Vai trò của phụ nữ trong việc phát triển cộng đồng, đời sống kinh tế và giải pháp tăng
cường sự tham gia của phụ nữ trong việc hòa nhập với sự phát triển cộng đồng
I. Vai trò và tầm quan trọng của phụ nữ trong sự hòa nhập vào các dự án phát triển
cộng đồng:
I.1. Vai trò của phụ nữ trong đời sống kinh tế:
Từ những năm 80, các dự án đã chú ý đến sự phát triển của phụ nữ. Người ta nhận thấy
một điều rằng: Khi phụ nữ không phải là mục tiêu trực tiếp của phát triển cộng đồng thì họ
không có tiếng nói riêng của mình và ít được chú ý trong việc hình thành các chương trình
phát triển. Họ không được hưởng lợi từ dự án và vai trò của họ bị lu mờ so với nam giới,
vì nam giới có nhiều cơ hội hơn.
Có thể phụ nữ có được nhu cầu thực tiễn nhưng họ không có lợi ích chiến lược. Dự án
phát triển cộng đồng hướng đến phát triển chung chung, đảm bảo nhu cầu thực tiễn của
người dân, nhưng lại không chú trọng nhiều đến phụ nữ, khiến cho lợi ích chiến lược
không được thực hiện.
Trong giai đoạn này các tổ chức phát triển đã nhận thấy rằng ngay cả khi lấy phụ nữ làm
mục tiêu cũng chưa đủ. Do vậy xu hướng là xem xét phụ nữ trong mối tương quan và sự
kết hợp hài hòa với nam giới tạo ra sự phát triển cso hiệu quả nhất. Có nghĩa là người ta
không nhìn nhận phụ nữ một cách biệt lập nữa, đây là cách tiếp cận mới trên quan điểm về
giới và phát triển.
Trong nhiều thập kỉ qua, vấn đề chăm soc sức khỏe bà mẹ trẻ em, việc lam cho lao động
nữ, sinh đẻ có kế hoạch…được xem xét giải quyết một cách độc lập, và được coi là vấn đề
riêng của nam hoặc nữ giới. Các vấn đề này thường được đặt ra riêng ré bên các vấn đề
chung cần giải quyết, tách rời các vấn đề về phát triển của xã hội.Song trong lịch sử, nam
giới và nữ giới có tương quan và tác động qua lại trong quan hệ gia đình xã hội và chỉ
trong sự tương quan ấy mới thấy vai trò của giới.
Bất kì ở đâu, lúc nào người ta cũng thấy sự đóng góp công sức to lớn của nữ giới trong
các công việc gia đình và xã hội, song dường như sự đóng góp này lại không được công
1
nhận một cách chính thức và được đánh giá đúng mức trong các tài liệu thống kê. Nhiều
số liệu thống kê không đề cập đến vai trò của nữ giới. mặc dù nữ giới đảm nhiệm rất nhiều
công việc như:
tới.
Vì sự tiến bộ của xã hội, đặc biệt là sự tiến bộ về giới, mối quan hệ giữa hai giới trong
hiện tại và tương lai của sự phát triển, cách tiếp cận giới và phát triển phải được xem xét
thực trạng giới nữ ở một vùng, một nước một dân tộc và cả thế giới trong sự so sánh với
nam giới. Giải quyết các vấn đề của nữ giới trong mối liên hệ gắn bó với vấn đề chung và
cả với nam giới nữa.
Cách tiếp cận giới và phát triển khi nhìn vào thực tế xã hội có cùng sự tồn tại, đó là nhìn
vào sự chung sống của hai giới trong sinh hoạt gia đình và cộng đồng, những vấn đề riêng
của từng giới chỉ được giải quyết trong cái chung dưới sự quan tâm của xã hội. Không chỉ
riêng nữ giới mà cần có sự hợp tác chung của hai giới vì lợi ích của sự tiến bộ xã hội. Bởi
lẽ :” một quốc gia muốn phát triển bền vững là một quốc gia ở đó sự tăng trưởng kinh tế
không làm xấu đi mối quan hệ giữa con người với con người, không gây ra hoặc tăng thêm
sự bất công, tệ nận xã hội, không kèm theo sự suy giảm đạo đức, sự xói mòn bản sắc dân
tộc và hủy hoại môi trường.”
I.2. Vai trò của phụ nữ, giới trong sự phát triển cộng đồng.
Trên quan điểm tiếp cận giới trong sự phát triển và vai trò của nữ giới đã được chú trọng
trong các dự án phát triển cộng đồng. Họ vừa là người quản lý lại vừa là người thực hiện,
các hoạt động của dự án. Sự tham gia của họ là yếu tố cơ bản cho một sự phát triển cân
bằng và bền vững, song thực tế những người nghèo và nhất là phụ nữ rất hay bị lãng quên
trong các dự án phát triển cộng đồng. Chính vì vậy, việc giám sát giới trong dự án là việc
luôn được đặt ra. Cũng như các phương pháp khác việc tiếp cận giới không phải là giải
pháp dùng cho mọi vấn đề, nó luôn gặp khó khăn trong công tác thực hiện phát triển cộng
đồng. Nó chỉ có thể thực sự có hiệu quả khi trở thành một phần của phương pháp tiếp cận
toàn diện với việc phát triển bao gồm cả công tác vận động quần chugns tham gia và hoàn
thành mạng lưới hoạt động. Nhìn chung, trong các dự án phát triển được thiết kế có sự
3
tham gia của người dân trong cộng đồng – những người sẽ được hưởng lợi, các cán bộ
phát triển hỗ trợ có thể bằng các hình thức khác nhau. Chẳng hạn như dạy nghề, tạo điều
kiện phát triển hay cung cấp nguồn vốn để người dân có thể sử dụng tốt. Đó là phát triển
Khi được tiếp cận với vốn và biết cách sử dụng vốn, người phụ nữ đã mang lại nguồn lợi
kinh tế cho gia đình. Giúp gia đình có cuộc sống tốt, ngoài ra họ còn nâng cao vị thế của
mình trong gia đình và xã hội. Vai trò của người phụ nữ ngày càng được nâng cao. Người
phụ nữ tự khẳng định được mình, không phải phụ thuộc vào nam giới nữa. Đồng thời họ
còn giúp cho sự thúc đẩy của những người phụ nữ khác tham gia vào cộng đồng. Một yếu
tố quan trọng khác là họ giúp cho cộng đồng đoàn kết hơn và nâng cao sự công bằng trong
cộng đồng.
Trong các dự án phát triển cộng đồng của các tổ chức, đặc biệt là các tổ chức phi chính
phủ ( NGO) thường có một số loại khác nhau. Các hoạt động có liên quan trực tiếp đến
phụ nữ như: Tín dụng, chăm sóc sức khỏe được thực hiện tốt – ở đó vai trò cảu phụ nữ đã
được khẳng định. Trong các dự án khác như kế hoạch hóa gia đình, quản lý rừng đầu
nguồn, chương trình nước sạch, làm ruộng nương đã thu hút được cả nữ giới và nam giới
tham gia. Trong nhiều trường hợp nữ giới đã vượt xa nam giới khi đảm nhận các công việc
( làm giống lúa, vườn ươm, chăn nuôi, quản lý và phòng trừ dịch hại tổng hợp- IPM). Có
thể nói, tuy còn một số nhóm phụ nữ còn thiếu kinh nghiệm và kĩ năng quản lý nhưng bù
lại là sự nhiệt tình và tập trung trong công việc. Khi sử dụng phần thu nhập bổ sung của
minh, phụ nữ có xu hướng dành nhiều ưu tiên cho con cái hơn là nam giới. Đồng thời họ
cũng xây dựng tình đoàn kết xóm làng qua các haojt động hỗ trợ nhau trả nguồn vốn trong
tiết kiệm của họ, khuyến khích con người gần gũi nhau hơn trong cuộc sống. Trước khi
vay vốn, họ làm ăn tự phát mạnh ai nấy làm. Không có sự tác động qua lại. Khi có dự án
vay vốn, họ được vay vốn cùng nhau, cùng nhau học kic thuật, cách quản lý vốn và cùng
nhau trả vốn đúng lúc. Từ đó hình thành các mối quan hệ giữa chị em phụ nữ với nhau. Họ
bắt đầu biết liên kết nhau trong sự cố kết của cộng đồng và hợp tác cùng nhạu phát triển.
Ngoài ra họ còn chia sẻ với nhau những kinh nghiệm chăm sóc con cái và gia đình…. Từ
đó vị thế của họ được nâng cao, đồng thời tiếng nói của họ có trọng lượng hơn.
Người ta cũng nhận thấy răng nữ giới có phẩm chất để tham gia phát triển cộng đồng. họ
5
sẵn sàng đấu tranh vì sự công bằng, lẽ phải, luôn ủng hộ những ý kiến tiến bộ, yêu chuộng
hòa bình và ít tham nhũng, lãng phí. Như vậy, khi đầu tư cho phát triển cộng đồng thì cần
pphair phát triển phụ nữ…
nhiều hơn ở các cấp, nhất là cấp cơ sở. Có chính sách đào tạo, bồi dưỡng và thu hút nữ
giới và tất cả các khâu của quá trình quản lý sự phát triển của xã hội, bao gồm việc hoạch
định chính sách, lập kế hoạch, chương trình, tổ chức thực hiện, kiểm tra đánh giá và điều
chỉnh chính sách. Để làm tốt được điều này thì một mặt cần tiếp tục đấu tranh khắc phục
tư tưởng trọng nam khinh nữ, mặt khác cần quán triệt sâu rộng quan điểm xem sự tham gia
của phụ nữ là điều kiện quan trọng nhất để khai thác phát huy mạnh mẽ những tiềm năng
to lớn của lực lượng chiếm ½ dân số thế giới.
• Có chính sách bảo vệ, hỗ trợ một cách cụ thể, thiết thực đối với phụ nữ là nông dân
• Mở rộng việc làm và đẩy mạnh xóa đói giảm nghèo cho phụ nữ
• Tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong thực hiện chính sách giáo dục và đào tạo
• Xã hội hóa việc thực hiện chính sách đối với phụ nữ và nâng cvao năng lực vai trò tổ
chức xã hội của phụ nữ
• Nâng cao nhận thức về giới của cán bộ quản lý và lãnh đạo các cấp
• Kiện toàn bộ máy tổ chức và đẩy mạnh hoạt động của Ủy ban quốc gia vì sự tiến bộ của
phụ nữ từ TW, các bộ ngành đến các địa phương và cơ sở.
7