CÁC CÂU HỎI LÝ THUYẾT VÀ BÀI TẬP

DÂN SỐ - CƠ CẤU DÂN SỐ - PHÂN BỐ DÂN CƯ – ĐÔ THỊ HÓA
1. So sánh đặc điểm và chức năng của hai loại hình quần cư: quần cư nông thôn và quần cư thành thị
2. Dựa vào tháp dân số Việt Nam (Sách OLP2007/35)
Hãy phân tích sự thay đổi về cơ cấu dân số nước ta. Sự thay đổi đó có tác động gì đến sự phát triển kinh tế - xã hội
của nước ta.
3. Dựa vào bảng số liệu thống kê (Sách OLP2007/41) Đặc điểm phân bố dân cư địa cầu (Đơn vị: %)
Khu vực Dân số
Khu vực nhiệt đới 40
Khu vực ôn đới 58
Khu vực có độ cao dưới 500m so với mặt nước biển 82
Vùng ven biển và đại dương (16% diện tích đất nổi) 50
Châu Á, Châu Âu, Châu Phi 86,3
Châu Mỹ, Châu Úc 17,7
Hãy nhận xét và giải thích đặc điểm phân bố dân cư thế giới theo bảng thống kê trên.
Rút ra kết luận có tính quy luật của sự phân bố dân cư.
4. Sư gia tăng dân số quá nhanh đã và đang gây ra những hậu quả nghiêm trọng, bằng những kiến thức đã học, hãy
lập sơ đồ về hậu quả gia tăng dân số.
5. Dựa vào bảng số liệu, hãy trình bày và giải thích : Tỷ lệ tăng dân số và kết cấu dân số theo giới tính ở một số
vùng của nước ta dưới đây
Một số vùng lớn Tỷ lệ tăng dân số Nam Nữ
Miền núi trung du phía Bắc 2,82 48,9 51,1
Tây Nguyên 5,64 49,3 50,7
Đồng bằng sông Hồng 2,24 47,8 52,2
6. Nêu các đặc điểm của quá trình đô thị hóa?
7. Quan sát bảng số liệu dưới đây:
Năm 1804 1927 1959 1975 1987 1999
Số dân thế giới (tỷ người) 1 2 3 4 5 6
Nhận xét và giải thích tình hình gia tăng dân số thế giớii
Nếu tỷ lệ tăng dân số thế giới là 1,7% và không đổi thì cho biết đến năm nào dân số thế giới sẽ đạt 7 tỷ người?

(ng/km
2
)
TT Khu vực Mật độ
dân số
(ng/km
2
)
TT Khu vực Mật độ
dân số
(ng/km
2
)
1 Bắc Phi 23 7 Caribê 166 13 Trung – Nam Á 143
2 Đông Phi 43 8 Nam Mỹ 21 14 Bắc Âu 55
3 Nam Phi 20 9 Trung Mỹ 60 15 Đông Âu (trừ LB Nga) 93
4 Tây Phi 45 10 Đông Á 131 16 Nam Âu 115
5 Trung Phi 17 11 Đông Nam Á 124 17 Tây Âu 169
6 Bắc Mỹ 17 12 Tây Á 45 18 Châu Đại Dưong 4
Hãy nhận xét tình hình phân bố dân cư trên thế giới hiện nay.
Giải thích vì sao có sự phân bố dân cư như vậy?
13. Sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời? Hệ quả của sự chuyển động này?
Tại sao ở Việt Nam vào mùa đông (ví dụ tháng giêng), lúc giữa trưa Mặt Trời không bao giờ đứng bóng mà nằm
chếch về phía Nam. Chỉ về mùa hạ mới có Mặt Trời đứng bóng 2 lần?
14. Dựa vào các thông số dưới đây về đặc điểm phân bố dân cư trên Trái Đất:
Khu vực % dân số thế giới

Khu vực ôn đới 58
Khu vực nhiệt đới 40
Khu vực có độ cao 0 – 500m 82

2
) Dân số (nghìn người)
1 Cả nước 330.991 72.509,5
2 Trung du – miền núi Bắc Bộ 102.961 12.397,9
3 Miền núi Bắc Bộ 87.580 6.931,4
4 Trung du Bắc Bộ 15.381 5.456,5
5 ĐB sông Hồng 12.510 14.065,4
6 Bắc Trung Bộ 51.174 9.726,6
7 Duyên hải Nam Trung Bộ 45.192 7.557,6
8 Tây Nguyên 56.083 2.998,7
9 Đông Nam Bộ 23.467 8.878
10 ĐB sông Cửu Long 39.568 15.850,6
Hãy chứng minh rằng dân số nước ta phân bố không đều
Giải thích tại sao lại có sự phân bố không đều giữa các vùng lãnh thổ?
21. Dựa vào bảng số liệu sau đây: đơn vị (%)
Châu lục 1965 1750 1850 2000
Châu Á 53,8 61,5 61,1 60,7
Châu Âu 21,5 21,2 24,2 12,0
Châu Mỹ 2,8 1,9 5,4 13,6
Châu Phi 21,5 15,1 9,1 13,2
Châu Đại Dương 0,4 0,3 0,2 0,5
Thế giới 100,0 100 100 100
Nhận xét sự thay đổi về sự phân bố dân cư giữa các chây lục trên thế giới.
Nêu những nguyên nhân chính dẫn đến sự phân bố dân cư không đều.

ĐỊA LÝ CÔNG NGHIỆP
1. Nêu vai trò và đặc điểm của ngành công nghiệp. So sánh đặc điểm của sản xuất công nghiệp với đặc điểm của sản

6. Khi nói về hoạt động sản xuất nông nghiệp, tục ngữ Việt Nam có câu: “Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống”.
Bằng kiến thức địa lý và vốn hiểu biết thực tế, hãy giải thích và phân tích câu tục ngữ trên.
Trong thế giới khoa học và thực tiễn hiện nay, cau tục ngữ đó có còn hoàn toàn đúng như vậy không? Tại sao?
7. Vì sao đất trồng là tư liệu sản xuất chủ yếu và không thể thay thế?
8. Trình bày vai trò, đặc điểm của ngành sản xuất nông nghiệp.
So sánh sự phát triển nông nghiệp ở các nước giàu và các nước nghèo trên thế giới.
Hãy giải thích tại sao ở các nước phát triển, nông nghiệp đang mang dần tính công nghiệp?
Trình bày tầm quan trọng sản xuất nông nghiệp đối với sự phát triển kinh tế - xã hội nước ta hiện nay? Nêu các
vùng chuyên môn hóa sản xuất nông nghiệp nước ta hiện nay. (OLP2006/48)
9. Nêu vai trò của ngành chăn nuôi và mối quan hệ giữa ngành chăn nuôi với trồng trọt. Tại sao việc phát triển
ngành chăn nuôi ở các nước đang phát triển là một điều kiện không dễ dàng.
Dựa vào bảng thống kê sau đây, hãy nhận xét và giải thích về tình hình phát triển ngành chăn nuôi gia súc, gia
cầm ở nước ta. Đơn vị: triệu con
Năm Trâu Bò Lợn Dê – cừu Gia cầm
1980 2,31 1,66 10,00 0,17 64,60
1990 2,85 3,12 12,26 0,37 107,40
1998 2,93 4,02 18,50 0,52 170,20
10. Hãy phân biệt vai trò và đặc điểm của cây lương thực và cây công nghiệp? Tại sao hiện nay cũng như sau này
không có ngành nào có thể thay thế được sản xuất nông nghiệp?
Dựa vào bảng số liệu dưới đây:
Năm Lương thực quy ra thóc (triệu
tấn)
Lúa (triệu
tấn)
Dân số (triệu người)

1989 21,51 18,99 64,77
1990 21,48 19,22 66,23
1991 21,98 19,62 67,77
1992 24,21 21,59 69,40

20
0
50
0
70
0
90
0

21/3
672 659 556 367 132 0
22/6
577 649 728 707 624 634
23/9
663 650 548 361 130 0
22/12
616 519 286 66 0 0
Cho biết bảng số liệu thuộc bán cầu nào? Vì sao?
Nhận xét và giải thích sự phân phối tổng lượng bức xạ Mặt Trời ở các vĩ độ.
3. Tính góc nhập xạ vào các ngày 21/3, 23/9, 22/6, 22/12 của các địa phương sau:
Hà Nội: 21
0
02’B Đà Lạt: 11
0
57’B
Huế vĩ độ: 16
0
26’B TP.HCM vĩ độ: 10
0
47’B

Huế 16
0
26’B
TP.HCM 10
0
47’B
6. Hãy cho biết ngày 01/05, 01/09, 22/11 Mặt Trời lên thiên đỉnh ở những vĩ độ nào? Tại các vĩ độ đó có góc nhập
xạ là bao nhiêu khi Mặt Trời lên thiên đỉnh bào ngày đông chí và hạ chí?
7. Chuyển động biểu kiến của Mặt Trời trong năm là gì? Hãy vẽ hình biểu dĩen chuyển động biểu kiến của Mặt Trời
trong năm và giải thích.
8. Xác định tọa độ địa lý của các địa điểm A, B có ngày Mặt Trời lên thiên đỉnh lần 1, lần lượt là ngày 13/6, 25/5 và
có giờ lần lượt là 8h3’12”; 8h10’44”; biết rằng lúc đó giờ ở kinh tuyến gốc là 1 giờ cùng ngày. Tính góc nhập xạ
các địa điểm trên vào các ngày Xuân phân, Hạ chí và ngày Đông chí.
9. Dựa vào hình vẽ a, b, c, d (sách OLP 2007/48) để hoàn thành nội dung sau:
Đặt tên cho hình vẽ. Trình bày nội dung hình vẽ. Nêu kết luận cần thiết về nội dung hình vẽ.
10. Hiện tượng chênh lệch độ dài ngày – đêm trong các ngày 21/3, 22/6, 23/9, 22/12 ở xích đạo, các chí tuyến và các
vòng cực diễn ra như thế nào? Tại sao?
11. Nếu Trái Đất chuyển động tịnh tiến xung quanh Mặt Trời nhưng không tự quay quanh trục của nó thì sẽ có những
hiện tượng gì xảy ra trên bề mặt Trái Đất?
12. Chuyển động tự quay quanh trục của TĐ đã sinh ra những hệ quả địa lý nào? Hãy trình bày những hệ quả đó.
13. Một điện tích đánh từ Huế lúc 7h ngày 20/4/2006, 1 giờ sau trao cho người nhận ở Washington. Hỏi người nhận
vào thời điểm nào?
14. Một máy bay cất cánh tại sân bay Tân Sơn Nhất lúc 6h ngày 01/03/2006 đến London sau 12h bay, máy bay hạ
cánh. Tính giờ máy bay hạ cánh tại London thì tương ứng là mấy giờ và ngày nào tại các điểm sau:
Vị trí Tokyo New Delhi Sydney Washington Los Angeless
Kinh độ 135
0
Đ 75
0
Đ 150

46’H
4. 16
0
26’B 79
0
58’D 50
0
07’I
5. 21
0
02’B 68
0
58’E 54
0
18’J
16. Tính góc tới của tia sáng Mặt Trời lúc 12h trưa vào các ngày 21/3 và 23/9 ở các điểm sau:
Địa điểm Vĩ độ
Vinh Linh 17
0
00B
Quảng Nam 15
0
53’B
Ninh Hòa 12
0
30’B
Mũi Dinh 11
0
21’B
Bình Định 13

21. Một trận bóng đá giao hữu giữa hai đội Pháp và Brasil diễn ra lúc 19 giờ 45 phút ngày 28 tháng 2 năm 2006 tại
Brasil (kinh độ 45
0
T). Các nước đều có truyền hình trực tiếp trận đấu này, hãy tính giờ truyền hình trực tiếp ở các
nước sau:
Nước Kinh độ Nước Kinh độ
Việt Nam 105
0
Đ Achentina (Buenos Aires) 60
0
T
Anh 0
0
Nam Phi (Johannesburg) 30
0
Đ
LB Nga (Moscow) 45
0
Đ Gambia 15
0
T
Hoa Kỳ (Los Angeles) 120
0
T Trung Quốc (Bắc Kinh) 120
0
Đ
22. Huế ở vĩ độ 16
0
26’B. Các em hãy cho biết:
Ngày 21/4 Huế có góc nhập xạ lúc giữa trưa bằng bao nhiêu?

27’N 10 giờ 55’ 0
0

66
0
33’ 13 giờ 21’ 86
0
33’ 30
0
N 8 giờ 04’ 56
0
33’
60
0
B 15 giờ 01’ 66
0
33’ 40
0
N 0 giờ 43
0
06’
50
0
B 24 giờ 46
0
55’ 50
0
N 9 giờ 20’ 0
0


0
27’ 80
0
N 0 giờ 16
0
33’
20
0
B 12 giờ 43’ 53
0
27’ 90
0
N 10 giờ 30’ 36
0
33’
0
0
24 giờ 63
0
27’
Dựa vào kiến thức đã học về ngày đêm dài ngắn theo mùa và tho vĩ độ cũng như về tính góc nhập xạ, hãy sắp xếp
lại bảng trên cho đúng độ dài ngày và góc nhập xạ lúc 12h trưa ở ngày hạ chí của các vĩ độ khác nhau.
24. Tìm ngày Mặt Trời lên thiên đỉnh tại các vị trí sau:
Hà Nội: 21001’B TP.HCM: 10040’B
Hãy cho biết góc nhập xạ tại Hà Nội, TP.HCM vào các ngày phân và các ngày chí.
25. Trình bày đặc điểm chuyển động quanh Mặt Trời của Trái Đất và hệ quả của nó. Giải thích hiện tượng đêm trắng
và ngày liên tục.
26. Dựa vào kiến thức đã học, hãy hoàn thành bảng sau:
Ngày, tháng Bán cầu ngả về phía MT Vĩ độ trên TĐ có góc chiếu
sáng 90

33’) thì có những thay
đổi gì về chí tuyến, vòng cực và đới khí hậu?
30. Xích đạo và địa cực có đặc điểm gì?
31. Hãy cho biết phải đánh điện từ Hà Nội (múi giờ số 7) lúc mấy giờ để tất cả các địa phương khác trên thế giới đều
nhận được trong cùng một ngày? Thời gian từ lúc đánh đến lúc nhận trung bình là 5 phút. Có còn giờ nào khác
nữa không, giải thích? Các địa phương khác như Matxcova (múi giờ số 2), Newdelhi (múi giờ số 5), Bắc Kinh
(múi giờ số 8); Tokyo (múi giờ số 9), Newyork (múi giờ số 19) và London (múi giờ số 0) khi đó ở từng địa
phương đó là mấy giờ?
32. Tính góc nhập xạ lúc Mặt Trời lên cao nhất (giữa trưa) vào các ngày xuân phân, hạ chí, thu phân và đông chí (ở
nước ta) của các vĩ độ sau:
Góc nhập xạ vào các ngày Vĩ độ
Xuân phân 21/3 Hạ chí 22/6 Thu phân 23/9 Đông chí 22/12
Cực Bắc
Vòng cực Bắc
Chí tuyến Bắc
Xích đạo
Chí tuyến Nam
Vòng cực Nam
Cực Nam
Xác định tọa độ địa lý của địa điểm A có giờ là 5 giờ 17 phút và cách chí tuyến Bắc 10033’ về phía Bắc. Biết
rằng, cùng lúc độ giờ ở kinh tuyến gốc là 22 giờ 5 phút và địa điểm A ở bán cầu Đông. Tính số giờ ban ngày của
địa điểm A vào ngày 22/6.
33. Tính góc nhập xạ lúc Mặt Trời lên cao nhất vào các ngày 21/3, 22/6, 23/9 và 22/12 của các địa điểm sau:
Địa điểm Vĩ độ Xuân phân (21/3) Hạ chí (22/6) Thu phân (23/9) Đông chí (22/12)
Cần Thơ 10
0
02’B
Đà Nẵng 16
0
02’B

Xóm Mũi 8
0
34’B
37. Trình bày cách tính dương lịch hiện nay?
38. Đà Nẵmg ở khoảng vĩ độ 16
0
B. Hãy cho biết:
Ngày 17 tháng 4 ở Đà Nẵng có góc nhập xạ lúc giữa trưa là bao nhiêu?
Những ngày nào ở Đà Nẵng có góc nhập xạ lúc giữa trưa bằng 85
0
?

KHÍ ÁP – GIÓ
1. Phân biệt xoáy thuận, xoáy nghịch. Xoáy thuận, xoáy nghịch có ảnh hưởng như thế nào đến thời tiết và khí hậu
trên Trái Đất?
2. Vẽ hình mô tả gió trong xoáy thuận và xoáy nghịch ở hai bán cầu?
3. Vẽ hình và trình bày sự hoạt động của các đới gió trên địa cầu.
4. Giải thích cơ chế gió Mậu Dịch và gió mùa nhiệt đới?
5. Hãy cho biết tại sao Việt Nam không có hoang mạc như các khu vực cùng nội chí tuyến khác như Bắc Phi, Tây
Nam Á.
6. Vẽ hình và trình bày hoạt động của các đới gió trên địa cầu.
7. Nhà thơi Tố Hữu có câu thơ: Trường Sơn đông nắng tây mưa
Ai chưa đến đó, như chưa hiểu mình!
Giải thích hiện tượng địa lý tự nhiên trong lời thơ. Hiện tượng trên xảy ra ở đâu, khoảng thời gian nào trong năm?
8. Trình bày sự phân bố các vành đai khí áp và gió bằng hình vẽ. Giải thích vì sao có sự phân bố khí áp như thế.
Nêu nguyên nhân gây ra các hướng gió trên Trái Đất.
9. Dựa vào lược đồ sau đây (sách OLP 2006/21), hãy giải thích cơ chế gió Mậu dịch và gió mùa nhiệt đới?

KHÍ QUYỂN – SỰ PHÂN BỐ NHIỆT TRÊN TRÁI ĐẤT
1. Quan sát bảng số liệu sau: Sự thay đổi của nhiệt độ trung bình năm và biên độ nhiệt độ năm theo vĩ độ địa lý ở


Độ ẩm bão hòa (gam)

Lượng hơi nước (gam) Độ ẩm tương đối (%)
Matxcova 0 ? 4 ?
Hà Nội 20 ? 13 ?
TP.HCM 30 ? 25 ?
7. Vẽ sơ đồ cấu tạo của khí quyển và trình bày cấu tạo của khí quyển?
Cho biết vai trò của khí quyển đối với đời sống của sinh vật trên bề mặt Trái Đất?
Nêu các biện pháp bảo vệ khí quyển.
8. Thời tiết là gì? Để nghiên cứu thời tiết cần phải quan sát những yếu tố nào?
9. Nêu nguyên nhân hình thành khí hậu nhiệt đới gió mùa, khu vực hoạt động và đặc điểm nổi bật của khí hậu nhiệt
đới gió mùa.
10. Nêu vai trò của khí quyển đối với đời sống
Hãy xác định kiểu khí hậu của các biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa dưới dây (sách OLP 2006/113)
NGƯNG ĐỌNG HƠI NƯỚC TRONG KHÍ QUYỂN – MƯA

1. Bảng số liệu: Lượng mưa trung bình năm ở các đới trên đất nổi (mm)
Các đới theo vĩ độ 0 – 100 10 – 200 20 – 300 30 – 400 40 – 500 50 – 600 60 – 700 70 – 800
Bán cầu Bắc 1677 763 513 501 561 510 340 194
Bán cầu Nam 1872 1110 607 564 868 976 100
Nhận xét và giải thích sự thay đổi lượng mưa theo vĩ độ.
2. Quan sát bảng số liệu dưới đây, nêu nhận xét và giải thích về sự phân bố lượng mưa trên thế giới.
Lượng mưa trung bình năm ở các đới trên đất nổi
Bán cầu Bắc Bán cầu Nam
Các đới theo vĩ độ Lượng mưa (mm) Các đới theo vĩ độ Lượng mưa (mm)
0 – 100 1677 0 – 10 1872
1 – 20 763 10 – 20 1110
20 – 30 513 20 – 30 607
30 – 40 501 30 – 40 564

2. Quan sát lược đồ, xác định tên các kiểu khí hậu (Sách Olp2007/22)
3. Nêu các nhân tố ảnh hưởng đến khí hậu?
Dựa vào lược đồ Châu Á (sách OLP2007/65), hãy xác định các đới khí hậu (mang ký hiệu I, II, III, IV…). Trong
đới khí hậu IV tại sao lại phân chia thành 2 kiểu khí hậu IV
1
, IV
2
.
4. Hãy nêu tên các kiểu khí hậu tại các địa điểm A, B, C, D. Nêu đặc điểm khí hậu của các địa điểm đó.
Địa điểm A
Tháng I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
Nhiệt độ (
0
C) 9 11 13 15 19 21 23 20 17 15 12 11
Lượng mưa (mm) 120 100 80 60 40 30 10 15 30 90 110 100

Địa điểm B
Tháng I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
Nhiệt độ (
0
C) -50 -30 -20 -10 5 14 10 3 -7 -18 -35 -45
Lượng mưa (mm) 10 12 10 9 14 30 40 30 20 15 15 10
Địa điểm C
Tháng I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
Nhiệt độ (
0
C) 23 23 24 24 23 25 24 24 23 24 23 22
Lượng mưa (mm) 270 250 200 270 200 270 250 300 240 390 410 400
Địa điểm D
Tháng I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII

VI 28,8 240 29,3 116 27,5 312
VII 28,9 288 29,4 95 27,5 294
VIII 28,2 318 28,9 104 27,1 270
IX 27,2 265 27,1 473 26,8 327
X 24,6 130 25,1 795 26,7 267
XI 21,4 43 23,1 580 26,4 116
XII 18,2 23 20,8 297 25,7 48
TB Năm 23,5 1676 25,2 2867 27,1 1931
Trình bày chế độ nhiệt, chế độ mưa của khu vực Huế, TPHCM.
Giải thích vì sao:
Hà Nội có mùa lạnh, mùa khô không quá khô?
Huế có mưa vào mùa thu – đông, lượng mưa lớn vào tháng 10?
TP.HCM nóng quanh năm, mùa khô sâu sắc?
MÔI TRƯỜNG – TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN – SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
1. Các nguyên nhân gây ô nhiệm không khì? Tác hại và những biện pháp phòng ngừa ô nhiễm không khí?
2. Thế nào là môi trường tự nhiên và môi trường nhân tạo? Nêu sự khác nhau giữa môi trường tự nhiên và môi
trường nhân tạo?
Nêu các chức năng của môi trường. Chúng ta phải làm gì để bảo vệ môi trường hiện nay?
Thế nào là phát triển bền vững? Những vấn đề môi trường và phát triển bền vững ở các nước phát triển và đang
phát trỉển?
3. Mưa axit là gì? Nêu những nguyên nhân gây ra mưa axot. Mưa axit có tác hại gì
ĐỊA LÝ NGÀNH GIAO THÔNG VẬN TẢI – THÔNG TIN LIÊN LẠC
1. Nêu những điểm giống nhau, khác nhau của kênh đào Xuy-ê và kênh đào Panama.
2. Vì sao nói các điều kiện tự nhiên ảnh hưởng chủ yếu đến công việc xây dựng, khai thác mạng lưới giao
thông và các phương tiện vận tải?
3. Hãy giải thích tại sao ngành vận tải đường sắt đang bị ngành vận tải ô tô cạnh tranh gay gắt? Liên hệ
thực tế ở Việt Nam.
4. Dựa vào lược đồ thế giới, hãy trả lời các câu hỏi sau: (sách OLP 2007/135)
Cho biết tên những đầu mối giao thông quan trọng trên thế giới dựa vào các ký hiệu từ Đ1 – Đ8
Cho biết tên các cảng có ký hiệu C1, C2, C3, C4.


NGÔ QUANG TUẤN. GIÁO VIÊN ĐỊA LÝ.
TRƯỜNG THPT NGÔ TRÍ HOÀ - DIỄN CHÂU - NGHỆ AN.
DĐ: 01277 869 882
Email : [email protected]
Website CN : http://violet.vn/quangtuan8682/
Website LT : http://www.youtube.com/user/quangtuan8286
Website LT : http://www.mediafire.com/myfiles.php
Website NTH : http://thpt-dlngotrihoa-nghean.violet.vn/ o0o