PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
Đất nước ta đang tích cực công cuộc đổi mới toàn diện. Trong chiến lược
phát triển kinh tế- xã hội cùng với việc đẩy mạnh phát triển các ngành kinh tế mũi
nhọn. Đảng và Nhà nước ta đặc biệt chú trọng phát triển sự nghiệp Giáo dục-Đào
tạo. Giáo dục –Đào tạo được coi là quốc sách hàng đầu trong giai đoạn cách mạng
mới của đất nước.
Trên đà đổi mới đó, hội nghi lần thứ VII ban chấp hành trung ương khoá VII
Đảng Cộng Sản Việt Nam đã quyết định đưa đất nước ta tiến vào một thời kỳ phát
triển theo hướng Công nghiệp hoá hiện đại hoá. Để tiến hành sự nghiệp đổi mới
này Đảng và Nhà nước ta hết sức coi trọng yếu tố con người. Không phải đến bây
giờ mà ngay từ buổi đầu của cách mạng Đảng và Bác Hồ kính yêu đã đặc biệt chú
trọng đến công việc đào tạo con người coi đó là cơ sở nền tảng để xây dựng và
phát triển đất nước.
Như vậy giáo dục có vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội
mà lòng cốt, yếu tố quan trọng của sự phát triển ấy là nguồn nhân lực “Muốn Tiến
hành Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá thắng lợi phải phát triển mạnh giáo dục – đào
tạo, phát huy nguồn lực con người yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền
vững” ( Nghị quyết TW2 khoá VIII) . Một trong những nhiệm vụ cơ bản của của
GD&ĐT hiện nay là hình thành và phát triển nhân cách học sinh toàn diện theo
mục tiêu phát triển nguồn nhân lực phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại
hoá đất nước.
Xã Bản Giang là một xã vùng thấp hẻo lánh của huyện Tam Đường. Đây là
một trong những xã đặc biệt khó khăn nằm trong chương trình 135 của Chính phủ.
Nhân dân trong xã phần lớn là dân tộc ít người. Kinh tế lấy hoạt động nông nghiệp
là chủ yếu. Trường Tiểu học Bản Giang nằm trên địa bàn bản Hà Giang xã Bản
Giang. Trường được tách ra từ trường PTCS tháng 9 năm 2002. Đến tháng 4/2008
1
được công nhận chuẩn quốc gia mức độ I. Trường có tổng số 45 cán bộ giáo viên,
nhân viên. Trong đó 3 đồng chí làm công tác quản lý, 37 giáo viên đang trực tiếp
giảng dạy. Là một người làm công tác quản lý tôi hiểu rõ rằng nâng cao chất lượng
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Nâng cao chất lượng học tập của học sinh là một vấn đề hết sức quan trọng
và là một việc làm thường xuyên và liên tục của mỗi nhà trường trong hệ thống
giáo dục quốc dân. Việc nâng cao chất lượng học tập của học sinh có rất nhiều các
yếu tố liên quan nhưng quan trọng và có tính quyết định đó là sự giảng dạy và rèn
luyện của các thày cô giáo. Trong môi trường xã hội luôn phát triển trình độ khoa
học ngày càng cao và được ứng dụng nhiều trong thực tế đời sống thì việc dạy học
cũng cần có sự đổi mới tiến kịp với sự tiến bộ của nhân loại. Như vậy việc nâng
cao chất lượng học tập của học sinh đòi hỏi người GV viên trực tiếp giảng dạy phải
thường xuyên bồi dưỡng nâng cao trình độ cập nhật kịp thời và vận dụng các
phương pháp dạy học tiên tiến và phù hợp với khả năng trình độ hoàn cảnh của lớp.
Muốn có đội ngũ giáo viên có tâm huyết với nghề và có tay nghề cao ngoài việc nỗ
lực cố gắng của mỗi
đồng chí còn rất cần sự bồi dưỡng và chỉ đạo, tạo điều kiện tbuận lợi một cách
thường xuyên bên cạnh việc kiểm tra đôn đốc nhắc nhở kịp thời của BHG và đồng
chí Hiệu trưởng.
Bên cạnh yếu tố “ Người thày” chúng ta còn thấy vai trò của gia đình và xã
hội cũng ảnh hưởng và có tác dụng rất lớn đến việc nâng cao chất lượng học tập
của học sinh. Các em sống trong môi trường gia đình được gia đình nuôi dưỡng
chăm sóc chỉ bảo như vậy việc phối hợp tốt với gia đình sẽ là nguồn động viên và
khích lệ tính chăm chỉ và sự vươn lên trong học tập của các em rất nhiều.
Như chúng ta đã biết ngoài việc đến trường học tập các em còn thường
xuyên tiếp xúc và tham gia các hoạt động với cộng đồng trong thôn bản, môi
trường hoạt động này cũng góp phần hình thành nên nhân cách tính nết của các em,
Như vậy trong việc nâng cao chất lượng học tập của các em thì việc kết hợp giữa
4
các môi trường giáo dục trên là cực kỳ quan trọng và không thể thiếu đi bất cứ yếu
tố nào.
Ngoài những yếu tố trên thì một vấn đề cực kỳ quan trong có tính quyết định
đến việc nâng cao chất lượng học tập của các em là sự vận động tự thân của các em
Về số lượng GV đã đủ theo biên chế. Đội ngũ giáo viên nhà trường đều có
lập trường tư tưởng vững vàng yên tâm công tác chấp hành tốt các chủ trương của
Đảng chính sách pháp luật nhà nước chấp hành tốt các quy định của địa phương và
các quy chế của ngành và nhà trường.
-Về cơ sở vật chất phục vụ cho việc học tập và giảng dạy: Đủ số phòng học
và chỗ ngồi cho số học sinh trong nhà trường. Các trang thiết bị đã được cung cấp
tương đối đủ theo quy định những đồ dùng và thiết bị giảng dạy tối thiểu của
ngành.
Bên cạch đó vẫn còn một số đồng chí giáo viên chậm đổi mới phương pháp
dạy học, chưa tìm ra những phương pháp giảng dạy phù hợp, năng lực tổ chức giờ
dạy học theo nhóm còn hạn chế, một số đồng chí còn quan tâm chưa đều đến học
sinh, việc kết hợp giữa các môi trường giáo dục còn hạn chế.
-Về học sinh:
Các chỉ số thống kê khi bắt đầu thực hiện SKKN:
TS
Học lực
Tỷ lệ
Chuyêncần
Ghi
chú
Giỏi Khá TB Yếu SL %
SL % SL % SL % SL %
372 41 11% 139 38% 174 47% 18 4,8% 372 100%
Nhìn chung học sinh đi học đều tỷ lệ chuyên cần cao, trong quá trình học tập
chịu khó rèn luyện tu dưỡng. thực hiện tốt các quy định của nhà trường trong học
tập và tu dưỡng.
6
Bên cạnh đó vẫn còn một số em chưa tự giác học tập chưa có động cơ học
tập chưa mạnh dạn trong học tập có thể do chưa quen và chưa hiểu sâu kiến thức
hoặc nắm kiến thức chưa chắc.
tra khen thưởng kịp thời và uốn nắn các sai sót.
+ Lập sơ đồ và tổ chức lớp học:
Căn cứ vào lực học của học sinh: Học sinh yếu chậm tiến ngồi trước học sinh khá
giỏi ngồi sau.Căn cứ tình trạng sức khoẻ của học sinh: Học sinh thấp ngồi trước cao
ngồi sau. Căn cứ nhiệm vụ của ban cán sự: ngồi giữa và sau. Sơ đồ chỗ ngồi của
học sinh được thay đổi trong năm học.
+Áp dụng các phương pháp giáo dục phù hợp với từng loại đối tượng học
sinh:
Đối với học sinh có hoàn cảnh gia đình khó khăn:
Thường xuyên động viên giúp đỡ các em về vật chất lẫn tinh thần. Kêu gọi học
sinh cả lớp có tinh thần đoàn kết giúp bạn vượt khó.Đề bạt với chi hội phụ huynh
học sinh nhà trường tạo điều kiện giúp đỡ những em đó. Tính ưu việt của việc làm
này là khắc phục được những khó khăn lại vừa giáo dục được lòng nhân ái cho học
sinh tranh thủ sự hỗ trợ của nhà trường và hội phụ huynh học sinh.
Đối với học sinh khuyết tật:
Chú ý bố trí chỗ ngồi phù hợp cách đặt câu hỏi gợi mở khi học sinh tìm hiểu bài và
sự đòi hỏi yêu cầu về nội dung bài học sẽ khác hơn so với học sinh bình thường.
Thường xuyên gặp gỡ phụ huynh để kết hợp theo dõi diễn biến về sức khoẻ và học
tập của các em. Chú ý cách đánh giá kết quả học tập của học sinh theo hướng dẫn
dành cho học sinh khuyết tật.
Đối với học sinh cá biệt về đạo đức:
8
Tìm hiểu về nguyên nhân gia đình: Gia đình có sự mâu thuẫn giữa bố và mẹ gia
đình thiếu quan tâm hoặc có thể bị bạn bè xấu lôi kéo …hoặc trẻ có tính xấu mà
bản thân gia đình chưa giáo dục được.
Dùng phương pháp tác động tình cảm, nghiêm khắc với học sinh nhưng
không cứng nhắc. Tuyệt đối không sử dụng phương pháp trách phạt chú ý gần giũ
và thường xuyên nhắc nhở động viên khen chê kịp thời. Giao cho các em đó một
chức vụ trong lớp nhằm gắn các em với trách nhiệm để từng bước điều chỉnh chính
mình.
Dự kiến sắp xếp nguồn nhân lực cùng với thời gian thực hiện kế hoạch.
Trong quá trình lập kế hoạch phải tính đến nhu cầu của giáo viên về nhận thức đổi
mới PPDH của họ, đồng thời xác lập việc thu thập và sử lý thông tin có liên quan
đến hoạt động của giáo viên.
- Chỉ đạo thực hiện: Chỉ đạo quán triệt cán bộ, giáo viên nhận thức một cách
đầy đủ, sâu sắc về tầm quan trọng của việc đổi mới PPDH. “ Nói không với việc
đọc chép”. Mỗi thày cô giáo trong nhà trường phải làm thế nào để “ Mỗi giờ các
em tới trường là một giờ khám phá”, “ Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”
Tạo điều kiện thuận lợi về phương tiện và tài liệu, thời gian để cán bộ quản
lý và giáo viên tự bồi dưỡng. Trong quá trình kiểm tra đánh giá cần đưa ra các tiêu
chuẩn để đánh giá. Đồng thời thu thập các thông tin các thông tin cần thiết từ đó
điều chỉnh hoạt động khắc phục những tồn tại nhược điển nếu có.
Chỉ đạo các tổ chuyên môn: Chỉ đạo các tổ chuyên môn họp xây dựng kế
hoạch chỉ tiêu phấn đấu, phân công trách nhiệm cho từng cá nhân, cuối mỗi học kỳ
mỗi năm cần có báo cáo sáng kiến kinh nghiệm hoặc báo cáo chuyên đề về đổi mới
PPDH. Hiệu trưởng cần cụ thể hoá thành văn bản quy định nội bộ về hoạt động của
10
các tổ chuyên môn ban hành và tổ chức thực hiện. Tổ chức chỉ đạo soạn bài hoặc
trao đổi theo nhóm về cách thức tổ chức hình thức dạy học theo PPDH lấy học
sinh làm trung tâm. Trong năm học vừa qua chúng tôi đã triển khai được 6 chuyên
đề “ Dạy học lấy học sinh làm trung tâm” và 4 chuyên đề “Dạy học theo nhóm” 1
chuyên đề “Tạo môi trường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số qua trang trí
lớp học”
Tóm lại: Đối với đội ngũ giáo viên trước hết phải thay đổi tư duy dạy học trên cơ
sở chuẩn kiến thức kỹ năng của chương trình.Giáo viên thiết kế bài dạy tổ chức dạy
học phù hợp nhận thức và nhu cầu của từng đối tượng học sinh ở từng khối lớp.
Định hướng cho học sinh cách học cách chiếm lĩnh kiến thức. Các hoạt động trong
bài dạy được thiết kế một cách rõ ràng, hoạt động nào mục tiêu ấy. Đề cao vai trò
thủ lĩnh lớp học trong việc tổ chức hoạt động học tập. tạo điều kiện để nhiều em
trong lớp được thể hiện vai trò của mình.
chức học ở nhà các bậc phụ huynh đã mỗi gia đình đã bố trí cho các em có chỗ học
tập tương đối tốt. Nhà trường cũng đã thường xuyên thông tin trao đổi về tình hình
học tập và tu dưỡng của các em tại trường qua hệ thống số liên lạc và các buổi
thăm gia đình các em của cán bộ và giáo viên trong nhà trường.
-Phát huy tối đa vai trò của các đoàn thể trong nhà trường đặc biệt là tổ chức
đội TNTP Hồ Chí Minh.
Bám sát kế hoạch hoạt động của đội, phối hợp với tổng phụ trách đội và các
lớp trong khối, trong trường tạo ra các sân chơi bổ ích thiết thực cho học sinh.
Thường xuyên kiểm tra nhắc nhở việc giữ vệ sinh cá nhân vệ sinh môi
trường sạch sẽ. Cùng tham gia các buổi lao động và hướng dẫn học sinh trong các
buổi lao động.
12
Giáo dục học sinh ý thức tự giác của người đội viên.Tổ chức cho học sinh
tham gia thực hiện ATGT, giáo dục lòng nhân ái “ lá lành đùm lá rách” qua các
buổi sinh hoạt chủ điểm.
Kết hợp với các đoàn thể như chi đoàn địa phương chi đoàn nhà trường, hội
phụ nữ, hội cựu chiến binh vận động các em đến trường lớp, giáo dục học sinh cá
biệt đỡ đầu cho những học sinh có hoàn cảnh khó khăn.
Giải pháp 3: Chỉ đạo quản lý dạy học tăng buổi theo hình thức phân hoá
đối tượng nhằm nâng cao chất lượng toàn diện cho học sinh.
Đối với giáo dục tiểu học chủ chương học tăng buổi và học 2 buổi / ngày là
giải pháp tốt nhất nhằm nâng cao chất lượng toàn diện bởi đối tượng học sinh
không ngang nhau về điều kiện và khả năng tiếp thu kiến thức. Gắn việc bồi dưỡng
phụ đạo vào chương trình tăng buổi và học 2 buổi / ngày theo hướng phân hoá đối
tượng trong năm qua tôi đã chỉ đạo và thực hiện như sau:
3.1. Phân loại đúng đối tượng học sinh để tổ chức dạy hiệu quả 2 buổi/ ngày .
a, Công tác chỉ đạo đánh giá xếp loại học sinh:
-Thường xuyên tổ chức học tập thảo luận nắm vững tinh thần của thông tư
quy định về đánh giá xếp loại học sinh tiểu học. Triển khai nghiêm túc tinh thần
cuộc vận động “ Hai không”.
tiết còn lại học các môn khác.
- Học sinh yếu: Bố trí giáo viên kèm cặp giúp đỡ từng phần kiến thức học sinh còn
yếu theo môn hoặc các mảng kiến thức.
3.2. Bố trí giáo viên dạy tăng buổi phù hợp với năng lực điều kiện và đảm
bảo công bằng về mặt lao động:
- Dựa vào thế mạnh của mỗi giáo viên để phân công sao cho hợp lý .
14
-Xây dựng thời khoá biểu phù hợp với mỗi giáo viên mỗi khối lớp.
- Có cơ chế động viên khích lệ những giáo viên đạt hiệu quả cao trong giảng dạy.
3.3.Tăng cường trách nhiệm của ban giám hiệu, tổ chuyên môn, hội đồng
chuyên môn:
- Nhận định đúng thực tế của nhà trường trong năm học, nghiên cứu kỹ nhiệm vụ
năm học và định hướng chỉ đạo của Phòng, Sở trong việc thực hiện nhiệm vụ. Nắm
vững chương trình chính khoá và các yêu cầu về chuẩn kiến thức kỹ năng, đối với
từng khối lớp. Từ đó mạnh dạn đề suất hướng đi mới trong chỉ đạo dạy 2 buổi/ngày
và dạy tăng buổi. Xin ý kiến chỉ đạo của Phòng Giáo dục và Đào tạo.
- Đối với các tổ chuyên môn: Nghiên cứu kỹ chương trình kiến thức của từng khối
lớp, Phân định kiến thức chính khoá thành các phần trọng tâm. từ đó định ra các
mảng các dạng để dạy tăng buổi cho từng nhóm đối tượng trong lớp.
+ đối với học sinh khá giỏi: Kiến thức cần chốt là cách phát triển nâng cao từ bài cơ
bản, cách tự tìm tòi và tự mở rộng các bài tập cùng dạng,
+ Đối với học sinh trung bình và yếu: các dạnh bài là phần kiến thức cơ bản được
rèn luyện để học sinh nắm vững nhớ kỹ bài học vận dụng công thức chuyển hoá
công thức, bài học dưới dạng sân chơi … Giáo viên chú ý kèm cặp thêm đối với
học sinh yếu.
3.4. Công tác kiểm tra đánh giá:
Thường xuyên kiểm tra giáo án và quá trình giảng dạy của giáo viên từ đó kịp thời
chỉ đạo.
IV.HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
Sau một thời gian thực hiện sáng kiến kinh nghiệm với việc áp dụng đồng thời các
đáng khích lệ. Giáo dục tiểu học là nền tảng của giáo dục quốc dân đảm bảo sự
phát triển của giáo dục tiểu học là đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước.Vì
16
vậy việc nâng cao chất lượng học tập của học sinh là một yêu cầu tất yếu trong giai
đoạn hiện nay. Đối với trường tiểu học Bản Giang là một trong những trường đã
được công nhận trường chuẩn quốc gia mức độ I đang xây dựng trường chuẩn mức
độ II vì vậy việc chỉ đao nâng cao chất lượng học tập của học sinh là điều cực kỳ
quan trọng và cần thiết. Qua sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã rút ra được một bài
học kinh nghiệm như sau:
-Ra sức tuyên truyền vận động làm cho cán bộ và giáo viên hiểu rõ việc cần
thiết phải đẩy mạnh việc nâng cao chất lượng học tập của học sinh trong nhà
trường.
-Tích cực chỉ đạo việc tổ chức lớp học, đổi mới phương pháp dạy học của
giáo viên phát huy tích độc lập tự giác của học sinh tạo cơ hội cho các em làm chủ
bản thân trong quá trình lĩnh hội kiến thức dưới sự hướng dẫn của các giáo viên.
- Kết hợp chặt chẽ giữa các môi trường giáo dục tạo ra sự đồng thuận cao
trong việc giáo dục học sinh ở trường cũng như trong gia đình và trong cộng đồng.
I. Ý NGHĨA CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
Nâng cao chất lượng học tập của học sinh trong nhà trường là một yêu cầu
tất yếu trong giai đoạn hiện nay. Việc chỉ đạo để nâng cao chất lượng học tập của
học sinh phải xuất phát từ chính sự tâm huyết và trí tuệ của người lãnh đạo nhà
trường. Để việc nâng cao chất lượng học tập của học sinh đạt kết quả cao thì việc
đầu tiên là đội ngũ giáo viên phải thông suốt, và tự đổi mới cách tổ chức lớp mình
sao cho khoa học phát huy được tính tự giác học tập của các em. Phải làm tốt việc
phân hoá các đối tượng học sinh để có biện pháp giảng dạy phù hợp, và cung cấp
những kiến thưc và kỹ năng phù hợp với đối tượng đó.
Sáng kiến kinh nghiệm này của tôi đã nói rõ vai trò chủ đạo của giáo viên
trong việc tổ chức và điều hành lớp học đề cao sự dân chủ và tự giác của các em.
Đồng thời cũng tăng cường sự kết hợp giữa ba môi trường giáo dục: Nhà trường -
Gia đình - Xã hội.