Đề án môn học Võ Thị Huyền Th ơng
LI NểI U
Hot ng kinh doanh tin t l loi hỡnh kinh doanh luụn gn lin vi
nhiu ri ro tim n nh ri ro lói sut, ri ro t giỏ hi oỏi, ri ro mt kh
nng thanh toỏn....Vỡ vy vic v v phỏ sn ca cỏc t chc tớn dng
hot ng yu kộm l iu trỏnh khi. i vi nn kinh t vic x lý nhng
hu qu do quỏ trỡnh kinh doanh khụng thnh cụng ca cỏc t chc tớn dng
khụng n gin ch l tuyờn b phỏ sn t chc ny hay n v kia m trc
ht nú lm tn thng n nim tin ca dõn chỳng. Nu khụng cú nhng
bin phỏp thớch hp s cũn gõy ra nhng bt n khụn lng v kinh t chớnh
tr, xó hi , gõy hoang mang dao ng trong dõn chỳng v to ra tõm lý bt
li cho hot ng ca h thng cỏc t chc tớn dng. bo v quyn v li
ớch hp phỏp ca ngi gi tin, gúp phn duy trỡ s nh cỏc t chc tớn
dng núi riờng v bo m cho s an ton lnh mnh trong hot ng ca
ngnh ngõn hng núi chung. Ngy 01/09/1999 Chớnh ph ó ban hnh ngh
nh s 89/1999 N-CP v bo him tin gi v ngy 09/11/1999 th tng
Chớnh ph ó ra quyt nh s 218/1999/Q-TTg v thnh lp t chc bo
him tin gi Vit Nam. Nh vy õy l mt hot ng bo him mi c
trin khai Vit nam, hot ng khụng vỡ mc tiờu li nhun v c phi
hp gia chớnh ph v ngõn hng nh nc Vit nam. Chớnh vỡ th em rt
quan tõm v mun tỡm hiu nghip v ny c trin khai nh th no
Vit nam. Do ú em ó chn ti " Bo him tin gi Vit nam"
lm ỏn mụn hc.Vi s hiu bit ca bn thõn v s hng dn nhit tỡnh
ca Cụ giỏo Tụ Th Thiờn Hng em ó hon thnh ti ny.
Vỡ õy l ln u tiờn i sõu nghiờn cu mt nghip v bo him nờn
cũn nhiu thiu sút v cũn mang nng lý thuyt nờn kớnh mong Cụ xem xột
v gúp ý, em xin chõn thnh cm n.
Bảo hiểm 41 b
1
Đề án môn học Võ Thị Huyền Th ơng
L mt mi quan h kinh t tớn dng cú nhng tỏc ng nht nh i
vi cỏc hot ng kinh t. Tuy nhiờn vai trũ ca tớn dng ph thuc ch yu
vo nhn thc v vn dng quan h tớn dng vo xõy dng v qun lý kinh
Bảo hiểm 41 b
2
Đề án môn học Võ Thị Huyền Th ơng
t ca con ngi. Trc ht tớn dng l cụng c tớch t va tp trung vn rt
quan trng. Thụng qua tớn dng cỏc doanh nghip nhn khi lng vn b
sung rt ln t ú tng quy mụ sn xut hoc tng nng sut lao ng, i
mi thit b ỏp dng tin b k thut. Tớn dng tp trung cỏc khon tớn dng
nh, l t thnh cỏc khon vn ln, to kh nng u t vo cỏc cụng trỡnh
ln, hiu qu cao. Túm li, thụng qua quỏ trỡnh tớch t v tp trung vn tớn
dng thỳc y lc lng sn xut phỏt trin. Tớn dng giỳp cỏc nh doanh
nghip u t vo cỏc ngnh cú t sut li nhun cao kớch thớch kh nng
cnh tranh gia cỏc doanh nghip, to iu kin cho cỏc doanh nghip
chuyn hng sn xut kinh doanh. Tớn dng tr thnh cụng c lm cho
kinh t núi chung v cỏc doanh nghip núi riờng tr nờn nng ng, mm
do, linh hot. bờn cnh ú, tớn dng l cụng c tng vũng quay ca vn v
tit kim tin mt trong lu thụng.
3. S cn thit ca bo him tin gi .
Trong cỏc hot ng kinh t , tớn dng l mt trong nhng hot ng
phỏt trin mnh m, hot ng tớn dng mang li li nhun rt cao nờn cú rt
nhiu ri ro v chỳng cú th xy ra bt c lỳc no gõy ra nhng thit hi
khụng lng trc .hot ụng tớn dng cú th gp nhng ri ro sau:
Ri ro tớn dng l nguy c ngi cho vay khụng thc hin ngha v t
n cho ngõn hng
Ri ro v tớnh thanh khon l nguy c khụng bỏn c cỏc ti sn
nhanh chúng tr khi chu chit khu lns.
Ri ro v giỏ l nguy c b l do nhng thay i khụng lng trc
c ca giỏ c , chng hn nh nhng thay i v t giỏ hi oỏi hay lói
phng.
Nhng ri ro tớn dng xy ra cú th li nhng hu qu khụn lng,
nu nh thỡ cng lm mt n nh h thng ngõn hng, mt nim tin vo
nhõn dõn. Nu nh thỡ gõy nờn cuc khng hong ti chớnh thi trng t ú
ny sinh nhiu vn khỏc. Do vy i phú vi nhng ri ro tn tht
khụng lng trc do cỏc ri ro gõy ra cú nhiu bin phỏp khỏc nhau nhng
bin phỏp tt nht l bo him ngha l chuyn nhng ri ro m mỡnh cú th
gp phi cho cỏc t chc bo him. Vỡ th bo him tin gi ra i l mt tt
yu khỏch quan.
II. BN CHT CA BO HIM TIN GI.
1. Khỏi nim v c im.
1.1 Khỏi nim
Bo him tin gi l bo him trỏch nhim ca t chc tớn dng i vi
cỏc khon tin gi.
1.2 c im
õy l loi hỡnh bo him trỏch nhim, tuy nhiờn trong thi k u
trin khai nú thng c thc hin di hỡnh thc t nguyn, sau ú
khi ó i vo qu o chung ca nn kinh t th trng thỡ lut phỏp
cỏc nc quy nh l hỡnh thc bt buc i vớ cỏc t chc tớn dng.
Bảo hiểm 41 b
4
Đề án môn học Võ Thị Huyền Th ơng
Ri ro bo him rt c bit: chu s chi phi ca tt c cỏc yu t
kinh t - chớnh tr -vn hoỏ cho nờn ri ro c bo him v ri ro
khụng c bo him xy ra trong cho nờn ri ro c bo him v
ri ro khụng c bo him cú th thay i theo thi k.
Mc dự l bo him trỏch nhim nhng trỏch nhim õy nh bo
him cú th bit trc hoc lng trc(thụng qua s d tin gi).
Cỏc cụng ty bo him thụng thng trờn c s nhng khon tin gi
cú k hn.
vn cho nn kinh t.
Nh vy bo him tin gi ó ra i nhm m bo an ton tin gi
cho ngi gi tin ti cỏc t chc tớn dng, gúp phn duy trỡ s n nh ca
cỏc t chc tớn dng, m bo s an ton lnh mnh hot ng ca ngõn
hng v cỏc t chc tớn dng, t ú thỳc y nn kinh t phỏt trin mt cỏch
vng chc.
III. BO HIM TIN GI TRấN TH GII.
1. Cỏc c ch bo him tin gi ang c ỏp dng trờn th gii.
1.1 Bo him hon ton.
Vi c ch ny mi ngi gi tin u c bo him hon ton trong
trng hp ngõn hng b v, hin cú 9 quc gia ang ỏp dng c ch ny
nh Nht Bn, Hn Quc, Mờhicụ, Thỏi Lan....Mc dự c ch ny ngn
chn mt cỏch hu hiu hin tng rỳt tin t, bi l ngi gi tin hon
ton tin tng vo vic bo him tin gi s thc hin cỏc ngha v ca
mỡnh khi cỏc ngõn hng gp khú khn .nhng thụng qua ú, nú ó lm mt
nguyờn tc ca th trng khi xột n hin tng gia tng tõm lý bt cn
(vn ri ro o c) t phớa cỏc ngõn hng, khi chp nhn cỏc ri ro ln
hn trong kinh doanh v t phớa ngi gi tin khi khụng la chn thn
trng cỏc ngõn hng m ch quan tõm n mc lói sut cao nht tr cho tin
gi ca h . c ch ny cú kh nng s dng nhiu phng thc khỏc nhau
x lý cỏc ngõn hng b v nh tr giỳp ti chớnh cho vic sỏp nhp v
phc hi ,mua ti sn v nhn ti sn n b sung cho vic thanh toỏn bo
him hoc thc hin vic chuyn tin gi trong trng hp ngõn hng b
úng ca sang t chc tham gia bo him tin gi khỏc . c ch ny thng
ỏp dng trong trng hp nn kinh t cú khng hong.
1.2 Bo him theo phm vi hn ch .
Cỏc khon tin gi c bo him n mt gii hn ti a . Hin nay cú
67 quc gia ang ỏp dung c ch ny nh Hng Kụng, Aú , an Mch ,
Brazin ... v thng tp trung vo nhng ngi gi tin nh. C ch ny bo
v h thng ngõn hng ngn chn vic lõy lan hin tng rỳt tin t ra khi
cỏch a ra hỡnh thc ng bo him , ngi gi tin chu mtphn cỏc
khon l v nh bo him tin gi bo v phn cũn li. ng bo him cú
th thc hin di hỡnh thc ct gim mt t l nht nh trong s tin gi
c bo him. Hin nay cú hn 20 quc gia ang ỏp dng cch ny nh
Anh, Phn Lan, B o Nha, ý....
2. Cỏc mụ hỡnh bo him .
Bảo hiểm 41 b
7
Đề án môn học Võ Thị Huyền Th ơng
Ging nh cỏc loi bo him khỏc , hin nay trờn th gii bo him tin
gi cng tn ti di hai hỡnh thc t nguyn v bt buc. Bo him bt
buc ang c ỏp dng M , Nht , Anh , Canada, H Lan.... Trong
trng hp ny , tt c u c lut hoỏ, t cỏc iu kin tin hnh bo
him , ch th , v khỏch th cho n c ch xỏc nh mc phớ v mc tin
bi thng bo him . Bo him t nguyn ang c ỏp dng Phỏp,
c, í ... cỏc nc ny, ngõn hng c quyn quyt nh vic tham gia
hay khụng tham gia bo him tin gi V mt phỏp lý thỡ nh vy ,nhng
õy cỏc ngõn hng u b rng buc bi cỏc lut vụ hỡnh. ú l mun c
tham gia thỡ phi l thnh viờn ca hip hi ngõn hng , mun c cp giy
phộp kinh doanh dch v ngõn hng thỡ cn cú s m bo tin gi cho
khỏch hng, hn na nu khụng tham gia bo him tin gi ca khỏch hng
thỡ ngõn hng cng gp khụng ớt khú khn trong vic cnh tranh, thu hỳt
khỏch hng vỡ khỏch hng s vn gi vo õy s thiu an ton. Do vy cỏc
ngõn hng hu nh buc phi t nguờn tham gia bo him tin gi. Hin
nay bờn bo him tin gi ngõn hng cỏc nc cú th l nh nc, l hip
hi ngõn hng, hay liờn doanh gia nh nc vi ngõn hng . Nh nc
nhn bo him tin gi ngõn hng, thụng thng trong trng hp bt
buc . õy nh nc thnh lp c quan bo him chuyờn trỏch v hot
ng trờn c s khụng vỡ li nhun. Vn hot ng ca c quan ny gm
tin úng gúp ca cỏc ngõn hng v kinh phớ t ngõn sỏch nh nc.T
mua bo him ti FDIC. õy chớnh l hỡnh thc tham gia bo him tin gi
bt buc v thc cht l bo him tin gi c t chc theo mụ hỡnh nh
nc. FDIC s dng h thng mc phớ phõn bit , mc phớ c xỏc nh
riờng cho tng ngõn hng, tu thuc vo kh nng thanh toỏn, kh nng cnh
tranh v mc n nh ti chớnh ca mi ngõn hng. Phớ np hng nm
c tớnh nh sau:
i vi nhng ngõn hng ti chớnh khụng n nh v kinh doanh thỡ t
l phớ l 0,31%/nm.
i vi nhng ngõn hng ti chớnh kinh doanh kộm thỡ t l phớ l
0,35%/nm.
i vi nhng ngõn hng cú ri ro tớn dng theo chiu hng gia tng
thỡ t l phớ l 0,5%/ nm
Tuy nhiờn ,tt c cỏc iu kin núi trờn u c xem xột li theo nh
k v mc phớ phi np s cũn ph thuc vo s phớ cũn tn qu bo him
ca mi ngõn hng FDIC c quyn kim tra cỏc ngõn hng tham gia bo
him, xem xột vic thi hnh cỏc lut l v quy nh khỏc t ú cú quyn pht
tin dõn s c lnh ỡnh ch, cỏch chc v pht treo cỏc thnh viờn ni b
Bảo hiểm 41 b
9
Đề án môn học Võ Thị Huyền Th ơng
thuc t chc mỡnh v cú quyn chp nhn cỏc chi nhỏnh nc ngoi ca
ngõn hng nh nc khụng thuc thnh viờn. Sau khi FDIC thnh lp vic
xụ n ngõn hng rỳt tin ó gim hn t ú s lng ngõn hng b phỏ
sn ó gim trong sut thi k thnh lp cho n nhng nm u 1980. Vỡ
ngn nga kh nng phi bo him FDIC ó ỏp dng cỏc bin phỏp
phũng nga i vi nhng ngõn hng cú nguy c v n nh sau:
- Mua mt phn ti sn hay cho ngõn hng ny vay tin khi b phỏ
sn
- Ci t ngõn hng bng cỏch sỏt nhp ngõn hng cú nguy c b v n vo
ngõn hng khỏc mnh hn.
5%, tin gi mang danh bng k hin mt hay bo lónh.
Vn hot ng ca qu do cỏc ngõn hng thanh viờn úng gúp vi mc
phớ 0.03%/s d tin gi c bo him. Nu nh nm no ngõn hng
thnh viờn gp khú khn trong kinh doanh thỡ khụng phi np phớ
nhng tin gi vn c bo him.
3.2.2. H thng bo him tin gi thuc hip hi ngõn hng Hp tỏc
xó Raiffcisen v qu tit kim
H thng ny ra i t nm 1930, mc tiờu õy dc xỏc nh l
bo v bn thõn cỏc t chc tớn dng luụn hot ng trong trng thỏi n
nh. Cỏc t chc tớn dng trong h thng ny rt bộ nh v yu vỡ th h
cn bo v .Tt nhiờn, bo v c t chc tớn dng chớnh l m bo
kh nng chi tr tin gi cho ngi gi tin ti cỏc t chc tớn dng ú.
3.2.3. Cụng ty bo him tin gi ca nh nc.
c thnh lp t nm 1998 hot ng theo lut cụng. Nh nc ng ra
thnh lp nhng u quyn cho hip hi cỏc ngõn hng qun lý. Tham gia
vo cụng ty ny ch yu l cỏc qu tớn dng. Cụng ty ny ch n bự cho
khỏch hng gi tin khi cú ri ro xy ra nhng ti a ch 20.000 EURO hay
40.000DM. Mc dự cụng ty bo him tin gi ca nh nc giao cho hip
hi ngõn hng qun lý nhng nú c lp vi qu bo ton tin gi ca hip
hi ngõn hng .
3.3. Bo him tin gi Nht Bn.
c thnh lp t nm 1971 vi hỡnh thc liờn doanh gia nh nc v
t nhõn, ú l 5 liờn doanh bo him c thnh lp v bt tay vo hot
ng ly tờn l cụng ty bo him tin gi. Vn iu l ca cụng ty ny gm
ba phn: Ca Chớnh ph, ca ngõn hng Nht ,v cỏc ngõn hng t doanh.
Qun lý cụng ty l mt u ban gm i din 3 thnh phn trờn. t chc ny
ch bo him cho cỏc ngõn hng trong nc,khụng bo him cho cỏc khon
tin gi cỏc chi nhỏnh ngõn hng a phng nc ngoi v ỏp dng hỡnh
thc bo him bt buc. Bo him tin gi Nht s dng h thng mc phớ
Bảo hiểm 41 b
ng rng t chc tớn dng m mỡnh gi tin ang gp khú khn cú th mt
kh nng thanh toỏn, h s lp tc rỳt tin khi cỏc t chc ny. vỡ th cỏc t
Bảo hiểm 41 b
12
Đề án môn học Võ Thị Huyền Th ơng
chc tớn dng ny s mt i mt khon d tr, nu nghi ng ban u ca
mụt hoc vi ngi b lõy lan thỡ s to ra mt tõm lý bt an cho nhng
ngi gi tin khỏc v cú th h cng s rỳt tin ca mỡnh chuyn n
mt a im khỏc an ton hn. cng cú nhiu ngi rỳt tin d tr ca cỏc
t chc tớn dng ngy cng cn kit v kh nng thanh toỏn ngy cng gim
xung. Khụng ch dng li ú nu nh nc khụng cú nhng bin phỏp kp
thi chn an tinh thn v khụi phc nim tin ca dõn chỳng thỡ s gõy ra
phn ng v n dõy chuyn. T o dn ti mt cuc khng hong ngõn
hng ton din vi s phỏ sn ng thi nhiu ngõn hng. Thc t ó chng
minh, Vit Nam vo nhng nm 89-90 v cuc khng hong ti chớnh tin
t cỏc nc chõu A vo nm 1997 ó cho thy hu qu khụng ch lm cho
nn kinh t tt dc mt cỏch nghiờm trng m cũn nh hng ti h thng
chớnh tr ca mt s quc gia. m bo an ninh ti chớnh quc gia cú th
nhiu yu t khỏc nhng h thng ngõn hng phi c gi vng n nh
khụng xy ra nhng bin ng ln. Mun vy ngoi cỏc chớnh sỏch tin t ,
phi lm sao gi vng nim tin ca dõn c vo cỏc t chc tớn dng. Mt
khỏc , hot ng kinh doanh tin t l loi hỡnh kinh doanh luụn gn lin vi
ngõn hngng ri ro tim n. Vỡ vy vic v mt s t chc tớn dng hot
ng yu kộm l iu khụng trỏnh khi. i vi mt nn kinh t núi
chung ,vic x lý hu qu quỏ trỡnh kinh doanh khụng thnh cụng ca cỏc t
chc tớn dng khụng ch l vic tuyờn b phỏ sn hay gii th ca mt t
chc ny hay n v kia m trc ht nú nh hng trc tip n tõm lý v
i sng ca nhng ngi gi tin. Vic xy ra mt ngõn hng b phỏ
sn vi chuyn ngi gi tin khụng ũi li s tin ca mỡnh thm chớ
cũn b mt trng. M theo nh s liu ca ngõn hng nh nc hn 80% dõn
v thu hỳt c tin gi trong cỏc tng lp dõn c trong khi cỏc t chc tớn
dng khỏc cha thc hin.
Tuy nhiờn do quyt nh ban hnh trong bi cnh cha cú nhiu kinh
nghip nờn cũn nhiu hn ch nht nh :
Th nht, phớ úng gúp bo him tin gi cho bo vit ch cú tỏc dng
tr tin gi cho ngi gi khi b gii th hoc phỏ sn, nhng khi qu tớn
dng gp nguy c mt mỏt kh nng chi tr, kh nng thanh toỏn khú c
tr giỳp do khụng cú t chc qun lý, giỏm sỏt ri ro.
Th hai, phớ úng gúp tr thnh ngun ti chớnh cho Bo Vit nú khụng
cũn l ti sn chung ca qu tớn dng nhõn dõn, theo c ch ny ngun phớ
úng gúp hng t ng mua bo him hng nm ra i v mt hỳt khi
no qu tớn dng nhõn dõn b xúa s ngi gi tin mi c n bự.
Cng v vn phớ ú l t l phớ 0,165%, s d tin gi cú k hn mi
quý l quỏ cao, trong khi ú ch bo him cho loi tin gi cú k hn tớnh
bng VN. Vỡ th cỏc qu tớn dng nhõn dõn nhn thy mụ hỡnh bo him
ny t ra khụng thớch hp nờn ó khụng ho hng tham gia.
2.2 Sau 1999 n nay.
Bảo hiểm 41 b
14
Copyright: Tài liệu đại học ©