Chương 1:
TỔNG QUAN VỀ TỰ ĐỘNG HOÁ ,SỰ PHÁT
TRIỂN CỦA TỰ ĐỘNG HOÁ TRONG GIAI
ĐOẠN HIỆN NAY
Trước khi đi tìm hiểu về vấn đề chính trong chương này là
khái niệm về tự động hóa và sự phát triển của nó trong giai
đoạn mới, ta xem sơ lược về tình hình ngành cơ khí của nước
nhà và sự phát triển của nó trong tương lai để thấy rõ sự cần
thiết phải có tự động hoá như thế nào? Việc áp dụng tự động
hoá cho các nhà máy, xí nghiệp trong việc lắp ráp các chi tiết
với nhau là cần thiết hay không ? Có được cái nhìn chung như
thế,ta mới nắm vững, hiểu rõ và phát huy hết tác dụng của nó
và áp dụng một cách linh hoạt và phù hợp với nền sản xuất nước
nhà,từng bước cải tiến kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm.
1.1Tình hình ngành cơ khí Việt Nam và triển vọng trong
tương lai:
1.1.1 Những nét cơ bản về sự hình thành:
Bắt đầu từ năm 1956 có đònh hướng ở miền Bắc:
Nhà máy cơ khí trung, qui mô Hà Nội: Chế tạo máy công
cụ.
Nhà máy cơ khí Cẩm Phả: Phục vụ khu mỏ Hòn Gai.
Nhà máy cơ khí xe lửa Gia Lâm. Nhà máy ô tô Trần Hưng
Đạo, Hoà Bình, Diesel Sông Công: Phục vụ giao thông vận tải
và sức kéo cho nông lâm nghiệp.
Các nhà máy đóng tàu Bạch Đằng, Phà Rừng.
Một loạt các nhà máy qui mô 500tr/năm sản phẩm cơ khí
phục vụ công nghiệp đòa phương và chiến đấu tại chỗ.
Một loạt các nhà máy cơ khí quốc phòng và ngành.
 Những đặc điểm:
Qui mô nhỏ, và nhà máy có qui mô vừa, phục vụ nhu cầu
bức thiết trước mắt trong nước.

- Đóng xà lang và tàu nhỏ ven biển
- Thiết bò điện: động cơ, máy biến thế
- Cơ khí tiêu dùng: xe đạp, quạt điện, phụ tùng x e gắn
máy …
- Giá trò tổng sản lượng 1996, là 200 tỷ đồng
- Năng suất lao động trung bình 40triệu /người /năm
 Qui mô và nhân lực:
- Nhỏ, chủ yếu là sản xuất đơn chiếc, loạt nhỏ
- Tổng tài sản cố đònh: trên 70tỷ rất bé.
- Tổng số công nhân sản xuất trên 3000. Trong đó có
hơn 13000 công nhân bậc 4 trở lên.
- Trên 400 cán bộ kỹ thuật có trình độ kỹ sư trở lên,
nhưng ít có cơ hội được đào tạo lại thường xuyên
theo sự phát triển của khoa học – công nghệ
 Về khoa học và công nghệ
- Trong bối cảnh chung của cả nước: lạc hậu khoảng
50năm
- Đặc biệt yếu về các công nghệ vật liệu và tạo phôi
- Đáng chú ý la ømột số xí nghiệp quốc doanh và tư
doanh đầu tư nhập công nghệ thiết bò hiện đại trong
khuôn mẫu. Tỷ trọng thiết bò tiên tiến chỉ khoảng
15%.
- Vẫn còn thời kỳ cơ khí hoá.
 Tổng quát:
- Mặc dù hết sức năng động, tự vươn lên nhưng vẫn
yếu kém về năng lực sản xuất cả về qui mô và chất
lượng sản phẩm.
- Còn khá xa trước nhiệm vụ trang thiết bò lại một phần
cơ bản cho các ngành kinh tế.
- Còn phân tán, tự phát thiếu đồng bộ và cần có qui

động
Máy tính thực hiện nhanh việc thể hiện thành bản vẽ 2 hoặc
3 chiều.
Mỗi lónh vực có từng loại CAD chuyên dùng thích hợp mới
có sức mạnh thực thụ cho người dùng.
Dùng công cụ CAM
Trên cơ sơ về dữ liệu về sản phẩm đã thiết kế nhờ CAD.
Với sự quyết đònh cách thức và qui trình gia công của nhà
công nghệ.
Tạo ra các máy tính từ máy gia công CNC tự động thực hiện
một cách chính xác quá trình gia công.
Dùng công cụ CIM. Tích hợp các bộ phận của quá trình sản
xuất từ CAD, CAM kiềm tra chất lượng CAQC, kế hoạch sản
xuất … Thành một hệ thống được điều chỉnh nhờ máy tính.
Đònh hướng và khả năng ứng dụng khoa học – công nghệ
tiên tiến và cơ khí tại nước ta:
Đònh hướng về mục tiêu qui hoạch phát triển
Sở công nghiệp thành phố đã đưa ra “ Đònh hướng quy
hoạch phát triển ngành công nghiệp cơ khí Thành Phố thời kỳ
1996 –2000 và 2001 “
 Nội dung cơ bản:
Làm xương sống cho nền kinh tế: Sản xuất lại và trang bò
lại cho mình và các ngành kinh tế.
Đầu tư chiều sâu vào những khâu quyết đònh khả năng cạnh
tranh của sản phẩm.
Đi thẳng vào công nghệ tiên tiến một số lónh vực tạo ra sản
phẩm có chất lượng cao.
Chú trọng xây dựng trung tâm nghiên cứu – phát triển.
Qui hoạch và tổ chức lại ngành thành 4 khối lớn.
Đònh hướng các sản phẩm cơ bản.

khoan, phay 2, 5 –5 toạ độ, công nghệ tiện, đột, dập theo đường
và công nghệ cắt bằng dây.
Chú ý đầu tư các công cụ thiết bò dùng trong công nghệ tạo
mẫu để năng cao hiệu quả của hệ thống CAD/CAM. Đầu tư
máy công cụ điều khiển số nhờ máy tính CNC.
Cần phân biệt máy công cụ NC và CNC. Năng lực của 2
loại khác nhau rất nhiều. Chỉ có máy CNC mới dùng công nghệ
CAD được và mới thực sự hiệu quả.
Hiện tại có một cơ sở đã dùng máy này, đáng chú ý là
doanh nghiệp tư nhân lại đầu tư mạnh hơn doanh nghiệp nhà
nước.
Cần lựa chọn công nghệ thích hợp của máy cho mặt hàng cụ
thể của cơ sở sản xuất.
Không quên đầu tư cho công việc tạo phôi và xử lý vật liệu,
xử lý bề mặt là khâu kém hiện nay ở TP_HCM
Muốn chất lượng sản phẩm cơ khí được năng cao, không thể
thiếu sự đóng góp đồng bộ các công nghệ truyền thống như gia
công các dậng bánh răng, các bề mặt có dạng có độ chính xác
và độ bóng cao bằng công nghệ mài, nghiền, đánh bóng …
Đào tạo nhân lực cho các công nghệ tiên tiến
 Đào tạo nhân công:
Đủ năng lực vận hành thiết bò tiên tiến, biết phát hiện
những bất thường để kòp xem xét.
 Đào tạo kỹ sư:
Hiểu nguyên lý hoạt động, chọn công nghệ thích hợp, nắm
chắc các phần mềm và thiết bò
Làm chủ, sử dụng các phần mềm và thiết bò để điều khiền
và lập trình một cách hiệu quả.
Có năng lực và công nghệ tốt để quyết đònh qui trình và
thông số công nghệ khi sử dụng CAM.

Do đó để nắm vững và áp dụng nó một cách đúng mức ta lần
lượt đi tìm hiểu về các vần đề sau để có cái nhìn chung về nó và
phát huy một cách hiệu quả nhất để đáp ứng nhu cầu xã hội
ngày nay.