ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM PHẠM HUY THÀNH

NÂNG CAO MỨC ĐỘ ĐÁP ỨNG CHUẨN NGHỀ NGHIỆP
GIÁO VIÊN CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
HUYỆN VÂN ĐỒN TỈNH QUẢNG NINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2012
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

i
LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số
liệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc ai
công bố trong bất cứ công trình nào khác.

Tác giả
Phạm Huy Thành Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

ii
LỜI CẢM ƠN
Tác giả luận văn chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, Khoa sau đại học
trƣờng Đại học Sƣ phạm - Đại học Thái Nguyên, phòng Giáo dục và Đào tạo
huyện Vân Đồn đã cho phép, tạo điều kiện thuận lợi để tác giả hoàn thành
chƣơng trình Cao học Quản lý giáo dục và hoàn thành luận văn này.
Tác giả bày tỏ lòng tri ân đến Quý thầy, cô đã tận tình truyền đạt kiến
thức, kỹ năng, kinh nghiệm và hƣớng dẫn cách thức nghiên cứu, tìm kiếm tri
thức khoa học.
Trong quá trình khảo sát, nghiên cứu đề tài, tác giả đã nhận đƣợc sự hỗ
trợ tận tình của lãnh đạo phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Vân Đồn, các
trƣờng Tiểu học huyện Vân Đồn đã cung cấp thông tin, tạo điều kiện cho tác

4. Giả thuyết khoa học 3
5. Nội dung và phạm vi nghiên cứu 3
6. Phƣơng pháp luận và các phƣơng pháp nghiên cứu 4
8. Bố cục luận văn 5
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BIỆN PHÁP NÂNG CAO MỨC ĐỘ
ĐÁP ỨNG CHUẨN NGHỀ NGHIỆP CỦA GIÁO VIÊN TIỂU
HỌC 6
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề 6
1.2. Một số khái niệm cơ bản 7
1.2.1. Giáo viên Tiểu học 7
1.2.2. Chuẩn nghề nghiệp giáo viên Tiểu học 13
1.2.3. Mức độ đáp ứng chuẩn nghề nghiệp của giáo viên tiểu học 14
1.2.4. Nâng cao mức độ đáp ứng chuẩn nghề nghiệp của GV tiểu học 14
1.3. Một số vấn đề cơ bản về chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học 14
1.3.1. Các căn cứ xây dựng chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học 14

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

iv
1.3.2. Mục đích của việc qui định chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học 17
1.3.3. Cấu trúc của chuẩn 18
1.3.4. Áp dụng chuẩn nghề nghiệp giáo viên trong đánh giá giáo viên
tiểu học 20
1.4. Các yếu tố ảnh hƣởng đến mức độ đáp ứng chuẩn nghề nghiệp của
giáo viên tiểu học 22
1.4.1. Chủ trƣơng, chính sách của Đảng và Nhà nƣớc về xây dựng và áp
dụng chuẩn nghề nghiệp GV tiểu học 22
1.4.2. Các yếu tố địa lý - kinh tế xã hội 24
1.4.3. Đặc điểm tình hình học sinh 25
1.4.4. Năng lực sƣ phạm và điều kiện lao động của giáo viên 25

trƣờng tiểu học huyện Vân Đồn tỉnh Quảng Ninh 58
3.2.1. Tuyên truyền GD, nâng cao nhận thức của GV và CBQL về yêu cầu
và tính cần thiết của việc triển khai áp dụng chuẩn nghề nghiệp GV
tiểu học 58
3.2.2. Phát triển công cụ nhằm đánh giá chính xác mức độ đáp ứng
Chuẩn nghề nghiệp của GV 62
3.2.3. Căn cứ nhu cầu và thực trạng đáp ứng chuẩn nghề nghiệp của giáo
viên để tổ chức bồi dƣỡng GV một cách hiệu quả 64
3.2.4. Sử dụng đội ngũ giáo viên cốt cán để hỗ trợ các giáo viên có mức
độ đáp ứng Chuẩn thấp 68
3.2.5. Tạo động lực cho giáo viên tham gia các hoạt động phát triển
nghề nghiệp 69
3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của biện pháp đã đề xuất 72
3.3.1. Kết quả khảo nghiệm về tính cần thiết của các biện pháp 73
3.3.2. Kết quả khảo nghiệm về tính khả thi của các biện pháp 74
Kết luận chƣơng 3 77
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 78

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

vi
1. Kết luận 78
2. Khuyến nghị 79
TÀI LIỆU THAM KHẢO 82
PHỤ LỤC 85
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn


Tổ chuyển môn
:
TCM
Tổ trƣởng chuyên môn
:
TTCM
Giáo viên
:
GV
Học sinh
:
HS
Cơ sở giáo dục
:
CSGD Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

viii
DANH MỤC CÁC BẢNG

ix
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1. Số lƣợng học sinh Tiểu học huyện Vân Đồn từ năm học 2008-
2009 đến năm học 2010-2011 31
Biểu đồ 2.2. Số lƣợng học sinh Tiểu học huyện Vân Đồn từ năm học 2008-
2009 đến năm học 2010-2011 theo khối lớp 31
Biểu đồ 2.3. Phân bố kết quả xếp loại GV do GV tự đánh giá, tổ chuyên môn
đánh giá và hiệu trƣởng đánh giá 43

phát triển đúng định hƣớng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao
chất lƣợng nguồn nhân lực, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc” (Chỉ thị số 40/CT-TW của
Ban Bí thƣ TW Đảng).
Thực tiễn phát triển giáo dục thế giới cho thấy, những cải cách giáo dục
của các nƣớc, đặc biệt là các nƣớc phát triển đều có khuynh hƣớng chuẩn hóa
hoặc dựa vào chuẩn. Theo khuynh hƣớng này, các nội dung và hoạt động của

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

2
quản lý giáo dục cũng đƣợc chuẩn hóa, trong đó có vấn đề chuẩn hóa đội ngũ
giáo viên, giảng viên. Quá trình quản lý đội ngũ giáo viên theo định hƣớng
chuẩn hóa ở các nƣớc đã tích lũy đƣợc những kinh nghiệm thực tiễn và khái quát
đƣợc những vấn đề lý luận quan trọng. Đây là những giá trị và kinh nghiệm đáng
quan tâm đối với công tác quản lý phát triển đội ngũ giáo viên ở nƣớc ta.
Ở Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành chuẩn nghề nghiệp
của giáo viên mầm non và giáo viên phổ thông, trong đó Chuẩn nghề nghiệp
giáo viên tiểu học là chuẩn nghề nghiệp giáo viên đầu tiên đƣợc ban hành.
Văn bản này có giá trị đối với việc quản lý, phát triển đội ngũ giáo viên tiểu
học theo định hƣớng chuẩn hóa. Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học xác
định các năng lực cơ bản của hoạt động nghề nghiệp của giáo viên tiểu học.
Mỗi năng lực lại đƣợc cấu trúc thành 4 mức độ tƣơng đƣơng với các mức độ
phát triển nghề nghiệp của giáo viên tiểu học từ thấp đến cao trong cuộc đời
sự nghiệp của mỗi giáo viên tiểu học. Do đó, ngƣời giáo viên tiểu học phải
không ngừng học tập và rèn luyện để nâng cao mức độ đáp ứng của mình với
chuẩn nghề nghiệp đã qui định.
Thực hiện chính sách phát triển giáo dục cho các vùng có điều kiện
kinh tế - xã hội khó khăn, Đảng và Nhà nƣớc ta đã thực hiện chính sách luân
chuyển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục về công tác ở các khu

Nếu xác định chính xác thực trạng đáp ứng chuẩn nghề nghiệp giáo
viên hiện nay của giáo viên tiểu học huyện Vân Đồn tỉnh Quảng Ninh và sử
dụng đồng bộ các biện pháp quán lý tác động đến năng lực nghề nghiệp của
đội ngũ giáo viên nhằm rút ngắn khoảng cách này thì có thể nâng cao đƣợc
mức độ đáp ứng của đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Vân Đồn tỉnh Quảng
Ninh đối với chuẩn nghề nghiệp giáo viên hiện hành.
5. Nội dung và phạm vi nghiên cứu
5.1. Nội dung nghiên cứu
- Nghiên cứu lý luận về chuẩn, chuẩn hóa và phát triển đội ngũ giáo
viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

4
- Khảo sát thực trạng mức độ đáp ứng chuẩn nghề nghiệp của giáo viên
tiểu học huyện Vân Đồn tỉnh Quảng Ninh và công tác phát triển đội ngũ này
theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên.
- Đề xuất và thử nghiệm một số biện pháp nâng cao mức độ đáp ứng
của đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Vân Đồn tỉnh Quảng Ninh đối với chuẩn
nghề nghiệp giáo viên hiện hành.
5.2. Phạm vi nghiên cứu
- Nội hàm của thuật ngữ phát triển đƣợc xác định là một trong những
nội dung của quản lý nhân lực của các trƣờng tiểu học và của cơ quan quản lí
nhà nƣớc về giáo dục ở cấp huyện. Các biện pháp đƣợc đề xuất là các biện
pháp quản lý của phòng giáo dục và đào tạo
- Các nghiên cứu thực tiễn đƣợc triển khai tại Phòng GD&ĐT huyện
Vân Đồn và các trƣờng tiểu học của huyện.
6. Phƣơng pháp luận và các phƣơng pháp nghiên cứu
6.1. Phương pháp luận
Tiếp cận hệ thống, tiếp cận phát triển nguồn nhân lực và tiếp cận chuẩn

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

6
Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BIỆN PHÁP NÂNG CAO MỨC ĐỘ ĐÁP ỨNG
CHUẨN NGHỀ NGHIỆP CỦA GIÁO VIÊN TIỂU HỌC

1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Trong nghiên cứu về quản lý giáo viên theo định hƣớng chuẩn hóa,
nghiên cứu về chuẩn nghề nghiệp giáo viên đƣợc các nhà nghiên cứu rất
quan tâm.
Hoa Kỳ là quốc gia có nhiều nghiên cứu về xây dựng chuẩn trong giáo
dục nói chung, chuẩn giáo viên nói riêng. Ủy ban quốc gia chuẩn nghề dạy
học của Hoa Kỳ đƣợc thành lập năm 1987 đã đề xuất 5 điểm cốt lõi để các
bang vận dụng trong quản lý giáo viên theo chuẩn, bao gồm:
(1) Giáo viên phải tận tâm với học sinh và việc học;
(2) Giáo viên phải làm chủ môn học, biết cách dạy môn học của mình
và liên hệ với các môn học khác;
(3) Giáo viên phải có trách nhiệm trong giảng dạy, quản lý kiểm tra,
đánh giá việc học của học sinh;
(4) Giáo viên phải thƣờng xuyên suy nghĩ sáng tạo, phát triển kinh
nghiệm nghề nghiệp;
(5) Giáo viên phải là thành viên tin cậy của cộng đồng học tập, biết
cộng tác với đồng nghiệp, hợp tác với cha mẹ học sinh.

Nam năm 2005 đã đƣa ra định nghĩa pháp lý đầy đủ về Nhà giáo và những
tiêu chuẩn của một Nhà giáo:
"1. Nhà giáo là ngƣời làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà
trƣờng hoặc các cơ sở giáo dục khác.
2. Nhà giáo phải có những tiêu chuẩn sau đây:
a) Phẩm chất, đạo đức, tƣ tƣởng tốt;
b) Đạt trình độ chuẩn đƣợc đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ;

S húa bi Trung tõm Hc liu i hc Thỏi Nguyờn http://www.lrc-tnu.edu.vn

8
c) sc kho theo yờu cu ngh nghip
d) Lý lch bn thõn rừ rng".
Lut giỏo dc 2005 cng ó quy nh rt c th v tờn gi i vi tng
i tng Nh giỏo theo cp, bc ging dy v cụng tỏc. Theo ú, Nh giỏo
dy c s giỏo dc mm non, giỏo dc ph thụng, giỏo dc ngh nghip gi
l giỏo viờn. Nh giỏo ging dy v cụng tỏc cỏc c s giỏo dc i hc v
sau i hc gi l ging viờn.
1.2.1.2. Trng tiu hc
Điều 26 đến điều 31 mục 2 ch-ơng II Luật Giáo
dục đ-ợc Quốc hội n-ớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa
Việt Nam khoá XI kỳ học thứ 7 thông qua ngày 14- 6
2005 đã khẳng định rõ vị trí của tr-ờng Tiểu học
trong hệ thống giáo dục quốc dân nh- sau: Giáo dục
tiểu học đ-ợc thực hiện trong năm năm học, từ lớp
một đến lớp năm. Tuổi của học sinh vào lớp một là 6
tuổi;
Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành
những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và
lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và

viết lên trang giấy trắng đó. Vậy phải làm thế nào
để thông qua các hoạt động giáo dục nh- hoạt động
trên lớp và hoạt động ngoài giờ lên lớp để rèn luyện
đạo đức, phát triển năng lực, bồi d-ỡng năng khiếu,
giúp đỡ học sinh yếu kém phù hợp đặc điểm tâm lý,

S húa bi Trung tõm Hc liu i hc Thỏi Nguyờn http://www.lrc-tnu.edu.vn

10
sinh lí lứa tuổi học sinh tiểu học. Đó chính là mục
tiêu, là nhiệm vụ của nhà tr-ờng tiểu học.
Tr-ờng tiểu học là một bộ phận trong hệ thống
GD&ĐT, giữ vai trò nền tảng trong việc thực hiện
Chiến lựơc phát triển giáo dục .
1.2.1.3. Giỏo viờn tiu hc
iu 30 iu l Trng Tiu hc ca B giỏo dc v o to qui nh:
Giỏo viờn tiu hc l ngi lm nhim v ging dy, giỏo dc trong nh
trng, gm: Hiu trng, Phú Hiu trng, giỏo viờn b mụn, giỏo viờn lm
tng ph trỏch i Thiu niờn Tin phong H Chớ Minh, giỏo viờn lm cụng
tỏc t vn cho hc sinh.
* Nhim v ca giỏo viờn trng tiu hc:
1/ Giỏo viờn b mụn cú nhng nhim v sau õy:
a) Dy hc v giỏo dc theo chng trỡnh, k hoch giỏo dc, k hoch
dy hc ca nh trng theo ch lm vic ca giỏo viờn do B trng B
Giỏo dc v o to quy nh; qun lý hc sinh trong cỏc hot ng giỏo dc
do nh trng t chc; tham gia cỏc hot ng ca t chuyờn mụn; chu trỏch
nhim v cht lng, hiu qu giỏo dc; tham gia nghiờn cu khoa hc s
phm ng dng;
b) Tham gia cụng tỏc ph cp giỏo dc a phng;
c) Rốn luyn o c, hc tp vn hoỏ, bi dng chuyờn mụn, nghip

d) Nhận xét, đánh giá và xếp loại học sinh cuối kỳ và cuối năm học; đề
nghị khen thƣởng và kỷ luật học sinh; đề nghị danh sách học sinh đƣợc lên
lớp thẳng, phải kiểm tra lại, phải rèn luyện thêm về hạnh kiểm trong kỳ nghỉ
hè, phải ở lại lớp; hoàn chỉnh việc ghi sổ điểm và học bạ học sinh;
đ) Báo cáo thƣờng kỳ hoặc đột xuất về tình hình của lớp với Hiệu trƣởng.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

12
3/ Giáo viên thỉnh giảng cũng phải thực hiện các nhiệm vụ quy định tại
khoản 1 Điều này và các quy định trong hợp đồng thỉnh giảng.
4/Giáo viên làm tổng phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí
Minh là giáo viên THCS đƣợc bồi dƣỡng về công tác Đội Thiếu niên Tiền
phong Hồ Chí Minh; có nhiệm vụ tổ chức, quản lý các hoạt động của tổ chức
Đội trong nhà trƣờng.
5/ Giáo viên làm công tác tƣ vấn cho học sinh là giáo viên trung học
đƣợc đào tạo hoặc bồi dƣỡng về nghiệp vụ tƣ vấn; có nhiệm vụ tƣ vấn cho
cha mẹ học sinh và học sinh để giúp các em vƣợt qua những khó khăn gặp
phải trong học tập và sinh hoạt.
* Quyền của giáo viên
1/ Giáo viên có những quyền sau đây:
a) Đƣợc nhà trƣờng tạo điều kiện để thực hiện nhiệm vụ giảng dạy và
giáo dục học sinh;
b) Đƣợc hƣởng mọi quyền lợi về vật chất, tinh thần và đƣợc chăm sóc,
bảo vệ sức khoẻ theo các chế độ, chính sách quy định đối với nhà giáo;
c) Đƣợc trực tiếp hoặc thông qua các tổ chức tham gia quản lý nhà
trƣờng;
d) Đƣợc hƣởng lƣơng và phụ cấp (nếu có) khi đƣợc cử đi học để nâng
cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ theo quy định hiện hành;
đ) Đƣợc cử tham gia các lớp bồi dƣỡng, hội nghị chuyên đề để nâng

chuyên môn, nghiệp vụ.
Chuẩn nghề nghiệp GV tiểu học là văn bản qui định hệ thống các yêu
cầu cơ bản đối với ngƣời GV tiểu học về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối
sống, năng lực chuyên môn và nghiệp vụ trong thời kì đổi mới giáo dục phục
vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc.
Chuẩn nghề nghiệp giáo viên đáp ứng sự phát triển mang tính khách
quan, theo xu hƣớng chung của thế giới và sự phát triển giáo dục của nƣớc ta.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

14
Chuẩn nghề nghiệp giáo viên là sự tiếp cận đối với thế giới trong quản
lý giáo dục hiện đại ở thời kỳ đất nƣớc hội nhập quốc tế- Việt Nam ra nhập tổ
chức Thƣơng mại thế giới (WTO).
Xây dựng và quản lý chất lƣợng đội ngũ GV dựa trên cùng một chuẩn
thống nhất- Chuẩn nghề nghiệp.
1.2.3. Mức độ đáp ứng chuẩn nghề nghiệp của giáo viên tiểu học
Theo từ điển Tiếng Việt,
Mức độ: “Mức độ là bậc gần hay xa một cơ sở so sánh (trong lĩnh vực
cụ thể hay trừu tƣợng) dùng làm tiêu chuẩn cho hành động".
Đáp ứng: “Đáp lại theo đúng nhƣ đòi hỏi, yêu cầu”.
Trong nghiên cứu này, đáp ứng với công việc đƣợc hiểu là đáp lại
những đòi hỏi, yêu cầu của công việc. Ngƣời có khả năng đáp ứng với công
việc là những ngƣời có đủ năng lực hoàn thành tốt các yêu cầu, đòi hỏi của
công việc.
Nhƣ vậy có thể hiểu “mức độ đáp ứng chuẩn nghề nghiệp của giáo
viên tiểu học” là thứ bậc về khả năng đáp lại đòi hỏi, yêu cầu công việc của
một giáo viên tiểu học về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, năng lực
chuyên môn và nghiệp vụ đã đƣợc xác định trong chuẩn nghề nghiệp giáo
viên tiểu học.