Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN ĐẮC TỨ
ÁP DỤNG CHUẨN NGHỀ NGHIỆP
TRONG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HẠ LONG TỈNH QUẢNG NINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TS. Bùi Văn Quân

THÁI NGUYÊN -2013
Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
THAI NGUYEN UNIVERSYTY
THE COLLEGE OF EDUCATION

NGUYỄN ĐẮC TỨ

APPLICATION THE PROFESSIONAL STANDARDS IN
DEVELOPING TEACHERS AT HA LONG HIGH SCHOOL,
QUANG NINH PROVINCE
Major : Education Management
Code : 60 14 05



Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

ii
LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn và sự kính
trọng tới Lãnh đạo trƣờng Đại học sƣ phạm – Đại học Thái Nguyên, các
Thầy Cô giáo đã tham gia giảng dạy và cung cấp những kiến thức cơ bản,
sâu sắc, tạo điều kiện giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu
rèn luyện tại nhà trƣờng.
Đặc biệt, với tấm lòng thành kính tác giả xin đƣợc gửi lời cảm ơn sâu sắc
nhất tới Phó Giáo sƣ, Tiến sĩ Bùi Văn Quân ngƣời đã trực tiếp hƣớng dẫn
khoa học và tận tình giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và
hoàn thành luận văn.
Tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành tới lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào
tạo, Ban Giám hiệu, các thầy giáo, cô giáo các trƣờng THPT thành phố Hạ
Long đã tạo điều kiện về thời gian, vật chất, tinh thần cho tác giả trong suốt quá
trình học tập và hoàn thành khóa học. Cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp, gia đình đã
tận tình giúp đỡ động viên tác giả hoàn thành khóa học và luận văn này.
Do điều kiện về thời gian và năng lực bản thân còn nhiều hạn chế nên
luận văn này còn có những khiếm khuyết, tác giả mong nhận đƣợc sự góp ý

4. Giả thuyết khoa học 3

5. Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6. Phạm vi nghiên cứu 4

7. Phƣơng pháp nghiên cứu 4

7.1. Nhóm phƣơng pháp nghiên cứu lý luận 4
7.2. Nhóm phƣơng pháp nghiên cứu thực tiễn 4
8. Cấu trúc của luận văn 4

Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ÁP DỤNG CHUẨN NGHỀ NGHIỆP
TRONG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 5
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu của đề tài 5

1.2. Một số khái niệm cơ bản 6

1.2.1. Đội ngũ giáo viên 6
1.2.2. Phát triển đội ngũ giáo viên 8
1.2.2.1. Phát triển 8
1.2.2.2. Phát triển con ngƣời 9
Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

1.2.2.3. Phát triển nguồn nhân lực 11
1.2.3. Chuẩn nghề nghiệp giáo viên 12
1.2.3.1. Khái niệm 12
1.2.3.2. Nội dung, mục đích và cấu trúc Chuẩn nghề nghiệp giáo viên 13
1.3. Nội dung phát triển đội ngũ giáo viên THPT theo lý thuyết quản lý nguồn
nhân lực 14

1.5.4. Các yếu tố về các điều kiện đảm bảo chất lƣợng giáo dục 26
1.5.5. Các yếu tố về chính sách, về quản lý 27
Tiểu kết chƣơng 1 27
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN THEO
CHUẨN NGHỀ NGHIỆP Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HẠ
LONG TỈNH QUẢNG NINH 28
2.1. Đặc điểm địa phƣơng và quá trình phát triển của trƣờng THPT Hạ Long
28

2.1.1 Đặc điểm Thành phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh 28
2.1.1.1 Đặc điểm vị trí địa lý, kinh tế- xã hội của thành phố Hạ Long 28
2.1.1.2. Giáo dục 29
2.1.2. Sơ lƣợc sự hình thành và phát triển của trƣờng THPT Hạ Long 29
2.1.3. Quy mô, chất lƣợng đào tạo của trƣờng THPT Hạ Long 30
2.1.3.1. Quy mô đào tạo 30
2.1.3.2. Chất lƣợng 31
2.2. Thực trạng về đội ngũ giáo viên năm học 2011 – 2012 32

2.2.1. Số lƣợng, trình độ đào tạo 32
2.2.2. Độ tuối 34
2.2.3. Thực trạng chất lƣợng đội ngũ giáo viên 35
2.2.3.1. Về phẩm chất chính trị, đạo đức 35
2.2.3.2. Về trình độ năng lực chuyên môn và nghiệp vụ 36
2.3. Thực trạng về công tác quản lý đội ngũ giáo viên của hiệu trƣởng 39

2.3.1. Công tác kiểm tra, thanh tra giảng dạy và giáo dục 39
2.3.2. Công tác đánh giá xếp loại 40
2.3.2.1. Nội dung đánh giá 41
Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/


Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

Chƣơng 3: BIỆN PHÁP ÁP DỤNG CHUẨN NGHỀ NGHIỆP TRONG PHÁT
TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƢỜNG THPT HẠ LONG TỈNH QUẢNG
NINH 52
3.1. Nguyên tắc xây dựng biện pháp 52

3.1.1. Đảm bảo tính khoa học 52
3.1.2. Đảm bảo tính đồng bộ 52
3.1.3. Đảm bảo tính thực tiễn 52
3.1.4. Đảm bảo tính khả thi 53
3.2. Biện pháp áp dụng chuẩn nghề nghiệp trong phát triển đội ngũ giáo viên
trƣờng THPT Hạ Long tỉnh Quảng Ninh 53

3.2.1. Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và giáo viên về tác dụng của việc
phát triển đội ngũ giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp 53
3.2.1.1. Mục tiêu của biện pháp 53
3.2.1.2. Nội dung biện pháp 54
3.2.1.3. Cách thức thực hiện 55
3.2.2. Tổ chức đánh giá, xếp loại giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp 56
3.2.2.1. Mục tiêu của biện pháp 56
3.2.2.2. Nội dung biện pháp 56
3.2.2.3. Phƣơng pháp đánh giá xếp loại 59
3.2.2.4. Quy trình đánh giá 60
3.2.3. Sử dụng đội ngũ giáo viên sau kết quả đánh giá, xếp loại 62
3.2.3.1. Mục tiêu biện pháp 62
3.2.3.2. Nội dung biện pháp 63
3.2.3.3. Cách thức thực hiện 64
3.2.4.1. Mục tiêu của biện pháp 66
3.2.4.2. Nội dung biện pháp 66

PHỤ LỤC 89
Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

iv
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

BGDĐT Bộ Giáo dục và Đào tạo
CBQL Cán bộ quản lý
CNH Công nghiệp hóa
CT Chỉ thị
ĐNGV Đội ngũ giáo viên
GD Giáo dục
GD&ĐT Giáo dục và đào tạo
GV Giáo viên
HĐH Hiện đại hóa
HS Học sinh
NGLL Ngoài giờ lên lớp
QLGD Quản lý giáo dục
TC Tiêu chí
TCM Tổ chuyên môn
THCS Trung học cơ sở
THPT Trung học phổ thông
TW Trung ƣơng

Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

v

Biểu đồ 3.1: Thống kê kết quả khảo nghiệm về mức độ cần thiết và tính khả thi
của các biện pháp đề xuất ở trƣờng THPT Hạ Long 82
Sơ đồ 1.1 : Mô hình câu trúc chuẩn nghề nghiệp giáo viên 14
Sơ đồ 1.2. Quản lý phát triển nguồn nhân lực 15
Sơ đồ 3.1: Quy trình đánh giá 61
Sơ đồ 3.2: Nội dung bồi dƣỡng giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp 70
Sơ đồ 3.3: Hình thức bồi dƣỡng giáo viên 73
Sơ đồ 3.4. Mối liên hệ giữa các biện pháp 80
Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

1
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Nghị quyết TW 2 của Hội nghị BCH TW Đảng Cộng sản Việt Nam
khoá VIII đã khẳng định “
Muốn tiến hành CNH, HĐH thắng lợi phải phát
triển mạnh mẽ giáo dục đào tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ
bản của sự phát triển bền vững
”[8]
Trong Chỉ thị số 40-CT/TƢ ngày 15 tháng 6 năm 2004 của Ban Bí thƣ
Trung ƣơng Đảng có nêu rõ: “Mục tiêu chiến lược phát triển Giáo dục và Đào
tạo là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hoá,
đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng
nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề nhà
giáo ” [1]
Trong báo cáo chính trị đại hội IX của Đảng đã chỉ ra "Phát triển đội ngũ
giáo viên, coi trọng chất lượng và đạo đức sư phạm, cải thiện chế độ đãi ngộ,
bảo đảm về cơ bản đội ngũ giáo viên đạt chuẩn quốc gia và tỉ lệ giáo viên với
học sinh theo yêu cầu của từng cấp học. Có cơ chế chính sách đảm bảo đủ giáo
viên cho các vùng miền núi, miền cao, hải đảo" [7]

trƣờng luôn tận tụy, năng động và sáng tạo trong quản lý điều hành đơn vị đã
đảm bảo cho nhà trƣờng luôn phát triển đi lên đáp ứng đƣợc yêu cầu hiện tại.
Tuy nhiên, hiện nay đội ngũ giáo viên của Trƣờng THPT Hạ Long chƣa đồng
bộ, còn một số giáo viên chƣa đạt trình độ chuẩn đào tạo theo qui định, một số
giáo viên còn chậm trong đổi mới phƣơng pháp, chƣa tích cực tiếp cận các
công nghệ, quy trình dạy học hiện đại.
Công tác đánh giá, phân loại đội ngũ chƣa thực sự khoa học đôi lúc còn
cả nể mang nặng cảm tính. Vì vậy vận dụng chuẩn nghề nghiệp trong việc xây
dựng, quản lý đội ngũ giáo viên vừa là yêu cầu, vừa là biện pháp quan trọng
trong việc chuẩn hoá, nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên của nhà trƣờng.
Với lý do đó, chúng tôi thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học "Áp dụng
chuẩn nghề nghiệp trong phát triển đội ngũ giáo viên Trường trung học phổ
Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

3
thông Hạ Long tỉnh Quảng Ninh" nhằm góp phần giúp cho Trƣờng trung học
phổ thông Hạ Long nâng cao chất lƣợng đội ngũ, từ đó góp phần nâng cao chất
lƣợng dạy học và giáo dục của nhà trƣờng.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu cơ sở lý luận và đánh giá thực trạng phát triển đội
ngũ giáo viên tại Trƣờng THPT Hạ Long hiện nay, đề xuất các biện pháp áp
dụng chuẩn nghề nghiệp trong phát triển đội ngũ giáo viên Trƣờng trung học
phổ thông Hạ Long tỉnh Quảng Ninh đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục trong
giai đoạn hiện nay.
3. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Lý luận và thực tiễn phát triển đội ngũ giáo viên THPT theo chuẩn nghề
nghiệp giáo viên trung học
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp áp dụng chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học trong phát triển đội

phƣơng pháp thống kê xử lý số liệu.
8. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị tài liệu tham khảo, phụ lục,
nội dung chính của luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về áp dụng chuẩn nghề nghiệp trong phát triển
đội ngũ giáo viên trung học phổ thông
Chƣơng 2 : Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp ở
Trƣờng Trung học phổ thông Hạ Long tỉnh Quảng Ninh
Chƣơng 3: Biện pháp áp dụng chuẩn nghề nghiệp trong phát triển đội
ngũ giáo viên ở trƣờng Trung học phổ thông Hạ Long tỉnh Quảng Ninh.

Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

5
Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ÁP DỤNG CHUẨN NGHỀ NGHIỆP TRONG PHÁT
TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu của đề tài
Trong giáo dục, giáo viên luôn luôn đóng một vai trò chủ đạo, then chốt,
là nhân tố quyết định đến chất lƣợng và hiệu quả của quá trình giáo dục. Để có
đội ngũ giáo viên đủ mạnh, đáp ứng đƣợc nhu cầu đổi mới giáo dục hiện nay,
vấn đề quản lý, sử dụng và bồi dƣỡng nâng cao nghiệp vụ sƣ phạm cho giáo
viên là hết sức quan trọng và cần thiết.
Việc xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên, trong đó có đội ngũ giáo
viên THPT đã có nhiều đề tài nghiên cứu, trong đó có các đề tài luận văn thạc
sĩ khoa học tập trung nêu các các biện pháp quản lý nâng cao chất lƣợng đội
ngũ giáo viên nhƣ: “Giải pháp bồi dưỡng chuẩn hóa giáo viên mẫu giáo các

Khái niệm giáo viên đã đƣợc định nghĩa trong Điều 70- Luật Giáo dục:
"Nhà giáo là ngƣời làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trƣờng, cơ sở
giáo dục khác. Nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ
thông, giáo dục nghề nghiệp gọi là giáo viên"[21]
Theo Điều lệ Trƣờng trung học, giáo viên trƣờng trung học là ngƣời làm
nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trƣờng.
Đội ngũ giáo viên là nhân tố quan trọng của phát triển giáo dục - đào tạo,
thông qua hoạt động giảng dạy - giáo dục và các hoạt động khác trong và ngoài
nhà trƣờng, đội ngũ giáo viên là ngƣời hằng ngày trực tiếp thực hiện các mục
tiêu chiến lƣợc phát triển giáo dục - đào tạo của hệ thống giáo dục quốc dân.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh tầm quan trọng của đội ngũ giáo
viên: "Nếu không có thầy giáo thì không có giáo dục". Ngƣời cũng chỉ rõ vai
trò của nghề sƣ phạm: "Có gì vẻ vang hơn là đào tạo những thế hệ trẻ sau này tích
cực góp phần xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản" [14]. Giáo viên
chính là ngƣời thực hiện mục tiêu cơ bản của giáo dục và đào tạo nhằm xây
Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

7
dựng con ngƣời thiết tha gắn bó với lý tƣởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã
hội, có đạo đức trong sáng, có ý chí kiên cƣờng xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Quan niệm mới về vai trò của giáo viên và về quan hệ giáo viên - học
sinh đã đƣợc thể chế hoá rất rõ trong Luật Giáo dục. Đây là quan điểm đổi mới
của Đảng và Nhà nƣớc ta, cũng nhƣ trong ngành giáo dục và đào tạo và đang
có xu hƣớng phát triển nhanh, mạnh hơn. Nhiệm vụ của giáo viên ngày nay là
giúp cho ngƣời học tự học, tự xây dựng lấy phẩm chất và năng lực của mình
dƣới sự tổ chức hƣớng dẫn tạo điều kiện và đánh giá của giáo viên.
Giáo viên là nhân tố quyết định chất lƣợng của giáo dục và đƣợc xã hội
tôn vinh. Tinh thần này chỉ đƣợc thể hiện đầy đủ trong quan niệm mới về
nhiệm vụ của giáo viên. Từ đó yêu cầu đội ngũ giáo viên phải tự nâng cao trình
độ lên ngang tầm với yêu cầu đổi mới giáo dục, phục vụ công nghiệp hoá, hiện

chỉ sự vận động của sự vật hiện tƣợng theo chiều hƣớng tiến lên, từ thấp đến
cao, từ đơn giản đến phức tạp, cái mới, cái tiến bộ ra đời thay thế cái cũ, cái lạc
hậu”.[28]. Tất cả các sự vật, hiện tƣợng, con ngƣời và xã hội hoặc tự thân biến
đổi, hoặc do bên ngoài làm cho biến đổi tăng lên cả về số lƣợng hoặc chất
lƣợng đó chính là sự phát triển. Nhƣ vậy “phát triển” là một khái niệm rất rộng.
Nói đến “phát triển” là ngƣời ta nghĩ ngay đến sự đi lên của sự vật, hiện tƣợng,
con ngƣời trong xã hội. Sự đi lên đó thể hiện ở việc tăng lên về số lƣợng và số
lƣợng, thay đổi về nội dung và hình thức.
Nguồn gốc của sự phát triển là sự thống nhất và đấu tranh của các mặt
đối lập. Phƣơng thức của sự “phát triển” là chuyển hoá những thay đổi về
lƣợng thành những thay đổi về chất và ngƣợc lại theo kiểu nhảy vọt. Chiều
hƣớng của sự “phát triển” là sự vận động theo hình xoáy trôn ốc.
Theo tác giả David C.Korten, khi xét ở khía cạnh xã hội: “Phát triển là
một tiến trình qua đó các thành viên của xã hội tặng đƣợc những khả năng của
cá nhân và định chế của mình để huy động và quản lý các nguồn lực nhằm tạo
ra những thành quả bền vững… nhằm hoàn thiện chất lƣợng cuộc sống hoàn
thiện với nguyện vọng của họ”.
Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

9
Theo quan điểm này thì “phát triển” là sự tăng trƣởng, hoàn thiện đƣợc
khả năng, tạo ra sự phù hợp của bản thân bằng cách sử dụng mọi nguồn lực có
thể có đƣợc. Tiến trình đó không phải của riêng ai mà của các thành viên một
tổ chức, một xã hội - khái niệm này khá phù hợp với quan điểm phát triển đội
ngũ giáo viên, phát triển giáo dục.
Thực tiễn chứng minh rằng, trong xây dựng đã có phát triển, trong phát
triển phải có xây dựng. Chúng ta thƣờng nói: xây dựng nền kinh tế thị trƣờng
theo định hƣớng xã hội chủ nghĩa. Nhƣ vậy không có nghĩa là ta đã có một nền
kinh tế thị trƣờng chúng ta phải có thời gian, trong đó phải làm cho nền kinh tế
luôn tăng trƣởng, phát triển một cách bền vững. Về mặt xã hội thì trong phát

triển. Tƣ trƣởng này một lần nữa đƣợc nhấn mạnh và cụ thể hóa tại Đại hội đại
biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng: “Nâng lên đáng kể chỉ số phát triển con
ngƣời (HDI) của nƣớc ta trong so sánh quốc tế. Chất lƣợng đời sống, văn hóa,
tinh thần đƣợc nâng lên rõ rệt trong xã hội an toàn, lành mạnh với môi trƣờng
sinh thái đƣợc bảo vệ và cải thiện”. Trong đƣờng lối kinh tế và chiến lƣợc phát
triển của nƣớc ta, Đảng ta xác định: “Phát triển nhanh, có hiệu quả và bền
vững, tăng trƣởng kinh tế đi đôi với thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội và bảo
vệ môi trƣờng”.[9]
Phát triển con ngƣời (tiếng Anh: human development) là sự phát triển
mang tính nhân văn. Đó là sự mở rộng cơ hội cho ngƣời dân nhằm hƣớng tới
một cuộc sống đầy đủ vật chất, phong phú về tri thức, Theo báo cáo phát
triển con ngƣời Việt Nam năm 2001, quan điểm phát triển con ngƣời có 5 đặc
trƣng cơ bản:
- Con ngƣời đƣợc coi là trung tâm của sự phát triển.
- Ngƣời dân không chỉ là phƣơng tiện mà còn là mục tiêu của sự phát
triển. Vì vậy, quan điểm phát triển con ngƣời phải gắn liền với những lý thuyết
về nguồn vốn con ngƣời hay nguồn nhân lực.
Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

11
- Nâng cao vị thế của ngƣời dân. Ngƣời dân không chỉ đơn thuần là đối
tƣợng thụ hƣởng một cách thụ động thành quả của sự phát triển mà còn là
thành viên tham gia tích cực, chủ động vào quá trình phát triển.
- Chú trọng việc tạo lập sự bình đẳng về cơ hội cho mọi ngƣời dân, đồng
thời nhấn mạnh tầm quan trọng của sự công bằng xã hội.
- Nó mang tính toàn diện vì đó là một quá trình mở rộng cơ hội của
ngƣời dân về tất cả các mặt của cuộc sống nhƣ: Kinh tế, chính trị, xã hội, văn
hóa và giáo dục.
Nghiên cứu về sự phát triển con ngƣời trong lĩnh vực giáo dục nói chung
- yếu tố trung tâm của sự phát triển - không thuộc phạm vi nghiên cứu của đề