-
1
-

ĐỀ TÀI :
MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC CHỈ ĐẠO PHONG TRÀO
“ XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN- HỌC SINH TÍCH CỰC ”
TẠI TRƯỜNG THPT CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN

PHẦN MỞ ĐẦU
I. Bối cảnh của đề tài.
Trong công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, Đảng chủ
trương thực hiện CNH, HĐH để đưa đất nước ta, dân tộc ta thoát khỏi nghèo
nàn, lạc hậu; đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp vào năm
2020, xứng đáng sánh vai với các cường quốc năm châu. Bởi thành công của
sự nghiệp trọng đại đó tuỳ thuộc phần lớn vào công tác đào tạo nguồn nhân
lực, vào sự nghiệp “trồng người”. Bối cảnh đó đặt ra cho ngành giáo dục, đội
ngũ thầy cô giáo, cán bộ quản lý và mỗi nhà trường trách nhiệm rất nặng nề.
Trong việc thực hiện sứ mệnh cao cả đó, mỗi trường học phải là một tập
thể đoàn kết phấn đấu nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức và chất lượng
dạy học đích thực, đào tạo thế hệ trẻ thành những công dân yêu nước, có văn
hoá, có trình độ kiến thức, kỹ năng khoa học, có ý chí, hoài bão vươn lên
không cam chịu nghèo hèn làm giàu cho đất nước và cho bản thân. Để làm
được điều đó, mỗi trường học cần phải xây dựng cho được môi trường sư
phạm tích cực, thân thiện: Thân thiện giữa thầy với thầy; thân thiện giữa trò
với trò; thân thiện giữa thầy với trò, thân thiện giữa nhà trường với cộng đồng
theo nguyên lý: “Giáo dục nhà trường gắn liền với giáo dục gia đình và giáo
dục xã hội”.

II.Lý do chọn đề tài.

ngành giáo dục phối hợp với các cấp chính quyền, các tổ chức đoàn thể xã hội
và mọi người dân cùng phối hợp “Xây dựng Trường học thân thiện – học sinh
tích cực” thành công

V. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu.
Phù hợp với điều kiện thực tế nhà trường, phù hợp với đối tượng học sinh.
Trong quá trình chỉ đạo và triển khai vận dụng, các giải pháp thực hiện mang
tính khả thi, vừa sức. -
3
-

PHẦN NỘI DUNG
I. Cơ sở lý luận.
Ngay từ ngày đầu khai giảng năm học Chủ tịch nước Trương Tấn
Sang đã gửi thư chúc mừng đến các thầy giáo, cô giáo, cán bộ, công chức,
viên chức ngành giáo dục, các bậc phụ huynh và các em học sinh, sinh viên
cả nước.Chủ tich nhấn mạnh: “Đây là năm học đầu tiên thực hiện Nghị quyết
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI. Để thực hiện tốt sứ mệnh “nâng cao dân
trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng phát
triển đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam”, cùng với sự
góp sức của toàn xã hội, ngành giáo dục cần đối mới căn bản, toàn diện, xây
dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục; đổi
mới mạnh mẽ nội dung, chương trình, phương pháp dạy và học ở tất cả các
cấp, bậc học; đẩy mạnh thi đua “dạy tốt, học tốt”; nâng cao chất lượng giáo
dục toàn diện, đặc biệt coi trọng giáo dục truyền thống lịch sử, đạo đức, lối
sống, ý thức trách nhiệm xã hội, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, tác
phong công nghiệp; xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh”.

trường thân thiện.
Vì thế, để kết quả của phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học
sinh tích cực” đạt hiệu quả thì các biện pháp giáo dục tích cực cần được quan
tâm, cụ thể hóa; trong đó các biện pháp giáo dục tích cực để xây dựng mô hình
lớp học thân thiện – trường học thân thiện là điều quan trọng cần thực hiện.

II. Thực trạng của vấn đề.
Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực chính là sự cụ thể hóa
của yêu cầu “Dạy tốt, học tốt” mà chúng ta đã tiến hành thực hiện trước đây,
tuy nhiên trong hoàn cảnh hiện nay dạy tốt không chỉ là hoạt động của các cá
nhân giáo viên, mà còn là hoạt động của tập thể thầy cô, là sự tham gia của gia
đình, đoàn thể vào quá trình sư phạm, là tạo môi trường thân thiện cho các em.
Dạy tốt không chỉ là nói cho các em nghe, chỉ cho các em làm mà còn là tạo
điều kiện để các em nói, để các em tự đề xuất việc mình cần làm và tự làm.
Dạy tốt không chỉ có các thầy cô là người dạy, mà chính các em, qua các hoạt
động tích cực trong học tập, hoạt động tập thể, hoạt động xã hội mà tự giúp
nhau trưởng thành, tự rèn luyện. Các em không chỉ là đối tượng cần được giáo
dục mà thông qua hoạt động tích cực của các em, các em chính là những

-
5
-

người nuôi dưỡng, gìn giữ văn hóa dân tộc, truyền thống cách mạng của đất
nước.
Các biện pháp giáo dục trước đây đã cho thấy những mặt hạn chế là
chưa phát huy được tính tích cực và sự hứng thú học tập cho học sinh. Qua hai
năm hưởng ứng phong trào thi đua “ Xây dựng Trường học thân thiện – học
sinh tích cực” cùng với những kinh nghiệm được tích lũy qua phong trào “ dạy
tốt học tốt” trước đây, cá nhân tôi đã có thêm hành trang tự tin để chỉ đạo đổi

mình, các trường cần phải bám chắc vào các nội dung chính của chị thị, có
như thế kết quả phong trào đạt được mới tập trung và hiệu quả cao. Trên cơ sở
đó, trước tình hình thực tế của trường, cá nhân tôi mạnh dạn đề ra các nội
dung thiết thực phù hợp tình hình thực tế của trường, không vượt quá khả
năng, không sáo rỗng, mang tính khả thi cao, đó là:
* Xây dựng môi trường, trường học thân thiện: bảo đảm các lớp
học an toàn, sạch sẽ, có cây xanh, thoáng mát và ngày càng đẹp hơn. Học sinh
tích cực tham gia tạo cảnh quan lớp học, giữ gìn vệ sinh lớp học và cá nhân.
* Giảng dạy tích cực: Các thầy, cô giáo tích cực đổi mới phương
pháp giảng dạy nhằm khuyến khích sự chuyên cần, tích cực, chủ động, sáng
tạo và ý thức vươn lên, rèn luyện khả năng tự học của học sinh. Hiệu quả dạy
và học ngày càng cao.
* Rèn luyện kỹ năng học, sinh hoạt theo nhóm và kỹ năng ứng xử
hợp lý với các tình huống bằng trò chơi học tập tích cực.
* Hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh qua các tiết sinh hoạt tập
thể , ngoại khóa, các cuộc thi.
* Giáo dục truyền thống văn hóa dân tộc và anh hùng cách mạng,
uống nước nhớ nguồn qua các cuộc thi, các hoạt động tập thể.
Ngoài những nội dung trên, bản thân tôi luôn cố gắng xây dựng
phát triển mối quan hệ thân thiện giữa: Trò–Thầy, giữa Trò–Trò, giữa Thầy–
Trò –Phụ huynh nhằm cũng cố và duy trì, phát huy những thành quả đã xây
dựng được từ phong trào đã đề cập.
2. Những giải pháp :
2.1. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, xây dựng kế
hoạch chương trình hành động và ban hành đi vào thực hiện phong trào này.
Các nội dung của phong trào được tuyên truyền sâu rộng đến toàn thể cán bộ,
giáo viên, nhân viên, học sinh và phụ huynh trong nhà trường, có sự phối hợp
với chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể trên địa bàn. Trong quá

-

máy chiếu cố định tại các lớp học, thực hiện ứng dụng công nghệ thông tin,
phương pháp dạy học hiện đại nhằm nâng cao chất lượng và tạo sự mới mẻ
hứng thú cho học sinh.

-
8
-

Cảnh quan và môi trường trong trường được quan tâm chăm sóc hàng
ngày, vệ sinh sạch sẽ, có hệ thống cây xanh bóng mát tạo một môi trường thân
thiện và an toàn cho học sinh khi ra chơi và các hoạt động ngoài trời.
Có hệ thống nhà vệ sinh hợp vệ sinh, nước sạch phục vụ sinh hoạt, khu
để xe của cán bộ giáo viên và học sinh được bố trí hợp lý, bảo vệ an toàn.
Các điều kiện hiện có của nhà trường đã đáp ứng tương đối tốt về một
môi trường học tập thân thiện cho các em học sinh. Vậy làm thế nào để duy trì
và khai thác tối đa những lợi thế đó. Đó chính và việc xây dựng kế hoạch và
thực hiện kế hoạch như:
- Giao Phó Hiệu trưởng phụ trách lao động, lên kế hoạch phân công lao
động, phối hợp với giáo viên chủ nhiệm kiểm tra công tác trực tuần, lao động
vệ sinh, chăm sóc cây cảnh.
- Giáo viên chủ nhiệm đôn đốc kiểm tra học sinh, luôn đảm bảo vệ sinh
lớp mình sạch sẽ hàng ngày, giáo viên bộ môn giám sát phê sổ đầu bài về việc
trực nhật lớp.
- Yêu cầu giáo viên chủ nhiệm lớp trực tuần kiểm tra nhà vệ sinh công
cộng hàng ngày, báo cáo Phó Hiệu trưởng.
- Bảo vệ tài sản, tính mạng học sinh, tuyệt đối không cho những phần tử
phá rối vào nhà trường.
- Trang trí lớp học đẹp đẽ, mặc đồng phục áo trắng quần sẫm vào thứ 2, 5,
mặc trang phục đoàn thanh niên vào thứ 4, 7.
- Đoàn thanh niên kiểm tra đột xuất đồ dùng học tập của học sinh, nghiêm

vào đầu óc học sinh khối lượng kiến thức ngày càng nhiều. Phải quan tâm dạy
cho học sinh phương pháp học ngay từ khi học sinh bước chân vào trường.
Trong các phương pháp học thì cốt lõi là phương pháp tự học. Nếu rèn luyện
cho người học có được phương pháp, kĩ năng, thói quen, ý chí tự học thì sẽ
tạo cho các em lòng ham học, khơi dậy nội lực vốn có trong mỗi con người,
kết quả học tập sẽ được nhân lên gấp bội. Vì vậy, ngày nay ta phải nhấn mạnh
mặt hoạt động học trong quá trình dạy học, nỗ lực tạo ra sự chuyển biến từ
học tập thụ động sang tự học chủ động, đặt vấn đề phát triển tự học ngay
trong nhà trường, không chỉ tự học ở nhà sau bài lên lớp mà tự học cả trong
tiết học có sự hướng dẫn của giáo viên.

-
10
-

Trong một lớp học mà trình độ kiến thức, tư duy của học sinh không thể
đồng đều tuyệt đối thì khi áp dụng phương pháp tích cực buộc phải chấp nhận
sự phân hóa về cường độ, tiến độ hoàn thành nhiệm vụ học tập, nhất là khi bài
học được thiết kế thành một chuỗi công tác độc lập, áp dụng phương pháp
tích cực ở trình độ càng cao thì sự phân hóa này càng lớn. Việc sử dụng các
phương tiện công nghệ thông tin trong nhà trường sẽ đáp ứng yêu cầu cá thể
hóa hoạt động học tập theo nhu cầu và khả năng của mỗi học sinh, đáp ứng
được yêu cầu phân hóa đối tượng học sinh trong một lớp.
Tuy nhiên, trong học tập, không phải mọi tri thức, kĩ năng, thái độ đều
được hình thành bằng những hoạt động độc lập cá nhân. Lớp học là môi
trường giao tiếp thầy - trò, trò - trò, tạo nên mối quan hệ hợp tác giữa các cá
nhân trên con đường chiếm lĩnh nội dung học tập. Thông qua thảo luận, tranh
luận trong tập thể, ý kiến mỗi cá nhân được bộc lộ, khẳng định hay bác bỏ,
qua đó người học nâng mình lên một trình độ mới. Bài học vận dụng được
vốn hiểu biết và kinh nghiệm sống của người thầy giáo. Trong nhà trường,

học mà phải khuyến khích trí thông minh, óc sáng tạo trong việc giải quyết
những tình huống thực tế. Với sự trợ giúp của các thiết bị kĩ thuật, kiểm tra
đánh giá sẽ không còn là một công việc nặng nhọc đối với giáo viên, mà lại
cho nhiều thông tin kịp thời hơn để linh hoạt điều chỉnh hoạt động dạy, chỉ
đạo hoạt động học.
Để có phương pháp kiểm tra thân thiện mà vẫn đánh giá đúng học lực và
khuyến khích học sinh tự vươn lên trong học tập chúng ta cần phân biệt hai
loại hình kiểm tra: kiểm tra đánh giá sự tiến bộ và kiểm gia đánh giá kết quả
học tập. Các bài kiểm tra 15 phút, 1tiết trong một học kỳ chỉ nên mang tính
chất đánh giá sự tiến bộ của học sinh. Điểm số và những nhận xét chi tiết, cụ
thể về sự tiến bộ học sinh, những phần kiến thức còn yếu và cách thức khắc
phục cần thông báo riêng tới từng học sinh thông qua tiết trả bài để học sinh
biết mình nắm được cái gì, còn thiếu cái gì để có hướng phấn đấu và tự ganh
đua với chính mình, cố gắng để kết quả cuối năm tốt hơn. Loại hình kiểm tra
thứ hai là kiểm tra đánh giá kết quả học tập. Nó được thực hiện cuối kỳ và
cuối năm để đánh giá kết quả học tập sau quá trình học tập sau một học kỳ,

-
12
-

một năm . Kết quả cần được thông báo công khai, minh bạch giúp học sinh
hiểu rõ bản thân mình đồng thời tự đánh giá mình và đánh giá bạn học.
2.5. Các mối quan hệ thân thiện
Mối quan hệ đầu tiên cần phải thân thiện đó là quan hệ thầy trò. Phương
pháp dạy học theo hướng “Lấy người dạy là trung tâm” lâu nay đã ảnh hưởng
sâu sắc đến quan hệ thầy trò. Nhiều thầy cô vẫn duy trì quan niệm rằng thầy
là “người trên” và học trò là “người dưới”. Quan niệm này đã dẫn đến sự xa
cách trong quan hệ thầy trò. Học trò rất ít khi dám tranh luận với thầy cô vì sợ
thầy cô phật ý. Các thầy thường ít khi dám thừa nhận mình sai hay nhầm lẫn

đánh giá thông qua các phiếu điều tra định kỳ phát cho học trò.
Từ việc đổi mới phương pháp dạy học, ý thức trách nhiệm, lòng nhiệt
tình, kiến thức chuyên môn, thái độ của giáo viên, tác phong chuẩn mực sư
phạm, giao tiếp ứng xử và cách xử lý các tình huống sư phạm trên lớp đều
được học sinh phản ánh định kỳ bằng phiếu đóng góp ý kiến, ngoài ra có thể
phản ánh trực tiếp thông qua giáo viên chủ nhiệm. Ban giám hiệu, tổ chuyên
môn xử lý các thông tin đó và có biện pháp giúp đỡ kịp thời giáo viên, tăng
cường dự giờ, tư vấn giúp đỡ giáo viên tháo gỡ khó khăn vướng mắc. Triển
khai học sinh đánh giá giáo viên, giáo viên đánh giá hiệu trưởng, thực hiện
chuẩn hiệu trưởng và chuẩn nghề nghiệp giáo viên.
2.6. Những yêu cầu xây dựng quy tắc ứng xử trong nhà trường:
a. Xây dựng mối quan hệ thân thiện giữa thầy và trò:
+ Thầy cô giáo phải hết lòng thương yêu giúp đỡ học sinh, tạo nhiều cơ hội
để các em có điều kiện gần gũi, giao tiếp, tâm sự.
+ Thể hiện được sự công bằng trong đánh giá, dành nhiều cảm thông và sự
quan tâm đến những học sinh bị hạn chế về học lực, khó khăn trong cuộc
sống.
+ Thầy cô, lãnh đạo nhà trường phải hòa mình vào các buổi sinh hoạt tập
thể, các buổi lao động, các hoạt động ngoài giờ lên lớp cùng với học sinh.

-
14
-

+ Phải bình tĩnh, suy nghĩ chín chắn khi giải quyết các tình huống liên quan
đến học sinh, để làm sao sau khi giải quyết học sinh cảm thấy mến phục,
mang được tính giáo dục cao.
+ Lãnh đạo nhà trường sắp xếp thời gian để tiếp xúc nhiều với học sinh, kịp
thời giải quyết mọi nguyện vọng chính đáng của học sinh.
+ Giáo viên chủ nhiệm là cầu nối giữa học sinh và nhà trường.

d. Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh :
+ Tổ chức tốt các hoạt động GDNGLL, các cuộc thi, các phong trào văn
nghệ, thể thao, diễn đàn, câu lạc bộ.
+ Tạo môi trường giao tiếp.
+ Tổ chức cho học sinh tham quan, giao lưu với các trường bạn.
+ Tổ chức tư vấn cho học sinh thông qua các buổi HĐGDNGLL.
3.7. Nội dung Quy tắc ứng xử văn hoá trong trường THPT chuyên Lê
Quý Đôn
a. Đối với học sinh:
- Quan hệ bạn bè mật thiết, cởi mở trên tinh thần động viên tích cực học
tập, rèn luyện.
- Không phát ngôn bừa bãi, lời nói khi diễn đạt có văn hóa.
- Hàng ngày đến trường, lớp, bạn bè chào hỏi thân thiện, vui vẻ.
- Có thái độ kính trên nhường dưới, sẵn sàng chia sẻ với mọi người.
- Khi gặp thầy cô giáo, cán bộ nhân viên chào hỏi niềm nở.
- Tuyệt đối không gây gổ, xích mích, xâm phạm thân thể lẫn nhau.
- Có thái độ bình tĩnh khi đề nghị thầy cô giáo, cán bộ nhân viên trong nhà
trường giải quyết các vấn đề liên quan đến quyền lợi của bản thân.
- Tự giác sửa chữa lỗi lầm khi vi phạm các điều nội quy của nhà trường.
- Luôn có ý thức xây dựng bảo vệ trường lớp ngày càng xanh sạch đẹp hơn.

-
16
-

- Có ý thức tham gia bảo vệ các công trình văn hóa, di tích lịch sử của địa
phương.
- Khi có khách đến thăm trường phải biết chào hỏi lịch sự.
- Mỗi học sinh cần phải có ý thức rèn luyện kỹ năng sống và học tập.
b. Đối với cán bộ, giáo viên, nhân viên

cao ý thức trách nhiệm hơn trong công tác nhất là việc thực hiện quy chế
chuyên môn, tạo bầu không khí vui tươi, phấn khởi, dân chủ, thoải mái trong
môi trường công tác, có ý thức tự học, tự bồi dưỡng, tự điều chỉnh hành vi
thái độ cho phù hợp với yêu cầu, có thái độ tôn trọng, lắng nghe, cầu tiến và
luôn có ý thức phấn đấu vươn lên hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Tình hình học sinh:
Qua thực hiện phong trào “ Xây dựng trường học thân thiện – học sinh tích
cực” và thực hiện đề tài này tại nhà trường trong năm hoc vừa qua, các em
được thể hiện nhiều hơn, mạnh dạn và tự chủ hơn, có cơ hội học tập lẫn nhau,
rèn luyện thêm nhiều về kỹ năng sống, giao tiếp, ứng xử, đối phó với những
tình huống xấu, …Chính vì vậy chất lượng giáo dục của nhà trường đã có
chuyển biến tích cực, tỉ lệ và chất lượng chuyển lớp đạt 100%, tỷ lệ tốt nghiệp
100%, tỉ lệ học sinh giỏi năm sau cao hơn năm trước, tỷ lệ học sinh đỗ vào
các trường ĐH, CĐ tăng dần.
Các hoạt động bổ ích nhằm thu hút đông đảo học sinh tham gia, tạo
không khí vui tươi phấn khởi, tăng cường tình đoàn kết, ý thức trách nhiệm vì
tập thể như : Tổ chức tốt lễ tri ân và trưởng thành cho học sinh khối 12, được
nhân dân và cha mẹ học sinh đồng tình ủng hộ, để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp
trong lòng học sinh sắp dời xa mái trường phổ thông gần gũi thân yêu. Cuộc
thi “Giai điệu tuổi hồng” giành cho bậc THPT năm 2011 nhà trường đạt giải
nhất toàn đoàn, trong đó có 02 tiết mục đạt giải xuất sắc. Năm học 2009 -
2010 trường được công nhận “ Trường học thân thiện, học sinh tích cực ” và
tiếp tục giữ vững, phát triển phong trào này trong những năm học tiếp theo. -
18
-

PHẦN KẾT LUẬN

19
-

pháp giảng dạy thân thiện, các mối quan hệ thân thiện và những sự phục vụ
thân thiện của nhà trường. Có như vậy các em mới thấy thật sự thoải mái và
yêu mến trường như nhà của mình. Mỗi khi xa trường một ngày các em chỉ
mong chóng trở lại trường. Học sinh sẽ gắn bó với trường học và mỗi ngày
đến trường mới thực sự là một ngày vui của các em.
III. Khả năng ứng dụng, triển khai.
Phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện – học sinh tích cực”
đã được triển khai thực hiện tương đối tốt ở trường THPT chuyên Lê Quý
Đôn, phong trào này cũng đã và đang được thực hiện ở tất cả các trường
THPT, tuy nhiên mục đích có thể giống nhau nhưng hiệu quả và cách làm có
thể không giống nhau, hy vọng qua bài viết này các trường phổ thông có thể
lựa chọn nội dung, cách làm, cách tư duy chỉ đạo từ trường THPT chuyên Lê
Quý Đôn để áp dụng phù hợp với điều kiện thực tế trường mình, góp phần
nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện học sinh, hoàn thành tốt nhiệm vụ
năm học.

V. Những kiến nghị đề xuất.
+ Trong hướng dẫn thi đua thực hiện cuộc vận động này, thường trực thi
đua ngành nên cụ thể hóa các tiêu chí cuộc vận động thi đua “Xây dựng
trường học thân thiện – học sinh tích cực” đối với các nhà trường trong từng
năm, thể hiện rõ mức độ yêu cầu cần đạt được.
+ Trong sơ, tổng kết cuộc vận động thi đua “Xây dựng trường học thân
thiện – học sinh tích cực” hàng năm có thể nêu các gương điển hình thực hiện
tốt cuộc vận động, các nhà trường thực hiện tốt, các yếu điểm cần khắc phục
để các nhà trường phấn đấu tốt hơn trong năm sau. -
21
-

MỤC LỤC

Thứ tự Nội dung Trang
1
I
II
III
IV
V
I
II
III

Những bài học kinh nghiệm……………………

Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm …………….
Khả năng ứng dụng, triển khai …………………
Những kiến nghị đề xuất ………………………
Tài liệu tham khảo……………………………….
Mục lục……………………………………………
1

1

1
1
2
2
2

3

3
4
5
17

18

18
18
19
19