-1-
Lời mở đầu

Xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong hoạt động thơng mại quốc tế, là
phơng tiện thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Việc mở rộng xuất khẩu để tăng thu
nhập ngoại tệ cho tài chính, học tập kinh nghiệm quản lý, công nghệ, tạo điều
kiện phát triển cơ sở hạ tầng và phát huy nội lực là mục tiêu quan trọng nhất của
chính sách thơng mại. Nhà nớc đã và đang thực hiện các biện pháp thúc đẩy
các ngành kinh tế hớng theo xuất khẩu, khuyến khích t nhân mở rộng xuất
khẩu để giải quyết công ăn việc làm và tăng doanh thu cho đất nớc.
Đẩy mạnh sản xuất và sản xuất hàng TCMN sẽ mang lại lợi ích to lớn
không chỉ về kinh tế mà còn về văn hóa, xã hội. Hàng TCMN đem lại lợi nhuận
sau khi xuất khẩu rất cao so với nhiều nhóm hàng khác. Bên cạnh đó, phát triển
xuất khẩu hàng TCMN sẽ tạo việc làm cho rất nhiều lao động góp phần ổn định
kinh tế và làm giảm tệ nạn xã hội. Đồng thời, mở rộng xuất khẩu hàng TCMN
còn ý nghĩa giới thiệu với bạn bè thế giới biết thêm về nền văn hóa Việt Nam.
Công ty xuất nhập khẩu hàng tiêu dùng và Thủ công mỹ nghệ Hà Nội kể
từ ngày thành lập đến nay, công ty đã trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm, có lúc
tởng chừng nh không vực dậy đợc song với sự nỗ lực cố gắng không mệt mỏi
của Ban lãnh đạo và toàn thể cán bộ công nhân viên, công ty đã từng bớc ổn
định và phát triển, đạt đợc những thành tựu nhất định. Nhng không dừng lại ở
những gì đạt đợc, công ty xuất nhập khẩu hàng tiêu dùng và Thủ công mỹ nghệ
Hà Nội tiếp tục tìm tòi nghiên cứu cho mình một hớng đi thích hợp để đảm bảo
cho sự tồn tại và phát triển lâu dài của công ty.
Trong bối cảnh nh vậy, tôi chọn đề tài Thực trạng và giải pháp trong
hoạt động xuất khẩu hàng TCMN tại công ty Artex Hà Nội với hy vọng đóng
góp một số ý kiến giúp đẩy mạnh hơn việc XK hàng TCMN truyền thống của
Việt Nam ra nớc ngoài.
Ngoài mục lục, lời mở đầu và kết luận đề tài đợc chia làm 3 chơng:

THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN -3-
Chơng I
khái quát hàng TCMN ở Việt Nam và quy trình tổ chức
thực hiện HĐXK mặt hành này

I. Một số nét về hoạt động sản xuất và xuất khẩu hàng TCMN của
Việt Nam
1. Đặc điểm về hàng TCMN
Không giống nh những nhóm hàng hóa khác, hàng thủ công mỹ nghệ có
những đặc điểm riêng của mình đó là sự khác biệt trong mục đích tiêu dùng sản
phẩm TCMN:
Thứ nhất, Hàng TCMN có xu hớng tạo ra sự kết hợp hài hòa giữa nhu cầu vừa
dùng lại vừa chơi. Nghĩa là, ngời tiêu dùng quan tâm cả đến mặt thẩm mỹ lẫn
lợi ích sử dụng của sản phẩm. Tính chất mỹ thuật của loại sản phẩm này đợc
tạo nên bởi hình dáng sản phẩm, những đờng nét và họa tiết trên mặt sản phẩm.
Còn tính chất sử dụng đợc ngời tiêu dùng lựa chọn căn cứ vào công dụng, kích
cỡ, hình dáng của sản phẩm. Với đôi bàn tay khéo léo và óc sáng tạo của các thế
hệ thợ thủ công đã tạo nên những sản phẩm TCMN đậm nét độc đáo, tinh xảo,
hoàn mỹ.
Thứ hai, Hàng TCMN thiên về tính nghệ thuật, hơn nữa ngời tiêu dùng
coi trọng tính thẩm mỹ của sản phẩm này hơn: 1 chiếc giỏ tre treo trên tờng hay

ứng đợc nhu cầu về thởng thức những tinh hoa văn hóa của dân tộc, các khu
vực địa lý. Sự giao lu kinh tế và văn hóa, du lịch giữa các nớc ngày càng phát
triển là những cơ hội rất tốt để giới thiệu, đẩy mạnh sản xuất và xuất khẩu hàng
TCMN.
Khi đánh giá tiềm năng phát triển sản phẩm cần phải nhìn nhận một cách
thỏa đáng. Tiềm năng phát triển cần dựa trên tiềm năng tiêu thụ của sản phẩm.
Hàng TCMN không những tiêu thụ tốt trong nớc mà còn đợc mở rộng ra cả ở
nớc ngoài.
Đối với thị trờng trong nớc, khi cuộc sống của ngời dân đợc nâng
cao, sức mua đợc cải thiện, điều mà con ngời hớng tới là sự quay lại với tự
nhiên, gắn bó với truyền thống. Đó là một quy luật phổ biến không chỉ đối với
tầng lớp trung lu mà với mọi tầng lớp dân c. Vì vậy, sản phẩm TCMN không
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN -5-
chỉ phục vụ cho mục đích nghệ thuật, trang trí nội thất mà nó còn rất hữu dụng
cho cuộc sống của ngời Việt Nam.
Đối với thị trờng nớc ngoài, hiện nay ngời phơng Tây dần dần bị nét
đẹp kín đáo, duyên dáng, thanh lịch của Phơng Đông quyến rũ. Những vật dụng
mang tính hiện đại nh ti vi, máy tínhđôi khi làm cho cuộc sống con ngời trở
nên nặng nề, căng thẳng thì ngời nớc ngoài lựa chọn các sản phẩm thủ công để
tô điểm cho cuộc sống của họ giờng nh là một cách làm cho cuộc sống thêm
ngọt ngào, lãng mạn hơn.
Hiện nay, Việt Nam đã có quan hệ thơng mại với rất nhiều nớc trên thế
giới. Cùng với việc thâm nhập và khai thác các thị trờng mới nh: EU, Mỹ,
Canada, Hàn Quốc, Arập Xê útchúng ta cũng đang khôi phục lại những thị
trờng truyền thống nh: Nga, các nớc SNG và Đông Âu. Việc gia nhập
ASEAN, tham gia vào diễn đàn Châu á Thái Bình Dơng ( APEC ) và việc kí
kết hiệp định thơng mại Việt-Mỹ đã mở ra cho các doanh nghiệp sản xuất và

Thị trờng xuất khẩu nghành hàng này ngày càng đợc mở rộng hơn bao
gồm: Nhật Bản, Singapore, AnhNhà nớc ta vẫn tiếp tục khuyến khích sản xuất
các mặt hàng TCMN trong tơng lai. Bởi lẽ, nhu cầu về mặt hàng này vẫn gia
tăng trên thị trờng thế giới và việc sản xuất mặt hàng này giúp Việt Nam phát
huy đợc lợi thế so sánh của mình về nguồn nguyên liệu sẵn có và nguồn lao
động thủ công có tay nghề mà giá nhân công lại rẻ.
4. Những thuận lợi, khó khăn trong sản xuất và xuất khẩu hàng
TCMN ở Việt Nam hiện nay.
4.1.Thuận lợi
Đầu tiên phải kể đến những nghệ nhân, thợ lành nghề có bàn tay tài
hoa tạo ra tất cả các mặt hàng nh gốm sứ, đồ gỗ, dệt lụa, mây tre đan,Con
ngời là yếu tố quyết định trong việc tạo ra những sản phẩm TCMN tuyệt mỹ,
độc đáo. Trải qua nhiều thế hệ, bí quyết nghề luôn đợc các nghệ nhân tiền bối
giữ gìn và chỉ truyền cho những nhân tài trong dòng họ. Vì vậy, hàng trăm năm
đã đi qua nhng các sản phẩm TCMN vẫn tồn tại, phát triển và ngày càng tuyệt
mỹ, độc đáo hơn.
Thị trờng giành cho hàng TCMN ngày càng mở rộng do xu hớng toàn
cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế. Các hàng rào thuế quan, phi thuế quan dần
đợc dỡ bỏ. Các hiệp định, hiệp ớc giữa các quốc gia, khu vực tạo điều kiện cho
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN -7-
hàng TCMN xuất khẩu trở nên dễ dàng hơn. Ngoài ra, cơ sở hạ tầng đợc nâng
cấp, mạng Internet, dịch vụ viễn thông phát triển giúp cho việc tìm hiểu nhu cầu,
thị hiếu và đối tác nớc ngoài trở nên thuận tiện hơn. Điều đó hứa hẹn một tơng
lai tơng sáng về phát triển sản xuất các mặt hàng TCMN truyền thống của nớc
ta.
Chính sách của Chính phủ trong việc khuyến khích xuất khẩu hàng TCMN
và những u đãi đối với các làng nghề thủ công truyền thống nh Bắc Ninh, Hà

Do vậy, chúng ta cần tận dụng những thuận lợi có đợc, đồng thời khắc phục các
khó khăn còn tồn tại để nghành hàng TCMN tiếp tục phát triển và tỏa sáng hơn
nữa.
II. Quy trình thực hiện HĐXK hàng TCMN.
Vì hàng TCMN là loại hàng hóa Nhà nớc khuyến khích XK nên doanh
nghiệp không phải xin giấy phép XK.
1. Chuẩn bị hàng hóa.
Quá trình chuẩn bị hàng XK gồm các khâu:
Thứ nhất, tập trung hàng XK đủ về số lợng. Phù hợp về chất lợng và đúng thời
điểm, tối u hóa đợc chi phí, là một hoạt động rất quan trọng của các doanh
nghiệp kinh doanh. Mỗi loại hình doanh nghiệp với các đặc trng khác nhau thì
quá trình này cũng khác nhau.
Thứ hai, bao gói hàng XK: đây là khâu quan trọng trong việc chuẩn bị hàng hóa
bởi nó hạn chế những tác động của môi trờng bên ngoài nhằm bảo vệ hàng hóa
trong quá trình vận chuyển, bảo quản đồng thời có tác dụng quảng cáo và hớng
dẫn tiêu dùng.
Thứ ba, kẻ ký mã hiệu hàng XK: đây là khâu cần thiết và là khâu cuối
cùng trong quá trình chuẩn bị hàng XK.Việc kẻ ký mã hiệu bảo đảm thuận lợi
cho phơng pháp giao nhận và hớng dẫn phơng pháp, kỹ thuật bốc dỡ, vận
chuyển và bảo quản hàng hóa cho nhà NK.
2. Kiểm tra hàng XK
Trớc khi giao hàng ngời XK có nghĩa vụ phải kiểm tra hàng về chất
lợng, số lợng Việc kiểm tra đợc thực hiện ở 2 cấp:
ở cơ sở: việc kiểm tra ở cơ sở giữ vai trò quyết định và có tác dụng triệt để
nhất.
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN -9-
ở các cửa khẩu: việc kiểm tra hàng ở các cửa khẩu có tác dụng thẩm tra


-10-
6. Giao hàng với phơng tiện vận tải
Hàng XK chủ yếu đợc giao bằng đờng biển và đờng sắt. Nếu hàng
hóa đợc giao bằng đờng biển, chủ hàng phải tiến hành các việc sau: Căn cứ
vào các chi tiết hàng XK, lập bảng đăng ký hàng chuyên chở cho ngời vận tải
(Đại diện hàng hải, hoặc thuyền trởng, công ty đại lý tàu biển ) để đổi lấy sơ đồ
xếp hàng.
- Trao đổi với cơ quan điều độ cảng để nắm vững ngày giờ.
- Bố trí phơng tiện đem hàng vào cảng, xếp lên tàu.
- Lấy biên lai thuyền phó và đổi lấy vận đơn đờng biển. Vận đơn đờng
biển phải là vận đơn hoàn hảo. Nếu chuyên chở bằng đờng sắt chủ hàng phải
đăng ký với cơ quan đờng sắt để xin cấp toa xe cho phù hợp với tính chất và
khối lợng hàng hóa. Khi đã đợc cấp toa xe, chủ hàng tổ chức bốc xếp hàng,
niêm phong cặp chì và làm các chứng từ vận tải, trong đó chủ yếu là vận đơn
đờng sắt.
7. Nghiệp vụ thanh toán
Trong thơng mại quốc tế có nhiều phơng thức thanh toán, chủ yếu các
doanh nghiệp áp dụng phơng thức thanh toán L/C hoặc T/T. Đối với khách hàng
truyền thống hay hàng hóa có giá trị không quá lớn mới áp dụng phơng thức
T/T. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ giao hàng cho phơng tiện vận tải, doanh
nghiệp cần nhanh chóng lập bộ chứng từ để thực hiện thanh toán.
8. Khiếu nại và giải quyết khiếu nại.
Nếu chủ hàng XK bị khiếu nại đòi bồi thờng, cần phải có thái độ nghiêm
túc, thận trọng trong việc xem xét yêu cầu của khách hàng ( ngời NK ). Việc
giải quyết phải khẩn trơng kịp thời và có tình có lý.

THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN

-12-
2.Cơ cấu tổ chức bộ máy, chức năng và nhiệm vụ của công ty Artex
Hà Nội.
2.1. Cơ cấu tổ chức bộ máy:
Trong cơ chế thị trờng hiện nay, các doanh nghiệp Việt Nam nói
chung và công ty Artex Hà Nội nói riêng đều phải thực hiện hình thức hoạch
toán giá thành sản phẩm, lãi hởng lỗ chịu. Do đó, bộ máy của công ty đã đợc
thu gọn lại không còn cồng kềnh nh trớc, công ty phải từng bớc giảm bớt lực
lợng lao động gián tiếp ( những cán bộ viên chức không đáp ứng đợc yêu cầu
đổi mới của hoạt động kinh doanh ) nên số lợng nhân viên giảm trong những
năm gần đây còn 80 ngời, đồng thời các phòng ban nghiệp vụ đi vào hoạt động
hiệu quả. Cơ cấu hoạt động của công ty đợc thể hiện ở bảng 1 sau đây:
Bảng 1: Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của công ty Artex Hà Nội.

-13-
nhiệm vụ và thông báo tổng hợp cũng đợc truyền từ lãnh đạo của công ty đến
cấp cuối cùng một cách dễ dàng.
Ban giám đốc gồm: Giám đốc, 2 Phó giám đốc: trực tiếp tổ chức, điều
hành hoạt động của công ty.
Chức năng, nhiệm vụ cụ thể của các phòng ban nh sau:
- Phòng tổng hợp thị trờng: lập kế hoạch, thống kê kế hoạch, báo cáo và
theo dõi điều hành tổ chức kinh doanh đồng thời cung cấp các thông tin cần thiết
cho các phòng nghiệp vụ kinh doanh.
- Phòng nghiệp vụ kinh doanh 1: Chủ yếu kinh doanh xuất nhập hàng thủ
công mỹ nghệ, t liệu sản xuất và hàng tiêu dùng.
- Phòng nghiệp vụ kinh doanh 2: Kinh doanh xuất nhập khẩu trọng tâm
hàng nông lâm, hải sản.
- Phòng nghiệp vụ kinh doanh 3: Khai thác trung tâm thơng mại, kinh
doanh xuất nhập khẩu hàng may mặc.
- Phòng nghiệp vụ kinh doanh 4: Chuyên kinh doanh xuất nhập khẩu hàng công
nghiệp, vật liệu xây dựng và các mặt hàng khác.
Bốn phòng nghiệp vụ có tổng số 40 thành viên, thực hiện chức năng tìm
kiếm bạn hàng và giao dịch với các đối tác để phát triển, mở rộng thị
trờng.Việc phân loại hàng hóa xuất nhập khẩu cho từng phòng ban tránh sự
chồng chéo, giành khách hàng của nhau đồng thời phát huy đợc năng lực
chuyên môn hóa của cán bộ nghiệp vụ.
2.2. Chức năng nhiệm vụ của công ty.
Công ty Xuất nhập khẩu hàng tiêu dùng và Thủ công mỹ nghệ Hà Nội
là một doanh nghiệp Nhà Nớc do nhà Nớc thành lập, đầu t vốn và trực tiếp
quản lý. Hoạt động trong cơ chế thị trờng với t cách là chủ sở hữu, Công ty có
t cách pháp nhân đầy đủ, hoạch toán kinh tế độc lập, có tài khoản và con dấu
riêng theo quy định của Nhà Nớc do vậy công ty có những chức năng và nhiệm

dùng và thủ công mỹ nghệ Hà Nội tạo thuận lợi giúp cho hoạt động kinh doanh
xuất nhập khẩu của công ty đạt hiệu quả cao.
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN -15-
II. Khái quát hoạt động kinh doanh xuất khẩu tại công ty Artex
Hà Nội

1. Tình hình hoạt động kinh doanh chung của công ty trong những
năm gần đây.
Công ty xuất nhập khẩu hàng tiêu dùng và thủ công mỹ nghệ Hà Nội là
một công ty do nhà nớc thành lập và đầu t vốn. Lĩnh vực hoạt động rộng từ
kinh doanh nội địa và xuất nhập khẩu đến kinh doanh bất động sản. Chủng loại
hàng hóa đa dạng gồm nhiều loại sản phẩm phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng của
con ngời và các sản phẩm trong nhóm hàng TCMN. Với các phơng thức kinh
doanh chủ yếu sau:
Mua đứt bán đoạn: Là phơng thức xuất khẩu trực tiếp cho thơng gia
nớc ngoài, tổ chức sản xuất thu mua từ ngời sản xuất, làng nghề thủ
cônghoặc nhập khẩu trực tiếp của khách ngoại, bán trực tiếp tiêu thụ trong
nớc chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động kinh doanh của đơn vị. Phơng thức
này đã tập trung đợc thế mạnh của công ty nh đội ngũ cán bộ có trình độ
chuyên môn vững vàng, năng động và vị thế là một doanh nghiệp Nhà Nớc có
uy tín.
Gia công: là phơng thức kinh doanh do một bên nhận gia công, nhập
khẩu nguyên liệu hoặc bán thành phẩm của một bên khác để chế biến ra thành
phẩm, giao lại cho bên đặt gia công và nhận thù lao. Mặt hàng Công ty nhận gia
công chủ yếu là hàng may mặc, thêu ren. Tuy nhiên phơng thức này công ty
không thực hiện từ năm 2003 trở lại đây do có sự thay đổi trong cơ cấu tổ chức
và thị trờng xuất nhập của công ty.