Bảng 5.1: Mẫu lập kế hoạch thực thi của dự án.

Hoạt

Kết quả
Kế hoạch
thời gian
Dự toán

Địa
điểm
Ngời
chịu
trách
nhiệm
động mong đợi Bắt
đầu
Kết
thúc
Công Vật
liệu
Tiền
A
B
C
D Để tiến hnh lập kế hoạch cần tổ chức các cuộc họp cộng đồng cũng nh lm việc
theo các nhóm sở thích. Trong lập kế hoạch điều cần quan tâm l sự cam kết của các bên
liên quan, nguồn lực sẵn có v tính thời vụ trong cộng đồng để bảo đảm rằng kế hoạch

trờng quản lý cũng có các
nhóm dân c tiếp cận các lâm
sản gỗ v ngoi gỗ, các nhóm
ny cần đợc tổ chức lại để
tham gia vo quá trình quản lý.
Việc xung đột về chiếm hữu v
sử dụng thờng xãy ra giữa các
nhóm với nhau v bên ngoi,
việc thể chế hóa ny sẽ tạo căn
cứ cho việc giải quyết mâu
thuẩn, xây dựng tinh thần
cộng tác trong quản lý ti
nguyên ở cộng đồng đó.

Quản lý vật t thiết bị:
Đầu vo tùy thuộc vo loại dự án, thông thờng bao gồm phân bón, thuốc trừ sâu,
giống cây trồng, vật nuôi v các thiết bị, nguyên nhiên liệu khác Căn cứ vo các hoạt
động cụ thể của dự án ở mỗi giai đoạn đã đợc xác định cần tập trung vo:

Hình 5.4: Quản lý ti nguyên rừng dựa vo cộng đồng - Một nội
dung quan trọng cho các dự án LNXH
Những đầu vo no m dự án sử dụng?
Những khía cạnh no cần chú ý đối với đầu vo ?
Ai l ngời cung cấp?
Giá cả của các đầu vo của dự án ?
Số lợng, chất lợng đầu vo?
Thời điểm cung cấp ?
Thời gian chậm nhất về cung cấp?
Trong các dự án cần nguồn vật t lớn thì cần phải có các hợp đồng cung cấp đầu
vo v phải theo dõi quản lý các hợp đồng để thực hiện đúng chủng loại, chất lợng v

Phát biểu các nguyên tắc xây dựng tiêu chí để giám sát v đánh giá
Phân tích để lựa chọn đợc các kỹ thuật v phơng pháp giám sát, đánh giá có sự
tham gia.
Kế hoạch bi 6
Mục tiêu

Nội dung Phơng pháp Vật liệu Thời
gian
- Trình by v
phân biệt đợc hai hoạt
động giám sát v đánh
giá dự án LNXH có sự
tham gia.
- Trình by đợc
các bớc của tiến trình
giám sát, đánh giá
- Phát biểu các
nguyên tắc xây dựng
tiêu chí để giám sát v
đánh giá
- Phân tích để lựa
chọn đợc các kỹ thuật
v phơng pháp giám
sát, đánh giá có sự
tham gia.

- Khái niệm giám sát
v đánh giá có sự tham gia
trong dự án LNXH
- Tiến trình v tổ

liên quan đợc thiết kế v
thực hiện để bảo đảm các
hoạt động đợc thực thi
theo đúng mục tiêu đã đề
ra v đánh giá hiệu quả
cũng nh các tác động của
chúng. Đồng thời giám sát
v đánh giá cũng mang lại
nhiều lợi ích cho các bên
liên quan v cộng đồng
nh: chia sẻ kinh nghiệm
trên hiện trờng; cải tiến
tổ chức, quản lý kế hoạch quản lý các rủi ro; ti liệu hoá v nhân rộng các kết quả thnh
công của dự án.
Giám sát có sự tham gia (Participatory Monitoring - PM) l một tiến trình có
tính hệ thống đợc thực hiện trong giai đoạn thực thi chơng trình hoặc dự án với mục
đích cung cấp thông tin cho quá trình:
t vấn ra quyết định, đặc biệt l trong từng giai đoạn nhỏ; nó giúp cho việc
nâng cao hiệu quả của các dự án;
bảo đảm việc giải trình cho tất cả các bên các cấp của dự án từ cộng đồng
địa phơng cho đến nh ti trợ - đặc biệt l trong các vấn đề ti chính;
đánh giá, nhận xét về vai trò cá nhân hoặc của tổ chức thực thi dự án.
(Joanne Abbot v Irene Guijt, 1997)

Hoặc Gosling and Edwards (1995) đã có định nghĩa khác về giám sát có sự tham
gia:
Giám sát có sự tham gia có tính hệ thống v đây l sự tiếp tục thu thập v phân tích
thông tin về quá trình công việc để xác định các điểm mạnh, yếu nhằm cung cấp cho
những ngời có trách nhiệm các thông tin thích đáng để ra quyết định kịp thời nhằm cải
tiến chất lợng đầu ra của dự án.


Đánh giá có sự tham gia (Participatory Evaluation - PE)): Một
sự khác biệt giữa
giám sát v đánh giá l tính thờng xiuyên trong việc theo dõi dự án qua các dữ liệu
đợc thu thập với các phơng pháp luận có quan hệ với nhau.
Giám sát có tính chất định kỳ chứ không phải chỉ lm duy nhất một lần, nhằm thẩm
định các chỉ số đã đợc lựa chọn để xác định hiệu quả của các can thiệp nhất định về
chính sách hoặc các thay đổi. Vì thế giám sát l sự kiện diễn ra thờng xuyên, có thể l
hng ngy; trong khi đó
đánh giá lại diễn ra ít hơn, một vi năm, nhng không nên quá
2-3 năm.
(Joanne Abbot v Irene Guijt, 1997)
Một khác biệt khác giữa giám sát v đánh giá l giám sát hầu nh đợc thực hiện
dựa trên các
các chỉ thị mong đợi trong khung logic, trong khi đó đánh giá thờng dựa
vo những
câu hỏi có tính tổng quan hoặc thẩm định các dữ liệu thông tin về:
các hoạt động đã diễn ra nh thế no?
các định hớng thay đổi no xuất hiện?
các hoạt động no đạt đợc mục tiêu?
lm thế no để cho các nỗ lực trong tơng lai đợc cải thiện?

Đánh giá có sự tham gia l hoạt động cuối cùng để phán xét tình hình v giá trị của
các tác động. Trong bối cảnh quản lý nguồn ti nguyên thiên nhiên, đánh giá l một
phơng tiện để thẩm định một cách tổng quan các chơng trình, dự án phát triển; các tác
86
động có ý nghĩa khác nhau đến nguồn ti nguyên thiên nhiên đã đợc dự án nỗ lực đáp
ứng.
Giám sát v đánh giá đều l hoạt động quản lý hay nói cách khác chúng đều l công
cụ để quản lý dự án. Nhng giám sát có tính chất thờng xuyên để cung cấp thông tin về

biết v nhận thức của họ về tính đa dạng của các yếu tố v tác động ảnh hởng của
chúng. Quá trình đó cũng tăng khả năng kiểm soát của họ đối với quá trình phát triển,
đồng thời đánh giá sự tiến bộ của họ, đánh giá học tập từ những thiếu sót đã qua.
25 Tiến trình v tổ chức hệ thống giám sát v đánh giá có sự tham
gia
Guijt (1998) đã phát triển một khung để xây dựng tiến trình giám sát có sự tham
gia, viẹc giám sát đợc thực hiện dựa trên các chỉ thị mong đợi.
87
Các bớc chính của giám sát có sự tham gia dựa trên các chỉ thị:
1. Ra các quyết
định để bắt đầu tiến
trình giám sát có sự
tham gia
Quyết định ny
không đợc lm hời hợt
m l một giải pháp cho
tiến trình lm việc có sự
tham gia của một vi
bên khác nhau.
2. Xác định các
thnh viên có khả năng Hình 6.2: Các bên liên quan cùng nông dân giám sát v ghi chép dữ liệu thử
nghiệm trồng cây ăn quả trên đất rẫy bỏ hoá
Ai l ngời
có triển vọng

8 Chuẩn bị v hon chỉnh phơng pháp
Thử nghiệm các phơng pháp v các công cụ dùng để đánh giá các tiêu chí để bảo
đảm rằng chúng có liên quan, thực tế, đáng tin cậy, khả thi để áp dụng. Cân nhắc việc
đo tạo cho các thnh viên giám sát, đánh giá trong các bớc khác nhau để bảo đảm họ
có thể thực hiện công việc một cách chuẩn xác.
9 Thực hiện một cách hệ thống lịch giám sát
Rất quan trọng trong việc hệ thống hoá các dữ liệu thu thập đợc để có thể hiểu
đợc các thay đổi, v chúng ở đâu, khi no?
10 Đối chiếu dữ liệu, thông tin
Sau khu thu thập thông tin, dữ liệu; cần đối chiếu, phân tích v chia sẻ với các thnh
viên v nhóm liên quan. Rất quan trọng trong việc cân nhắc các phơng pháp phân tích
thông tin v ai sẽ l ngời phân tích? Tốt nhất l ngời tham gia thu thập thông tin cũng
l ngời phân tích để tránh sự hiểu sai các dữ liệu đã tìm thấy.
11 Ti liệu hoá các phát hiện
Các nội dung phát hiện đợc cần đợc ti liệu hoá hệ thống, đáp ứng nhu cầu của
ngời quản lý dự án v các đơn vị thực thi.
12 Sử dụng thông tin
Cuối cùng, các dữ liệu đợc cung cấp cho các nhóm liên quan để ra các quyết định
nhằm giải quyết vấn đề hoặc lập kế hoạch cho tơng lai.
Ví dụ các phát hiện của giám sát có thể đợc sử dụng để thay đổi thái độ của ngời
sử dụng đất, tổ chức dựa vo cộng đồng hoặc phi chính phủ/chính phủ, nh ti trợ, nh
nghiên cứu, nh lập chính sách; nhằm cải tiến việc thực hiện các mục tiêu hoặc giới hạn
các tác động tiêu cực của nó.

Ai nên tham gia vo giám sát, đánh giá v khi no?
Để giúp cho việc xác định ai nên tham gia vo các bớc của giám sát, đánh giá; cần
thảo luận với các bên để trả lời các câu hỏi v đa kết quả vo bảng 6.1
Các nhóm có liên quan gì với tiến trình giám sát
Ai sẽ sử dụng thông tin cuối cùng?
Mức độ khó khăn ra sao?

Hình 6.2: Tham gia trong đanh giá dự án LNXH
Thơng thảo các tiêu chí l một vấn đề khá phức tạp vì các đặc trng xã hội khác
nhau của nó. Ví dụ việc sử dụng ti nguyên thiên nhiên liên quan đến hng loạt các nhân
tố văn hoá, tình trạng kinh tế, tuổi, giới,

Khi no thì một tiêu chí đợc gọi l tốt?
Một tiêu chí phải l một sự hỗ trợ cho tiến trình giao tiếp phức tạp, phục vụ rộng rãi
các đối tợng. Có nhiều định nghĩa về tiêu chí, nhng phát triển các tiêu chí có ý nghĩa
với cộng đồng v đợc thừa nhận l điều quan trọng nhất.

Định nghĩa tiêu chí:
Các tiêu chí, chỉ báo l một phần của thông tin, chúng giúp cho việc hiểu
thấu đáo ý nghĩa của các vấn đề v thấy đợc phơng hớng m hiện tại cha
thấy đợc. (Hammond v cộng sự 1995 trong Somoj and McSweeney 1995)
90