BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HCM
VIỆN ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC
TIỂU LUẬN QUẢN TRỊ KINH DOANH QUỐC TẾ
SỰ THAY ĐỔI VĂN HÓA CỦA NHẬT BẢN VÀ
MATSUSHITA
GVHD: TS. NGUYỄN HÙNG PHONG
NHÓM 8 LỚP QTKD ĐÊM 3
TP HCM 30/12/2013
DANH SÁCH NHÓM 8 LỚP QTKD ĐÊM 3
MSSV HỌ TÊN ĐÓNG GÓP
Nhóm 8 7701220975 Võ Ngọc Sơn 100%
7701221541 Nguyễn Quang Hùng 100%
7701220558 Đỗ Hoàng Lâm 100%
7701221671 Phan Thành Tâm 100%
7701220428 Nguyễn Hoàng 100%
I. Khái quát về văn hóa kinh doanh của Nhật Bản.
Sau chiến tranh thế giới lần thứ II, Nhật Bản bị tàn phá nặng nề và gần
như quệt quệ do trước đó đã tập trung quá nhiều cho sự tiến hành chiến tranh
và bị thua trận trong chiến tranh phi nghĩa của Nhật.Tuy nhiên chỉ vài năm
sau đó, Nhật Bản đã nhanh chóng phục hồi và Nhật bước vào thời kỳ phát
triển kinh tế “thần kỳ” của Nhật trong giai đoạn 1966 – 1973 đã giúp Nhật
trở thành một cường quốc kinh tế đứng hàng nhất, nhì trên thế giới. Sự phát
triển đó được thế giới chú ý và nhiều người đã tìm hiểu những nhân tố nào
giúp phục hồi và vươn lên nhanh một cách đáng kinh ngạc. Một trong
những nhân tố được chú ý nhiều đó là phong cách hay đặc trưng văn hoá
trong kinh doanh của người Nhật chứa đựng trong các mô hình quản lý, sản
xuất, tiêu thụ và lưu thông sản phẩm và trong tính cách, tâm lý người Nhật
trong khi kinh doanh.
Lịch sử Nhật Bản là một lịch sử độc đáo với một Hoàng gia duy nhất,
vị đại diện tối cao của Thần đạo (Shinto) tôn thờ các thần Kami như thần
Kao là cái quý nhất với người Nhật, biểu hiện sự kính trọng và là
nguồn gốc của sự tự trọng nên rất quan trọng, nên người Nhật không chỉ
trích, xúc phạm người khác mà chỉ có thể góp ý riêng. Quan nịêm thể diện
có quan hệ chặt với trách nhiệm (giri) và nghĩa vụ (on). Người Nhật quan
niệm rằng ai cũng phải chịu ơn và có nghĩa vụ phải làm gì đó đối với người
khác để trả ơn. Y thức đó chi phối mọi hành động của họ, với nhà kinh
doanh, họ rất “chân thành biết ơn mọi cử chỉ tốt đẹp đến với họ, mọi chiếu
cố tốt đẹp và điều đó thể hiện rõ trong thái độ và hành động”, họ sẽ có “ý
thức rõ ràng là phải có nghĩa vụ đền đáp lại”… Nghĩa vụ trong lòng họ chỉ
sự đền ơn, từ việc lớn đến việc nhỏ, chỉ “lòng trung thành”, “sự tử tế”, và là
“gánh nặng, món nợ” mà lúc nào trả được thì phải trả… Còn ý thức trách
nhiệm (giri) là đạo lý, là con đường đúng phải theo, là cách trả ơn. Trách
nhiệm với mọi người và với bản thân, là trách nhiệm tự giác, trách nhiệm xã
hội, nó thể hiện trong mọi lĩnh vực, mọi nơi chốn như sự tặng quà (ngoài dịp
thông thường khi gặp mặt, người Nhật thường tặng rất nhiều quà cho nhau,
cho cấp trên, đồng nghiệp, khách hàng trong dịp lễ ‘Oseibo’ vào cuối năm
và lễ ‘Chuugen’ trong tháng 7 để bày tỏ lòng biết ơn và giự mối quan hệ), sự
chào đón và phục vụ khách hàng… và còn thể hiện ở lòng trung thành, sự
tận tâm trong công ty Nhờ tinh thần đó mà xã hội Nhật Bản có điều kiện
ổn định và kinh tế Nhật Bản nhanh chóng phục hồi sau chiến tranh Đồng
thời, ý thức trách nhiệm và lòng trung thành đã tác động mạnh mẽ đến tình
cảm và tâm lý người Nhật.
2.Quan niệm và mối quan hệ trong công ty :
Với người Nhật, thà làm việc cho một công ty có uy thế còn hơn giữ
chức vụ quan trọng trong một tổ chức kém uy thế hơn, công ty là nơi họ làm
việc suốt đời nên họ gắn bó với một công ty nhất định từ những ngày mới
vào nghề và ở lại suốt đời với công ty. Mối quan hệ giữa con người với con
người trong công ty Nhật Bản có những đặc trưng như gia đình và mọi
người có tinh thần vì vận mệnh chúng “đồng hội đồng thuyền”. Công ty
(kaisha) là một tổ chức sản xuất - kinh doanh, ở đó yếu tố con người là quyết
trật tự, đồng thời tạo cho người Nhật tinh thần an tâm, tin tưởng vào những
người cùng tổ chức.
Sự phụ thụôc của nhân viên vào công ty, coi công ty như là con tàu
chở vận mệnh chung trong khi đương đầu với môi trường và cạnh tranh với
các công ty khác cùng ngành, khiến họ gắn bó với công ty, phân biệt rạnh ròi
giữa uchi (trong nhà) và soto (bên ngoài) để bảo vê lợi ích và trung thành
với công ty. Một đặc trưng nữa trong công ty Nhật Bản là sự quyết định theo
tập thể bằng các hình thức như nemawashi và ringisho. Nemawashi theo
nghĩa gốc là “quay quanh gốc”, là một quá trình công việc chặt chẽ, phối
hợp nhịp nhàng giữa các cấp, bàn bạc với nhau, tham dò, thuyết phục, thảo
luận, tranh thủ sự úng hộ từng cấp trước khi đưa ra một chủ trương nào đó.
Ringisho là hình thức quyết định bằng cách chuyền một tờ giấy trình bày về
một quyết định gì đó và chuyển đến các phòng ban xem xét, góp ý kiến
trước khi đưa lên cấp trên xét duyệt, phòng ban nào đồng ý, đóng góp ý kiến
thì đóng dấu (hanko), nếu đóng hanko ngựơc thì phòng ban đó yêu cầu xem
xét lại quyết định và đề nghị ý kiến hay sửa chữa, còn không đóng dấu có
nghĩa là phòng ban đó không chấp thuận. Ngoài ra, các công ty Nhật còn có
một quá trình hành động khác tạm gọi là “văn hoá phường hội” khác nhau
tuỳ mỗi công ty.
3. Cách chào hỏi, xưng hô - Hệ thống cấp bậc trong công ty:
Ngay từ xa xưa người Nhật có tính tổ chức, kỷ cương rất chặt chẽ, tạo
thành một xã hội quy củ, tôn ti trật tự (chitsujo) được coi trọng và có ý thức
phục tùng tuyệt đối các cấp trên, sự tôn ti, phục tùng này thể hiện rất rõ cả
trong ngôn ngữ, trong xưng hô, chào hỏi và giao tiếp trong hệ thống cấp bậc
của người Nhật.
Trong xã hội Nhật Bản nói chung và trong công ty Nhật Bản nói riêng
thì hệ thống phân chia cấp bậc, chức vụ, vị trí cực kỳ quan trọng. Xã hội
Nhật Bản còn được miêu tả có nền văn hoá cấp bậc thường là theo hình kim
tự tháp. Trong công ty mỗi người có một vị trí khác nhau, nhìn vào chức vụ
ghi trên danh thiếp (meishi) của người Nhật là ta có thể hiểu ngay được chức
tuyển dụng nam nhiều hơn nữ và coi lao động nữ chỉ là tạm thời và lao động
nữ đa số là làm những việc đơn giản, ít thăng tiến cao vì quan niệm phụ nữ
là người lo việc gia đình, giáo dục con cái, quán xuyến nhà cửa để cho các
ông chồng an tâm làm việc. Công ty Nhật thường tuyển hàng loạt người mới
ra trường vào tháng tư và đào tạo họ những phong cách, cách thức của công
ty. Với người Nhật giáo dục trong công ty là quan trọng nhất . Mọi người
trong công ty đều hiểu rằng “phương hướng kinh doanh của một xí nghiệp là
vì lợi ích của mọi người chứ không vì lợi ích cá nhân. Kinh doanh tốt có lợi
cho xã hội, kinh doanh không tốt có hại cho xã hội”, mỗi người có trách
nhiệm và nghĩa vụ đối với công ty và họ sẽ được nhận những giá trị tương
xứng. Nhiều công ty có chế độ thuê mướn nhân viên suốt đời
(shuushinkoyousei) và trả lương theo chế độ thâm niên (nenkoujoretsusei) -
chế độ làm việc này đem lại nhiều ích lợi cho cả công ty và người lao động
như với công ty, nó đem lại sự ổn định về tổ chức nhân sự và thuận lợi trong
đào tạo, làm người lao động yên tâm gắn bó trung thành và làm việc hết
mình cho sự phát triển của công ty.
Các chương trình đào tạo, các đợt đánh giá nhân viên và thăng tiến
nghề nghiệp được tiến hành lâu dài và theo cách cho nhân viên luân phiên
tiếp xúc với nhiều kinh nghiệm và cơ hội khác nhau trong hoạt động của
công ty – nhà quản trị có thể đánh giá nhân viên thông qua xem xét hoạt
động của nhân viên trong một thời gian dài, trong khi đó vẫn khuyến khích
nhân viên tiếp tục học hỏi và tăng tiến mà không sợ phạm lỗi đe dọa đến
việc làm. Như thế, khuyến nhân viên hoạt động tiến bộ hơn, tích cực hơn,
không sợ sai lầm mà biết rút kinh nghiệm từ sai lầm và cố không phạm lại
sai lầm nữa. Đương nhiên, ý thức và thái độ lao động khi làm việc suốt đời
và được thăng tiến, trả lương tăng cao theo thời gian làm việc sẽ khác hơn so
với không làm suốt đời tại một công ty, họ sẽ tự hoàn thiện, điều chỉnh mình
cho phù hợp với phong cách, nền nếp của công ty, phấn đấu hết mình trong
sự tự tin, yên tâm và có ý thức phụ thuộc vào công ty rất mạnh mẽ. Hiện
nay, chế độ làm việc suốt đời và trả lương theo thâm niên ít nhiều thay đổi vì
kinh doanh, tạo thành một nhóm kinh doanh trung thành với nhau khiến
công ty nước ngoài khó mà xâm nhập vào được. Đương nhiên là người bên
ngoài sẽ phải mất nhiều thời gian, gặp nhiều khó khăn mới có thể chen vào
cùng làm ăn với một công ty trong hệ thống đó. Người Nhật thà mua từ công
ty Nhật khác trong hệ thống đó với giá cao hơn thay vì mua từ công ty bên
ngoài. Mối quan hệ giữa người với người (ningen kankei) rất quan trọng
trong xã hội Nhật Bản, nó là thước đo của tình bạn, sự gắn bó và hợp tác
chặt chẽ trong đời sống của họ. Trong tất cả các cuộc làm ăn, kinh doanh
người Nhật luôn lấy mối quan hệ với đồng nghiệp, khách hàng, cấp trên, cấp
dưới làm cơ sở cho mọi hoạt động. Trong xã hội mỗi người Nhật có một vị
trí nhất định trong một bộ máy, nếu không hiểu được vị trí của họ cũng làm
người Nhật lúng túng. Do vậy người Nhật e dè khi tiếp xúc với người họ
chưa có quan hệ mật thiết. Người Nhật, do đó, mất nhiều thời gian để thiết
lập mối quan hệ tốt đẹp, hiểu biết nhau trước khi họ bắt đầu thực sự làm ăn
với nhau. Đi chơi golf với nhau là một trong những cách quan trọng nhằm
tạo lập quan hệ hiểu biết của họ.
Từ xưa, người Nhật luôn coi người nước ngoài là “gaijin” (ngoại
nhân), mang tâm lý bài ngoại, tự tôn, tự ty dân tộc nên không cho phép
người nước ngoài xâm nhập vào tổ chức của họ. Ngày nay, do mở rộng cơ
hội làm ăn quốc tế, nên người Nhật tiếp xúc với nhiều người nước ngoài.
Nếu chưa xác lập được mối quan hệ tốt đẹp với người Nhật thì người nước
ngoài sẽ mất đi cơ hội làm ăn với họ. Một trong điều đáng lưu ý là người
Nhật thường lúng túng khi gặp đối tác làm ăn là nữ giới, đặc biệt là những
người Nhật “chân ướt chân ráo” (những người Nhật truyền thống, lứa tuổi
trung niên trở lên), còn những người Nhật “thành thục, già đời” (juku)
thường là còn trẻ và làm việc nhiều với người nước ngoài, học hỏi tại nước
ngoài thì điều này họ có thể chấp nhận được.Người Nhật tìm hiểu rất kỹ tình
hình hoạt động của các công ty, quan tâm tối ảnh hưởng của cá nhân tới các
sự kiện trong công ty đó trước khi họ làm ăn với công ty đó. Do đó, người
Nhật thường mất nhiều thời gian trong việc trước khi quyết định làm ăn với
nước ngoài. Sự im lặng trong đàm phán của họ cũng là một cách đàm phán
vì người Nhật không thích sự ồn ào. Với người Nhật, sự tin tưởng lẫn nhau
còn quan trọng hơn hợp đồng bằng giấy tờ…
II. Khái quát về tình huống Tập đoàn Matsushita.
1. Tiểu sử của Matsushita Konosuke.
Masushita sinh ra trong một gia đình làm nông nghiệp có 7 anh chị
em. Chỉ học hết bậc tiểu học 4 năm, 9 tuổi phải đi học việc để kiếm sống và
nuôi gia đình. Masushita khởi đầu bằng việc bán than, rồi được nhận vào
làm “thằng nhỏ” phụ bán hàng cho một cửa hàng bán xe đạp. Ít lâu sau,
Masushita nghỉ việc bán xe đạp, xin vào làm cho công ty đèn điện Osaka
Năm 23 tuổi, Masushita xin thôi làm cho công ty Osaka, đứng ra mở cửa
hàng chuyên bán đồ điện với vẻn vẹn chỉ có… 97 yên! Đến chiếc áo
Kimono, của hồi môn và nữ trang của vợ cũng phải bán đi để làm vốn kinh
doanh. Masushita đã miệt mài nghiên cứu và thành công đầu của ông là
chiếc… đuôi đèn! Nó được khách hàng hoan nghênh. Masushita xin cấp
bằng sáng chế và đó là tấm bằng đầu tiên trong số gần 5 vạn tấm bằng
Mashushita sau này.
Với “Sứ mệnh chân chính là sản xuất những vật dụng có chất lượng
cao và phổ biến rộng cho nhân dân Nhật Bản và toàn thế giới” và phương
châm “Xây dựng sản nghiệp là yêu nước”, Masushita đã từng bước khẳng
định vị trí của mình trên thương trường. Đối với công nhân, ông xác định
“tuyệt đối không giảm bớt công nhân và tiền lương của họ”, đối với sản
phẩm thì “tuyệt đối không hạ giá bán”. Còn đối với bản thân, Masushita xác
định “bất luận trong trường hợp nào cũng không thể để mất đi lòng tự tin”.
Năm 1931, phạm vi hoạt động và ảnh hưởng của Mashushita đã vang
dội cả nước với 200 loại sản phẩm điện như: dụng cụ nối điện, dụng cụ nhiệt
điện, máy thu thanh, pin. Công nhân đã lên tới hơn 1.000 người. Năm 1935,
công xưởng Mashushita trở thành Công ty công nghiệp điện khí Mashushita.
Năm 1938, Mashushita chế tạo được mô hình máy thu hình. Năm 1941,
công ty của Masushita thành một doanh nghiệp lớn với hơn 10.000 công
công ty có tiếng tăm trên thế giới, hàng hóa có chất lượng tốt nhất và sử
dụng có hiệu quả cao nhất”.Phát biểu tại hội nghị Hiệp hội các nhà quản lý
thế giới, Masushita xoay quanh chữ “nhân” để xác định: phát huy sức mạnh
nội bộ, đoàn kết cao độ. “Trong công ty của chúng tôi, mọi người đều là chỉ
huy”, ông nói. Quả thật, ngay trong thời kỳ chiến tranh gian khổ, khắc nghiệt
nhưng Masushita không hề sa thải một công nhân. “Mời người ta lúc khó
khăn, rồi lại sa thải người ta lúc thịnh vượng là điều không thể chấp nhận
được”. Nhưng đối với cá nhân, vào năm 67 tuổi, ông nhường chức giám đốc
cho con rể và chỉ giữ chức chủ tịch Hội đồng quản trị. Năm 1964, khi công
ty khó khăn, ông lại tham gia giải quyết những vấn đề của công ty với vai trò
giám đốc thực sự.
Ở trong nước, Masushita Konosuke trở thành nhân vật tượng trưng
cho sự phát triển kinh tế và tiến bộ xã hội của Nhật Bản. Chính phủ Nhật đã
trao tặng cho Masushita huân chương Mặt trời. Năm Masushita 90 tuổi,
công ty của ông được xếp hạng 19 trong số 100 hãng lớn nhất thế giới và
Thiên hoàng Nhật Bản đã tặng Huân chương cao quý nhất của đất nước cho
Masushita - Huân chương Húc Nhật Đại Thụy.Ông là một trong những
doanh nhân tài ba và đáng ngưỡng mộ nhất thế giới.
2. Khái quát tình huống
- Được thành lập từ năm 1920, Matsushita một công ty khổng lồ
trong lĩnh vực hàng điện tử tiêu dùng, ở vị trí hàng đầu của sự thành
đạt tại Nhật Bản về tầm vóc của sức mạnh kinh tế trong những năm
1970 và 1980. Như nhiều doanh nghiệp lâu đời khác ở Nhật,
Matsushita được xem như là thành trì của những giá trị Nhật Bản
truyển thống dựa trên những giá trị truyển thống dựa trên sự gắng bó
với nhóm, trách nhiệm tương hỗ và sự trung thành tuyệt đối với công
ty. Một số nhà bình luận đã gắn sự thành công của Matsushita và sự
thành công của nền kinh tế Nhật Bản, với sự hiện hữu của những giá trị
đạo Khổng ở nơi làm việc. Ở Matsushita, nhân viên được chăm sóc bởi
công ty ngay từ “khi chào đời đến lúc xuôi tay”
thậm chí cao hơn nữa. Trong hai năm đầu tiên thực hiện, chỉ 3% người
tuyển dụng chọn phương án 3, cho thấy vẫn còn sự khao khát mối quan
hệ gia trưởng truyền thống, nhưng 41% chọn phương án 2.
- Khi công ty Matsushita chuyển vào những ngành mới như Công
Nghệ Phần Mềm, và kĩ thuật truyền thông mạng lưới, công ty bắt đầu
tán thưởng sự dân chủ hoá của người lao động, và công ty cũng động
viên tính cá nhân, đầu tầu sáng tạo, và chấp nhận mạo hiểm trong
nhưng người lao động trẻ của mình.
- Với những thay đổi của mình trong việc tổ chức, công ty
Matsushita đã có những thay đổi tiến bộ vào năm 2004. Những nhân tố
tăng trưởng mới, như là doanh số của thiết bị DVD, chắc chắn đã giúp
đỡ, nhưng những thay đổi về tổ chức và văn hóa đã cho phép công ty
khai thác tốt hơn những cơ hội tăng trưởng mới này.
III. Trả lời các câu hỏi thảo luận.
1/ Văn hóa truyền thống của Nhật đem lại lợi ích gì cho Matsushita trong
giai đoạn 1950-1980? Những giá trị truyền thống đã gây trở ngại gì cho
công ty vào thập niên 1990 và đầu năm 2000?
Nghĩa vụ của nhân viên:
• Cẩn thận.
• Lòng trung thành.
• Chăm chỉ.
• Ý chí phấn đấu.
Quyền lợi của nhân viên:
• Nhân viên được công ty “chăm sóc từ khi chào đời đến lúc xuôi
tay” (bao gồm chi phí nhà rẻ, chế độ làm việc suốt đời, hệ thống trả
lương dựa trên thâm niên và những khoản tiền thưởng hưu rất hấp
dẫn.)
Văn hóa truyền thống Nhật Bản đã mang đến nguồn lợi cho
Matsushita 1950-1980:
• Sau thế chiến thế giới lần 2 (1945 ), Sau khi Nhật đầu hàng ,
do việc đánh giá dựa trên thâm niên và yếu tố dựa trên tình cảm,
một mặt những lao động đã chuyển giao từ thế hệ trước sang thế
hệ trẻ hơn dẫn đến những thay đổi trong hệ tư tưởng, họ không
còn muốn gắn bó suốt đời với công ty. Tuy nhiên, giai đoạn này
Masushita vẫn trung thành với cách quản lý truyền thống dẫn tới
hiệu quả kém và họ buộc phải thay đổi dần và điều chỉnh phù
hợp với xu hướng mới như cách thức trả lương, đãi ngộ và đánh
giá thành tích, khen thưởng,…
2/ Matsushita mong muốn đạt đến điều gì trong sự thay đổi cách thức quản
lý nguồn nhân lực? Những trở ngại nào ngăn cản sự thành công của những
sự thay đổi này? Những tác động đối với Matsushita nếu như:
(a) những thay đổi này được thực hiện một cách nhanh chóng?
(b) nó diễn ra trong nhiều năm và thậm chí là nhiều thập niên để thực hiện
thành công những thay đổi này?
Để tiết kiệm chi phí nhân công trong nền kinh tế thị trường hiện nay,
các doanh nghiệp phải chịu sự cạnh tranh rất cao, nó đòi hỏi người lao
động phải có trình độ cao, tiếp thu được những tiến bộ của kỹ thuật công
nghệ vào trong sản xuất và kinh doanh.
Do đó, công ty thay đổi hệ thống làm việc để cố gắng tiết kiệm chi phí
nhân công, chi trả những khoản lương dựa trên hiệu quả làm việc của
người lao động.
Tìm kiếm đội ngũ nhân viên có đầu óc sáng tạo, chấp nhận mạo hiểm
để tạo ra những bước đột phá về các sản phẩm dịch vụ cho công ty phát
triển
Nhưng sự thay đổi về nguồn nhân lực của công ty gặp phải trở ngại từ
phía những người làm việc theo hệ thống cũ, họ đã được chia lợi nhuận
theo thâm niên nên họ không thể tiếp nhận hệ thống làm việc chia lợi
nhuận theo hiệu quả công việc
+ Tác động cho Matsushita khi việc thay đổi này được thực hiện nhanh
chóng:
hưởng dẫn tới việc bất hợp tác, việc đánh giá theo hiệu quả công việc
sẽ là trở ngại lớn đối với những người cũ, đồng thời công ty cũng cần
giải quyết mâu thuẫn quyền lợi giữa người trẻ và người làm lâu năm,
việc chuyển giao quyền lực cũng cần được xem xét kỹ lưỡng,…
• Nếu những thay đổi này nếu được thực hiện một cách nhanh chóng có
thể tạo ra một cú “shock” văn hóa và các giá trị truyền thống bị phá vỡ
có thể ảnh hưởng tiêu cực tới sự tồn tại và phát triển của Masushita khi
việc thay đổi diễn ra quá nhanh trong khi doanh nghiệp còn một bộ
phận lớn người làm lâu năm với thói quen làm việc theo các giá trị
truyền thống, việc thay đổi cách thức đột ngột cũng có thể dẫn tới các
lỗi hệ thống khó lường hết được,…
• Nếu những thay đổi diễn ra trong vài năm có thể giúp cho công ty có
sự chuyển giao và thay đổi theo từng giai đoạn phù hợp với văn hóa
doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc kéo dài thời giant hay đổi quá lâu sẽ làm
cho công ty ì ạch, làm giảm tốc độ phát triển thậm chí là phá sản.
3/ Matsushita dạy bạn điều gì về mối quan hệ giữa văn hóa xã hội và sự
thành công trong kinh doanh?
Sự thành công trong kinh doanh của Công ty Matshushita cũng
như các Công ty khác trong nước và thế giới đều có sự cạnh tranh
trong lãnh vực kinh tế, thử thách trong từng giai đoạn phát triển của
Công ty Matshushita và trong thời kì lịch sử của từng giai đoạn trong
XH.
Công ty Matshushita đã có những thăng trấm và sự bền bỉ trong
công việc tốt , có tính truyền thống gắn bó với nhóm đó là lòng trung
thành, cộng với sự tiến bộ của khoa học phát triển không ngừng trong
xã hội, cùng với lòng say mê công việc, ham học hỏi từ các nước bạn
và trong nước đã giúp cho Công ty Matshushita ngày càng vững mạnh
trên thương trường kinh tế trong và ngoài nước.
Tóm lại trường hợp của Công ty Matshishita đã cho ta thấy bài
học sự đoàn kết gắn bó quyết tâm trong công việc đổi mới kịp thời gắn