Phân tích Những xung đột nội tâm của nhân vật Ra-
ma khi gặp lại vợ Có lẽ tạo hoá biết mình đã lỡ tay ban phát cho con người
một trái tim - một trái tim biết yêu thương và giận dỗi cho
nên lại trao tặng cho con người danh dự và lòng vị tha.
Chính tình yêu và danh dự có lúc đã đẩy con người đến
với tội lỗi, nhưng cũng đem lại hạnh phúc cho mỗi con
người. Chàng Ra-ma, người anh hùng trong sử thi Ấn Độ
Ra-ma-ya-na cũng không ngoại lệ. Chàng đau đớn giằng
xé giữa tình yêu và danh dự ngay trong ngày chiến thắng,
cứu được người vợ yêu quý, tình yêu của chàng khỏi bàn
tay quỷ dữ. Vì trong chàng tồn tại hai tính cách mâu thuẫn
nhau xuất phát từ hai tư cách khác nhau. Tư cách của
một đức vua đòi hỏi phải tuân thủ mọi qui ước của cộng
đồng, đặc biệt là qui ước về danh dự cá nhân cũng là
danh dự cộng đồng và tư cách người chồng, nghi ngờ vợ
trong vòng tay kẻ khác nên ghen tuông dữ dội.

Trước tiên, ta hãy xét đến thái độ của Ra-ma đối với vợ,
nàng Xi-ta. Như ta đã biết đời sống cổ đại mang tính cộng
đồng rất cao, cho nên vua phải tuân thủ đạo đức cộng
đồng, đặc biệt quan niệm về danh dự. Danh dự đó là
mạng sống, mất danh dự nghĩa là mất tất cả và không gì
có thể lấy lại được. Muốn sống, mỗi người phải giữ lấy
cho mình danh dự cá nhân, danh dự của một con người
chân chính - một người anh hùng. Ra-ma không phải là
người bình thường như bao người khác. Chàng là một vị
vua - thủ lĩnh bộ tộc, đại diện cho cộng đồng. Danh dự
của chàng gắn liền với cộng đồng, gắn liền với sự sống và

Tuy nhiên, Ra-ma còn là một người chồng, một người
chồng có vợ bị kẻ thù cướp đi. Với tư cách là người
chồng, Ra-ma nghĩ rằng cần phải cứu Xi-ta, cần phải cứu
lấy người vợ xinh đẹp và đáng yêu của mình, cứu nàng
còn là cứu lấy danh dự người đàn ông. Nhưng rồi chính
chàng cũng ghen tuông, nghi ngờ phẩm hạnh của Xi-ta.
Con tim cá nhân trỗi dậy, tính ích kỷ bộc lộ dần, cơn ghen
tuông ngờ vực trong lòng Ra-ma bùng nổ : “Thấy người
đẹp với gương mặt bông sen với những cuộn tóc lượn
sóng đứng trước mặt mình, lòng Ra-ma đau như cắt”.

Để bảo vệ danh dự và cũng là khẳng định tình yêu gắn
với không chia xẻ cho kẻ khác, một khi Xi -ta đã có thời
gian trong tay quỷ vương, chàng không thể có một người
vợ như vậy, Ra-ma đã buông ra những lời lẽ, khách sáo,
lạnh nhạt đối với Xi-ta do lòng ngờ vực “Hỡi phu nhân cao
quí”. Lời lẽ ấy thiếu sự âu yếm chân thành mà lạnh lùng
xa lạ. Tâm trạng của chàng được miêu tả theo diễn biến
mâu thuẫn giữa danh dự dòng họ và tình yêu, nhưng về
sau lại là những cơn ghen tuông của một người chồng,
một con người bình thường biết yêu và biết nổi giận như
bao người khác. Sau cùng chàng nghi ngờ đức hạnh của
Xi-ta, ruồng rẫy nàng : “Người đã sinh trưởng trong một
gia đình cao quý có thể nào lại lấy về một người vợ từng
sống trong nhà một kẻ khác. Đơn giản vì mụ ta là vật để
yêu đương”. Lời lẽ đã chuyển thành hành động. Ra-ma
không nhận người vợ thân yêu nữa. Lên đến tột đỉnh, Ra-
ma xỉ nhục Xi-ta bằng cách gợi ý nàng đến với bất kỳ một
người nào khác có thể là Lắc-ma-na, Bha-ra-ta hay Xa-
tru-na