-Chuøn âäüng nhiãût ca nguøn tỉí åí ttrảng thại lng ráút låïn, do âọ xu hỉåïng
sàõp xãúp cọ tráût tỉû ln bë phạ hy v thay bàòng sỉû sàõp xãúp cọ tráût tỉû måïi.
-Trong kim loẵi lng cọ âiãûn tỉí tỉû do.
Tênh cháút ca kim loải lng :
-Thãø têch ca kim loải lng v ràõn khạc nhau khäng nhiãưu làõm, pháưn låïn kim
ø têch gim 30%.
àòng 5-10% nhiãût họa håi.
ãût dung kim loải lng chè chè khạc kim loải ràõn 10%
ạ trçnh kãút tinh :
ûi vë trê A ln cọ xu
hỉåï
lỉåün dỉ ỉ chê h th nà
ca
chuøn âäüng ca cạc cháút âiãøm (ngun tỉí, phán tỉí)
thç nàng lỉåüng dỉ ỉåüng tỉû do F.
häúng
-T l nhiãût âäü
tuût âäúi
0
K
u âäư vãư mäúi
ca hai trảng thại bàòng nhau,
huút.
loặ khi nọng chy thãø têch tàng lãn tỉì 2-6%, trỉì Ga v Bi thã
-Nhiãût nọng chy bẹ, chè b
-Gáưn âiãøm nọng chynhi
trong khi âọ kim loải ràõn v khê khạc nhau 25%.
1.2.2.Âiãưu kiãûn nàng lỉåüng caqu
Trong tỉû nhiãn mi quạ trçnh
tỉû phạt âãưu xy ra theo chiãưu
gim nàng lỉåüng, tỉïc l theo

loải täưn tải åí trảng thại lng
-Våïi T < T
s
ta cọ F
r
< F
l
, do âọ kim
loải täưn tải åí trảng thại ràõn.
Nhỉ váûy khi lm ngüi kim loải lng xúng dỉåïi nhiãût âäü Ts s cọ quạ trçnh kãút
tinh xy ra . Tải nhiãût âäü Ts ta cọ Fr = F
l
, nàng lỉåüng tỉû do
N
hiãût âäü
T
'F
F
s
r
F
l
H
çnh 1.13- Så âäư biãún âäøi nàng
lỉåüng tỉû do
'
F ca trảng thại
lng v ràõn theo nhiãût âäü
quạ trçnh kãút tinh chỉa xy ra, nghéa l giỉỵa kim loải ràõn v kim loải lng cọ cán bàòng
âäüng . Âiãưu âọ cọ nghi l : nãúu cọ mäüt lỉåüng kim loải lng kãút tinh thç cng cọ mäüt

.N tiãúp xục giỉỵa ràõn v lng nãn nàng lỉåüng tỉû
do s ỉỵa nhọm ngun
tỉí v äüt âån vë diãûn têch. Khi tảo ra n
nhọm ngun tỉí sàõp xãúp cọ tráût tỉû trãn åüng c hãû thäúng biãún âäøi mäüt lỉåüng l:
âäü tháúp hån T
s
hay kim loải lng chè kã
l lûn tỉång tỉû nhỉ váûy våïi quạ trçnh nọng chy v chuøn biãún th hçnh . Do âäü quạ
ngüi v âäü quạ nung ca pháưn låïn kim loải bẹ nãn cọ thãø dỉûa vo T
s
âãø xạcâ
âäü nọng chy hay kãút tinh ca kim lai.
1.2.3.Hai quạ trçnh ca sỉû kãút tinh :
Khi hả nhiãût âäü kim loải lng xúng tháúp hån nhiãût âäü kãút tinh l thuút T
s
, quạ
trçnh kãút tinh se
-Trong kim loải lng xút hiãûn nhỉỵng tru
l máưm kãút tinh. Quạ trçnh ny gi l tảo máưm.
-Cạc máưm ny s phạt triãøn lãn v tảo thnh hảt tinh thãø .Quạ trçnh ny gi l phạt
triãøn máưm.
1-Quạ trçnh tảo máưm (trung tám kãút tinh) :
Tảo máưm l quạ trçnh tảonã
nh trong lng khäúi kim loải lng, chunïg l nhỉỵng máưm mäúng âáưu tiãn âãø phạt triãøn lãn
thnh hảt tinh thãø.
Theo âàûc tênh phạt sinh máưm âỉåüc chia lm hai loải : máưm tỉû sinh (âäưng pha) v
máưm khäng tỉû sinh (k sinh)
a-Máưm tỉû sinh (máưm âäưng pha) : L máưm sinh ra trỉûcti
giụp âåỵ ca bãư màût cạ
c hảt ràõn cọ sàơn trong âọ .

+ nsV
Coi cạc nhọm ngun tỉí tráût tỉû cọ dảng hçnh cáưu bạn kênh r, ta cọ:
'F = -
3
4
Sr
3
n'F + 4Sr
2
nV (1)
v
ÅÍ nhiãût âäü nháút âënh nh hån T
s
thç 'F
v
v V l hàòng säú nãn 'F = f(r). Bàòng thỉûc
ï ta nháûn tháúy :
nghiãûm ngỉåìi ta â v âỉåüc âäư thë vãư sỉû phủ thüc giỉỵa nàng lỉåüng tỉû do v bạn kênh r
ca nhọm ngun tỉí tráût tỉû. Tỉì âäư thë âo
17
-Nãúu nhọúm ngun tỉí tráût tỉû cọ r
1
< r
th
thç khi nọ phạt triãøn lãn lm cho nàng lỉåüng
ca hãû thäúng tàng lãn, khäng ph håüp våïi tỉû nhiãn nãn s tan âi.
-Nãúu nhọm ngun tỉí trátû tỉû cọ r
2
> r
th

f ,quạ
trçnh sinh máưm khäng xy ra .
ïng
û sinh ráút quan trng trong thỉûc tãú v do váûy quạ trçnh kãút tinh xy ra ráút
tan ráút nh nhỉ äxyt, bủi tỉåìng l, nitrit, hydrit cọ
kiãøu
biãût l cạc vãút nỉït v chäù läưi lm trãn thnh khn.
2-Quạ trçnh phạt triãøn máưm :
Sau khi cạc máưm âỉåüc tảo ra chụng s tiãúp tủc phạt tiãøn lãn thnh hảt tinh thãø. Quạ
çnh ny lm cho nàng lỉåüng tỉû do ca hãû gim âi ph håüp våïi tỉû nhiãn (l quạ trçnh tỉû
hạt)ì.Ta cọ thãø minh ha qụa trçnh ny bàòng cå cáúu máưm hai chiãưu (Cosen) v cå cáúu
áưm kãút tinh cọ lãûch xồõn.
b-Máưm khäng tỉû sinh (k sinh) :
L máư
m kãút tinh âỉåüc tảo nãn trãn bãư màût ca cạc hảt ràõn cọ sàơn trong kim loải
lng.
'F
r
r
1
r
th
r
2
Hçnh1.14 - Quan hãû giỉỵa bạn kênh máưm v 'F
Trong kim loải lng khäng thãø ngun cháút tuût âäúi âỉåüc, nãn bao giåì cng cọ tảp
cháút. Âọ l cạc cháút láùn läün khäng tan nhỉ : bủi than, bủi tỉåìng l,cạc äxyt,nitrit Chu
giụp cho quạ trçnh sinh máưm trãn bãư màût ca chụng xy ra dãù dng hån. Vai tr ca
máưm khäng tỉ
nhanh chọng. Máưm khäng tỉû sinh bao gäưm :

J
V
DE
V
EJ
E
D
T
V
DE
V
EE
E
E
V
DE
1.2.4.Sỉû tảo thnh hảt tinh thãø v hçnh dạng hảt kim loải âục :
1-Sỉû tảo thnh hảt tinh thãø :
Sỉû kãút tinh bao gäưm quạ trçnh tảo máưm v sau âọ cạc máưm phạt triãøn lãn. Khi cạc
máưm sinh ra âáưu tiãn phạt triãøn lãn,trong kim loải lng váùn tiãúp tủc sinh ra cạc máưm
måïi. Quạ trçnh cỉï tiãúp tủc nhỉ váûy cho âãún khi ton bäü kim loải lng kãút tinh hãút. Chụng
ta cọ thãø hçnh dung sỉû tảo thnh hảt tinh thãø nhỉ sau .Gi sỉí ràòng trong mäüt âån vë thãø
têch kim loải lng no âọ trong mäüt giáy sinh ra ba máưm. ÅÍ giáy thỉï hai ba máưm sinh ra
åí giáy thỉï nháút phạt triãøn lãn v sinh
a
)
b
)
H
inh 1.15- Máưm k

ü l
dảng hçnh nhạnh cáy. Quan sạt
triãøn theo phỉång cọ låüi nháút tảo
hai lm våïi trủc thỉï nháút mäüt gọ
19
Kãút qu l ban âáưu tảo ra tinh
thãø hçnh nhạnh cáy. Sau âọ
kim loải lng giỉỵa cạc nhạnh
cáy s kãút tinh v hảt tinh thãø
khäng cn dảng nhạnh cáy
nỉỵa. Nãúu vç l do no âọ sau
khi tảo ra nhạnh cáy xong,
kim loải lng hãút thç hảt tinh
thãø chè l dảng nhạnh cáy.
Nhạnh cáy thỉåìng tháúy åí lm
co ca váût âục. Nhạnh cáy låïn
nháút do nh váûtliãûu hc Nga
tron
quan trng âãø âạnh giạ cháút
åünâãø âo âảc
ïch ny khạ phỉïc tảp nãn êt dng).
áút, cáúp tạm l hảt bẹ nháút.
ảt, cạc phỉång phạp lm nh hảt:
Sa hiãưu trỉåìng håüp cọ
thãø nhçn tháúy bàòng màõt
ïng lm nh hảt kim loải vç hảt nh cọ cå tênh
håüp do u cáưu ca k thût ta måïi lm cho
h
g thỉûc tãú cọ nhiãưu úu täú nh
güi âãún âäü låïn hảt ta sỉí dủng hai âải

a-Cạc úu täú nh hỉåíng âãún âäü låïn hảt :
Tron
n
v
n
,
v
'
'T
'T
H
çnh 1.1
7
- nh hỉåíng ca
âäü quạ ngüi
'
T âãún n, v
hỉåíng âãún âäü låïn ca hảt kim loải nhỉng
nh hỉåíng mảnh nháút l âäü quạ ngüi
' T. Âãø âạnh giạ nh hỉåíng ca âäü quạ
n
lỉ
m
20