B
GIÁO D C VÀ ðÀO T O
TRƯ NG ð I H C KINH T QU C DÂN

BÙI LIÊN HÀ
D CH V PHÁT TRI N KINH DOANH
CHO DOANH NGHI P XU T KH U VI T NAM
Chuyên ngành: Thương m i (Kinh t & Qu n lý Thương m i)
Mã s : 62.34.10.01
LU N ÁN TI N S KINH T
NGƯ I HƯ NG D N KHOA H C:
1. GS.TS. Hoàng ð c Thân
2. PGS.TS. Nguy n Th Xuân Hương
Hà n i - 2011
1
L I CAM ðOAN
Tôi xin cam ñoan ñây là công trình nghiên c u c a
riêng tôi. Các s li u và trích d n trong lu n án là
trung th c và có ngu n g c rõ ràng. Các k t qu
nghiên c u c a Lu n án ñã ñư c công b trên t p
chí, không trùng v i b t kỳ công trình nào khác.
Nghiên c u sinh
Bùi Liên Hà
2
L I C M ƠN
L i c m ơn ñ u tiên, tôi xin trân tr ng g i t i GS.TS Hoàng ð c Thân
và PGS.TS. Nguy n Th Xuân Hương, gi ng viên khoa Thương m i và Kinh
t Qu c t , Trư ng ð i h c Kinh t Qu c dân. Th y cô ñã t n tình hư ng d n
tôi trong su t quá trình th c hi n lu n án, s khuy n khích, ñ ng viên liên t c
và nh ng ki n th c chuyên sâu c a th y cô ñã giúp tôi vư t qua nh ng khó
khăn trong quá trình nghiên c u ñ hoàn thành lu n án.

7
CHƯƠNG 1. CƠ S
LÝ LU N V D CH V PHÁT TRI N KINH DOANH CHO
14
DOANH NGHI P XU T KH U
1.1. KHÁI LU N CHUNG V D CH V
NGHI P XU T KH U
PHÁT TRI N KINH DOANH CHO DOANH 14
1.1.1. Khái ni m d ch v phát
tri n kinh doanh cho doanh
nghi p xu t
kh u
1.1.2. ð c ñi m c a d ch v
phát tri n kinh doanh
1.1.3. Phân lo i d ch v phát
tri n kinh doanh
1.2. VAI TRÒ C A D CH V PHÁT TRI N
KINH DOANH ð I V I DOANH NGHI P
XU T KH U
14
17
18
25
1.3. CÁC Y U T
NH HƯ NG ð N D CH V PHÁT TRI N KINH DOANH CHO 32
DOANH NGHI P XU T KH U
1.3.1. Các y u t v phía nhà
cung c p d ch v
1.3.2. Các y u t thu c v
doanh nghi p s d ng d ch v

43
46
47
49
49
49
56
2.2. TH C TR NG CUNG
NG D CH V PHÁT TRI N KINH DOANH CHO DOANH 67
NGHI P XU T KH U VI T NAM
2.2.1. Các ch th cung ng d
ch v phát tri n kinh doanh
cho doanh
nghi p xu t kh u Vi t
Nam
2.2.2. M t s lo i hình d ch v
phát tri n kinh doanh cho
doanh nghi p
67
78
xu t kh u Vi t Nam
2.2.3. Th c tr ng cơ ch chính
sách c a nhà nư c ñ i v i d ch
v phát
tri n kinh doanh
90
2.3.
TH
C TR NG S
D NG D CH V PHÁT TRI N KINH

Nam
3.2. XU HƯ NG C A D CH V
PHÁT TRI N KINH DOANH
TRÊN TH
GI I
114
114
114
115
117
3.3. QUAN ðI
M VÀ
PHƯƠNG HƯ
NG PHÁT TRI
N D CH V
DOANH CHO
DOANH NGHI
P XU T KH U
PHÁT TRI N KINH 120
3.3.1. Quan ñi m phát tri n d
ch v phát tri n kinh doanh
cho doanh
nghi p xu t kh u Vi t Nam
3.3.2. Phương hư ng phát tri
n d ch v phát tri n kinh
doanh cho doanh
nghi p xu t kh u Vi t Nam
120
124
3.4. GI I PHÁP

BDS
Business Development
Services
D ch v phát tri n kinh doanh
CIEM
Central Institute for Economic
Management
Vi n Nghiên c u Qu n lý Kinh t
Trung ương
DVPTKD
D ch v phát tri n kinh doanh
EU
Eropean Union
Liên minh Châu Âu
GATS
General Agreement on Trade
in Services
Hi p ñ nh chung v thương m i
d ch v
ILO
International Labour
Organization
T ch c lao ñ ng th gi i
OECD
Organization for Economic
Cooperation and Development
T ch c H p tác và Phát tri n kinh
t
SEEP
Small Entreprise Education

DVPTKD c a các doanh nghi p
B ng 2.13. Các kênh thông tin v
DVPTKD cho doanh nghi p
B ng 2.14. T l doanh nghi p s d ng d
ch v có phí và mi n phí
B ng 2.15. ði m ñánh giá m c ñ ñáp
ng yêu c u c a các DVPTKD
B ng 2.16. ðánh giá chung v
DVPTKD
B ng 2.17. Ý ki n c a doanh nghi p nh
m ñ y m nh DVPTKD
B ng 2.18. Yêu c u ñ i v i nhà cung c
p DVPTKD
8
24
25
49
51
55
56
57
61
96
96
97
98
100
101
101
102

cũng ñ t
các doanh nghi p trư c nh ng
thách th c m i. Bên c nh nh ng
cơ h i ñ m
r ng th trư ng xu t kh u, các
doanh nghi p Vi t Nam ñang ph i
ñ i m t v i
cu c c nh tranh gay g t và b t
bình ñ ng trên th trư ng th gi i do
Vi t Nam
chưa ñư c công nh n là n n kinh
t th trư ng. Do v y, doanh nghi p
luôn
ph i ñ t ra và gi i quy t các v n ñ
mang tính quy t ñ nh ñ n s t n t i
và
phát tri n: Làm th nào ñ gi m chi
phí, nâng cao ch t lư ng s n ph
m?
B ng cách nào ñ qu ng bá s n ph
m c a doanh nghi p ra th trư ng
th gi i?
Làm th nào ñ t i ưu hoá hi u qu ho t ñ
ng c a doanh nghi p? và hàng lo t
các câu h i khác ñang ñư c ñ t ra ñ i v i
các doanh nghi p.
Các doanh nghi p Vi t Nam h u h
t là các doanh nghi p nh và v a,
ngu n l c có h n do ñó ñ nâng cao hi u
qu s d ng ngu n l c doanh

doanh nghi p v d ch v phát tri n kinh doanh cũng là m t trong nh ng
nguyên nhân các doanh nghi p chưa s d ng d ch v phát tri n kinh doanh
và n u có s d ng thì hi u qu s d ng d ch v các doanh nghi p chưa cao.
Chính vì v y m t nghiên c u v d ch v phát tri n kinh doanh cho doanh
nghi p xu t kh u là c n thi t trong b i c nh hi n nay.
2. M c tiêu nghiên c u c a lu n án
Xu t phát t tính c p thi t c a ñ tài, ñ tài “D ch v phát tri n kinh
doanh cho doanh nghi p xu t kh u Vi t Nam” nh m m c tiêu ñánh giá th c
tr ng d ch v phát tri n kinh doanh cho doanh nghi p xu t kh u t ñó ñ xu t
các gi i pháp tăng cư ng d ch v phát tri n kinh doanh cho doanh nghi p xu t
kh u Vi t Nam. ð ñáp ng m c tiêu nghiên c u, n i dung lu n án c n tr l i
các câu h i sau:
Th nh t, d ch v phát tri n kinh doanh là gì? Vai trò c a d ch v phát
tri n kinh doanh ñ i v i doanh nghi p xu t kh u? Nh ng d ch v nào c n
thi t cho các doanh nghi p xu t kh u Vi t Nam?
Th hai, trên th gi i d ch v phát tri n kinh doanh ñã h tr doanh nghi p
như th nào trong ho t ñ ng s n xu t kinh doanh?
Th ba, th c tr ng d ch v phát tri n kinh doanh cho doanh nghi p xu t
kh u Vi t Nam hi n nay ra sao?
Th tư, c n ph i có nh ng gi i pháp gì nh m tăng cư ng d ch v phát tri n
kinh doanh cho doanh nghi p xu t kh u Vi t Nam?
11
3. ð i tư ng và ph m vi nghiên c u c a lu n án
ð i tư ng nghiên c u
ð i tư ng nghiên c u c a lu n án là lý lu n và th c ti n v d ch v phát
tri n kinh doanh cho doanh nghi p xu t kh u hàng hóa c a Vi t Nam.
ð tài t p trung nghiên c u m t s lo i hình d ch v ñóng vai trò quan
tr ng ñ i v i ho t ñ ng c a các doanh nghi p xu t kh u
Ph m vi nghiên c u
Ph m vi nghiên c u c a lu n án v m t không gian bao g m các doanh

Vào nh ng năm cu i th k 20, d ch v phát tri n kinh doanh (Business
Development Services) ñã tr thành m t lĩnh v c quan tr ng, ñóng vai trò
không th thi u ñ i v i s phát tri n c a các doanh nghi p h u h t các nư c
trên th gi i. Các d ch v này ñư c cung ng ñ h tr doanh nghi p ho t
ñ ng có hi u qu và phát tri n kinh doanh thông qua thúc ñ y kh năng ti p
c n th trư ng và nâng cao năng l c cho doanh nghi p.
Chính vì vai trò quan tr ng c a d ch v phát tri n kinh doanh, nư c
ngoài ñã có r t nhi u tài li u nghiên c u v lo i hình d ch v này, c th :
- ‘‘Vư n ươm doanh nghi p nh - M t ngu n l c ñ phát tri n kinh
t ’’ c a Michael Still – 1986. Trong nghiên c u này tác gi ñã ch ra ñư c vai
trò c a các vư n ươm trong vi c h tr các các doanh nghi p nh phát tri n
và thành công.
- ‘‘D ch v phát tri n kinh doanh - Nghiên c u kinh nghi m qu c t ’’
c a Jacob Levitsky – 2000. ðây là m t nghiên c u v nh ng kinh nghi m
d ch v phát tri n kinh doanh m t s nư c trên th gi i nh m rút ra bài h c
13
cho các qu c gia khác trong vi c phát tri n d ch v phát tri n kinh doanh ñáp
ng nhu c u c a các doanh nghi p.
- ‘‘Phát tri n th trư ng thương m i cho d ch v phát tri n kinh doanh’’
c a O.Miehlbradt và M.McVay – 2002. Nghiên c u ñã ch ra r ng s phát
tri n c a th trư ng thương m i d ch v là cơ s , n n t ng cho s phát tri n
c a d ch v phát tri n kinh doanh.
Ngoài ra còn có nh ng tài li u liên quan, nh ng bài vi t khác ñư c
trình bày t i các h i ngh thư ng niên v d ch v phát tri n kinh doanh như:
‘‘Hư ng d n v d ch v phát tri n kinh doanh và các ngu n l c’’ c a M ng
lư i xúc ti n và ñào t o phát tri n doanh nghi p nh - SEEP Network ;
‘‘Mư i câu chuy n thành công v d ch v h tr phát tri n kinh doanh’’
Ethiopian BDS Network, Addis 2003… Nh ng nghiên c u này ñã ch rõ vai
trò c a d ch v phát tri n kinh doanh ñ i v i các doanh nghi p ñ c bi t là các
doanh nghi p v a và nh các nư c và kinh nghi m c a các nư c v phát

d ch v phát tri n kinh doanh và ch ra nh ng nh hư ng c a môi trư ng pháp
lý ñ i v i s phát tri n c a lo i hình d ch v này.
Ngoài các nghiên c u qui mô c a các t ch c còn có m t s nghiên c u
c a các cá nhân v lo i hình d ch v này như:
- Nghiên c u c a TS Tr n Kim Hào năm 2005 v “Th trư ng d ch v
phát tri n kinh doanh cho các doanh nghi p v a và nh - Th c tr ng, các v n
ñ và gi i pháp’’. Nghiên c u ñã ch ra quan h cung c u v d ch v phát tri n
kinh doanh và các nhân t nh hư ng t i th i ñi m nghiên c u và ñ ra m t
s gi i pháp phát tri n th trư ng d
ch v này
Vi t Nam.
- Nghiên c u c a TS. Phan H ng Giang năm 2006 v “Hoàn thi n h
th ng d ch v phát tri n kinh doanh c a phòng thương m i và công nghi p
Vi t Nam’’. Nghiên c u này ch t p trung vào m t nhà cung c p d ch v là
Phòng Thương m i và Công nghi p Vi t Nam.
- ð tài c p b “Gi i pháp ñ y m nh d ch v phát tri n kinh doanh
nư c ta” c a PGS.TS Nguy n Doãn Th Li u năm 2006 cho th y cái nhìn
t ng quan v d ch v phát tri n kinh
doanh
15
nư c ta và ñ xu t m t s gi i
pháp nh m ñ y m nh d ch v phát tri n kinh doanh nói chung và gi i pháp
ñ i v i m t s lo i hình d ch v .
Bên c nh ñó cũng có m t s nghiên c u cho nh ng lo i hình d ch v c
th như: Nghiên c u v “Các d ch v h tr phát tri n công nghi p Vi t
Nam c a TS. Lê ðăng Doanh và nhóm nghiên c u năm 1997; Nghiên c u v
“D ch v phát tri n kinh doanh trong 3 lĩnh v c S h u trí tu , K toán –
ki m toán và ðào t o c a Vi n nghiên c u Qu n lý Kinh t Trung ương và
Công ty Visson & Associates năm 2003. Các nghiên c u này ch y u t p
trung vào ñánh giá các y u t cung c u v d ch v phát tri n kinh doanh t i

c a d ch v .
Kinh t h c hi n ñ i coi d ch v là m t lo i hình s n xu t ñ c bi t mà
k t qu c a các ho t ñ ng h u h t không t n t i dư i d ng v t ch t. D ch v
ñư c t o ra do ho t ñ ng c a con ngư i nh m tho mãn nhu c u nào ñó c a
con ngư i. Tùy thu c vào quan ñi m, m c tiêu và phương pháp ti p c n, có
th có nhi u ñ nh nghĩa khác nhau v d ch v :
T ñi n kinh t h c (2000) ñ nh nghĩa “D ch v là m t ho t ñ ng kinh
t t o ra nh ng s n ph m vô hình nào ñó (tư v n, ph c v , b o hi m, ngân
hàng…) ñóng góp tr c ti p ho c gián ti p vào vi c th a mãn nhu c u c a con
ngư i và là m t thành t quan tr ng c u thành nên GDP”
17
Theo Philip Kotler “ D ch v là m i hành ñ ng hay l i ích mà m t bên
có th cung c p cho bên kia và ch y u là vô hình, không d n ñ n quy n s
h u m t cái gì ñó. Vi c th c hi n d ch v có th liên quan và cũng có th
không liên quan ñ n m t s n ph m v t ch t” [19, tr 522].
Như v y d ch v là m t lo i s n ph m, ch y u là vô hình, ñư c cung
c p nh m th a mãn nhu c u c a ngư i s d ng d ch v trong ñó ngư i s
d ng d ch v có th là cá nhân, t ch c ho c doanh nghi p.
D ch v phát tri n kinh doanh (Business Development Services) là m t
lo i hình d ch v ñư c cung c p cho các doanh nghi p, các ch th kinh t
nh m h tr các doanh nghi p, các ch th kinh t nâng cao hi u qu ho t
ñ ng. M i qu c gia, m i t ch c có th ñưa ra nh ng ñ nh nghĩa khác nhau v
d ch v phát tri n kinh doanh (DVPTKD) tùy thu c vào ñi u ki n chính tr ,
kinh t xã h i c th ho c m c ñích nghiên c u v DVPTKD.
Trên th gi i
,
DVPTKD ngày càng kh ng ñ nh ñư c vai trò không th
thi u ñ i v i các doanh nghi p h u h t các qu c gia, ñ c bi t k t nh ng
năm cu i th k 20. Nh n th y vai trò to l n c a DVPTKD ñ i v i s phát
tri n c a doanh nghi p, nhi u qu c gia trên th gi i ñã và ñang quan tâm phát