LỜI NÓI ĐẦU
Vai trò của kinh tế thị trường trong việc phát triển nền quan hệ sản xuất , phát
triển lực lượng sản xuất càng ngày càng thể hiện rõ trong giai đoạn quá độ lên chủ
nghĩa xã hội của nước ta trong những năm qua.
Đảng và nhà nước ta đã và đang chú trọng xây dựng và phát triển một nền kinh tế
thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Một trong những giảI pháp cơ bản để
phát triển nền kinh tế thị trường nước ta hiện nay là phát triển đồng bộ các loại thị
trường trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
sự phát triển đồng bộ các loại thị trường là sự ăn khớp giữa các thị trường về loại
hình, trình độ phát triển và quy mô tạo nên một sự hoạt động nhịp nhàng của hệ
thống thị trường và nền kinh tế quốc dân.
Trong thời gian qua, tính đồng bộ giữa các loại thị trường đã và đang hình thành
và nó đã tạo đà cho nền kinh tế nước ta phát triển mạnh hơn.
Vậy thị trường là gì? Vai trò,chức năng của nó như thế nào ? Hiện nay sự phát
triển đồng bộ các loại thị trường có cần thiết hay không? Các giảI pháp để phát
triển đồng bộ các loại thị trườnglà gì?
Đề án “Phát triển đồng bộ các loại thị trường trong nền kinh tế thị trường
định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam” sẽ giúp chúng ta giảI đáp được phần
nào những thắc mắc trên.
I. Một số vấn đề chung về thị trường:
1. thị trường và vai trò của thị trường:
1.1/ Thị trường là gì ?
ở đâu có sản xuất và lưu thông hàng hóa thì ở đó có thị trường.
“Thị trường nghĩa là lĩnh vực trao đổi”. KháI niệm “thị trường” hoàn toàn không
thể tách rời kháI niệm phân công lao động xã hội… Hễ ở đâu và khi nào có sự
phân công xã hội và sản xuất hàng hóa thì ở đó và khi đó có “thị trường”. Quy
mô của “thị trường” gắn chặt với trình độ chuyên môn hóa của lao động xã hội.
Cơ sở của thị trường là sự phân công lao động xã hội, quy mô của thị trường gắn
liền với trình độ phát triển của phân công lao động xã hội và sự mở rộng quy mô
sản xuất.
Thị trường là lĩnh vực lưu thông hàng hóa , nó là một nhân tố của quá trình tái

dùng
*/ Theo tính chất và cơ chế vận hành, có:
+ Thị trường tự do
+ Thị trường cạnh tranh hoàn hảo
+ Thị trường cạnh tranh không hoàn hảo
+ Thị trường cạnh tranh độc quyền
+ Thị trường tự do có điều tiết của chính phủ…
*/ Theo quy mô và phạm vi các quan hệ kinh tế :
+ Thị trường địa phương, khu vực
+ Thị trường trong nước và nước ngoài
+ Thị trường quốc gia và quốc tế…
1.3/ Vai trò của thị trường đối với sự phát triển của kinh tế hàng hóa:
Thị trường gắn liền với quá trình sản xuất và lưu thông hàng hóa. Nó ra đời và
phát triển cùng với sự ra đời và phát triển cùng với sự ra đời và phát triển của sản
xuất và lưu thông hàng hoa. Thị trưòng là một hợp phần tất yếu và hữu cơ của
toàn bộ qua trình sản xuất và lưu thông hàng hóa.
Theo định nghĩa ban đầu, thị trường gắn liền với địa điểm nhất định, trên đó diễn
ra những quá trình trao đổi , mua bán hàng hóa. Thị trường có tính không gian và
thời gian. Theo nghĩa này thị trường là các chợ, các địa dư, khu vực tiêu thụ hàng
hóa, phân theo các mặt hàng, ngành hàng.
Sản xuất hàng hóa phát triển lượng sản phẩm hàng hóa lưu thông trên thị trường
ngày càng dồi dào, phong phú, thị trường được mở rộng, kháI niệm thị trường
được hiểu đầy đủ hơn. Đó là lĩnh vực trao đổi hàng hóa thông qua tiền tệ làm môI
giới, ở đây, người mua và người bán tác động qua lại lẫn nhau để xác định giá cả
và số lượng hàng hóa lưu thông trên thị trường.
Nói tới thị trường trước hết là phảI nói tới các nhân tố cơ bản cấu thành thị trường
đó là hàng và tiền ( H và T) , người mua, người bán. Từ đó hình thành lên các
quan hệ hàng hóa – tiền tệ, quan hệ mua – bán và quan hệ cung – cầu. Người mua
và người bán trao đổi hàng hóa với nhau qua giá cả thị trường đều có lợi cho cả
hai bên.

Trong xu thế quốc tế hóa đời sống kinh tế diễn ra mạnh mẽ thị trường trong nước
có mối liên hệ chặt chẽ với thị trường ngoàI nước thông qua hoạt động ngoại
thương. Sự phát triển mạnh mẽ của ngoại thương sẽ bảo đảm mở rông thị trường
các yếu tố đầu vào, đầu ra của thị trường trong nước và đảm bảo sự cân bằng
giữa hai thị trường đó.
Thị trường là nơI kiểm tra về chủng loại, số lượng và chất lượng hàng hóa. Thị
trường kiểm nghiệm tính phù hợp của sản xuất đối với tiêu dùng xã hội. Trên ý
nghĩa đó, thị trường là nơI điều tiết sản xuất và kinh doanh thông qua thị trường,
hoạt động của các doanh nghiệp ngày càng năng động, sáng tạo, đạt hiệu quả sản
xuất, kinh doanh cao hơn.
Thị trường là nơI cuối cùng để chuyển lao động tư nhân, cá biệt thành lao động
xã hội. Chi phí cá biệt có được xã hội công nhận hay không sẽ quyết định sự
thành bại của doanh nghiệp.
Việc phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần ở nước ta hiện nay gắn liền với
việc phát triển các loại thị trường. Lịch sử phát triển kinh tế hàng hóa đã chỉ ra là
bước đầu xuất hiện thị trường hàng tiêu dùng, sau đó mở rộng đén thị trường tư
liệu sản xuất, sức lao động, tư bản, dịch vụ v.v… Ngược lại sư phát triển của các
loại thị trường có tác dụng tích cực đén sự phát triển kinh tế hàng hóa . Vì vậy để
phát triển kinh tế hàng hóa , cần phảI hình hành thị trường thống nhất và thông
suốt cả nước. Từng bước hình thành và mở rộng đồng bộ các thị trường hàng tiêu
dùng, tư liệu sản xuất, dịch vụ, thị trường vốn và tiền tệ, thị trường ngoại hối, thị
trường sức lao động…phát triển các hình thức thu hút vốn và đảm bảo chu chuyển
vốn nhanh. Xây dựng thí điểm thị trường chứng khoán khi có điều kiện.
Mở rộng giao lưu hàng hóa cả nước, chú trọng nông thôn và miền núi, xóa bỏ
triệt để mọi hình thức chia cắt thị trường theo địa giới hành chính. Gắn thị trường
trong nước với thị trường quốc tế, giảI quyết tốt mối quan hệ giữa tiêu dùng trong
nước và xuất khẩu, có chính sách bảo vệ sản xuất nội địa.
1.4 / Các chức năng chủ yếu của thị trường
- Thực hiện giá trị hàng hóa.trong chức năng này, thị trường là nơI giá trị hàng
hóa có thể được thực hiện hoặc không được thực hiện; có thể thực hiện ca, bằng