Nguy cơ gia tăng suy
thoái môi trường ven
biển nước ta
Hiện Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong10 nước có kimngạchxuất
khẩu thủy sảnđứng đầu thế giới,với tổng giá trị năm 2007trên 3tỷ USD. Song do
kỹ thuật và công nghệ khaithác, chế biến, nuôi trồng thủy sản lạchậu, côngtác
quản lý còn yếu kémnên đã và đang làm suythoái môi trường venbiển, dẫn đến
nguồnlợi thủy sản gần bờ cạn kiệt nếu không sớm cóchính sách bảo vệ hợp lý.
Theo báocáo củaHội khoahọc kỹ thuật biển Việt Nam:Khoảng trên 70% các chất
gây ô nhiễm từ nguồn lụcđịa đổ ra vùng cửa sông và venbiển,sau đó do sự tương
tác ở vùng biển, các chất nguyhại này bị tích lũy lại với hàmlượng ngày càng cao
tại ven bờ.
Biển bãi Rạng, Đà Nẵng.
Quakết quả quan trắc ở những khuvực lâncận thuộc các cảng biển, tỷ lệ
nước biển ở đây ônhiễm dầu, mỡ đều vượt chuẩn cho phép. Chẳng hạn như Đà
Nẵng 24,6mg/lít, Ninh Thuận 18,1,Phú Yên 14,7và Khánh Hòa 14,6 mg/lít, đó là
chưa kể trên vùng biển nước ta bình quân mỗi năm xảy ra từ 5-7vụ tai nạn tràn
dầu đổ vào biểnhàng chục nghìn tấn.
Cũng doáp lực tăng năngsuất vàsản lượng cây trồng, từ năm 2000đến nay,mỗi
năm ngành nôngnghiệp tiêu thụ trung bình30.000 tấn thuốc bảo vệ thực vật các
loại, phần lớn số thuốc nàybằng nhiều cáchlại trôi rabiển. Chỉ tính riêng dư lượng
thuốcbảo vệ thực vật ở các vùng cửasông châu thổ sông Hồngcó trong nướcbiển,
lẫn trong trầmtích bãitriều và chứatrongsinh vật 2 vỏ đều cao hơnhẳn những
vùng biển khác hàngchục lần.
Ô nhiễmmôi trường ven biển gia tăng,cộngthêm phươngpháp đánh bắt theolối
hủy diệt như dùng hóa chất độc hại, sử dụng chất nổ, lưới mắt nhỏ, khaithác tôm
cá trái vụ đanglàm giảm mạnh chất lượng hệ sinhthái. Trong đó 17 loàicá biển,
57 loài cá nước ngọt cónguy cơ tuyệt chủng; các rạn san hô, thảm cỏ biển và rừng
ngập mặn cũng bị phá hủy nghiêm trọng do phát triển kinh tế ở vùng venbiển và
trên lưu vực cáccon sông gây ra.
GS.TSKH Phan Nguyên Hồng (Trungtâm nghiên cứuhệ sinhthái rừng ngập mặn-

hậu toàn cầu gây ra.
Giải phápnào cho nạn ô nhiễm môi trường
Nguồn nước ô nhiễm đang lấn sâuvào các kênh rạchgây tình trạng ô nhiễm môi
trường nghiêm trọng
Tháng 12/2007,Thủ tướngChính phủ đã phê duyệt đề án bảo vệ môi trường lưu
vực hệ thống sông Đồng Nai đến năm 2020. Nhiều tỉnh cũng cónhiều biện phápđể
đối phóvới đại nạn này,nhưng nhiều doanhnghiệp hình như đã “lờn thuốc”.
Trongkhi đó, ở nhiều tỉnh,thành, nhất là tạiTP.HCM, dùhằng năm UBND Thành
phố đã chi trên 2 tỷ đồng cho mỗi việc thudọn vàvớt rác trên kênh rạch, nhưng
“đâu rồi cũng lại vào đấy”.Thayvì chăm chút cho côngviệc bảovệ môi trườngcho
thành phố hiện đạinày, thìrất nhiều người dân vô ý thức đã làm ngược lại, khiến
đườngphố, kênhrạch lúc nào cũngnhếch nhác và bẩn thỉu.
VỨTRÁC KHẮP NƠI
Nhiều người dân Thành phố rất bàngquan,họ xem việc giữ gìn vệ sinh đường phố
là côngviệc của ai đó, của chínhquyền chứ không phải của mình.Sáng, chiều hay
bất cứ lúc nào họ cũngcó thể thản nhiên vứt rác ra đườnghay xuống kênhrạch,
mãi rồi hành động đó trở thành thói quen và bình thường.
Rác sinhhoạt vương vãi khắp nơi, ruồi nhặng baytán loạn, trong khicạnh đó
nhiều hàng quán thức ăn vẫn bày bán vàthực khách vẫn vôtư, saysưa ăn uống.
Nhiều công trình xây dựng dở dang cũng lànơi tậpkết của rácrưởi, vậtliệu xây
dựng bị chìm lấp dưới cùi bắp, vỏ dừa, bịch ni-lông,bàn ghế cũ nát Dưới chân là
rác, trên đầu cũng rác, bên cạnhcũng rác…chỉ không muốn bỏ ra ít tiềnđể đổ rác
hằng tháng mà nhiều người chọncách… tốngrác ra khỏi nhà mình, rồi ai bị ra sao
thì mặckệ.
Nhiều người nước ngoài khi đếnthăm ViệtNam nhân cơ hội… không nơi nào có
hình ảnhnày… bènchụp hình… thayvì chụpnhững bứcảnh về danh lam, thắng
cảnh thì họ chụp những bức ảnh người dân vứt rácra đường, tắm giặtngoài phố…
Họ vô cùngngạcnhiên khi thấy những hànhđộng khôngvăn minhấy không bị
phạtgìhết.
CHẤTTHẢI RẮN

Nguyên nhâncủa tình trạng ô nhiễm này là từ các nguồn nước thải côngnghiệp,
khai thác khoáng sản,làng nghề, sinhhoạt y tế, nông nghiệp… Theothốngkê, các
khu côngnghiệp trên địa bàn tỉnh Đồng Naiđã xả 50%, kế đến TP.HCMlà20%.Một
quan chức của tỉnh ĐồngNai chobiết, hiện chỉ có9/19khu công nghiệp trênđịa
bàn này có nhàmáy xử lý nước thải tập trung.
Còn TP.HCMthì sao?Trongnhững nămqua, nhiềukhu côngnghiệphoạt động
nhưng không cónhà máy xử lý nướcthải tập trung, gần đây mới đượctriển khai
xây dựng… Cục Bảo vệ Môi trườngcảnh báo,lượng nước thải TP.HCM mà các bệnh
viện, trungtâm ytế “đóng góp” là do hầu hết nhữngnơi này chưa có hệ thống xử lý
nước thải, hoặc đã có nhưngchưa xử lý triệtđể. Giới khoahọc cũngcảnh báo,“đây
là nguồn tiềm ẩnnguycơ lan truyền dịch bệnh qua môi trường nước”.
CÁ CHẾTNỔI… LỀNH BỀNH
Tại haitỉnh LongAn và Tiền Giang,số phận của các con sông bi đát khôngkém,
Phòng Tài nguyên – Môi trường huyện Bến Lức lâu lâu lại ghi nhậnviệc cá, tôm
chết nổi lềnh bềnh trên sông Vàm Cỏ Đông thuộc địa bàn xã Thạnh Lợi.
Bà Huỳnh Thị Phép, Phó Giám đốcSở Tài nguyên – Môi trường LongAn cho biết,
mức độ ô nhiễm nguồn nước sôngVàm Cỏ Đông, đoạntừ huyện ĐứcHuệ đến
huyệnBến Lức ngày càngđáng lo.Hàm lượng chất rắnlơ lửngtại khu vực Nhà
máy đường Hiệp Hòa (Đức Hòa) vượt quiđịnh 22 lần,tại cốngxả Công ty Formosa
(Bến Lức) vượtqui định 16 lần, tại cống xả Công tyĐa Năng, Bến Lức vượt qui
định 2 lần. Hàm lượng BOD(nhucầu oxy sinhhọc) tại Nhà máy đườngHiệp Hòa
vượt quyđịnh tới 465 lần, tại cốngxả Formosavượt 30lần….
Theo nhận địnhcủa Sở Tài nguyên-Môi trườngTiền Giang,nướcsông Tiềncàng
ngày càng bị ô nhiễm, lý do là Ban quản lý các khucông nghiệp Tiền Giangthừa
nhậnKCN Mỹ Tho và Cụm Công nghiệp TrungAn đến naychưacó hệ thống xử lý
nước thải chung,dù đã hoạt động hơn10 năm. Trong năm 2007,Ban quản lý các
khu côngnghiệp phối hợp với Sở Tài nguyên-Môi trườngkiểm tra11 doanh
nghiêp và pháthiện xử phạt vi phạm hànhchính 8 doanhnghiệp xả nước thải ra
sông Tiền.
Theo Ban quảnlý các khu Công nghiệp Tiền Giang,hiện có 60%doanh nghiệp

Chủ trương thìkiên quyết, nhưng thực tế vẫn còn nhiều khó khăn, như ở Tiền
Giang các doanhnghiệp viphạm thật nhiều, nhưng đến nay chưa đình chỉ bất cứ
một đơnvị nào. Như vậy, biện pháptìmgiải pháp cho nạn ônhiễmmôi trường
xem ra… còn rất mịt mờ.