Nghiên cứu khoa học
XÁC ĐỊNH VÙNG THÍCH
HỢP GÂY TRỒNG KEO
LAI A. MANGIUM x A.
AURICULIFORMIS CUNG
CẤP GỖ LỚN Ở BẮC
TRUNG BỘ
1
XÁC ĐỊNH VÙNG THÍCH HỢP GÂY TRỒNG KEO LAI A. MANGIUM x
A. AURICULIFORMIS CUNG CẤP GỖ LỚN Ở BẮC TRUNG BỘ
Nguyễn Thanh Sơn
Phòng Kỹ thuật Lâm sinh
Đặng Văn Thuyết
Phòng Kế hoạch Khoa học
Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam
TÓM TẮT
Mục tiêu của nghiên cứu này nhằm xác định vùng trồng Keo lai (A.mangium x A. auriculiformis)
thích hợp cho vùng Bắc Trung bộ cung cấp gỗ lớn. Các nhóm nhân tố được xem xét để xác định điều
kiện gây trồng là khí hậu, địa hình, đất đai phù hợp với đặc điểm sinh thái loài cây. Kết quả cho thấy
Keo lai có thể gây trồng rừng cung cấp gỗ lớn ở các tỉnh vùng Bắc Trung bộ với diện tích thích hợp
1.070.391ha chiếm 20,8%, diện tích có thể mở rộng 1.155.559ha chiếm 22,5% và ít thích hợp
cộng điểm của các nhân tố và phân chia thành 3 mức (thích hợp 5-6 điểm, mở rộng 3-4 điểm, hạn
chế ≤ 2 điểm). Khi tổng hợp 3 nhóm nhân tố (khí hậu, địa hình, đất đai) nếu kết quả tổng hợp tồn tại 1
sự hạn chế thì đánh giá chung sẽ bị hạ xuống một mức khi phân loại.
- Dùng công nghệ GIS (cụ thể là phần mềm Mapinfor) để xây dựng các bản đồ chuyên đề và bản đồ
vùng gây trồng thích hợp gây trồng Keo:
+ Bản đồ chuyên đề (khí hậu, địa hình và đất đai) xác định mức độ phù hợp của từng nhóm nhân tố
đối với sinh trưởng của Keo lai.
2+ Bản đồ phân vùng thích hợp gây trồng Keo lai ở vùng Bắc Trung bộ cung cấp gỗ lớn được tạo lập
thông qua việc chồng ghép 3 bản đồ chuyên đề: Bản đồ phân chia mức khí hậu thích hợp cho sinh
trưởng của Keo lai; Bản đồ phân chia độ cao thích hợp cho gây trồng Keo lai và Bản đồ phân chia các
loại đất theo mức độ thích hợp cho việc gây trồng Keo lai cung cấp gỗ lớn.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Đặc tính sinh thái của loài Keo lai đã được Lê Đình Khả (1999) và tập Cẩm nang ngành lâm
nghiệp (2004) đề cập tới. Trong các xuất bản này đều cho thấy Keo lai sinh trưởng bình thường ở
nhiệt độ trung bình năm từ 21-28
0
C, nhiệt độ tối cao bình quân tháng 31-34
0
C, nhiệt độ tối thấp bình
quân tháng 15-22
0
C, lượng mưa trung bình năm 1500-2500mm và thường phân bố ở nơi có độ cao
từ trên mực nước biển 300m.
Yêu cầu về đất của Keo lai được Lê Đình Khả (1999), Nguyễn Huy Sơn (2006) và Cẩm nang
ngành lâm nghiệp (2004) cho thấy Keo lai phát triển tốt trên các loại đất đất phù xa cổ; đất feralit phát
triển trên phiến thạch sét; đất xám phát triển trên macma acid; đất bồi tụ, nơi có nhiều nắng.
Qua yêu cầu về sinh thái cũng như về đất của Keo lai, dựa theo khung đánh giá đất cho lâm
o
C)
23-32 3 23-16 2 >32 1
4.Nhiệt độ bình quân tháng lạnh nhất
(
o
C)
≥ 23 3 16-23 2 <16 1
5.Nhiệt độ cao nhất tuyệt đối (
o
C) < 32 3 32 -35 2 >35 1
6.Nhiệt độ thấp nhất tuyệt đối (
o
C) ≥ 23 3 16- 23 2 < 16 1
7.Số tháng mưa <40mm (tháng) 0-3 3 3-5 2 >5 1
Điểm phân chia 18-21 14-17 ≤ 13
* Nhóm nhân tố địa hình:
Biểu 2: Phân chia các yếu tố địa hình
Thích hợp Mở rộng Hạn chế
Phân chia
Nhân tố
Chỉ số Điểm Chỉ số Điểm Chỉ số Điểm
1. Độ cao so với mực
nước biển (m)
1-250 3 250-500 2 > 500 1
2. Độ dốc (
o
) < 15 3 15-25 2 > 25 1
3
và đất m
ùn trên
núi.
2
Đất xói mòn trơ s
ỏi đá;
đất mặn mùa khô; đ
ất
mặn thường xuy
ên;
đất phèn n
ặng; đất
đen và đất than b
ùn;
đất cát.
1
2. Độ dày (cm) >100 3 50-100 2 < 50 1
Điểm phân chia 5-6 3-4 < 3
* Tổng hợp các nhóm nhân tố
Biểu 4: Tổng hợp phân chia mức độ thích hợp theo các nhóm nhân tố
Thích hợp Mở rộng Hạn chế
Phân chia
Nhóm nhân tố
Điểm Điểm Điểm
1. Khí hậu 3 2 1
2. Địa hình 3 2 1
3. Đất đai 3 2 1
Điểm phân chia 7-9 5-6 < 5
b. Xác định vùng trồng theo mức độ thích hợp cho Keo lai ở vùng Bắc Trung bộ:
Chồng ghép các bản đồ
Thừa Thiên Huế 435.980ha (8,4%), Hà Tĩnh 353987ha (6,9%)…
Biểu 5: Diện tích theo mức độ thích hợp ở các tỉnh thuộc vùng Bắc Trung Bộ
Thích hợp Mở rộng Hạn chế
Tỉnh
Diện tích
(ha)
Tỷ lệ
(%)
Diện tích
(ha)
Tỷ lệ
(%)
Diện tích
(ha)
Tỷ lệ
(%)
1. Thanh Hoá 346.012
6,7
312.792
6,1
453.258
8,8
2. Nghệ An 351.466
458.255
8,9
5. Quảng Trị 47.694
0,9
161.180
3,1
266.729
5,2
6. T.T. Huế 32.173
0,6
26.398
0,5
435.980
8,4
Tổng 1.070.391 5DETERMINE PLANTING REGION A. MANGIUM x A. AURICULIFORMIS WITH THE PURPOSE OF
SUPPLYING BIG-SIZED TIMBER IN THE NORTH CENTRAL COAST OF VIETNAM.
Nguyen Thanh Son
Silvicultural Techniques Research Division
Dang Van Thuyet
Scientific Planning Division
Forest Science Institute of Vietnam
Summary
The objective of this research is to identify the suitable planting region A.mangium x A.
auriculiformis with the purpose of supplying big-sized timber in the North Central Coast of Vietnam.
Groups of factors have been considered in order to determine the planting region for A.mangium x A.
auriculiformis including the climate, soil and topography that is suitable with the ecological character of
the species. In the entire North Central Coast of Vietnam, the most suitable planting area accounts for
1.070.391ha (20,8%) the less suitable planting area is 1.155.559ha (22.5%) and the worse suitable
planting area is 2.907.367ha (56,6%).
Key words: Determining the planting region, A.mangium x A. Auriculiformis, the North Central Coast
of Vietnam.