Dùng thuốc tiêu sợi huyết ở bệnh nhân
nhồi máu não cấp tính

Đột quỵ là một bệnh khá phổ biến hiện nay. Bệnh có tỉ lệ tử vong và gây tàn phế rất
cao. Việc điều trị triệt để là một trong những biện pháp quan trọng để ngăn ngừa
các biến chứng này. Một trong những phương pháp điều trị là dùng các thuốc tiêu
sợi huyết đường tĩnh mạch và thuốc alteplase là thuốc được khuyến cáo dùng trong
điều trị bệnh nhân nhồi máu não. Tuy nhiên cũng cần cảnh giác với những biến
chứng của việc dùng thuốc tiêu sợi huyết
Các biến chứng của dùng thuốc tiêu sợi huyết
Biến chứng đáng ngại nhất của điều trị tiêu sợi huyết là xuất huyết não có triệu chứng
trên lâm sàng, thường là chảy máu trong ổ nhồi máu.
Các thử nghiệm lâm sàng với alteplase tĩnh mạch cho thấy tỉ lệ xuất huyết não có triệu
chứng xấp xỉ 6%. Tuy nhiên, các nghiên cứu đã chứng minh việc dùng alteplase tĩnh
mạch là điều trị thường quy an toàn để điều trị nhồi máu não cấp tính khi mà bệnh nhân
đáp ứng đúng các tiêu chuẩn lựa chọn và tiêu chuẩn loại trừ (chỉ định và chống chỉ định).
Có một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ chảy máu sau khi dùng thuốc tiêu sợi huyết:
- Những thay đổi sớm trên CT sọ não: Phù não và hiệu ứng khối trên phim CT sọ não
trước khi dùng tiêu sợi huyết là một trong hai yếu tố liên quan đến làm tăng nguy cơ chảy
máu não ở những bệnh nhân điều trị alteplase tĩnh mạch. Đặc biệt khi diện nhồi máu não
trên 33% chi phối của của động mạch não giữa.
- Tuổi: Nguy cơ chảy máu não khi điều trị có thể tăng ở người già, tuy nhiên các bằng
chứng còn chưa rõ ràng.
- Liên quan đến các dấu hiệu trên lâm sàng và cận lâm sàng: Các dấu hiệu sau có thể làm
tăng nguy cơ chảy máu nội sọ: tuổi, bệnh tim mạch, đái tháo đường, đang dùng các thuốc
chống ngưng tập tiểu cầu, số lượng tiểu cầu thấp hoặc trong giới hạn thấp.

Tổn thương não trên phim chụp cắt lớp.

thể tăng nguy cơ. Phù mạch nguy hiểm tuy hiếm gặp nhưng có thể gây tắc nghẽn đường
thở và cần phải xử trí ngay lập tức. Cần dừng truyền tiêu sợi huyết, cho thuốc kháng
histamin và corticoid, đặt nội khí quản nếu có tiếng rít thanh quản.
Điều trị thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch bằng rtPA là một biện pháp điều trị được
FDA chấp nhận trong điều trị những bệnh nhân nhồi máu não cấp tính. Phương pháp điều
trị này áp dụng trong vòng 3 giờ từ khi xuất hiện triệu chứng đột quỵ đầu tiên, đã làm cải
thiện các kết quả, đặc biệt nếu điều trị trong vòng 90 phút đầu tiên còn cho kết quả tốt
hơn.
ThS. Mai Duy Tôn - Khoa Cấp cứu - BV Bạch Mai