Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Lời nói đầu
Mỗi quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới nói chung và mỗi địa ph-
ơng trong cả nớc nói riêng đều có nguồn lực phát triển kinh tế- xã hội nhất
định. Do nguồn lực có hạn nên việc sử dụng hiệu quả nguồn lực đồng thời
phát huy lợi thế so sánh luôn là vấn đề nhận đợc sự quan tâm hàng đầu ở
mỗi quốc gia.
Nhận thấy đợc tầm quan trọng đó, Đảng, nhà nớc và các cấp chính
quyền không ngừng đổi mới đờng lối, chính sách nhằm phát triển kinh tế-
xã hội của vùng và cả nớc. Trong đó, phát triển liên kết kinh t góp phần
thúc đẩy phân công lao động xã hội giữa các vùng, các doanh nghiệp trong
nớc và quốc tế, thúc đẩy nhanh quá trình tích tụ, tập trung, xã hội hoá sản
xuất công nghiệp; huy động có hiệu quả nguồn lực của đất nớc vào phát
triển kinh tế, thực hiện thành công công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại
hoá đất nớc.
Liên kết kinh tế giữa các địa phơng trong vùng là một bộ phận trong quá
trình liên kết kinh tế nói chung. Trong đó, các địa phơng trong vùng sẽ phối
hợp xây dựng, rà soát, bổ sung quy hoạch phát triển kinh tế- xã hội vùng.
Là một sinh viên thực tập tại ban nghiên cứu phát triển vùng- Viện
chiến lợc phát triển- Bộ kế hoạch đầu t em lựa chọn đề tài " Liên kết một
số ngành kinh tế giữa ba tỉnh trung du miền núi phía Bắc: Phú Thọ; Yên
Bái; Lào Cai" làm đề tài cho chuyên đề thực tập tốt nghiệp của mình.
Chuyên đề gồm ba chơng:
Chơng I: Những vấn đề lý luận chung về liên kết kinh tế giữa các
địa phơng trong vùng.
Chơng II: Thực trạng liên kết kinh tế ở ba tỉnh: Phú Thọ, Yên Bái,
Lào Cai.
Chơng III: Định hớng và giải pháp thực hiện liên kết kinh tế ở ba
tỉnh trung du miền núi phía Bắc: Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai.
Chuyên đề đợc hoàn thành với sự giúp đỡ nhiệt tình của Ts.Nguyễn Tiến
Dũng và của các cô, chú trong Ban. Em xin chân thành cảm ơn và mong
như: liên kết kinh tế giữa các bên trong một khu công nghiệp, một địa
phương, vùng kinh tế. Nhưng cũng có thể diễn ra ở phạm vi không gian
rộng như: toàn quốc gia, giữa các quốc gia với nhau. Và hoạt động liên kết
kinh tế giữa các bên có thể thực hiện trong một thời gian ngắn là kết thúc
2
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
(Liên kết kinh tế theo từng vụ việc cụ thể) và có thể diễn ra một cách
thường xuyên, liên tục nhiều năm.
Liên kết kinh tế được thực hiện thông qua hình thức hợp đồng liên
kết kinh tế giữa các chủ thể kinh tế độc lập. Đồng thời quan hệ liên kết kinh
tế cũng có thể được thực hịên thông qua việc hình thành một loại hình tổ
chức mới, làm nhiệm vụ điều phối hoạt động của các bên tham gia. Liên
doanh là một biểu hiện cụ thể của hoạt động liên kết kinh tế.
Để nhận thức rõ bản chất của hoạt động liên kết kinh tế, cần chú ý
phân biệt giữa quan hệ liên kết kinh tế với các quan hệ kinh tế nói chung.
Mọi quan hệ liên kết kinh tế nói chung dều là những q4uan hệ kinh tế,
nhưng ngược lại thì không nhất thiết. Quan hệ kinh tế bao gồm tất cả các
hoạt động kinh tế như hoạt động mua bán, trao đổi, vay mượn, tổ chức sản
xuất của các chủ thể kinh tế. Nhưng chỉ những quan hệ kinh tế nào phản
ánh sự phối hợp mang tính cộng đồng trách nhiệm của các chủ thể kinh tế
liên quan thì mới được coi là quan hệ liên kết kinh tế.
Hoạt động liên kết kinh tế giữa các chủ thể kinh tế bao gồm những
hoạt động kinh tế được pháp luật cho phép, khuyến khích và bảo trợ. Đó là
những hoạt động liên kết kinh tế công khai, đúng luật. Đồng thời trong thực
tiễn vẫn tồn tại quan hệ kinh tế không được pháp luật cho phép, đó là
những hoạt động kinh tế ngầm.
2. Sự cần thiết khách quan phải liên kết kinh tế giữa các địa phương
trong vùng.
Ngày nay, hội nhập kinh tế, toàn cầu hóa kinh tế thế giới là một xu
thế khách quan do tác động của sự phát triển lực lượng sản xuất. Những
hóa theo kiểu khép kín, mà chỉ có thể có lợi thế hơn trong việc phát triển
một ngành chuyên môn hóa nào đó.Hơn nữa, trong quá trình phát triển, các
địa phương thường phải đối mặt với nhiều vấn đề vượt ra khỏi phạm vi giải
quyết của một tỉnh như: ô nhiễm môi trường, đầu tư công cộng, đầu tư xây
dựng cơ sở hạ tầng, đòi hỏi phải có sự liên kết giữa các địa phương cùng
giải quyết.
4
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Trong lĩnh vực khoa học công nghệ cũng vậy. Ngày nay cuộc cách
mạng khoa học công nghệ có tác động sâu sắc đến mọi lĩnh vực của đời
sống và xã hội. Các tiến bộ khoa học, công nghệ được áp dụng trong mọi
lĩnh vực từ văn hóa, kinh tế, xã hội, quốc phòng...Nghiên cứu vấn đề khoa
học cũng như áp dụng thành tựu khoa học mà khép kín trong phạm vi một
địa phương, một vùng thì mất nhiều ý nghĩa. Nước ta cũng như nhiều nước
trên thế giới, không dễ gì ở một địa phương nào đó lại hội tụ đầy đủ các
trường đào tạo cán bộ, công nhân kỹ thuật và các viện nghiên cứu khoa
học. Do đó, có nơi thì phát triển trình độ khoa học- công nghệ, có nợi thì
chưa hay kém phát triển. Để có thể nâng cao trình độ khoa học – công nghệ
và ứng dụng một cách có hiệu quả các tiến bộ của lĩnh vực này đòi hỏi phải
có sự phối hợp, hợp tác giữa các địa phương trong việc đào tạo nguồn nhân
lực có trình độ chuyên môn, tay nghề cao để quản lý và điều hành, vận
dụng tốt. Trong lĩnh vực này, việc hợp tác được tiến hành thông qua việc
trao đổi mua bán những kết quả nghiên cứu, thành tựu khoa học và công
nghệ, hướng dẫn vận hành, sử dụng hay cử những đòan đi thăm quan, học
hỏi kinh nghiệm. Qua đó, những địa phương có trình độ khoa học công
nghệ kém phát triển có thể tham khảo, học hỏi để nâng cao trình độ từ các
địa phương khác có trình độ phát triển cao hơn để tránh tụt hậu xa hơn.
Hơn nữa, trong địa bàn một tỉnh hay thành phố không thể có đủ trang
bị cơ sở hạ tầng để có thể phục vụ cho quá trình phát triển một cách toàn
diện. Vì vậy, giữa các tỉnh phải có sự ràng buộc nhau trong việc sử dụng
Liên kết kinh tế giữa các địa phương trong vùng là rất quan trọng và
cần thiết nhằm:
- Đảm bảo sự lãnh đạo thống nhất của nhà nước đối với nền kinh tế
theo đúng định hướng chiến lược chung của đất nước.
- Đảm bảo phát triển và thực hiện đúng các quy hoạch đã được phê
duyệt
- Đảm bảo khai thác nguồn lực của từng địa phương, từng vùng
không mâu thuẫn với lợi ích của cả nước.
6
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
- Đảm bảo sự phát triển hài hòa, công bằng giữa các địa phương.
Vì trong vùng sự phát triển không đồng đều giữa các tỉnh, nguồn
lực và yếu tố phát triển kinh tế -xã hội rất khác nhau nên yêu cầu
của sự liên kết giữa các tỉnh là có sự giúp đỡ và tạo điều kiện để
các tỉnh yếu phát triển.
- Đảm bảo sự phát triển kinh tế gắn với sự bền vững của môi
trường sinh thái, giữ gìn bản sắc dân tộc và đặc trưng của vùng.
4. Vai trò của liên kết kinh tế giữa các địa phương
Liên kết kinh tế giữa các tỉnh là một quá trình phá vỡ sự cô lập giữa
các tỉnh với nhau. Sự liên kết này có thể diễn ra giữa các tỉnh trong nội bộ
một vùng (nghĩa là chúng không vượt ra ngoài ranh giới của vùng) hay
giữa các tỉnh ở trên các vùng khác nhau (nghĩa là về phạm vi hoạt động của
nó vượt ra khỏi ranh giới vùng và rất có thể vượt ra khỏi phạm vi một quốc
gia). Việc liên kết có thể mang lại nhiều lợi ích cho việc phát triển.
.4.1.Nâng cao hiệu suất đầu tư công cộng
Đầu tư công cộng vào các tỉnh có thể được sử dụng một cách tối ưu
nếu các tỉnh trong vùng biết sẻ chia cho nhau. Liên kết liên tỉnh giúp tránh
được việc đầu tư với chi phí gấp đôi cho các dự án và tạo điều kiện để khai
thác lợi thế nhờ quy mô. Nếu biết liên kết liên tỉnh, kế hoạch có thể được
xây dựng dựa trên cơ sở nguồn lực và các thị trường liên tỉnh rộng lớn,
cùng một chuyến đi có thể đến thăm quan ở những nơi có nhiều điểm thu
hút du lịch. Vì vậy, các tỉnh có thể thu hút nhiều khách du lịch hơn nếu
cùng liên kết các phương tiện phục vụ du lịch ở tất cả các tỉnh, hợp tác hình
thành các tuyến du lịch liên tỉnh. Bằng cách này, các tỉnh có thể cùng góp
chung các nguồn tài nguyên có hạn của mình để đẩy mạnh hoạt động du
lịch của cả vùng.
4.3.Nâng cao tính hiệu quả trong việc thực hiện các tiêu chuẩn về môi
trường
8
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Ngày nay, các vấn đề về môi trường đã và đang là mối quan tâm của
mọi quốc gia trên thế giới. Để giải quyết các vấn đề của môi trường thế
giới là trách nhiệm không của riêng một hay một vài quốc gia mà đòi hỏi
phải có sự tham gia của mọi quốc gia trên thế giới. Cũng với cách đặt vấn
đề như vậy với phạm vi một quốc gia hay vùng lãnh thổ, để giải quyết vấn
đề môi trường đòi hỏi phải có sự hợp tác phối hợp giữa các địa phương.
Hơn nữa, ảnh hưởng của việc vi phạm các quy định về môi trường
thường không giới hạn trong phạm vi các tỉnh vi phạm. Đôi lúc ảnh hưởng
đó lại gây tác động xấu hơn đến các địa phương khác xung quanh. Có thể
lấy ví dụ về một con sông chảy qua địa bàn của nhiều tỉnh và phần thượng
lưu bị ô nhiễm vì các chất thải công nghiệp nhưng chính các tỉnh ở hạ lưu
của con sông sẽ bị ảnh hưởng tác hại nhiểu nhất. Do đó, các tỉnh cần phải
có sự liên kết cùng nhau thực hiện công tác giám sát việc tuân thủ các tiêu
chuẩn về môi trường.
4.4.Phát triển năng lực điều hành của cán bộ địa phương
Nếu các tỉnh trong vùng hay lân cận liên kết chặt chẽ với nhau thì có
thể tăng cường khả năng tự chủ của các đơn vị chính quyền địa phương và
đẩy mạnh quá trình phân cấp. Liên kết làm cho mỗi tỉnh nhận ra rằng: Tỉnh
có thể nâng cao trình độ phát triển nếu các tỉnh lân cận cũng đạt được trình
độ phát triển cao hơn. Điều này sẽ tạo điều kiện cho các doanh nghiệp
lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, giữa sản xuất với bảo vệ môi trường,
giữa sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Đảm bảo cho việc phát triển bền vững
nền kinh tế trong vùng.
Trong vùng cần phải chú trọng mối liên kết về mặt địa lý và phát
triển cơ sở hạ tầng. Vì đây là yếu tố quan trọng trong việc thiết lập một môi
trường kinh tế thuận lợi cho việc phát triển các mối quan hệ khác trong
vùng. Do vậy, cần thực hiện các công việc như phát triển hệ thống đường
giao thông nối liền các trung tâm lớn, xây dựng quy hoạch cụ thể cho các
hải cảng, sân bay, tổ chức tốt mạng lưới bưu chính viễn thông, quy hoạch
10
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
đất đai cho công nghiệp xây dựng giải quyết tốt vấn đề nhà ở, cấp nước
cho người lao động/
Đồng thời trong vùng cần phải có sự phối hợp đồng bộ để thực hiện
các chính sách, các chủ trương phát triển vùng nhằm đạt được các mục tiêu
đề ra. Thực tế cho thấy sự phối hợp giữa các ngành với nhau, giữa các địa
phương với nhau còn lỏng lẻo và kém hiệu quả.
2. Những yêu cầu cơ bản đối với các địa phương tham gia vào hoạt
động liên kết kinh tế.
Mỗi địa phương tham gia vào liên kết kinh tế xuất phát từ mục tiêu
trực tiếp là đem lại lơi ích kinh tế -xã hội cho chính địa phương mình, trên
cơ sở đó địa phương tự nguyện cách thỏa thuận phối hợp.Tham gia liên kết
kinh tế chỉ là một trong số nhiều giải pháp để thực hiện mục tiêu tổng quát
của mỗi tỉnh. Đó là tồn tại, phát triển tái sản xuất với tốc độ nhanh và đạt
hiệu quả kinh tế cao trong cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước
phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
Phát triển hoạt động liên kết kinh tế, các địa phương phải lấy hiệu
quả kinh tế - xã hội làm tiêu chuẩn phấn đấu.Kết hợp liên kết kinh tế trong
tỉnh với liên kết, liên doanh với các địa phương trong vùng khác bằng
nhiều hình thức thích hợp để phát huy có hiệu quả mọi nguồn lực của đất
Đối với lĩnh vực kết cấu hạ tầng, bao gồm mạng lưới giao thông vận
tải, bưu chính viễn thông, hệ thống cung cấp điện,cung cấp và sử dụng
nguồn nước, xử lý chất thải, cơ sở dạy nghề, đào tạo cao đẳng, đại học, các
cơ sở nghiên cứu khoa học, các bệnh viện và hệ thống đô thị, các Bộ ngành
plhối hợp chặt chẽ với các địa phương trong vùng đồng thời rà soát, bổ
sung quy hoạch kết cấu hạ tầng của ngành trên địa bàn vùng và quy hoạch
phải thể hiện được bước đi và đề xuất các công trình cần cải tạo, nâng cấp
hoặc đầu tư mới trên từng địa phương của vùng
Đối với ngành sản phẩm chủ lực phải thể hiện phương hướng phát
triển và chuyển dịch cơ cấu của từng ngành kinh tế - kỹ thuật, phương
hướng phát triển của từng ngành sản phẩm, cụ thể: quy mô sản xuất, dịch
12
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
vụ, thứ tự ưu tiên theo từng thời kỳ kế hoạch 5 năm, phù hợp với nhu cầu,
khả năng phát triển và cơ chế, chính sách đối với chúng.
Liên kết trong huy động vốn đầu tư phát triển: Các Bộ ngành và các
địa phương cùng phối hợp trong xúc tiến đầu tư và huy động vốn đầu tư
(nhất là vốn FDI, ODA) trên cơ sở quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh
tế -xã hội và kế hoạch huy động vốn đầu tư FDI,ODA và có sự phối hợp
giữa các địa phương trong các vùng kinh tế.Phối hợp cùng huy động vốn
đầu tư tư nhân và các doanh nghiệp vào đầu tư tại các địa phương trong
các vung kinh tế trên cơ sở quy hoạch phát triển kinh tế -xã hội của địa
phương và vào những lĩnh vực khuyến khích đầu tư với cơ chế chính sách
ưu đãi đầu tư trong Luật đầu tư và luật doanh nghiệp.
Liên kết trong đầu tư phát triển: Đối với những công trình dự án có
liên quan đến nhiều địa phương thuộc các lĩnh vực chủ yếu như: Xử lý
nước thải, chất thải rắn, nhất là chất thải rắn nguy hại; phát triển các hải
cảng biển sân bay; Triển khai xây dựng đường giao thông kết nối, đường
cao tốc, xây dựng và phát triển trung tâm đào tạo chất lượng cao, hệ thống
mạng lưới trường dạy nghề; Phát triển hệ thống trung tâm y tế chất lượng
tư của riêng mình, có thể sử đổi các laọi thuế địa phương cho phù hợp với
thuế suất của các tỉnh khác. Tuy vậy lợi ích do phương thức nàymang lại
còn hạn chế. Cũng có trường hợp thông tin khi chuyển từ tỉnh này sang tỉnh
kia không kịp thời hay bị hiểu nhầm dẫn đến các tỉnh khác hoạch định
chính sách bị sai lệch.
4.2.Liên kết tập trung
Theo hình thức này, mỗi tỉnh chuẩn bị kế hoạch phương án phát triển
sản xuất một cách độc lập với nhau và trình lên chính phủ. Chính phủ thông
qua các cơ quan chức năng như Bộ kế hoạch và đầu tư chịu trách nhiệm
kiểm tra kế hoạch của mỗi tỉnh, xác định những điểm mâu thuẫn với
nhauvà không thống nhất với định hướng phát triển quốc gia và phản hồi
lại cho các tỉnh để thực hiện các bổ sung sửa đổi theo chỉ thị của cả nước.
14
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Ưu điểm của hình thức này là: Trung ương có toàn quyền kiểm sóat
kế hoạch của các tỉnh, đảm bảo các tỉnh phải tuân thủ theo định hướng phát
triển của đất nước. Tuy nhiên hình thức này có nhược điểm là công tác liên
kết giữa các tỉnh là nhiệm vụ vô cùng nặng nề lại đặt lên vai trung ương
vốn đã quá tải, dẫn đến tình trạng thiếu thống nhất giữa các kế hoạch phát
triển của các tỉnh. Hơn nữa, trung ương thường cũng không hiểu rõ các vấn
đề có liên quan đến sự phát triển của địa phương bằng bản thân các cán bộ
địa phương. Do đó, quyết định ở cấp tư đưa ra cớ thể chưa pahỉ là quyết
định tối ưu.
4.3.Liên kết thông qua hội đồng liên kết liên tỉnh
Theo hình thức này, lãnh đạocác tỉnh cũng như các điều phối viên
các cơ quan cấp quốc gia có liên quan đến các tỉnh trong vùng thành lập
một hội đồng phối hợp. Hội đồng phối hợp này là nơi các tỉnh có liên quan
tiến hành thảo luận thường xuyên các vấn đề phát triển, hợp tác và liên kết
phát triển giữa các tỉnh trong vùng. Hôị đồng này thường xuyên họp và
thành lập các ủy ban chức năng giải quyết chi tiết các vấn đề khác nhau mà
tiến hành đầu tư phân bố các doanh nghiệp trên các vùng lãnh thổ của đất
nước. Và để làm được điều đó chính phủ Nhật Bản đã tiến hành theo một
cơ chế:
Điều cần làm trước tiên là xây dựng mục tiêu dài hạn cho quốc gia,
tiếp đó là xác định kế hoạch tổng thể mang tính dài hạn để thực hiện mục
tiêu ấy.
Tiếp theo là phải có một kế hoạch phát triển vùng mà việc bắt đầu
phải làm là phân vùng lãnh thổ. Việc phân vùng lãnh thổ của Nhật luôn
luôn xuất phát từ “ phương thức phát triển có trọng điểm” và từ đó hình
thành nên các vùng với những đặc trưng, thế mạnh cũng như công nghiệp
mới, khu vực ưu tiên khai thác, khu đặc biệt phát triển công nghiệp, khu
vực cần phát triển.
Trên cơ sở khoanh vùng kinh tế, chính phủ Nhật Bản đã đưa ra chính
sách để hướng tới việc xác định đúng đắn địa điểm đặt các cơ sở sản xuất
16
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
thuộc các ngành khác nhau.Việc lựa chọn thường được căn cứ vào các dấu
hiệu như: Tài nguyên thiên nhiên, giao thông vận tải, điều kiện đất đai,
nước, vấn đề môi trường...
Và cuối cùng, chính phủ đưa ra chính sách hỗ trợ phát triển về tài
chính, thuế để giúp các nhà đầu tư phát triển sản xuất trên các vùng đã quy
hoạch lựa chọn.
Để thực hiện tốt nhiệm vụ này cần có sự phối hợp giữa các ngành,
các cấp chính quyền địa phương, do đó, chính phủ Nhật Bản đã có cơ chế
phân cấp và phối hợp các cơ quan chức năng ở các cấp, đặc biệt là các cơ
quan quản lý nhà nước ở cấp dưới và chính quyền địa phương.
Cụ thể tham gia vào quá trình phối hợp này có các cơ quan nhà nước
cấp dưới, trung tâm quy hoạch Nhật Bản, trung tâm xúc tiến đưa công
nghiệp vào nông thôn, trung tâm thông tin doanh nghiệp, chi nhánh của các
Bộ, ngành tại địa phương, các tổ chức chính quyền địa phương như: tỉnh,
thông qua hội đồng phát triển vùng, các cơ quan chính quyền địa phương,
các cơ quan vùng của các bộ phối hợp với hội đồng vùng và cơ quan phụ
trách vùng của cơl quan phát triển kinh tế quốc gia, soạn thảo các chương
trình đầu tư phát triển vùng, danh mục các dự án phát triển vùng nhằm đạt
được mục tiêu và chỉ tiêu phát triển quốc gia và vùng.
Như vậy, có thể nói mô hình phát triển vùng của Philipin là một mô hình
phù hợp và hiệu quả trong việc thực hiện chức năng phối hợp sự hoạt động
của các ngành, các địa phương trong vùng kinh tế, thúc đẩy sự hợp tác phát
triển kinh tế giữa các địa phương.
3. Kinh nghiệm của Mỹ
Sau cuộc khủng hỏang kinh tế 1929 – 1933, một trong những cuộc
khủng hỏang lớn nhất trong lịch sử phát triển nước Mỹ, một thất bại
nghiêm trọng của nền kinh tế Mỹ, chính phủ Mỹ đặt ra vấn đề cấp thiết là
phảitằng cường sự can thiệt vào kinh tế. Trong đó chính phủ Mỹ đặc biệt
quan tâm hơn cả đến vấn đề quản lý ở cấp cơ sở và cấp bang. Công cụ mà
chính phủ Mỹ đã lựa chọn để thực hiện mục đích này là thành lập một hội
18
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
đồng kế hoạch cấp Bang. Năm 1936, ở mỗi bang của Mỹ đều thành lập hội
đồng kế hoạch nhà nước để điều tiết sự phát triển vĩ mô kinh tế - xã hội ủa
mỗi bang. Hội đồng này có chức năng xây dựng các kế hoạch, xác định các
trọng tâm phát triển và từ đó đề xuất, xây dựng chính sách vĩ mô cụ thể để
hướng việc khai thác huy động nguồn lực vào trọng tâm phát triển. Hội
đồng này nhằm phối hợp và giám sát sự hoạt động của các vùng, các cơ sở
kinh tế thuộc các ngành trong phạm vi quản lý của bang.Không sừng lại ở
đó, tiếp theo, để đáp ứng yêu cầu của sản xuất mang tính liên ngành, liên
vùng đòi hỏi phải có sự liên kết ở cấp địa phương với các ngành, các vùng,
chính phủ Mỹ đã chủ trương hình thành hội đồng. Cho đến nay khắp lãnh
thổ Mỹ có hơn 450 hội đồng vùng. Những hội đồng vùng này đảm đương
trách nhiệm liên kết các thnàh viên tham gia ở các cấp chính quyền khác
phương trong vùng kinh tế và vùng kinh tế trọng điểm trong việc hoạch
định kế hoạch địa phương. Trên cơ sở đó, Bộ kế hoạch và đầu tư đã tiến
hành nghiên cứu dự án “ xác định cơ chế phối hợp giữa các địa phương
trong vùng kinh tế, đặc biệt là vùng kinh tế trọng điểm”.
Hiện nay, vấn đề liên kết kinh tế được đặc biệt quan tâm ngay cả
những vùng kinh tế không phải vùng kinh tế trọng điểm.Tại vùng châu thổ
sông Mêkông có nhiều ý kiến cho rằng nên xem tam giác kinh tế trọng
điểm Cà Mau- Cần Thơ- Kiên Giang là đòn bẩy cho sự phát triển
vùng.Vùng này rất gần với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, cho phép
mở rộng thị trường, thu hút đầu tư, nguồn nhân lực và tiếp cận công nghệ
mới. Để phát triển kinh tế của khu vực tam giác này và để xây dựng tam
giác thành đòn bẩy phát triển kinh tế vùng châu thổ sông Mêkông, các tỉnh
trong vùng đã nhận thức cần có sự liên kết với nhau và với các tỉnh khác
trong cùng khu vực. Trong những năm gần đây, ba tỉnh Cà Mau, Cần Thơ,
Kiên Giang đã có sự liên kết với nhau trong lập kế hoạch để thu hút thêm
đầu tư nước ngoài bằng cách phối hợp phát triển cơ sở hạ tầng vùng và đào
tạo lực lượng lao động. Đối với vấn đề về môi trường cũng đòi hỏi các tỉnh
phải phối hợp vơí nhau trong việc giải quyết tình trạng ô nhiễm nước của
sông Mêkông đặc biệt là đối với các tỉnh ở hạ lưu con sông.
20
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Tại vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, chính phủ đã yêu cầu ngân
hàng ADB thông qua dự án ADB 3289 VIE cung cấp một dự án thí điểm
xây dựng cơ chế phối hợp liên tỉnh phù hợp cho bốn tỉnh miền Trung:
Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam.Theo dự án này, các
cán bộ chủ chốt của bốn tỉnh và một số cán bộ các bộ ngành đã được tham
quan Philipin, khảo sát tìm hiểu nội dung và cơ chế làm việc của hội đồng
phát triển vùng cũng như các dự án được thực hiện với sự hỗ trợ của hội
đồng vùng. Từ thực tế và kinh nghiệm quốc tế, trên cơ sở điều tra phân tích
các điều kiện hiện tại của Việt Nam, dự án tiến hành tổ chức các dự thảo
Nội tạo ra thuận lợi lớn cho vùng trong việc giao lưu kinh tế, văn hóa, xã
hội, khoa học- kỹ thuật giữa Đông Bắc với các vùng trong cả nước, nhất là
với đồng bằng sông Hồng, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Phía Đông của
Đông Bắc giáp với 250 km bờ biển, phía Bắc của vùng tiếp giáp với Trung
Quốc với hơn 1180 km biên giới, có nhiều cửa khẩu quốc tế như: Hữu
Nghị, Móng Cái, Lào Cai... có thể dần dần mở rộng quan hệ kinh tế -
thương mại với thị trường rộng lớn, nếu ta có sức cạnh tranh.
Đông Bắc là một vùng giàu tài nguyên khoáng sản ở nước ta. Trong
đó có những loại có trữ lượng lớn như than chiếm 90%, apatit 100%, đồng
70% cả nước, ngoài ra còn có nhiều đá vôi để sản xuất xi măng, sắt,chì,
kẽm, thiếc... Đây là thế mạnh lớn, là cơ sở quan trọng để phát triển ngành
công nghiệp khai thác và chế biến khoáng sản góp phần vào sự khởi đầu và
triển khai công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa của vùng và cả nước.
Đông Bắc có địa hình đa dạng cùng với khí hậu phân dị tạo ra thảm
thực vật phong phú với những sản phẩm đặc thù có giá trị cao. Tuy nằm
trong vùng khí hậu nhiệt đới, nhưng Đông Bắc lại chịu ảnh hưởng trực tiếp
của gió mùa Đông Bắc. Khí hậu phân dị tạo ra nhiều tiểu vùng...cho phép
phát triển nhiều loại cây đặc sản có giá trị kinh tế cao như: chè(chè Tuyên
Quang, chè Thái Nguyên, chè Tuyết, chè vàng), hồi, quế, Sơn, mận hậu,
mơ, hồng, nhiều dược liệu quý...
22
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Đông Bắc có tiềm năng du lịch rất phong phú, đa dạng, đặc biệt là
tiềm năng du lịch biển (vịnh Hạ Long, bãi biển Trà Cổ...), du ngoạn các hồ
nước lớn trên núi như Núi Cốc, Ba Bể, Cấm Sơn, Thác Bà...), du lịch leo
núi và nghỉ dưỡng (Sa Pa, Tam Đảo, Cổng Trời...), tham quan di tích lịch
sử (Văn hóa Đông Sơn, Đền Hùng...), du lịch lễ hội (hội Lim, hội Đền
Hùng)
Quỹ đất lớn, nguồn nước dồi dào thuận lợi cho phát triển các ngành
kinh tế. Quỹ đất có khả năng sử dụng cho nông nghiệp, lâm nghiệp nhìn
2. Những lợi thế so sánh, tiềm năng hợp tác của Phú Thọ, Yên Bái, Lào
Cai.
2.1.Lợi thế so sánh và tiềm năng hợp tác của Phú Thọ
Vị trí địa lý: Phú Thọ là một tỉnh miền núi phía Bắc, phía Bắc giáp Tuyên
Quang, nam giáp Hòa Bình, đông giáp Vĩnh Phúc và Hà Tây, tây giáp Sơn
La và Yên Bái. Ở vị trí tiếp giáp giữa Đông Bắc đồng bằng sông Hồng và
Tây Bắc, là trung tâm tiểu vùng Tây – Đông Bắc. Diện tích chiếm 1.2%
diện tích cả nước và chiếm 5.4% diện tích vùng trung du miền núi phía
Bắc. Dân số chiếm 1,64 dân số cả nước, chiếm 14,3% dân số vùng miền
núi phía Bắc. Đó là những yếu tố quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội.
Với vị trí “ngã ba sông” cửa ngõ phía Tây của Thủ đô Hà nội và địa bàn
kinh tế trọng điểm phía Bắc, cầu nối các tỉnh đồng bằng sông Hồng với các
tỉnh miền núi Tây Bắc và Đông Bắc. Phú Thọ chỉ cách Hà nội 80 km tính
theo đường ô tô và cách các tỉnh xung quanh từ 100 đến 300 km. Các hệ
thống đường bộ, đường sắt, đường sông từ các tỉnh phía Tây Đông Bắc đều
quy tụ về Phú Thọ rồi mới đi qua Hà nội, Hải Phòng và các tỉnh thành phố
khác trong cả nước.
Thành phố Việt trì là thủ phủ của tỉnh đồng thời cũng là một trong
năm trung tâm lớn của vùng miền núi phía Bắc, có các tuyến trục giao
thông quan trọng chạy qua như quốc lộ số 2 chạy từ Hà nội qua Việt trì đi
Tuyên Quang – Hà Giang sang Vân Nam Trung Quốc. Đây là tuyến nằm
trong hành lang kinh tế Côn Minh- Lào Cai – Hà nội - Hải Phòng - Quảng
Ninh. Dự báo đoạn Hà Nôi - Việt Trì sẽ có nhịp độ phát triển nền kinh tế
24
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
cao và đô thị hóa nhanh nên Phú Thọ cần có sự chuẩn bị tốt các điều kiện
về đất đai, lao động để tận dụng cơ hội này.
Khi Sơn Tây – Hòa Lạc được xây dựng trở thành chuỗi đô thị có
khoảng 30 – 50 vạn dân cũng sẽ mở ra cơ hội mới cho Phú Thọ phát triển
nhất là các huyện hữu ngạn sông Hồng như Tam Nông, Thanh Thủy,