc các ngành chức năng khác
phải chịu trách nhiệm trớc tổng giám đốc và báo cáo công tác cho tổng giám đốc.
Ngoài ra, tổng giám đốc chủ quản nghiệp vụ của nhiều ngành nghề, thờng không
chịu trách nhiệm xem xét kế hoạch và nội dung kinh doanh ngắn hạn của các
nghành trong doanh nghiệp.
3
3) Tổng giám đốc tập đoàn doanh nghiệp. Tổng giám đốc của mô hình
doanh nghiệp này còn phải chịu trách nhiệm và báo cáo với tổng giám đốc cấp
trên. Dới tổng giám đốc tập đoàn doanh nghiệp còn có những tổng giám đốc
nghiệp vụ khác chịu trách nhiệm và báo cáo công tác với tổng giám đốc tập đoàn
doanh nghiệp. Tổng giám đốc một tập đoàn doanh nghiệp điển hình sẽ phải báo
cáo công tác cho tổng giám đốc chủ quản nghiệp vụ và là pháp nhân của công ty
nhiều ngành nghề. Ngoài ra, còn có sáu đến bảy tổng giám đốc công ty chi nhánh
chịu trách nhiệm và báo cáo công tác cho tổng giám đốc tập đoàn doanh nghiệp.
So với tổng giám đốc chủ quản nghiệp vụ, thì tổng giám đốc tập đoàn doanh
nghiệp có ít trách nhiệm hơn với những ngời bên ngoài doanh nghiệp.
4) Tổng giám đốc công ty chi nhánh: Về rất nhiều mặt thì công tác của
tổng giám đốc mô hình này tơng tự nh tổng giám đốc truyền thống ( loại thứ
nhất). Tuy nhiên, tổng giám đốc này phải chịu trách nhiệm và báo cáo lên một
tổng giám đốc, mà không báo cáo lên chủ tịch hội đồng quản trị hoặc hội đồng
quản trị. Giống nh tổng giám đốc tập đoàn doanh nghiệp, tổng giám đốc công ty
chi nhánh có ít trách nhiệm về kế hoạch sách lợc dài hạn hơn so với giám đốc chủ
quản nghiệp vụ, và cũng có ít quan hệ ngang với ngời bên ngoài doanh nghiệp;

Đây là những mô hình điển hình, ngoài ra còn nhiều biến thể của các mô
hình này
Từ những phân tích trên ta thấy kết cấu lao động trong nghề giámđốccũng
khá phức tạp. Đang có 2 xu hớng lớn ảnh hởng tới sự phân hoá này đó là: Một mặt
ngày càng có nhiều doanh nghiệp mới xuất hiện với quy mô vừa và nhỏ không chỉ
ở các nớc đang phát triển mà còn rất phổ biến ở cả những nớc phát triển, mặt khác
cũng có một xu hớng đối trọng là việc ra đời những tập đoàn kinh tế hùng mạnh
kinh doanh đa ngành nghề cùng với xu hớng toàn cầu hoá mạnh mẽ. Hớng phát
triển thứ nhất thúc đẩy việc phát triển những giám đốc theo mô hình truyền thống-
tức là giám đốc của những công ty kinh doanh đơn ngành. Còn xu hớng thứ hai lại
tạo động lực cho sự trởng thành của những mô hình giám đốc còn lại vì khi những
công ty này vơn ra những thị trờng ngoại quốc họ không thể tránh khỏi việc tuyển
dụng giám đốc chi nhánh, giám đốc công ty con, giám đốc công ty nhiều ngành
nghề, giám đốc mô hình sản phẩm, kinh doanh tiêu thụ, giám đốc mô hình kinh
doanh và trên hết là những tổng giám đốc tập đoàn.
5
I.2 Vai trò của đội ngũ giám đốc
Vai trò của lao động quản lí nói chung trong đó có giám đốc đã đợc các nhà
kinh điển của chủ nghĩa Mac Lênin đề cập từ rất sớm. Đặc biệt là Các Mác,
ông đã đa ra một luận đề nổi tiếng về tính tất yếu, bản chất kinh tế và chức năng
của lao động quản lí trong tế khi ông viết chơng Hiệp tác trong bộ T bản. Ông
viết: Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên
một quy mô tơng đối lớn, thì ít nhiều cũng đều cần đến một sự chỉ đạo để điều hoà
những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận
động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự vận động của những khí quan độc
lập của nó. Một ngời độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn
nhạc thì phải có nhạc trởng.
Theo ông hoạt động quản lý tất yếu nảy sinh từ các quá trình lao động xã hội
trực tiếp và nó là yếu tố nội tại của chính quá trình lao động đó cho dù nó không
trực tiếp tạo ra sản phẩm.

4) Vai trò chỉ huy: đây là một trong năm chức năng quản trị cơ bản. Đây chính là
việc ngời giám đốc bằng mệnh lệnh cũng nh nhiều biện pháp khác đảm bảo cho
mọi hành động của ngời dới quyền đều phải nhất trí và hớng vào một mục tiêu đã
đề ra.
5) Vai trò về mặt tổ chức trong việc bao quát toàn cục và vai trò quyết sách với
tầm mắt nhìn xa trông rộng : cả hai vai trò này đều thể hiện tầm bao quát rộng
lớn của giám đốc cả về mặt không gian và thời gian và điều này chỉ có ở gì mà
không phải một ai khác trong doanh nghiệp . Với vai trò này giám đốc phải thông
hiểu rõ hoạt động của doanh nghiệp về mọi mặt từ tài chính, nhân sự đến sản xuất
kinh doanh đồng thời giám đốc là ng ời chịu trách nhiệm hoạch định kế hoạch,
chiến lợc phát triển lâu dài của doanh nghiệp
Giám đốc là ngời quyết định hiệu quả kinh doanh cũng nh sự thành bại của doanh
nghiệp trong cạnh tranh, họ là lực lợng xung kích trong sự nghiệp đổi mới về kinh tế,
phát triển sản xuất kinh doanh.
Với vai trò quan trọng nh vậy và với xu hớng tách rời quyền sở hữu và quyền điều
hành đã chứng minh cho tơng lai phát triển của nghề này.
7
I.3 Nhìn lại lịch sử nghề giám đốc trên thế giới
I.3.1 Lịch sử ra đời:
Theo những phân tích và chứng minh của C.Mac đội ngũ giám đốc là một bộ
phận của lao động xã hội, một bộ phận lao động đặc biệt phát sinh từ yêu cầu chung
của lao động hiệp tác, gắn với bất kỳ một loại lao động hiệp tác nào.
Hoạt động của những nhân viên quản lí, của giám đốc ngày càng phát triển
cùng với nhịp độ xã hội hoá ngày càng cao các quá trình sản xuất, kinh tế và trở
thành một nghề chuyên biệt, một dạng lao động chuyên biệt trong hệ thống phân ông
lao động xã hội, góp phần tạo ra của cải( hiện vật và giá trị ) của xã hội.
Đối tợng của lao động quản lý là những doanh nghiệp đã đạt tới quy mô nào
đó, và tiền lơng của nhân viên quản lí nằm trong chi phí sản xuất. Sức lao động quản
lý cũng trở thành hàng hóa và thị trờng này ngày càng phát triển cùng với sự phát
triển của chủ nghĩa t bản hay nói rộng ra là nền kinh tế thị trờng.

Nhng sau đó cùng với sự bùng nổ của các công ty Mĩ- trở thành các công ty lớn, công
ty xuyên quốc gia thì các mô hình giám đốc còn lại cũng lần lợt ra đời, điều đó đồng
nghĩa với một lực lợng giám đốc hùng mạnh không chỉ là ngời Mĩ mà còn ở châu âu
và một số nớc khác.
I.3.2 Những lợi ích do việc hình thành đội ngũ giám đốc mang
lại:
Nghề giám đốc là sản phẩm của phân công lao động xã hội, nhng đến lợt
mình những con ngời đó với tính chuyên nghiệp của mình lại trở thành động lực cho
phân công lao động ngày càng sâu sắc hơn, đẩy năng suất lao động không ngừng tăng
cao, đem lại lợi ích cho toàn xã hội
Lợi ích thiết thực đối với việc điều hành các doanh nghiệp, đặc biệt là với các
ông chủ: Giúp các ông chủ không phải trực tiếp tham gia công tác quản lý doanh
nghiệp mà vẫn thu đợc lợi nhuận thậm chí còn cao hơn khi họ tự quản lí.
Và những ông chủ này có thể dành thời gian cho việc hoạch định các chiến lợc kinh
doanh mới.
Xuất hiện và phát triển các ngành phụ thuộc vào nghề giám đốc nh: hiệp hội,
sách báo, tạp chí, trờng đào tạo, công ty t vấn. Đây là những loại tổ chức và dịch vụ
9
đặc biệt phát đạt ở các nớc công nghiệp phát triển. Nếu đợc đầu t tốt chúng có thể
đem lại những lợi ích không nhỏ.
Tác động có tính chất dây chuyền do những giám đốc tài năng đem lại cho xã
hội: những giám đốc tài năng chính là những lời quảng cáo tốt nhất cho nghề giám
đốc; không những thế họ còn trở thành những thần tợng để từ đó kích thích tinh thần
làm giàu cho bản thân và do đó cho cả xã hội ở nhiều ngời khác.
I.4 Nền kinh tế hàng hoá lớn ở Việt Nam trong t -
ơng lai - điều kiện tất yếu cho sự phát triển của
nghề giám đốc : Theo nghị quyết Đại hội đảng IX, một số quan điểm phát
triển và mục tiêu chiến lợc đó là:
Đến năm 2010 đa nớc ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, tạo nền tảng dể
đến năm 2020 nớc ta cơ bản trở thành một nớc công nghiệp theo hớng hiện đại. Kết

có tốc độ tăng trởng vợt trội.
Phát triển ngành xây dựng đạt trình độ tiên tiến trong khu vực, đáp ứng nhu
cầu xây dựng trong nớc và có năng lực đấu thầu công trình xây dựng ở nớc ngoài.
Phát triển và nâng cao chất lợng dịch vụ vận tải hàng hoá, hành khách ngày
càng hiện đại, vơn nhanh ra thị trờng khu vực và thế giới.
Phát triển du lịch thực sự trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn, đáp ứng nhu
cầu du lịch trong nớc và phát triển nhanh du lịch quốc tế, sớm đạt trình độ phát triển
du lịch trong khu vực.
Mở rộng dịch vụ tài chính tiền tệ nh tín dụng, bảo hiểm, kiểm toán, chứng
khoán,... đi thẳng vào công nghệ hiện đại, áp dụng các quy chuẩn quốc tế. Từng bớc
hình thành trung tâm dịch vụ tài chính lớn trong khu vực.
Đây thực sự là những ngành trọng yếu và có nhiều khả năng phát triển tốt.
Khi các ngành này phát triển chắc sẽ hình thành nhiều doanh nghiệp lớn có phạm vi
hoạt động không chỉ trong nớc mà còn trên phạm vi quốc tế.
Xu hớng phát triển lên một nền sản xuất lớn đó không chỉ diễn ra trong 10
hay 20 năm tới mà theo quy luật về sự tăng lên không ngừng của năng suất lao động
xã hội thì xu hớng ấy là một tất yếu và liên tục diễn ra. Do đó sự phát triển lên một
nền sản xuất lớn ở Việt Nam là một hiện thực khách quan không còn gì phải tranh
cãi.
11
II. Thực trạng của nghề giám đốc ở Việt Nam hiện
nay
II.1 Điểm mạnh, điểm yếu và những khó khăn của
đội ngũ giám đốc chuyên nghiệp ở Việt Nam hiện
nay
II.1.1Điểm mạnh, điểm yếu và khó khăn:
Đội ngũ giám đốc hiện nay có một số điểm mạnh nh có trình độ văn hoá,
thông minh, nhạy bén, nhanh chóng tiếp cận và vận dụng kiến thức mới. Đây là đặc
điểm chung của lực lợng lao động Việt Nam. Điều đó hàm ý rằng đội ngũ giám đốc
cha có bản sắc của mình trong cộng đồng những ngời lao động. Bên cạnh đó đội ngũ