B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC M THÀNH PH H CHÍ MINH TRN QUANG TRÍ
CHIN LC KINH DOANH CA
CÔNG TY C PHN DC PHM CU LONG
TRONG GIAI ON 2013 - 2018 LUN VN THC S QUN TR KINH DOANH TP. H Chí Minh, Nm 2013
i
LI CAM OAN
kính trng và bit n sâu sc tôi xin đc bày t li cm n chân thành ti:
Ban giám hiu, Khoa ào to sau đi hc trng đi hc M thành ph H
Chí Minh, đã to mt môi trng hc tp tt cùng nhng đi
u kin thun li
trong sut quá trình hc tp và hoàn thành lun vn.
Tin s V Vit Hng, ngi Cô đã trc tip hng dn, đnh hng nghiên
cu, quan tâm giúp đ và to mi điu kin thun li đ tôi hoàn thành lun vn
này.
Ban Tng giám đc công ty c phn dc phm Cu Long đã to mi điu
kin thun l
i nht trong sut quá trình thc hin đ tài. Các anh ch nhóm
chuyên gia đã đóng góp nhiu ý kin quý báo và nhiu công sc cho nghiên cu.
Gia đình, các anh ch, các bn lp MBA10 và nhng đng nghip đã luôn
quan tâm, chia s, đng viên tôi trong sut thi gian thc hin lun vn.
Mc dù đã rt c gng trong quá trình thc hin nhng lun vn không th
tránh khi nhng thiu sót. Tác gi mong nhn đc s góp ý c
a quý thy cô và
bn bè.
Trân trng.
iii
TÓM TT
Ngành dc Vit Nam hin nay có mc đ cnh tranh ngày càng gay gt.
hp đng b và trong quá trình thc hin phi đc kim tra đánh giá và điu
chnh cho phù hp vi điu kin thc t ca DCL trong tng giai đon.
iv
MC LC
Trang
Li cam đoan i
Li cm n ii
Tóm tt iii
Mc lc iv
Danh mc hình và đ th vi i
Danh mc bng viii
Danh mc t vit tt ix
M U 1
1. Lý do nghiên cu 1
2. Mc tiêu nghiên cu 1
3. Phng pháp nghiên cu 2
4. Phm vi nghiên c
u 2
5. Ý ngha thc tin ca đ tài 3
6. Kt cu ca lun vn 3
Chng I: C S LÝ THUYT 4
1.1. Khái nim chin lc kinh doanh 4
1.2. Hoch đnh chin lc 4
1.3. Các bc nghiên cu hoch đnh chin lc 5
1.3.1. Xác đnh nhim v, mc tiêu và chin lc hin ti ca t chc 6
1.3.2. Tm nhìn, nhim v kinh doanh ca công ty 6
3.2.4. Mua hàng 62
3.2.5. Tài chính k toán 63
3.2.6. Nghiên cu - phát trin 65
3.2.7. Sn xut 66
3.2.8. Vn hóa doanh nghip 68
CHNG IV. XÂY DNG CHIN LC KINH DOANH 72
4.1. Chin lc kinh doanh hin ti ca DCL 72
4.2. Tm nhìn, nhim v kinh doanh ca DCL 72
4.3. Xác đnh mc tiêu dài hn ca công ty 72
4.4. Xây dng chin lc kinh doanh 73
4.4.1. Ma trn SPACE 73
4.4.2. Ma trn SWOT 78
4.5. La chn chin lc bng ma trn đnh lng QSPM 88
vi
CHNG V: NHÓM GII PHÁP - ÁNH GIÁ CHIN LC 93
5.1. Các nhóm gii pháp thc hin chin lc 93
5.1.1. Nhóm gii pháp thc hin chin lc Thâm nhp th trng 93
5.1.2. Nhóm gii pháp thc hin chin lc Phát trin sn phm 94
5.1.3. Nhóm gii pháp cho ào to và phát trin ngun nhân lc 95
5.2. ánh giá chin lc 96
KT LUN 103
TÀI LIU THAM KH
O 105
PH LC PL1
PH LC 1 PL1
PH LC 2 PL5
PH LC 3 PL6
Biu đ 2.4. Doanh thu ca ngành hàng dc phm t 2010 – 2012 32
Biu đ 3.1. Tc đ tng trng GDP 2000-2012 34
Biu đ 3.2. Tc đ tng ch s giá tiêu dùng ca Vit Nam 2001 - 2012 34 viii
DANH MC BNG
Trang
Bng 2.1 Tóm tt kt qu kinh doanh nm 2010- 2012 30
Bng 3.1. GDP bình quân đu ngi t nm 2006 đn 2012 35
Bng 3.2. Kim ngch nhp khu 2011 và 2012 36
Bng 3.3 D báo dân s theo nhóm tui, 2010-2050 39
Bng 3.4. Ma trn đánh giá các yu t bên ngoài (EFE) 44
Bng 3.5. Các doanh nghip dc phm trong nc ln nht nm 2012 47
Bng 3.6. Kt qu hot đng kinh doanh Domesco 50
Bng 3.7. K
t qu hot đng kinh doanh Imexpharm 52
Bng 3.8. Kt qu hot đng kinh doanh TV. Pharm 53
Bng 3.9. Ma trn hình nh cnh tranh 54
Bng 3.10. Bng cân đi k toán vào ngày 31/12/2012 ca DCL 63
Bng 3.11. Các ch s tài chính c bn ca DCL 64
Bng 3.12. Ma trn đánh giá các yu t bên trong (IFE) 69
Bng 4.1. Ma trn SPACE 77
Bng 4.2. Ma trn SWOT 84
Bng 4.3. Ma trn QSPM - Nhóm chin lc c
p công ty 89
TOWS : Threats, Opportunities, Weaknesses, Strengths
UNCTAD: United Nations Conference on Trade and Development
VN : Vit Nam
WHO : World Health Organization
1
PHNăMăUă
ă
1.ăLỦădoănghiênăcu
Dc phm luôn là mt ngành có vai trò quan trng đi vi xư hi và có nh
hng rt ln đn cuc sng vì nó liên quan đn s sng và sc khe ca con
ngi. Ngành dc Vit Nam hin nay có mc đ cnh tranh ngày càng gay gt.
Tính cnh tranh cao trong ngành dc xut phát t vn đ có quá nhiu doanh
nghip tham gia th trng. Phn ln doanh nghip trong nc sn xut các loi
thuc tng t nhau và trình đ k thut - công ngh mc trung bình - thp.
Các tp đoàn dc phm nc ngoài gia tng th phn ti Vit Nam nh vào
nhng li th v tài chính và cht lng sn phm. Ngun lc tài chính mnh đư
to li th các tp đoàn trong kinh doanh, phân phi, cng nh tng cng tip
th bng các hot đng tài tr cho các trng y - dc, các cuc hi tho khoa
hc… Các dc phm t nc ngoài hu ht đu có giá cao và đa dng v chng
loi, hin din tt c các phân khúc t thông thng đn đc tr. Trong khi
thuc ni ch yu ch bao gm các loi thuc ht bn quyn sang ch (generic)
và thuc thông thng.
Công ty c phn dc phm Cu Long (gi tt là DCL) là mt doanh
nghip dc trong nc. Hot đng ca công ty trong thi gian qua gp nhiu
khó khn do chu nhiu tác đng nh hng đn sn xut kinh doanh ca công ty
nh: lưi sut, nguyên liu đu vào, chi phí nhân công… dn đn li nhun công
ty gim, th phn tng trng thp. Cùng vi s hi nhp ngày càng sâu rng vào
nn kinh t th gii, Vit Nam đư gia nhp khi ASEAN, là thành viên ca
Phng pháp chuyên gia đ tham kho Ủ kin giúp nhn đnh nhng yu
t tác đng và mc đ tác đng ca các yu t đi vi doanh nghip; so
sách các yu t thành công ca DCL vi đi th cnh tranh chính; hình
thành thang đim đ đánh giá la chn chin lc.
4.ăPhmăviănghiênăcu
Lun vn tp trung vào vic xây dng chin lc kinh doanh ca công ty
c phn dc phm Cu Long trong giai đon 2013 – 2018.
Tác gi đt trng tâm phân tích vào ngành hàng dc phm ca DCL -
chim t trng ln khong 60- 70% doanh s ca công ty. tài không
3
xây dng chin lc chi tit cho tng ngành hàng công ty đang sn xut
kinh doanh mà ch hoch đnh chin lc kinh doanh cho toàn công ty.
5.ăụănghaăthcătinăcaăđătƠiă
Lun vn xây dng chin lc kinh doanh cho công ty c phn dc phm
Cu Long trong giai đon 2013 -2018. DCL đang trong quá trình rà soát, sp xp
và đnh hng li các hot đng kinh doanh ca mình. Kt qu nghiên cu ca
lun vn là tài liu tham kho b ích và mang tính cp bách đi vi các nhà qun
tr ca công ty.ă
6.ăKtăcuăcaălunăvnă
Lun vn bao gm 5 chng:
Phn m đu
ChngăI: C s lỦ thuyt
Khái nim chin lc, chin lc kinh doanh, hoch đnh chin lc, các
bc nghiên cu hoch đnh chin lc, các công c h tr cho vic phân
tích, hình thành và la chn chin lc.
ChngăII: Khái quát v công ty c phn dc Phm Cu Long
Gii thiu v công ty c phn dc phm Cu Long, tình hình sn xut kinh
doanh ca công ty và tng quan v ngành dc Vit Nam.
hoc phng hng hành đng và phân b các ngun tài nguyên cn thit đ
thc hin các mc tiêu đó”. Trong nhng đnh ngha trên, lun vn s dng đnh
ngha v chin lc kinh doanh ca Porter (1998).
1.2.ăHochăđnhăchinălcă
Theo David (2006), hoch đnh chin lc là mt quy trình có h thng
nhm đi đn xác đnh các chin lc đc s dng đ tng cng v th cnh
tranh ca doanh nghip. Nó bao gm t vic phân tích môi trng đ xác đnh
các đim mnh, đim yu, c hi, nguy c và xác đnh mc tiêu dài hn. Trên c
s đó xây dng, trin khai thc hin các chin lc cnh tranh sao cho phát huy
đy đ các đim mnh, khc phc ti đa các đim yu, tn dng nhiu nht các
c hi và gim thiu nhng nguy c.
Vai trò ca hoch đnh chin lc:
Tm quan trng ca vic hoch đnh và thc hin chin lc đi vi doanh
nghip đc th hin qua các ni dung sau:
Chin lc giúp cho doanh nghip thy rõ mc đích và hng đi đ tránh
s lm lc trong đnh hng cho tng lai.
5
Chin lc là c s đ xác đnh các ch tiêu hot đng sn xut kinh
doanh c th và đo lng kt qu thc hin đó.
Chin lc giúp doanh nghip phân b hiu qu các ngun lc, ci thin
tình hình ni b và theo dõi, kim qua quá trình thc hin nhim v mc
tiêu đ ra.
Chin lc kinh doanh có vai trò quyt đnh s tn ti và phát trin ca
doanh nghip, giúp doanh nghip có th đng đu vi s thay đi nhanh
chóng ca môi trng (David, 2006)
1.3.ăCácăbcănghiênăcuăhochăđnhăchinălcă
hoch đnh chin lc kh thi và hiu qu nhm đt đc mc tiêu đ ra
thì doanh nghip cn phi thc hin theo mt quy trình nht đnh. Lun vn này
thc hin theo mô hình ca David (2006).
Xétăliă
mcătiêuă
kinhă
doanhă
Thcăhinăkimă
soátăniăbăđă
nhnădină
nhngăđimă
mnh,ăđimăyuă
Laăchnă
cácăchină
lcăđă
theo đui
Thitălpă
mcătiêuă
dƠiăhnă
ăraăă
cácăchínhă
sáchă
Thitălpă
mcătiêuă
hƠngănm
Phơnă
phiăă
cácă
ngună
tƠiă
nguyên
oă
lng
các chin lc, các k hoch và vic phân b công vic. ây là đim khi đu
cho vic thit lp công vic qun lỦ và nht là thit lp c cu qun lỦ. Vic xem
xét này cho phép doanh nghip phác tho phng hng và thit lp các mc
tiêu. Nhim v kinh doanh ca mt t chc tt s đnh rõ tính cht, mc tiêu ca
t chc, khách hàng, sn phm hay dch v, th trng, trit lỦ và công ngh c
bn. ă
1.3.3.ăánhăgiáămôiătrngăhotăđngăcaădoanhănghipă
MôiătrngăbênăngoƠiă
Các yu t bên ngoài đc chia thành yu t v mô và vi mô. Vic đánh giá,
kim soát các yu t bên ngoài s cho thy nhng c hi và nguy c quan trng
mà mt t chc có th gp phi. Do vy, khi xây dng chin lc cn phi quan
tâm đn môi trng bên ngoài đ xác đnh nhng c hi và nguy c làm c s
cho vic hoch đnh chin lc.
Môiătrngăvămô
Theo Smith và ctg (1989), phân tích môi trng v mô thông qua các yu t
sau:ă
ă
7
Môiătrngăkinhătă
Hot đng ca doanh nghip luôn luôn b nh hng bi nhng din bin
ca môi trng kinh t. Môi trng kinh t bao gi cng cha đng nhng c hi
và đe do khác nhau.
Môiătrngăchínhătr,ăphápălută
Bao gm h thng các quan đim, đng li chính sách ca chính ph, h
thng pháp lut hin hành, các xu hng chính tr ngoi giao ca chính ph và
din bin chính tr trong nc, trong khu vc và trên th gii. ă
Môiătrngăvnăhoáă-ăxưăhiă
Bao gm nhng chun mc, giá tr mà nhng chun mc và giá tr này
đc chp nhn và tôn trng bi mt xư hi hoc mt nn vn hoá c th. S tác
ây là mt trong nhng yu t rt nng đng, cha đng nhiu c hi và đe
do đi vi doanh nghip. S tin b ca công ngh tác đng mnh m lên sn
phm, dch v, th trng, nhà cung cp, nhà phân phi, ngi cnh tranh, khách
hàng… S tin b này có th to ra nhng th trng mi, nhng sn phm mi.
iu này làm cho nhng sn phm và dch v hin có tr nên li thi. Hin nay
không có công ty hay ngành công nghip nào có th tách ri s phát trin công
ngh. Vì vy, s nhn dng và đánh giá nhng c hi và đe da mang tính công
ngh là mt phn quan trng ca vic kim soát các yu t bên ngoài trong hot
đng qun lỦ chin lc.ă
Môiătrngăviămôă
Vic phân tích môi trng vi mô là xem xét các yu t xut hin trong
ngành sn xut kinh doanh có quyt đnh đn tính cht và mc đ cnh tranh
trong ngành. ây còn gi là môi trng cnh tranh vì nó gn bó trc tip vi
tng doanh nghip và phn ln các hot đng cnh tranh ca doanh nghip xy ra
ti môi trng này.
Porter (2009) đa ra mô hình 5 áp lc cnh tranh, to thành bi cnh cnh
tranh trong mt ngành nh sau.
ă
ă
9
Hìnhă1.2:ăMôăhìnhă5ăápălcăcnhătranhă
th mi
Nng lc đàm
phán ca nhà
cung cp
e da ca sn
phm thay th
Sc mnh
tr giá ca
ngi mua
10
- Cnh tranh ca các doanh nghip trong cùng ngành: đây là áp lc thng
xuyên đe da trc tip các doanh nghip, khi áp lc cnh tranh gia các doanh
nghip ngày càng tng lên thì càng đe da v v trí và s tn ti ca các doanh
nghip (Porter, 2009).
Môiătrngăniăbăcaădoanhănghipăă
Môi trng ni b ca doanh nghip bao gm tt c các yu t và h thng
bên trong ca doanh nghip. Các doanh nghip phi phân tích mt cách k lng
các yu t ni b đó nhm xác đnh rõ các đim mnh và đim yu ca mình.
Trên c s đó khc phc đim yu, phát huy đim mnh đ đt đc li ích ti
đa. Các yu t ni b gm các lnh vc chc nng ch yu nh: qun tr, ngun
nhân lc, marketing, tài chính k toán, nghiên cu phát trin, sn xut và vn hóa
ca doanh nghip.
Qunătră
Phân tích hot đng qun tr ca doanh nghip thông qua các chc nng
nh hoch đnh, t chc, lưnh đo và kim soát.
Ngunănhơnălcă
Ngun nhân lc có vai trò ht sc quan trng đi vi s thành công ca
doanh nghip. Con ngi là tài sn quỦ giá ca doanh nghip trong vic hoch
đnh mc tiêu, phân tích môi trng, la chn, thc hin và kim tra các chin
Cht lng ca các n lc nghiên cu và phát trin ca doanh nghip có th
giúp doanh nghip gi v trí đi đu trong ngành hoc ngc li- b tt hu trong
các lnh vc nh phát trin sn phm mi, cht lng sn phm, kim soát giá
thành và công ngh sn xut.
Trình đ, kinh nghim và nng lc cha đ c s cho công tác nghiên cu-
phát trin tt mà b phn chc nng này cn phi thng xuyên theo dõi các điu
kin môi trng, các thông tin v đi mi công ngh liên quan đn quy trình
công ngh, sn phm và nguyên vt liu. S trao đi thông tin mt cách hu hiu
gia b phn nghiên cu trin khai và các lnh vc hot đng khác, đc bit là b
phn marketing có Ủ ngha ht sc quan trng đm bo s thành công ca doanh
nghip (David, 2006)
Snăxută
Sn xut là hot đng ca doanh nghip gn lin vi vic to ra sn phm.
ây là mt trong nhng lnh vc hot đng chính yu ca doanh nghip và vì
vy, có nh hng mnh m đn kh nng đt ti thành công ca doanh nghip
12
nói chung cng nh đi vi các lnh vc hot đng khác, nh marketing, tài
chính, nhân lc, v.v…ă
Vnăhóaădoanhănghipă
Theo David (2006), mi doanh nghip đu có mt nn np t chc đnh
hng cho phn ln công vic trong doanh nghip. Nó nh hng đn phng
thc thông qua quyt đnh ca nhà qun tr, quan đim ca h đi vi các chin
lc và điu kin môi trng ca doanh nghip. Nn np đó có th là nhc
đim gây cn tr cho vic hoch đnh và thc hin chin lc hoc là u đim
thúc đy các hot đng đó.
1.3.4.ăThitălpămcătiêuădƠiăhn
ă
Theo David (2006), mc tiêu hay mc tiêu dài hn ca doanh nghip là
nhng thành qu xác đnh mà doanh nghip tìm cách đt đc khi theo đui
Giaiăđonă2:ăKtăhp. Các k thut s dng trong giai đon 2 bao gm:
ma trn c hi- đe da- đim mnh- đim yu (ma trn SWOT) và ma trn
SPACE. Các ma trn này s dng các thông tin nhp vào đc rút ra t
giai đon 1 đ kt hp các c hi và đe da bên ngoài vi nhng đim
mnh và đim yu bên trong, t đó hình thành nên các chin lc kh thi
có th chn la.
Giaiă đonă 3:ă Quytă đnh. Giai đon này s dng ma trn hoch đnh
chin lc có th đnh lng (Quantitative Strategic Planning Matrix -
QSPM). Ma trn QSPM s dng thông tin nhp vào đc rút ra t giai
đon 1 đ đánh giá khách quan các chin lc kh thi có th chn la
giai đon 2. Ma trn này biu th sc hp dn tng đi ca các chin lc
có th chn la. Do đó, cung cp c s khách quan hn cho vic chn la
các chin lc riêng bit.
1.3.6.ăThcăthiăchinălcă
Là quá trình trin khai nhng mc tiêu chin lc vào hot đng ca doanh
nghip. Ba hot đng c bn ca giai đon này là thit lp các mc tiêu hàng
nm, đa ra các chính sách và phân phi ngun tài nguyên. Vic thc thi chin
lc gm vic phát trin ngân qu ng h cho chin lc, các chng trình đng
thi liên kt, thúc đy nhân viên vi các h thng đng viên đ thc hin các mc
tiêu ngn hn và dài hn. ây là giai đon phc tp và khó khn, đòi hi mt
khoa hc và ngh thut qun tr cao.ă
14
1.3.7.ăánhăgiáăchinălcă
Là quá trình đánh giá và kim soát kt qu, tìm các gii pháp đ thích nghi
chin lc vi hoàn cnh môi trng. Theo David (2006), vic đánh giá chin
lc gm ba hot đng c bn: (1) kim soát nhng c s c bn ca chin lc,
(2) so sánh các kt qu mong mun vi nhng kt qu tht s, (3) tip nhn
nhng hot đng đúng đ đm bo là công vic đang thc hin phù hp vi k
hoch. Mt s k thut s dng đ đánh giá chin lc nh ma trn v đánh giá
nghip.
Phân loi t 1 (phn ng ít) đn 4 (phn ng tt) cho mi yu t quyt
đnh s thành công đ cho thy cách thc mà các chin lc hin ti ca
doanh nghip phn ng vi các yu t này.
Nhân mc đ quan trng ca mi yu t vi đim phân loi tng ng ca
nó đ xác đnh s đim quan trng.
Cng s đim quan trng ca các yu t đi vi ngành. S đim trung
bình là 2,5. Tng s đim quan trng nh hn 2,5 cho thy kh nng phn
ng yu đi vi môi trng và ln hn 2,5 cho thy kh nng phn ng
tt, tích cc.
* u đim: hình thành bc tranh tng quát v các yu t bên ngoài nh
hng đn sc cnh tranh ca doanh nghip.
* Nhc đim: vic cho đim tng yu t cng nh xác đnh mc đ quan
trng ca các yu t còn mang tính ch quan.ă
ăMaătrnăđánhăgiáăcácăyuătăbênătrongă(InternalăFactorăEvaluationă-ăIFE)
Tng t nh các bc thc hin và tính đim ca ma trn đánh giá các yu
t bên ngoài, ma trn đánh giá các yu t bên trong là công c dùng đ đánh giá
các mt mnh, yu và quan trng ca các b phn chc nng ca doanh nghip.
* u đim: hình thành bc tranh tng th v ni b doanh nghip vi các
đim mnh, yu đc thù mà các yu t này có nh hng đn kh nng cnh
tranh ca doanh nghip.
* Nhc đim: tng t nh ma trn EFE.
ăMaătrnăhìnhănhăcnhătranhă
Theo David (2006), ma trn hình nh cnh tranh nhn din nhng nhà cnh
tranh ch yu cùng nhng u th và khuyt đim đc bit ca h. Tng s đim
đc đánh giá ca các đi th cnh tranh đc so vi công ty mu. Ma trn có
các bc thc hin nh sau: