Chương 8
KIỂM ĐỊNH GIẢ THIẾT
THỐNG KÊ

§1. BÀI TOÁN KIỂM ĐỊNH GIẢ
THIẾT THỐNG KÊ

T
RONG THỰC TẾ TA THƯỜNG GẶP BÀI
TOÁN : CẦN TIẾN HÀNH KHẢO SÁT ĐỂ
ĐƯA RA KẾT LUẬN CHẤP NHẬN HOẶC
BÁC BỎ MỘT PHÁT BIỂU (THEO MỘT
QUY TẮC NÀO ĐÓ), CHẲNG HẠN PHÁT
BIỂU VỀ TỶ LỆ NGƯỜI MẮC MỘTCHỨNG
BỆNH, CHIỀU CAO TRUNG BÌNH CỦA
NAM THANH NIÊN Ở MỘT ĐỊA PHƯƠNG
§1. BÀI TOÁN KIỂM ĐỊNH GIẢ
THIẾT THỐNG KÊ
, PHÁT BIỂU VỀ QUY LUẬT PHÂN PHỐI
XÁC SUẤTCỦA GIÁ MỘT LOẠI CỔ PHIẾU
(TẠI MỘT THỜI ĐIỂM NÀO ĐÓ) , …
TRONG CHƯƠNG NÀY TA XÉT MỘT BÀI
TOÁN QUAN TRỌNG TRONG THỐNG KÊ
BÀI TOÁN KIỂM ĐỊNH GIẢ THIẾT
THỐNG KÊ
§1. BÀI TOÁN KIỂM ĐỊNH GIẢ
THIẾT THỐNG KÊ

Giả thiết thống kê (ta gọi vắn tắt
là giả thiết) là giả thiết về dạng
phân phối xác suất của đại lượng

sao cho: được gọi miền bác bỏ giả thiết Ho. Phần bù được
gọi miền chấp nhận giả thiết Ho
α
W
α
W
α
W
α
0
( ) = P G W H
α
α
∈
1. TIÊU CHUẨN KIỂM ĐỊNH –
MỨC Ý NGHĨA – MIỀN BÁC BỎ
• Thực hiện phép thử ta thu được
(X1, X2, …, Xn) nhận giá trị cụ thể
(x1, x2,…, xn) tương ứng
G = G(X1, X2, …, Xn) nhận giá trị
cụ thể g = g(x1, x2, …, xn)
• Quy tắc quyết định
- Nếu ta bác bỏ H0
- Nếu ta chấp nhận H0

miền bác bỏ (hay còn gọi là miền tiêu chuẩn)
trước khi thu thập dữ liệu. Nếu ứng với một
mẫu cụ thể ta có giá trị của tiêu chuẩn kiểm
định rơi vào miền bác bỏ thì ta bác bỏ Ho.
• Giá trị p
§2. KIỂM ĐỊNH GIẢ THIẾT VỀ GIÁ TRỊ
TRUNG BÌNH CỦA TỔNG THỂ
● Giả sử đại lượng ngẫu nhiên X có E(X) =
,

● (X1, X2, …, Xn) là mẫu ngẫu nhiên kích
thước n được thành lập từ X.
2
Var(X) =σ
µ
§2. KIỂM ĐỊNH GIẢ THIẾT VỀ GIÁ TRỊ
TRUNG BÌNH CỦA TỔNG THỂ
Bài toán 1. Ta cần kiểm định giả thiết H0 : với đối
thiết H1: (1) Trường
hợp biết phương sai
mẫu lớn ( )
Tiêu chuẩn kiểm định được chọn là
0
X
Z
n
− µ
=
σ
0

−
α
2
z < z
>
α
2
z z
≤
α
2
| z | z
≤ ≤
α α
2 2
-z z z
−
0
xμ
z =
σ
n
§1. KIỂM ĐỊNH GIẢ THIẾT VỀ GIÁ TRỊ
TRUNG BÌNH CỦA TỔNG THỂ
2
α
2
z
α
−

(3) Trường hợp chưa biết phương sai
, mẫu lớn ( )
Với mẫu cụ thể ta tính
Thủ tục kiểm định tương tự trường hợp (1)
0
x
z
s
n
− µ
=
2
σ
n 30≥
§2. KIỂM ĐỊNH GIẢ THIẾT VỀ GIÁ TRỊ
TRUNG BÌNH CỦA TỔNG THỂ
(4) Trường hợp chưa biết phương
sai , mẫu nhỏ (n < 30), X có phân
phối chuẩn
Tiêu chuẩn kiểm định được chọn là
Nếu H0 đúng thì
0
X
T
S
n
− µ
=
2
σ

mẫu lớn (n ≥ 30)
(2) Trường hợp biết phương sai
mẫu nhỏ (n < 30)
2
X N( ; )µ σ~
0
µ = µ
0
µ > µ
2
σ
α
2
σ
§2. KIỂM ĐỊNH GIẢ THIẾT VỀ GIÁ TRỊ
TRUNG BÌNH CỦA TỔNG THỂ
Hai trường hợp này ta chọn tiêu chuẩn kiểm định
0
X
Z
n
− µ
=
σ
§2. KIỂM ĐỊNH GIẢ THIẾT VỀ GIÁ TRỊ
TRUNG BÌNH CỦA TỔNG THỂ
(3) Trường hợp chưa biết phương sai
mẫu lớn (n ≥ 30)
Thường thì khi n đủ lớn người ta thay
bởi . Với mẫu cụ thể ta tính