PHÒNG GIÁO DỤC HƯƠNG THUỶ
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THUỶ THANH
Sáng kiến kinh nghiệm:
RÈN KĨ NĂNG
ĐỌC VÀ CHỈ BẢN ĐỒ CHO
HỌC SINH
PHẦN HAI: HỌC SINH LỚP 7 & 8
1
Người thực hiện: NGUYỄN DUY ĐỀ
Giáo viên : Địa lí
NĂM HỌC: 2006-2007
RÈN KỸ NĂNG ĐỌC VÀ CHỈ BẢN ĐỒ
CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ
PHẦN HỌC SINH LỚP 7 & 8





A. Đặt vấn đề:
1. Cơ sở lí luận :
Địa lí là một môn học tổng hợp. Nó kết hợp chặt chẽ giữa các môn
học tự nhiên và các môn học xã hội. Bởi vậy muốn học được tốt và muốn hiểu
biết và giải thích được các sự vật và hiện tượng địa lí một cách thành thạo học
sinh cần xét trong mối quan hệ biện chứng giữa các yếu tố tự nhiên và xã hội,
tự nhiên với tự nhiên, xã hội với xã hội
Một trong những phương pháp học tập tốt môn học địa lí là biết đọc
bản đồ , lược đồ , sơ đồ Đọc bản đồ, sơ đồ không phải thuần tuý là các em
đọc được các kênh chữ, kênh hình mà các em phải hiểu biết chúng trong mối
tương quan gắn bó chặt chẽ với nhau. Ví dụ : Địa hình của đồng bằng trung
tâm Châu Mĩ như một máng nghiêng khổng lồ, theo hướng Tây Bắc- Đông

các em được làm việc cùng bản đồ, đồng thời hình thành kĩ năng chỉ bản đồ
và trình bày kiến thức mình nắm bắt một cách đúng đắn và hiệu quả nhất…
Từ thực tế với những thuận lợi đáng kể về sách giáo khoa và trang
thiết bị Địa lí khá đầy đủ , phong phú và khoa học. Tuy nhiên kích cở còn qúa
nhỏ và sơ lược, chưa đồng bộ và thống nhất với sách giáo khoa phần nào tạo
khó khăn cho học sinh nắm bắt và báo cáo bằng bản đồ , đặc biệt còn nhiều
học sinh đang ở mức độ yếu và trung bình trong lĩnh vực đọc và chỉ bản đồ
của chương trình Địa lí lớp 7.
Bởi vậy trong năm học này nhằm củng cố và phát huy các kỉ năng về
bản đồ bản thân tiếp tục chú trọng rèn luyện kĩ năng đọc và chỉ bản đồ cho
chủ yếu là học sinh lớp 7 và lớp 8.
B. Biện pháp thực hiện:
1. Tích luỹ kiến thức:
Giáo viên thường xuyên nhắc nhở các em cần học bài soạn bài đầy
đủ, cần thờng xuyên tiếp xúc với sách giáo khoa, bản đồ, lược đồ nhằm tích
luỹ kiến thức địa lí. Vì không có kiến thức cần thiết thì các khó lòng nắm bắt
được các sự vật, hiện tượng địa lí một cách rạch ròi chứ chưa nói đến cách
đọc bản đồ, lược đồ để tìm kiến thức.
Mặt khác giáo viên cần trang bị cho các em kiến thức địa lí kinh tế
tổng hợp, đặc biệt mối quan hệ biện chứng giữa vị trí địa lí, điều kiện tự
nhiên, điêù kiện xã hội để hiểu sự phát triển kinh tế của một lãnh thổ nào
đó.Đây là những kiến thức rất cần thiết và trọng tâm của chương trình địa lí
lớp 7 (Chủ yếu tìm hiểu địa lí kinh tế thế giới và khu vực).
2. Rèn kĩ năng:
Trong những giờ lên lớp cần gọi từ 3 -5 em lên chỉ bản đồ, phân tích
về vị trí, hình thái, đặc điểm…của từng đối tượng trong mối quan hệ biện
chứng của chúng để các em hình thành cách học trên bản đồ ( ở lớp) và đối
chiếu ở lược đồ trong sách giáo khoa để tìm ra kiến thức và lĩnh hội kiến thức
từng giờ học. Trong từng lúc như vậy cần tập cho học sinh bên dưới nhận xét .
bổ sung điều chỉnh những thao tác sai. Chưa phù hợp nhằm củng cố và phát

với bản đồ, lược đồ đánh mất đi phần nào cảm giác sợ khi học với bản đồ.
D. Bài học kinh nghiệm
Giáo viên cần tạo không khí nhẹ nhàng, thoải mái trong giờ học để
từ đó các em có niềm yêu thích môn học.
Thường xuyên theo dõi, bảo ban, uốn nắn kịp thời những sai sót của
học sinh, đồng thời động viên, khen thưởng những tiến bộ vươn lên trong học
tập.
Cần đặt nhiều câu hỏi kích thích tính tò mò của học sinh và tạo
nhiều cơ hội để các em được làm việc nhiều với bản đồ và lược đồ.
Sự học là một nổ lực không ngừng. Rèn luyện được kĩ năng này
không phải một sớm một chiều là được mà đòi tính kiên trì, bền bỉ trong ý thức
vươn lên trong học tập
Trên đây là một số suy nghĩ và biện pháp chỉ mang tính lí luận nhiều
hơn vì thực tiễn giảng dạy mới chỉ hai năm thực hiện đề tài nên để đánh giá
hết tính hiệu quả của nó nhất là việc hình thành được kĩ năng kĩ xảo về đọc và
chỉ bản đồ cho học sinh chắc sau một vài năm nữa sẽ chính xác hơn. Do vậy
bản thân còn phải tiếp tục hoàn chỉnh đề tài này và rất mong nhiều đóng góp
chân thành cuả đồng nghiệp.
Thuỷ Thanh ngày 15 tháng 5 năm
2007
Người thực hiện
Nguyễn Duy Đề