


 !
Th.s Hoàng Ngọc Vĩnh
*
Trong di sản quý báu Hồ Chí Minh để lại cho muôn đời sau, tư tưởng của Người về xây dựng
CNXH ở Việt Nam là rất quan trọng. Trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo
định hướng XHCN, việc nghiên cứu nắm vững tư tưởng của Người về vấn đề này là hết sức cần
thiết.Trong phạm vi bài bài viết này, có thể nêu ra một số khía cạnh như sau:
"#$%&'$()'*+&,$-'.$/01,"23'&'456+,$)4*+&46,1,$789:4'.6;&&<4
09=3>'6?,@9:445%4$A,*8789:4,B'.'$C'=3>'6+,D
Sinh ra và trưởng thành trong một gia đình nhà Nho yêu nước, lại được sống và trưởng thành
với hai quê hương giàu tinh thần yêu nước : Nghệ An, Thừa Thiên - Huế, Hồ Chí Minh đã sớm giác
ngộ và giàu lòng yêu quê hương, yêu đất nước.
Từ 15 tuổi, Người đã từng làm liên lạc cho nhiều nhà Nho yêu nước. Người rất quý trọng các
cụ Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, Hoàng Hoa Thám, Nguyễn Thái Học, nhưng không tán thành
con đường cách mang của các Cụ.
Người đã tham gia đấu tranh chống sưu thuế tại Huế, vào dạy học ở Phan Thiết. Ở đâu và làm
gì Người cũng luôn canh cánh muốn tìm ra con đường cứu nước. Người đã quyết định sang phương
Tây học tập “Tự do, Bình đẳng, Bác ái” về áp dụng ở đất nước mình. Người xuống tàu làm công nhân
với đôi bàn tay trắng và đã vòng quanh rất nhiều nước ở châu Âu, châu Phi, châu Mỹ để nhận thức
được rằng: trên thế giới chỉ có hai hạng người là kẻ bóc lột và người bị bóc lột. Người bị bóc lột thì dù
ở dân tộc nào, màu da gì cũng đều khổ như nhau.
Tại Pháp, Người vừa lao động kiếm sống, vừa lăn lộn trong phong trào công nhân và nhân dân
lao động. Người cũng rất tích cực tìm đọc nhiều sách báo mong sớm tìm ra con đường cách mạng cho
dân tộc.
Năm 1920, Người đã rất lúng túng khi quyết định bỏ phiếu ủng hộ cho Quốc tế nào. Chỉ khi
tiếp xúc với “Luận cương về các vấn đề dân tộc và thuộc địa” của Lênin, Người mới chọn Quốc tế III
và hoàn toàn tin vào Lênin. Hồ Chí Minh trở thành một trong những người đầu tiên sáng lập ra Đảng
cộng sản Pháp và là người Việt Nam cộng sản đầu tiên.

câu chữ mà là tinh thần, ý nghĩa”
3
Nắm vững tư duy khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh rút ra từ thực tiễn Cách
mạng thế giới và Việt Nam những kết luận khoa học đáp ứng đòi hỏi do hiện thực đặt ra. Năm 1921,
với bài “Đông Dương” đăng trên “Tạp chí cộng sản” số 15, Người khẳng định chế độ cộng sản có thể
áp dụng được ở châu Á nói chung và Đông Dương nói riêng, Người nhấn mạnh: “Sự tàn bạo của chủ
nghĩa tư bản đã chuẩn bị đất rồi, chủ nghĩa xã hội chỉ còn phải làm cái việc là gieo hạt giống của công
cuộc giải phóng nữa thôi”
4
. Tại Đại hội V Quốc tế cộng sản năm 1924, Người khẳng định: “Vận mệnh
của giai cấp vô sản thế giới tùy thuộc phần lớn vào các nước thuộc địa. Đây là nơi cung cấp lương
thực và binh lính cho các nước lớn đế quốc chủ nghĩa. Nếu chúng ta muốn đánh bại các nước này, thì
chúng ta trước hết phải tước hết thuộc địa của chúng đi”
5
.
Trong các lớp huấn luyện chính trị để đào tạo cán bộ lãnh đạo phong trào và chuẩn bị cho
thành lập Đảng cộng sản Việt Nam, ngoài “Đường cách mệnh” Bác còn giảng về chủ nghĩa Mác -
Lênin cho học viên. Ngày 23 tháng 3 năm 1956, tại Đại hội giáo dục phổ thông toàn quốc Bác khẳng
định: “Chủ nghĩa Mác - Lênin soi phương hướng cho chúng ta đi. Có phương hướng đúng làm việc
mới đúng”
6
. Người thường dạy: ”Thống nhất giữa lý luận và thực tiễn là nguyên tắc cơ bản của chủ
nghĩa Mác - Lênin”
7
. Ngày 14 tháng 5 năm 1966, nói chuyện với lớp huấn luyện Đảng viên mới do
Thành ủy Hà Nội tổ chức Người khẳng định: “Chủ nghĩa cộng sản là mục đích cuối cùng của Đảng
ta”. Trả lời phóng viên báo “Nhân đạo” của Pháp Sáclơ Phuốcgiô (Chales Fourniaux) tháng 7 năm
1969, Người nói: “Về phần chúng tôi, chính là do cố gắng vận dụng những lời dạy của Lênin, nhung
vận dụng một cách sáng tạo phù hợp với thực Việt Nam ngày nay, mà chúng tôi đã chiến đấu và giành
được những thắng lợi to lớn như đồng chí đã biết. Chúng tôi giành được những thắng lợi đó là do

5
Hồ Chí Minh, Những sự kiện - Nxb Thông tin lý luận - H Nội 1987 - Tr 41
6
Hồ Chí Minh ton tập - Nxb Sự Thật - H Nội 1987- Tập 7 - Tr 402.
7
Hồ Chí Minh, Những sự kiện - Nxb Thông tin lý luận - H Nội 1987 - Tr 255
8
Sách đã dẫn - Tr 405
2
giới, trước hết là phe XHCN hùng mạnh, nhân dân nước đó nhất định thắng lợi”
9
. Từ 1925, trong
“Đường cách mệnh” Người chỉ ra bốn mục tiêu cơ bản của cách mạng nước ta là: dân tộc độc lập; dân
quyền tự do; dân sinh hạnh phúc; tiến lên CNXH. Trong “Chính cương vắn tắt” năm 1930, Hồ Chí
Minh đã chỉ rõ cách mạng Việt Nam phải trải qua hai giai đoạn: Cách mạng dân tộc dân chủ và cách
mạng XHCN. Năm 1959, Người nhấn mạnh: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con
đường nào khác con đường cách mạng vô sản”
10
. Người cũng đã kết luận: “Chủ nghĩa Lênin với chúng
ta, những người cách mạng và nhân dân Việt Nam, không những là cái “cẩm nang” thần kỳ, không
những là cái kim chỉ nam, mà còn là mặt trời soi sáng con đường chúng ta đi tới thắng lợi cuối cùng,
di tới CNXH và CNCS”
11
.
Theo Hồ Chí Minh, CNXH ở Việt Nam không diễn ra theo con đường phát triển tự nhiên từ
CNTB lên CNXH, mà là sự quá độ từ một nước nông nghiệp lạc hậu, sức sản xuất kém phát triển lên
CNXH. Quá trình này rất khó khăn gian khổ và lâu dài, chưa thể một lúc có ngay được đời sống vật
chất cao, có lối sống lành mạnh, và mối quan hệ tốt đẹp giữa người với người. Từ nay đến CNXH phải
trải qua một thời gian dài. Thời gian dài đó tùy thuộc sự thay đổi nhiệm vụ chiến lược của cách mạng,
tùy thuộc sự phân hóa trong hàng ngũ kẻ thù và hàng ngũ đồng minh của giai cấp công nhân mà phân

14
. Người đánh giá cao vai trò của thanh niên và rất coi trọng việc chăm lo giáo dục rèn
luyện, đào tạo thanh niên thành những cán bộ tốt. Người nói: “Thanh niên là cái nguồn vô tận, từ
nguồn ấy chúng ta đào tạo những cán bộ tốt cho hiện tại và tương lai của nước nhà”
15
. Người chỉ rõ
trách nhiệm nặng nề nhưng vẻ vang của nhà giáo là: “Chăm lo dạy giỗ cho con em của nhân dân thành
người công dân tốt, người lao động tốt, người chiến sỹ tốt, người cán bộ tốt của nước nhà”
16
.
9
Hồ Chí Minh, Những sự kiện - Nxb Thông tin lý luận - H Nội 1987 - Tr 294
10
Sách đã dẫn - Tr 293.
11
Hồ Chí Minh, Những sự kiện - Nxb Thông tin lý luận - H Nội 1987 - Tr 302.
12
Hồ Chí Minh, Những sự kiện - Nxb Thông tin lý luận - H Nội 1987 - Tr 307, 308.
13
Hồ Chí Minh, Những sự kiện - Nxb Thông tin lý luận - H Nội 1987 - Tr 88.
14
Sách đã dẫn - Tr 205.
15
Sách đã dẫn - Tr 196.
16
Sách đã dẫn - Tr 215
3
Với những người chủ tương lai của nước nhà, Người dặn: “Chính vì là người chủ tương lai,
cho nên toàn thể thanh niên ta phải đoàn kết chặt chẽ, phấn đấu anh dũng, vượt mọi khó khăn, thi đua
giúp sức vào sự nghiệp xây dựng nước nhà tốt đẹp - một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập,

Hồ Chí Minh không sao chép một cách nguyên xi từng câu chữ những nguyên lý sách lược,
chiến lược của chủ nghĩa Mác - Lênin, mà luôn tự mình suy nghĩ, xem xét những đặc thù, những điều
kiện và những kết quả của những nguyên lý ấy như thế nào, áp dụng vào Việt Nam trên tinh thần ý
nghĩa của nó.
Hồ Chí Minh học trò trung thành, kiệt xuất của Mác, Enghen, Lênin. Người là lãnh tụ vĩ đại
của nhân dân Việt Nam, của nhân loại tiến bộ, của phong trào công nhân và phong trào cộng sản quốc
tế. Tư tưởng và cuộc đời của Người mãi tỏa sáng soi con đường cách mạng Việt Nam tới CNXH và
CNCS.
17
Sách đã dẫn - Tr 239
18
Sách đã dẫn - Tr 303, 318.
19
Hồ Chí Minh - Di chúc - BCHTWĐCSVN - 1989 - Tr 27,42.
20
Lênin ton tập - Nxb Tin bộ - Mát cơva - Tập 39 - Tr 458.
4