PHẦN MỞ ĐẦU
1. TÍNH THIẾT THỰC CỦA ĐỀ TÀI
Mỗi ngày, công chúng báo chí được tiếp nhận thông tin từ nhiều nguồn
khác nhau, trong đó báo in được coi là một loại hình thông tin hiệu quả nhất.
Cầm một tờ báo trên tay, dù quen hay lạ, độc giả bao giờ cũng lướt qua xem
có thông tin gì mới, sau đó mới tìm những chuyên mục yêu thích. Việc nhanh
chóng tìm ra thông tin mới lạ nhiều khi không phải qua việc đọc hết nội dung
một tin, bài mà là nhờ những đầu đề bài báo. Chính những đầu đề ấy – tên gọi
của bài báo sẽ trả lời cho độc giả thông tin họ cần biết.
Bản chất của báo chí là thông tin và thông tin đó có tính chats hai chiều (
báo chí thông tin cho công chúng và được thông tin lại qua phản hồi). Để
thông tin báo chí có hiệu quả thì với bất cứ tác phẩm báo chí nào cũng phải
hay về nội dung và hấp dẫn về hình thức. Hiệu quả đó bao giờ cũng phụ thuộc
nhiều yếu tố: thông tin sự kiện, thể loại, cách diễn đạt, cách đặt đầu đề…
trong đó đầu đề là yếu tố đặc biệt quan trọng. Đầu đề là cái tác động thị giác
đầu tiên đối với độc giả. Nó vừa là nội dung, vừa là hình thức của tờ báo, do
đó bài báo có được người đọc quan tâm, chú ý hay không phụ thuộc rất nhiều
vào đầu đề. Đọc báo là để tìm kiếm thông tin, cho nên càng tìm được thông
tin trong thời gian ngắn nhất, độc giả càng có cơ hội thu nhận được nhiều
thông tin từ nhiều bài, nhiều tờ báo khác nhau. Đối với báo chí, đầu đề phải là
cách thể hiện thông tin và có sức hấp dẫn tốt nhất để kích thích, thôi thúc độc
giả đến với bài báo.
Đầu đề tưởng như nằm ngoài bài báo nhưng thực chất lại có mối quan hệ
mật thiết với bài báo. Bài báo chứa thông tin gì thì đầu đề phải khái quát được
thông tin đó một cách đầy đủ nhất, cho nên, đầu đề cũng có ý nghĩa quan
trọng như thông tin trong bài. Vì vậy, nghiên cứu đầu đề là công việc gắn liền
với thực tế hoạt động báo chí và mang tính thực tiễn cao. Đó cũng là công
việc để hoạt động thông tin của báo chí hiệu quả hơn.
1
2. LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Trước khoá luận này đã từng có nhiều công trình nghiên cứu, bài viết về
về chất lượng và số lượng. Báo chí ngày càng phong phú hơn về nội dung
thông tin, hấp dẫn về hình thức thể hiện đã đem đến cho công chúng lượng
thông tin dồi dào, hấp dẫn và bổ ích. Bên cạnh những thành tựu đã đạt được,
báo chí cũng có không ít những hạn chế cần xem xét, chỉnh đốn lại. Trong
những hạn chế đó phải kể đến việc sử dụng ngôn từ trên báo chí. Sự tuỳ tiện
trong ngôn ngữ dẫn đến sự thiếu chính xác về câu từ và khó hiểu về cách
diễn đạt đang ngày càng phổ biến. Bằng chứng là đã có nhiều độc giả phản
hồi, nhiều nhà nghiên cứu lên tiếng về tình trạng này. Về chủ thể, nhiều tờ
báo cũng đã mở hẳn chuyên mục hoặc ra nội san nêu những trường hợp sử
dụng chưa chính xác về câu từ trong bài viết cũng như trong cách đặt đầu đề.
Rõ ràng, cùng với sự chính xác về thông tin thì sự chuẩn mực trong ngôn ngữ
thể hiện là điều rất quan trọng. Một đầu đề tốt thì trước tiên phải chuẩn xác về
ngôn từ. Do đó, làm trong sáng ngôn ngữ báo chí nói chung và đầu đề bài báo
nói riêng cũng là làm trong sáng ngôn ngữ Tiếng Việt là nhiệm vụ cần thiết và
cấp bách hơn bao giờ hết. Vì vậy, trong khuôn khổ là một khoá luận tốt
nghiệp, chúng tôi không có tham vọng thống kê toàn bộ đầu đề bài báo được
sử dụng hiện nay mà cố gắng tập trung vào những đầu đề có tần số xuất hiện
lớn, qua đó làm rõ phần nào về thực tế sử dụng đầu đề bài báo trên báo chí
hiện nay.
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Cơ sở lý luận của khoá luận tốt nghiệp này là chủ nghĩa Mác – Lênin và
tư tưởng Hồ Chí Minh cùng những đường lối, quan điểm, chính sách của
Đảng, nhà nước ta về báo chí. Cơ sở thực tiễn của chúng tôi là tổng hợp
những đầu đề bài báo, so sánh tần số xuất hiện của từng loại trên mỗi tờ báo
và phân tích về nội dung và đầu đề.
3
Các thao tác chúng tôi sử dụng:
- Thao tác tổng hợp, so sánh.
- Thao tác thống kê
- Thao tác phân tích.
Đầu đề là tên gọi của bài báo, nó còn có nhiều cách gọi khác như nhan
đề, tiêu đề, tựa đề, tên bài. Về mặt thuật ngữ, đầu đề bài báo là nghĩa tiếng
Việt của thuật ngữ tít (từ mượn tiếng Pháp Titre và tiếng Anh Title). Ở đây
chúng tôi dùng thuật ngữ “đầu đề” vì nó là phiên âm của tiếng Việt, do đó
phù hợp với cách viết, cách đọc của người Việt hơn. Mặt khác, nếu dùng thuật
ngữ tít thì từ góc độ ma-két báo, tít có nhiều cách gọi: tít đầu trang, tít bài, tít
phụ trên, tít phụ dưới, tít dẫn… vì thế khi dùng thuật ngữ tít để chỉ tên bài thì
thường dễ nhầm với những loại khác. Còn khi sử dụng thuật ngữ đầu đề là chỉ
tít lớn của bài, nghĩa là chỉ có một cách hiểu là tên bài báo mà thôi.
2. Mối quan hệ giữa đầu đề và bài báo
- Xét về vị trí, đầu đề thường được đặt ở nhiều nơi khác nhau sao cho
độc giả dễ dàng nhận ra bài báo. Tùy theo cách trình bày của hoạ sĩ mà đầu đề
có thể được đặt ở đầu bài, giữa bài hoặc được đặt “lọng” vào ảnh. Để phân
biệt giữa tên và bài báo, đầu đề thường được in với co chữ lớn hơn theo nhiều
kiểu phông. Do vậy, đầu đề thường chiếm diện tích lớn trên mặt báo.
- Về nội dung, đầu đề là sự khái quát toàn bộ thông tin của bài trong một
giới hạn ngôn từ nhất định, cho nên đó là một bộ phận rất quan trọng của bài
báo. Nội dung bài báo nói tới sự kiện, hiện tượng gì thì đầu đề sẽ tóm tắt
những thông tin đó thành một câu đơn giản, ngắn và đủ ý. Do vậy, đầu đề phụ
thuộc rất nhiều vào nội dung của bài. Còn đầu đề lại như một lời mời chào,
giới thiệu nhanh nhất, tốt nhất tới độc giả để họ chú ý và đọc bài báo. Thông
5
tin đặc sắc sẽ tạo được đầu đề hấp dân, còn đầu đề tốt sẽ lôi kéo người đọc
đến với tác phẩm đó. Sự phụ thuộc và tác động qua lại lẫn nhau đã khiến đầu
đề và bài báo không thể tách rời và có mối quan hệ hữu cơ đặc biệt.
3.Vai trò của đầu đề
Trong thời đại báo chí phát triển như hiện nay, hàng ngày chúng ta được
tiếp nhận một lượng thông tin khổng lồ từ nhiều nguồn khác nhau. Đứng
trước một khối thông tin đồ sộ như vậy, không phải ai cũng có điều kiện tìm
hiểu hết được, mà với nhiều người, họ chỉ chú ý tới những đầu đề hấp dẫn
đề bài báo có những đặc điểm:
- Đầu đề bài báo có số lượng rất lớn bởi mỗi trang báo có đến hàng chục
thậm chí hàng trăm đầu đề.
- Do số lượng lớn như vậy nên ngoại trừ những đầu đề có tên đặc biệt,
hấp dẫn thì độc giả thường khó có thể nắm bắt và lưu nhớ được. Khi đã không
nhớ tên bài , họ cũng khó có thể nhớ được nội dung bài.
- Đầu đề bài báo tồn tại cùng với sự tồn tại của bài báo, trong khí đó thời
gian tồn tại của bài báo khá ngắn ngủi, bởi vậy đầu đề báo cũng chỉ “sống”
trong khoảng thời gian giữa hai kỳ ra báo, thậm chí bị quên ngay sau khi độc
giả vừa đọc xong bài báo.
- Do đặc điểm của báo là thông tin nhanh, gọn, chính xác và đòi hỏi sự
hấp dẫn cao nên yêu cầu của đầu đề bài báo cũng phải chính xác, hấp dẫn và
có khả năng níu mắt người đọc ngay khi họ vừa cầm tờ báo.
- Bài báo muốn thu hút sự chú ý của người đọc, trước hết phải thông qua
đầu đề bài báo. Chính vì vậy, đầu đề bài báo có nhiệm vụ và vai trò rất lớn
quyết định đến sự thành công của bài báo.
4. Tính chất của đầu đề bài báo
Theo Loic Hervouet, “một đầu đề hay và hiệu quả đòi hỏi nhiều tính chất
và không thể thoả mãn mọi tính chất đó trong một đầu đề. Đầu đề hấp dẫn
7
làm cho ngay cả độc giả lười nhất cũng không cưỡng lại nổi”. Những tính
chất đó là:
+ Đầu đề phải rõ ràng và dễ hiểu, tức là phải làm sao để độc giả có thể
hiểu ngay lập tức. Để làm được điều này thì khi đặt đầu đề, tác giả phải tránh
các từ trừu tượng, các từ viết tắt, các từ chuyên môn, các từ dễ gây hiểu lầm.
+ Thứ hai, đầu đề phải ngắn và năng động, nghĩa là phải viết thật ngắn,
trực tiếp, loại bỏ các yếu tố thừa như: tính từ, trạng từ hay các yếu tố lặp, và
dùng câu khẳng định hơn là câu nghi vấn.
+ Đầu đề phải chính xác và chứa thông tin. Không đặt đầu đề chung
chung, theo kiểu “Thể thao cũng là một cách giải trí”, hay nửa vời theo kiểu
+ Đầu đề kích thích:
Loại đầu đề này “chỉ chứa một vài yếu tố liên quan đến chủ đề của bài
báo, mục đích chính là làm cho độc giả tò mò, muốn đọc ngay lập tức. Nói
tóm lại, nó phản ánh cái thần của bài báo, hơn là nội dung bài báo”. Với loại
này, “tất cả phụ thuộc trí tưởng tượng”, nhà báo phải chú ý đến cả nội dung và
hình thức của đầu đề. Và “chú ý không để cho xu hướng rẻ tiền lấn át”.
+ Đầu đề hỗn hợp:
Theo tác giả, đây là loại “thường được dùng nhất. Đó là sự hoà hợp của cả
hai loại trên, tức là vừa cung cấp thông tin, lại vừa gợi trí tò mò”. [6, 76-77]
- Quan niệm về vấn đề này, hai nhà báo M. Voirol và J. L. Lagardette
cũng thừa nhận có 3 dạng đầu đề trên.
Theo J. L. Lagardette, chất lượng chủ yếu của đầu đề mang thông tin là
“chứa đựng phần chính của thông tin theo nghĩa chính xác và rõ ràng của nó.
Các tít đó cần phải đặc trưng, tiêu biểu, phù hợp, cân đối với độ dài của phần
nội dung”. Với những đầu đề gây chú ý thì “không nhất thiết phải là tóm tắt
các thông tin chứa đựng trong phần nội dung. Chúng nêu bật tinh thần hơn là
vấn đề cụ thể, và được nhằm để kích thích tính tò mò” [4, 127-130].
Còn nhà báo M. Voirol cũng cho rằng, đầu đề thông báo “mang đến cho
độc giả, khán giả và thính giả phần quan trọng của thông tin. Phần lớn các tít
9
của các tờ nhật báo (…) đều thuộc loại này”. Còn những đầu đề gây kích
động “ít mang thông tin hơn là muốn thể hiện một kiểu gây ấn tượng. Nó làm
cho độc giả ngạc nhiên, tò mò và đôi khi gây cười. (…). Tác giả cho rằng, loại
đầu đề này có ưu điểm là “ngắn và gây ấn tượng (thường là từ ba đến năm từ).
Nhược điểm của nó là ít thông tin. Chính vì vậy, trong các tờ nhật báo nó luôn
được kết hợp với các tít phụ ở trên hoặc những tít phụ mang tính thông tin ở
dưới và trong các tờ tạp chí nó luôn được sử dụng thêm một chiếc mũ ngoặc
vuông để giải thích.” Tác giả cũng nhấn mạnh, loại đầu đề này “phải thể hiện
một cách trung thực nội dung của bài báo”, và nó “đặc biệt cần thiết khi tít
của bài báo muốn viết theo kiểu nước đôi, mập mờ”. [2, 23-26]
chính trị – tư tưởng, báo chí góp phần vào việc hình thành ý thức xã hội, thế
giới quan, đồng thời tạo nên dư luận và định hướng dư luận xã hội đó. Việc
hình thành ý thức xã hội cũng là hình thành ý thức lịch sử - văn hoá, văn học -
nghệ thuật. Với khả năng thông tin phong phú và tác động rộng lớn của mình,
báo chí góp phần to lớn trong việc giáo dục, truyền thụ những tri thức và giá
trị văn hoá, lịch sử của dân tộc, nhân loại. Các loại hình văn học – nghệ thuật
được thể hiện trên báo chí cũng chứa đựng những nội dung lịch sử, sự kiện,
nhân vật có ảnh hưởng tới việc hình thành ý thức lịch sử, văn hoá.
Không chỉ hình thành các yếu tố của ý thức xã hội, báo chí còn có nhiệm
vụ tiến hành nhiều hoạt động tuyên truyền, cổ động và tổ chức. Các hoạt động
này có mối liện hệ mật thiết với nhau, mang đến cho công chúng những tri
thức sâu sắc có tính bản chất nhằm tác dụng vào thế giới quan và sự hình
thành những quan niệm, niềm tin, lý trí. Mặt khác chúng cũng định hướng
trong dư luận thái độ, tình cảm, cách ứng xử của xã hội đối với sự kiện, hiện
tượng, quá trình diễn ra trong đời sống hiện thực. Qua việc tác động vào các
thành viên trong xã hội, báo chí giúp họ xác định đúng tính chất, mục đích,
biện pháp và động viên quần chúng tham gia tích cực vào việc giải quyết
những nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ đất nước.
6.1.2/ Chức năng quản lý
11
Mỗi xã hội là một hệ thống rất đa dạng, phong phú và phức tạp. Do đó,
quản lý xã hội là công việc cần thiết và cũng là một hoạt động có ý thức của
con người. Để hoạt động quản lý có hiệu quả, báo chí cần đảm bảo thông tin
hai chiều thuận và nghịch giữa chủ thể quản lý và khách thể quản lý. Thông
tin hai chiều tồn tại trong hoạt động của hệ thống các phương tiện truyền
thông đại chúng. Hoạt động quản lý có hiệu quả hay không phụ thuộc nhiều
vào tính chất, số lượng và chất lượng thông tin hai chiều liên tục này. Báo chí
tổ chức hoạt đông trong lĩnh vực quản lý xã hội theo các hướng:
- Đăng tải, bình luận, phân tích và giải thích các văn kiện, nghị quyết của
Đảng, nhà nước để quần chúng hiểu, giúp họ ứng dụng những chính sách đó
nhận thức của mỗi cá nhân trong xã hội.
Báo chí ngày càng phát triển thì những hoạt đông thông tin quảng cáo và
hướng dẫn trên báo chí cũng xuất hiện ngày càng nhiều. Điều đó có ý nghĩa
xã hội to lớn, đáp ứng nhu cầu đa dạng, phong phú của nhân dân lao động.
Các hoạt động chỉ dẫn, quảng cáo: dự báo thời tiết, thông tin giá cả thị
trường…đều làm phong phú thêm nội dung chuyển tải thông tin của báo chí.
Do đó, thực hiện chức năng phát triển văn hoá, giải trí sẽ tạo điều kiện để thực
hiện tốt chức năng tư tưởng và quản lý xã hội của báo chí.
6.2/Chức năng của đầu đề
Bên cạnh việc thực hiện những chức năng chung của báo chí thì đầu đề
bài báo cũng mang những đặc trưng, chức năng riêng của mình. Thực tế hoạt
động báo chí cho thấy, mỗi nhà báo đều có những quan điểm riêng của mình
về chức năng của báo chí. Có thể thấy điều này qua những nhận định của một
số nhà báo thế giới.
- Nói đến chức năng của đầu đề, nhà báo Pháp Jean – Luc Martin –
Lagardette cho rằng “đầu đề bài báo chứa đựng hai chức năng chính: thu hút
sự chú ý và cung cấp một thông điệp”. Nghĩa là nó vừa phải hấp dẫn vừa
chuyển tải được thông tin mới. Cũng theo tác giả, tác động thị giác và thông
tin là hai phương diện có mối giao hoà với nhau nhưng đôi khi chống lại
13
nhau. Đầu đề là một sự thoả hiệp giữa phần viết và phần hình ảnh. “Về
nguyên tắc chung, đầu đề tóm tắt bài báo. Đó là cái nhãn mang những thông
tin chỉ dẫn cho phần nội dung. Nó mang lại nhận thức tức thời về thông điệp
chính. Vì vậy, nó rất quan trọng ở chỗ chỉ cần đọc đầu đề, độc giả đã biết
được cốt lõi của thông tin”. [4, 127].
- Nhà báo Michel Voirol cũng có cùng quan điểm như trên về chức năng
của đầu đề bài báo. Theo tác giả, đầu đề phải luôn luôn khác nhau, luôn luôn
“mới”, kể cả khi thông tin được phát lại. Và để thu hút sự chú ý, đầu đề phải
ngắn, để giữ được sự chú ý thì đầu đề phải độc đáo. [3, 22]
- Trong cuốn Sổ tay dành cho các nhà báo Đông và Trung Âu (Handbook
thuộc nội dung thông tin của bài báo đó và cũng mang những chức năng
chung của báo chí. Để thực hiện được chức năng đó, theo tác giả Vũ Quang
Hào đầu đề phải thoả mãn ít nhất hai yêu cầu:
Khái quát được nội dung thông tin của cả bài báo trong một cấu trúc định
danh ngôn ngữ xác định, chuẩn mực, ngắn gọn và có thể có sức biểu cảm (đối
với một vài loại đầu đề). Thứ hai, đầu đề phải được trình bày hấp dẫn (về ma-
két). Hai yêu cầu này cũng đông thời là hai điều kiện để một đầu đề níu mắt
người đọc. Đó là điều kiện cần và đủ. [5, 173]
15
CHƯƠNG II
THỰC TẾ SỬ DỤNG ĐẦU ĐỀ BÀI BÁO HIỆN NAY
1 Cấu trúc của đầu đề bài báo:
Đầu đề bài báo có hấp dẫn hay không phụ thuộc nhiều yếu tố trong đó
việc lựa chọn ngôn ngữ và cấu trúc ngữ pháp là điều rất quan trọng sẽ quyết
định giọng điệu, phong cách thể hiện của mỗi tác giả. Cấu trúc của đầu đề có
3 loại:
1.1/Đầu đề có cấu trúc là một từ
“Từ là đơn vị nhỏ nhất có nghĩa hoàn chỉnh và cấu tạo ổn định dùng để
đặt câu” [8, 63]. Từ ở đây là từ đơn hoặc từ ghép. Nó có thể là danh từ, động
từ hoặc tính từ. Loại này có tần số xuất hiện rất ít. Do vậy cũng không phải là
loại cấu trúc được sử dụng nhiều.
1.2/Đầu đề có cấu trúc là một câu
“Câu là đơn vị dùng từ hay đúng hơn dùng ngữ mà cấu tạo nên trong quá
trình tư duy, thông báo, nó có nghĩa hoàn chỉnh, có cấu tạo ngữ pháp và có tổ
chức độc lập” [8, 207]. Đây được coi là cách đặt đầu đề khá đơn giản.
Thường thì người đặt đầu đề cứ tóm tắt nội dung bài và viết thành một câu
theo 2 loại: câu đơn hoặc câu ghép. Câu đơn có kết cấu chủ – vị, là loại câu cơ
sở, thường phổ biến trong hoạt động giao tiếp và chữ viết hàng ngày. Do có
kết cấu đơn giản nên câu đơn được sử dụng nhiều cho các đầu đề bài báo dưới
các dạng như câu trần thuật, câu nghi vấn, câu cảm thán, câu mệnh lệnh.
(Lao động cuối tuần, ngày 12/12)
+ Thông điệp của nghị lực thép
(Tuổi trẻ, ngày 13/12)
1.3.2/Kiểu động ngữ:
17
Là ngữ có động từ làm chính tố, đi kèm với nó là các phụ tố. Cấu trúc
này có khả năng nhấn mạnh hành động, quá trình của sự kiện, hiện tượng nhờ
vào động từ được đặt ở đầu câu. ở cấu trúc này, chủ ngữ bị lược đi, chỉ còn vị
ngữ. Độc giả chỉ biết được chủ thể khi đã đọc xong bài báo. Ví dụ:
+ Đi tìm bí mật bưởi Phúc Trạch
(Lao động cuối tuần, ngày 30/5)
+ Hoá thân thành chiến sĩ quyết tử
(Lao động cuối tuần, ngày 10/10)
+ Thăm nhà máy của một giám đốc anh hùng
(Hànộimới, ngày 14/1)
+ Giữ gìn vẻ đẹp lễ hội
(Hànộimới, ngày 29/1)
+ Quyết tâm xoá xe dù, bến cóc
(Hànộimới, ngày 4/5)
+ Dưng lều trọ học
(Tuổi trẻ, ngày 14/2)
+ Rủ nhau làm Web
(Tuổi trẻ, ngày15/7)
+ Gieo ước mơ trên đồng ruộng
(Tuổi trẻ, ngày 4/9)
+ Cảnh báo ô nhiễm môi trường hậu cúm gà
(Lao động cuối tuần, ngày 15/2)
1.3.3/Kiểu tính ngữ:
Là ngữ có tính từ làm chính tố, có khả năng biểu hiện phẩm chất, tính
chất của nhân vât, sự kiện, sự vật được nói tới trong đầu đề bài báo. Kiểu này
cách thức đặt đầu đề cũng không thể đầy đủ hết được. Vì vậy, trong khoá luận
này, chúng tôi chỉ tập hợp và phân chia những đầu đề có tần số xuất hiện lớn.
Mỗi loại đầu đề, chúng tôi đưa ra những ví dụ cụ thể và phân tích nội dung để
19
tiện cho việc xem xét mối quan hệ giữa tên bài và nội dung. Sau khi khảo sát,
chúng tôi thấy các đầu đề thường được đặt theo những cách thức sau:
2.1/Đầu đề thông báo
- Kiểu đầu đề này phổ biến nhất cho hầu hết các tin. Như trên đã nói,
tham vọng duy nhất của đầu đề này là cung cấp thông tin chính cho độc giả.
Thông tin trong bài báo hấp dẫn thì đầu đề cũng hấp dẫn, nghĩa là đầu đề này
phụ thuộc vào nội dung bài. Ví dụ:
+ Đảo Bạch Long Vĩ được cấp điện 24/24 giờ.
(Tuổi trẻ, ngày 30/10)
Tin này thông báo sẽ diễn ra lễ cắt băng khánh thành chính thức đưa
trạm điện gió vào khai thác, cấp điện thường xuyên cho quân, dân và lực
lượng thanh niên xung phong trên đảo. Tin còn cho biết tổng số vốn đầu tư
xây dựng công trình; thời hạn sử dụng điện mỗi ngày của người dân trên đảo
trước khi có trạm mới này. Đầu đề đã đưa được thông tin quan trọng nhất, do
vậy độc giả chỉ cần lướt qua là biết được thông tin mới
+ Trường CĐ GTVT3 (TP.HCM): Hàng trăm sinh viên đập phá ký túc
xá.
(Lao động cuối tuần, ngày 9/5)
Đây là tin sâu về nguyên nhân vụ đập phá. Đó là do nhà trường không
tôn trọng ý kiến và nhu cầu của sinh viên, dẫn đến việc một số sinh viên sau
khi uống rượu say đã hành động quá khích kéo theo phản ứng lây lan của
nhiều sinh viên trong trường rồi tới ký túc xá gây rối và phá hoại.
+ Quận 3, TP. HCM: sập nhà, 2 người chết, 8 người bị thương.
(Tuổi trẻ, ngày 2/1)
Tin nói về một ngôi nhà bị sập lúc đang xây dựng. Tin cho biết thời gian
xảy ra, nguyên nhân, công tác cứu hộ và tình trạng các nạn nhân. Đầu đề nêu
+ Đồng Nai: Công an xã dùng súng thị uy dẫn đến chết người
(Tuổi trẻ, ngày 27/9)
+ I-rắc: Bất đồng về lựa chọn chính phủ tổng thống lâm thời.
21
(Hànộimới, ngày 1/6)
…
Những đầu đề trên đều khái quát được thông tin chính của bài. Do vậy,
đọc giả khi lướt qua cũng có thể có được ý niệm tổng quát về thông tin.
- Đối với tin thì đây là kiểu đầu đề đắc dụng, tuy nhiên với các loại bài
thì mức độ sử dụng không nhiều như trên tin. Ví dụ:
+ Lấn chiếm đất đai xây dựng nhà không phép tại 114 Hoàng Hoa Thám.
(Hànộimới, ngày 23/2)
Bài viết về khiếu kiện của các hộ dân số nhà 114 cũ, nay là 375 Hoàng
Hoa Thám, phường Ngọc Hà (Hà Nội) đối với một số gia đình chiếm dụng
diện tích phụ, đường đi chung và xây dựng không phép để sử dụng riêng.
+ Gà chết hàng loạt ở Long An – Tiền Giang.
(Tuổi trẻ, ngày 2/1)
Thông báo tình hình các đàn gà chết hàng loạt chỉ trong thời gian rất
ngắn sau khi xuất hiện một vài dấu hiệu. Bài viết cũng đưa ra nguyên nhân và
các biện pháp giải quyết.
+ Các bến xe sẽ nằm ở ngoại vi thành phố.
(Hànộimới, số ngày 5/1)
Theo quy hoạch mới của Thủ đô, các bến xe khách liên tỉnh và xe tải liên
tỉnh đều đựơc xây dựng ở phía Bắc, Nam và Tây nam thành phố, nghĩa là phía
ngoài thành phố để dễ dàng hoạt động.
+ Bà Ngô Bá Thành – “người đàn bà thép” đã ra đi…
(Tuổi trẻ, ngày 6/2)
+ Đồng Tháp: hơn 8.200 HS phải nghỉ học vì lũ
(Tuổi trẻ, ngày 27/9)
+ Việt Nam từng có những hải đội Hoàng Sa.
Bài cho biết ông là nhạc sĩ sinh ra ở vùng quê nhạc tài tử, được đào tạo
bài bản về âm nhạc từ nhỏ và sáng tác rất nhiều bản nhạc cho các loại đàn.
23
Ông cũng là nhạc sĩ đầu tiên của Việt Nam được Mỹ đặt hàng để dàn dựng tác
phẩm mới tại NewYork
+ Cà cuống – món gia vị của bậc đế vương.
(Lao động cuối tuần, ngày 11/4)
Trong lịch sử, cà cuống từng được coi là ngang hàng với các món sơn
hào hải vị quý hiếm để đem dâng vua. Tinh dầu cà cuống được xếp là loại sản
phẩm của côn trùng được bán với giá cao nhất. Tuy nhiên, ngày nay cà cuống
đang có nguy cơ tuyệt chủng.
+ Vịt bầu Quỳ – nguồn mì chính tự nhiên.
(Lao động cuối tuần, ngày 16/5)
Đây là một giống vịt quý, đặc sản của dân tộc Thái (Nghệ An). Với
những thớ thịt ít mỡ, dày chắc và tỉ lệ mì chính cao, vịt bầu Quỳ được đánh
giá là giống vịt ngon nhất nước ta.
+ Ba ba – thần tài nước ngọt
(Lao động cuối tuần, ngày 24/10)
Do có tác dụng chữa bênh, bổ máu, tăng cường sức khoẻ, và là món ăn
ngon, đặc sắc nên ba ba là một loài thuỷ sản có khả năng đem lại nguồn lợi
kinh tế cao, và được mệnh danh là “thần tài nước ngọt”.
+ Niên giám điện thoại và những trang vàng: Cẩm nang mua sắm và cơ
hội giao thương.
(Hànộimới, ngày 17/6)
Nêu những tiện ích của cuốn sách với người dân và các doanh nghiệp.
Iửc cải tiến nội dung và hình thức để cuốn sách ngày càng tiện lợi hơn.
+ Cỏ mật – nguồn đường tự nhiên lý tưởng
(Lao động cuối tuần, ngày 18/4)
Loại cỏ này có tỷ lệ ngọt gấp 300 lần so với đường, có tác dụng cho trí
nhớ và tạo giấc ngủ sâu. Đồng thời là một dược phẩm tốt cho người mác bệnh
25
Copyright: Tài liệu đại học ©