xây dựng đội ngũ kiểm toán viên nội bộ
doanh nghiệp vận tải ôtô ThS. lê thu hằng
Trờng đo tạo, bồi dỡng CBCC - GTVT
Tóm tắt: Một trong những khó khăn, vớng mắc khi xây dựng bộ máy kiểm toán nội bộ ở
các doanh nghiệp ở nớc ta hiện nay l vấn đề kiểm toán viên nội bộ. Bi báo phân tích thực
trạng kiểm toán viên nội bộ của Việt nam hiện nay v đề xuất cách thức xây dựng đội ngũ kiểm
toán viên nội bộ doanh nghiệp vận tải ô tô.
Summary: Human resource is the one of crirical issues of setting up the internal audit
funtion. This paper analizes the current situation of Vietnamese auditors and proposal for
developing the internal audit team in the road transpot enterprises.

1. Những khó khăn trong việc xây
dựng đội ngũ kiểm toán viên nội bộ
tại các doanh nghiệp Việt Nam
Từ thực tế vị trí của kiểm toán viên nội
bộ
Từ những năm 1998, Chính phủ, Bộ
Tài chính Việt Nam đã cố gắng đa kiểm
toán nội bộ (KTNB) một trong những
công cụ quản lý kinh tế, quản trị kinh
doanh hiện đại trên thế giới vào cuộc
sống của các tổ chức kinh doanh nớc ta,
mà trớc hết là các doanh nghiệp Nhà
nớc. Tuy nhiên, đến nay kết quả thu đợc
cha mấy khả quan: Việc tổ chức cũng nh
thực hiện KTNB gặp nhiều khó khăn, vớng
mắc và cha thực sự có hiệu quả; khả năng
phát triển của KTNB Việt Nam hiện khá mờ

nên hình ảnh cha tốt về KTVNB qua công
việc và các mối quan hệ cá nhân.
Những định kiến này có thể gây nên
các hậu quả tiêu cực trong doanh nghiệp:
- Tạo ra tâm lý lo ngại ở các bộ phận

rằng những lỗi lầm, sai sót hoặc gian lận
trong công việc có thể bị phát hiện và đợc
sử dụng để gây áp lực hoặc chống lại họ.
- Việc bất mãn với sự có mặt của
KTVNB có thể gây ra nguy cơ cuốn hút thời
gian và sức lực của công nhân viên ở các
bộ phận trong doanh nghiệp vào việc đối
phó.
- Các nhân viên, bộ phận trong doanh
nghiệp thiếu tin tởng vào chất lợng công
việc của chính họ, sợ rằng chất lợng đó sẽ
không đợc chấp nhận khi bị xem xét quá
kỹ lỡng.
Những thái độ, tâm lý kiểu này sẽ làm
mất lòng tin, nhụt chí đội ngũ nhân viên,
giảm năng suất, tìm cách che giấu công
việc, ảnh hởng rất không tốt tới môi
trờng chung của doanh nghiệp, vô hình đã
đi ngợc lại bản chất và mục tiêu của
KTNB là hỗ trợ cho sự phát triển của doanh
nghiệp. Nớc ta mới bắt đầu tiếp cận với
KTNB trong bối cảnh tệ quan liêu bao cấp
vẫn cha đợc thanh toán hoàn toàn,
những định kiến và xu hớng tiêu cực trên

trộn và khó khăn trong việc xây dựng đội ngũ
KTVNB. Mặt khác, là bộ phận hỗ trợ doanh
nghiệp nhằm đạt đợc các mục tiêu, KTNB
cần tập trung trớc hết vào kiểm toán hoạt
động và chỉ thực hiện các loại hình kiểm toán
tuân thủ, kiểm toán Tài chính trong những
trờng hợp cần thiết cụ thể. Do vậy, nếu chỉ
quá chú trọng kiến thức, kinh nghiệm về lĩnh
vực Tài chính - kế toán của KTVNB nh các
văn bản trên thì e rằng điều này là vừa thừa,
vừa thiếu, thậm chí dẫn đến cách hiểu không
đúng về KTNB là kiểm tra kế toán nh thực
tế ở nhiều doanh nghiệp lớn nớc ta trong
thời gian qua.
- ở khía cạnh khác, quy định KTVNB
phải có ít nhất 3 năm làm việc tại doanh
nghiệp cũng tỏ ra khá cứng nhắc và làm hạn
chế khả năng xây dựng đội ngũ KTVNB.
Trong những trờng hợp nhất định, doanh
nghiệp có thể tuyển chọn KTVNB từ các kiểm
toán viên hoặc chuyên gia bên ngoài có
những hiểu biết, kinh nghiệm nhất định về loại
hình hoạt động sản xuất, kinh doanh mà
doanh nghiệp đang tiến hành hoặc về đặc
điểm, điều kiện cụ thể của doanh nghiệp.
Trong bối cảnh đó, quy định nh trên là không
phù hợp.

2. Phơng hớng xây dựng đội ngũ
kiểm toán viên nội bộ doanh nghiệp

KTVNB do Nhà nớc quy định hiện hành là
phù hợp, nh: Có phẩm chất trung thực,
khách quan, cha có tiền án và cha bị kỷ
luật từ mức cảnh cáo trở lên do sai phạm
trong quản lý kinh tế, tài chính, kế toán
Về trình độ nghiệp vụ: KTVNB nói
chung và doanh nghiệp VTOT nói riêng
phải có kiến thức, kỹ năng và kỷ luật cần
thiết để thực hiện công việc kiểm toán. Cụ
thể:
- Theo quy định của Nhà nớc:
+ Đã qua huấn luyện về nghiệp vụ kiểm
toán, KTNB theo nội dung chơng trình thống
nhất của Bộ Tài chính và đợc cấp chứng
chỉ.
+ Trong quá trình thực hiện công việc,
KTVNB phải tuân thủ luật pháp, tuân thủ
các nguyên tắc và chuẩn mực nghề nghiệp
về kiểm toán, các chính sách, chế độ hiện
hành của Nhà nớc.
+ Tuân thủ nguyên tắc bảo mật các
số liệu, tài liệu đã đợc kiểm toán.
- Tác giả thấy nên bổ sung và sửa đổi
một số tiêu chuẩn sau:
+ Không chỉ tuân thủ mà KTVNB cần
có sự tinh thông nghiệp vụ trong việc áp
dụng các chuẩn mực, thủ tục và kỹ thuật
KTNB. Hiện nay, Việt Nam cha xây dựng
đợc hệ thống chuẩn mực KTNB, do đó
cần tham khảo chuẩn mực của hoạt động

trên. Vì hầu hết các tình huống đều ít nhiều
liên quan đến lĩnh vực tài chính, nên yêu cầu
kiểm toán viên phải nắm vững nguyên tắc và
nghiệp vụ kế toán.
+ Hiểu biết nguyên tắc quản lý và quản lý
chuyên ngành (VTOT) để nhận thức và đánh
giá thực chất cũng nh tầm quan trọng của
những sai lệch thực tế trong sản xuất, kinh
doanh vận tải, đồng thời đề ra những biện
pháp cải tiến hiệu quả.
Các yêu cầu khác: Cùng với những
tiêu chuẩn về phẩm chất và trình độ nghiệp
vụ, KTVNB doanh nghiệp VTOT còn phải
có một số kỹ năng và yêu cầu khác nh
sau:
- Không ngừng cập nhật kiến thức, nâng
cao năng lực chuyên môn, rèn luyện đạo đức
nghề nghiệp.
- Có cách ứng xử khéo léo nhằm nắm
vững và duy trì mối quan hệ thỏa đáng với các
bộ phận, cá nhân trong doanh nghiệp khi kiểm
toán cũng nh khi trao đổi ý kiến kiểm toán.
- Do tính chất của hoạt động kiểm toán
kết hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất, kinh
doanh VTOT nên KTVNB doanh nghiệp
VTOT còn phải có khả năng đi công tác
thờng xuyên.
3. Tuyển chọn kiểm toán viên nội bộ
doanh nghiệp Vận tảI ô tô
Để đáp ứng những yêu cầu trên, đối

[1]. Bộ Tài chính (2005). Hệ thống chuẩn mực kiểm
toán Việt Nam.
[2]. Bộ Tài chính (1997). Quy chế kiểm toán nội bộ
ban hành kèm theo quyết định 832/TC/QĐ/CĐKT.
[3]. Bộ Tài chính (1998). Thông t 52/1998/TT/BTC
hớng dẫn tổ chức bộ máy kiểm toán nội bộ.
[4]. Bộ Tài chính (1998). Thông t 171/1998/TT/BTC
hớng dẫn thực hiện kiểm toán nội bộ tại doanh
nghiệp Nhà nớc.
[5]. Victor Z.Brink and Herbert Witt (2000). Kiểm
toán nội bộ hiện đại, Nhà xuất bản Tài chính