XUẤT HUYẾT GIẢM TIỂU CẦU
A. CHẨN ĐOÁN XÁC ĐỊNH XUẤT HUYẾT GIẢM
TIỂU CẦU VÔ CĂN
1. Đại cương: XH giảm TC là tr/c XH có liên quan đến
TC ở máu ngoại vi bị phá huỷ quá nhiều do nguyên nhân
MD,
2. Lâm sàng:
Dịch tễ: Thường gặp ở nữ giới trẻ tuổi ( > 80%).
H/c XH với đặc điểm XH do TC:
- Tuỳ theo mức độ giảm TC mà tr/c XH từ nhẹ( dưới da)
đến vừa( niêm mạc) và nặng( các tạng, não, màng não).
+ XH dưới da với các đặc điểm:
• XH tự phát.
• Đa hình thái: chấm, nốt, mảng, có khi tập trung
thành từng đám XH.
• Đa vị trí: ở bất cứ vị trí nào của cơ thể.
• Đa lứa tuổi, đám XH chuyển màu sắc: đỏ, tím,
vàng, xanh rồi mất đi không để lại dấu vết gì.
+ XH niêm mạc: niêm mạc mũi( chảy máu cam),
chân răng, niêm mạc mắt
+ XH các màng: màng phổi, màng bụng, màng tim
+ XH các tạng:
• Rong huyết tử cung, kinh nguyệt kéo dài hoặc
chu kỳ kinh nguyệt gần nhau
• Chảy máu dạ dày: nôn máu, ỉa phân đen
• XH thận TN: đái máu
• XH tạng khác: gan, lách, phổi và nặng nhất là
XH não, màng não.
• XH khớp: hạn chế cử động và có thể để lại di
chứng nếu XH tái phát nhiều lần.
- XH thường xuất hiện tự nhiên nhưng cũng có khi do

+ < 50 G/l nặng
- Có thể gặp thiếu máu bình sắc, nhưng nếu mất máu kéo
dài( rong kinh ) thì có thể thiếu máu nhược sắc. Nếu
chỉ XH dưới da thì thường số lượng HC bình thường,
không thiếu máu.
- Số lượng BC thường tăng, tăng nhiều nhất trong TH
chảy máu nặng. BC tăng do bị huy động từ tổ chức ra
máu hoặc do phản ứng tăng sinh của tuỷ bù lại.
Tuỷ đồ:
- Thường tuỷ tăng sinh
- Tăng sinh mẫu TC, nhất là nguyên mẫu TC, mẫu TC
kiềm tính, mẫu TC có hạt -> chứng tỏ giảm TC là do
ng/n ngoại vi.
- Dòng HC, BC có thể tăng sinh trong TH mất máu nặng.
Xét nghiệm đông máu:
- Thời gian máu chảy kéo dài. Khi hết đợt XH thì lại
bình thường
- Thời gian co cục máu chậm: sau 4h không co hoặc co
không hoàn toàn
- Thời gian Howell: có thể kéo dài
- Thời gian Cefalin Kaolin bình thường.
- Mức độ tiêu thụ prothrombin giảm
- Nghiệm pháp dây thắt (+)
- Đo biên độ đàn hồi đồ cục máu: chủ yếu là AM có biên
độ hẹp < 54 mm.
KT kháng TC: (+) thấp 5%. Nếu (+) thì có giá trị chứng
tỏ giảm TC do MD. Nếu (-) thì ko loại trừ XHGTC do
MD.
Đo đời sống TC và xác định nơi phân huỷ TC: đời
sống TC thường giảm và TC bị phân huỷ ở lách.

Depersolon ống 30 mg , Methyl Prednisolon 40 mg
tiêm TM
- Cách dùng:
+ Mức độ XH nhẹ và vừa:
• XH nhẹ và vừa là XH dưới da, niêm mạc và có
lượng TC từ 50- 80- 100 x 10
9
/ lít.
• Dùng prednisolon hoặc depersolon 1- 3 mg/ kg/
ngày.
• Thường dùng liên tục trong 3 – 4 tuần( có thể
kéo dài 4- 6 tuần) , sau đó giảm liều dần( 10%
liều trong 7 ngày) và điều trị duy trì.
+ Mức độ XH nặng:
• XH nặng là XH các tạng, có nguy cơ XH nội sọ,
số lượng tiểu cầu dưới 50 x 10
9
/ lít.
• Dùng Methyl Prednisolon liều Bolus 1000 mg/
ngày pha trong 250ml dung dịch sinh lý x 3 ngày
truyền TM trong 3 giờ. Sau đó chuyển dùng
prednisolon hoặc depersolon 3- 5 mg/ kg/ ngày.
Dùng liên tục trong 3- 4 tuần, rồi giảm liều dần
như trên.
- Theo rõi về LS, CTM để đánh giá đáp ứng điều trị.
Thường sau 2- 7 ngày TC sẽ tăng lên. Nếu trong 4 tuần
mà không có đáp ứng hoặc có đáp ứng nhưng tái phát
trong thời gian ngắn -> chuyển phương pháp cắt lách.
- TD phụ:
+ Loét dạ dày tá tràng, đặc biệt là XH TH -> kết hợp

định cắt lách như trên.
- Thuốc: thường dùng 1 trong 3 loại thuốc sau đây:
+ Cyclosporin A
+ Cyclophosphamid( ENDOXAN) 50 mg x 4 viên/
ngày, uống hàng ngày trong 2- 3 tháng
+ 6MP viên 50 mg x 4 viên/ ngày, uống hàng ngày
+ Vincristin 1 mg x 1 ống TM. Tuần 1- 2 ống. trong 4
– 6 tuần
- Cứ sau 2 tuần thì xét nghiệm lại CTM, theo dõi số lượng
TC và tr/c LC để chỉnh liều lượng thuốc.
- TD phụ: độc tuỷ xương, suy gan thận
2.4 Gamma Globulin:
- Tác dụng: trung hoà, ức chế tổng hợp KT kháng TC
theo cơ chế đưa nồng độ KT cao vào cơ thể sẽ ức chế cơ
thể sinh kháng thể
- Chỉ định: TH cấp cứu cần đạt hiệu quả nhanh chóng
- Liều: 2 cách: liều kéo dài 0,3- 0,5g/ kg/ ngày x 5 ngày
hoặc liều duy nhất: 1g/ ngày
- Nếu chảy máu nhiều -> người ta khuyên dùng kết hợp
Corticoid và globulin miễn dịch
3 Điều trị tr/c:
3.1 Sử dụng chế phẩm từ máu:
- Nếu giảm TC -> truyền TC:
+ Chỉ định: khi có tr/c XH nặng đe doạ tính mạng như
XH não hoặc khi TC < 10 G/l
+ Cách dùng:
• Tốt nhất truyền khối TC cùng nhóm hoặc TC lấy
từ 1 người cho. Cần loại bỏ BC.
• Nên dùng khối lượng lớn ngay từ đầu 6- 8 đơn
vị/ ngày