PHẦN GIỚI THIỆU
Từ sau đổi mới năm 1986, đất nước ta đi vào phát triển nền kinh tế thị trường theo định
hướng. Xã hội chủ nghĩa, từng bước hội nhập kinh tế thế giới với nhiều động thái khác nhau.
Điều đó đưa đến cho đất nước những cơ hội và thách thức mới, đòi hỏi chúng ta phải nhạy bén
trong việc nắm bắt và tiếp thu các tri thức tiên tiến, các thành tựu khoa học công nghệ từ các
nước phát triển. Để thực hiện được điều đó, trước tiên chúng ta phải có được đội ngũ trí thức, đội
ngũ kỹ sư, công nhân lành nghề. Tuy nhiên, một thực tế hiện nay là nền giáo dục của chúng ta
đang gặp phải rất nhiều khó khăn, bất cập chưa tìm ra hướng giải quyết. Một trong những vấn đề
mà ngành giáo dục hiện nay quan tâm là tình hình đào tạo Đại học – Cao đẳng và thực trạng thừa
thầy thiếu thợ. Có thể nói, nguyên nhân chính của vấn đề này xuất phát từ việc chọn trường,
chọn ngành thi vào Đại học – Cao đẳng của học sinh THPT. Vì vậy chúng tôi đã chọn đề tài
nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến việc chọn ngành của sinh viên trường đại học Nha Trang
I.Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu
Các bạn học sinh hiện nay hầu như không được tư vấn và định hướng đúng trong việc chọn
trường,chọn ngành. Theo một số nghiên cứu trước đây và qua sự phản ánh của các phương
tiện truyền thông đại chúng thì học sinh phổ thông chủ yếu chọn trường dựa vào các tiêu chí
như: ngành đó đang “hot” trên thị trường lao động, kiếm được nhiều tiền, nhàn nhã mà ít quan
tâm đến năng lực và trình độ thực tế của bản thân. Một số khác lại chọn trường theo sự quyết
định của người thân hoặc xu hướng chung của bạn bè tìm đến các trường có danh tiếng. Hoặc có
học sinh chỉ chọn trường dựa vào cảm tính mà bản thân không có sự tìm hiểu và nắm bắt những
thông tin cần thiết về trường thi tuyển Để rồi đưa đến một số tình trạng như chán nản trong việc
học, bỏ học giữa chừng, ra trường không có việc làm hoặc làm trái nghề, không đam mê nghề
nghiệp
Đứng trước thực tế trên, các cấp ban ngành đã có sự quan tâm và tạo điều kiện cho học sinh có
thể tiếp cận các thông tin thi tuyển bằng nhiều hình thức khác nhau như: đưa thông tin tuyển sinh
lên các phương tiện truyền thông đại chúng, tổ chức các hoạt động tư vấn và giải đáp thắc mắc,
nhiều Trường đại học đã cử cán bộ tư vấn về các Trường để cung cấp thông tin Tuy nhiên, do
nhiều yếu tố khác nhau mà các hoạt động trên chỉ đến được với số ít học sinh là người thành phố,
còn tại các vùng sâu vùng xa thì hầu như không được phổ biến. Thậm chí không ít học sinh
thành phố còn khá mơ hồ về những thông tin này hoặc chỉ biết qua quyển “Những điều cần biết
về tuyển sinh Đại học – Cao đẳng”.

trí rằng đây là một điểm then chốt của cuộc đời. Thế nhưng phần lớn cũng phải thừa nhận rằng
họ không hề ý thức đầy đủ tầm quan trọng của nó trước đây. Sự lựa chọn thường hết sức may rủi,
lý do quyết định thường nông cạn và đến bây giờ bạn trẻ ngày nay khi đứng trước ngưỡng cửa
của sự lựa chọn ngành thường cũng không hiểu hết ý nghĩa này của quyết định đầu đời này
Thời kì học cao đẳng hay đại học là giai đoạn quý báu của đời người. Đó là thời gian tạo cho ta
một khă năng chuyên môn về nghề nghiệp mà ai cũng phải phải có. Với tay nghề đó con người
làm việc, sáng tạo, lao động…Nhằm thỏa mãn nhu cầu vật chất của đời người Thời gian đó cũng
là giai đoạn hình thành cơ sở nhận thức và phán đoán của mỗi người. Giáo trình đại học cung cấp
cho ta những kiến thức, mà quý báu hơn nó dạy cho sinh viên phương pháp luận để xử lý công
việc. Thế nên chọn ngành học chính là cái quyết định hết cả cuộc đời
Quyết định đó quá quan trọng nên tại Việt nam nhiều bậc cha mẹ đã làm dùm luôn con cái. Ta
vẫn thường nghe các bậc phụ huynh nói tôi sẽ “cho” con học ngành này ngành kia. Còn các bạn
trẻ, nếu được ai hỏi thích học tập những gì, thích làm ngành nghề gì trong tương lai, phần lớn họ
rất lung túng. Họ không biết chính xác họ muốn cái gì, dù trong một thời đại gọi là “ thế kỉ của
thông tin “ như ngày hôm nay. Lý do chính của “sự chủ động” của cha mẹ cũng như sự lúng túng
của bạn trẻ là ở chỗ tất cả mọi người đều nghĩ tới học ngành gì để vậy sau có việc làm, có nghề
nghiệp ở mức thu nhập cao. Đó là tiêu chí thật ra rất chính đáng quan trọng bậc hot mà con
người Viêt Nam hay ở phương tây đặt ra như nhau
Thế nhưng các nhà giáo dục và cha mẹ đều biết, khi bạn trẻ học đúng ngành nghề mình yêu thích
thì họ có say mê trong học tập, phát huy khả năng sớm, thành tựu ngành học một cánh xuất sắc.
Đó chính là điều kiện tiên quyết để có một việc làm xứng đáng có thu nhập cao và một công việc
mà mình say mê thì có lẽ cuộc đời là một chuỗi của những niềm vui.
Các bạn trẻ của ta chịu một thiệt thòi, đó là quá bức xúc để tìm kiếm một việc làm sáng giá nhất
định. Dù vậy ta cần học một kinh nghiệm của giới trẻ phương tây. Đó là, muốn có năng lực thực
sự sinh viên phải yêu thích say mê môn học của mình lấy nớ lấy động cơ để học tập và sáng tạo.
Về sau nó là niềm vui trong nghề nghiệp kéo dài suốt một đời.
Dĩ nhiên cuộc đời không luôn luôn cho phép ta muốn gì được đó. Thế nhưng muốn được điều
nói trên trước hết bạn trẻ cần biết lắng nghe chính mình, biết khám phá khả năng của mình.
Dường như các bạn biết rõ xã hội muốn gì, cha mẹ muốn gì
Không phải dễ dàng phát hiện ra “thiên hướng” của mình. Thế nhưng nó chỉ trả lời khi có ai hỏi

2.1 Phương pháp chọn mẫu
Nhóm chúng tôi thực hiện chọn mẫu ngẫu nhiên 100 sinh viên của các khóa, các ngành thuộc
trường Đại Học Nha Trang. Trong đó có 50 sinh viên nam và 50 sinh viên nữ.
2.2 Phương pháp thu thập dữ liệu
-Sử dụng số liệu sơ cấp
- Thực hiện điều tra ngẫu nhiên dựa trên bộ câu hỏi đã lập “Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến
việc chọn ngành của sinh viên trường Đại Học Nha Trang”
-Thảo luận nhóm và xử lý số liệu
2.3 Công cụ thu thập dữ liệu Sử dụng bảng câu hỏi phỏng vấn sau:
4
2.4 Từ những số liệu mà nhóm chúng tôi thu thập được khi đi điều tra thực tế chúng tôi
tiến hành tổng hợp và xử lý số liệu băng các phương pháp sau:
-Thực hiện tổng hợp theo từng nội dung nghiên cứu từ phiếu điều tra thu thập được trong lần đi
thực tế
-Thực hiện nhập số liệu đã tổng hợp vào máy tính và xử lý bằng Excel lập biểu đồ so sánh kết
quả sau khi xử lý thảo luận kết quả nghiên cứu và đánh giá các yếu tố ảnh hưởng này.
PHẦN KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN NGHIÊN CỨU
I.CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC CHỌN NGÀNH
Qua nghiên cứu và điều tra chúng tôi thấy được gồm có 7 yếu tố ảnh hưởng đến việc chọn ngành
của sinh viên trường đại học Nha Trang.
- Gia đình
- Người xung quanh
- Học lực
- Sở thích cá nhân
- Nhu cầu xã hội
- Điều kiện kinh tế
- Ngẫu nhiên

BIỂU ĐỒ THỂ HIỆN MỨC ĐỘ ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC YẾU TỐ TRONG VIỆC CHỌN
NGÀNH CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG

Giới tính Có ảnh hưởng(%) Không ảnh hưởng(%)
Nam 33 17
Nữ 41 9
Tổng (%) 74 26
Đối với sinh viên trường đại học Nha Trang thì yếu tố nhu càu xã hội tác động mạnh đến các
ngành học, điều này thể hiện rõ số lượng học sinh sinh viên theo học giữa các nhóm ngành kinh
tế với các nhóm ngành nuôi trồng thủy sản. Trong đó, nữ chiếm tỷ lệ cao với 41% trên tổng số
quan sát, nam chiếm tỷ lệ 33%.
3.TÁC ĐỘNG CỦA YẾU TỐ ĐIỀU KIỆN KINH TẾ
Ngày nay, có một số ngành học đòi hỏi học sinh viên tiêu tốn nhiều chi phí lân thời gian như
nhành y: 7 năm, ngành xây dựng: 5 năm…điều này tác động đến việc chọn ngành của các gia
đình không có điều kiện. bên cạnh đó một số nghành như chi phí đào tạo thấp như sư phạm thì
phù hợp với mọi hoàn cảnh của học sinh sinh viên. Vì vậy yếu tố này có tac dộng rất lớn đối với
sinh viên trường đại học Nha Trang chiếm tỷ lệ 20%. Bảng số liệu sau đây thể hiện rõ nhất của
nam và nữ :
Giới tính Có ảnh hưởng(%) Không ảnh hưởng(%)
Nam 20 30
Nữ 25 25
Tổng (%) 45 55
9
4. SỰ TÁC ĐỘNG CỦA YẾU TỐ NGƯỜI XUNG QUANH
Tâm lý của học sinh sinh viên bị tác động của nhóm bạn đồng lứa, thần tượng thậm chí là người
yêu… và việc chọn ngành học cũng không tránh khỏi sự tác động này.
- Chọn nghề theo “mác”, theo “nhãn” , theo phong trào.
- Chọn nghề nổi tiếng, dễ kiếm tiền mà không biết nghề đó có phù hợp với mình hay
không?
- Chọn nghề theo những điều kiện có liên quan như: điều kiện về kinh tế, cá nhân hoặc
gia đình.
- Nhờ những người dùng phương pháp thần bí, lựa chọn nghề giúp bạn như các nhà
chiêm tinh thầy bói (xem chỉ tay, chữ viết, coi tướng…)

Tổng(%) 33 67
7. SỰ TÁC DỘNG CỦA YẾU TỐ HỌC LỰC
Học lực là một tiền đề giúp sinh viên lựa chọn ngành học của mình. Bên cạnh đó vẫn có một số
sinh viên có học lực không cao phải chấp nhận học những ngành mình không mong muốn không
phù hợp với khả năng của mình.
Qua đó ta thấy được tác động của yếu tố học lực ảnh hưởng đến sinh viên trường đại học Nha
trang chiếm 15% trên tổng số quan sát. Bảng số liệu sau đây thể hiện rõ nhất của nam và nữ
Giới tính Có ảnh hưởng Không ảnh hưởng
Nam 17 33
Nữ 31 19
Tổng(%) 48 52
II.CÁC HÌNH THỨC TÌM HIỂU CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG
Hiện nay sinh viên có rất nhiều phương tiện thông tin để tìm hiểu các thông tin về ngành
nghề đào tạo. Một trong những phương tiện quan trọng đó là internet. Việc tìm hiểu qua
internet đối với sinh viên rất chủ động, chỉ cần bỏ ít thời gian và chi phí. Tỷ lệ sử dụng
internet để tìm hiểu là 40%, tivi là 18%, báo chí chiếm 11%, sách vở chiếm khoảng 15%, còn
lai là thông qua radio và tờ rơi.
Các hình thực tư vấn, hướng nghiệp:
Trong thời đại bùng nổ công nghệ thông tin như hiện nay nếu chúng ta muốn tìm hiểu một
vấn đề gì đó không phải là có. Ta có thể lên mạng để tìm thông tin, có thể hỏi người thân, hỏi
những người có kinh nghiệm, trên sách báo, tạp chí….
10
11
PHẦN KẾT LUẬN
Việc chọn đúng ngành đúng nghề sẽ là khởi đầu tốt đẹp để bạn tiến gần và thực hiện được
những ước mơ, hoài bão của mình, tuy nhiên chọn ngành, nghề thực sự không đơn giản mà
chọn sai ngành nghề có thể sẽ ảnh hưởng tương lai, mong ước của chính bản thân bạn và một
điều quan trọng hơn hết là bạn phải làm những việc bạn không yêu thích và không thuộc khả
năng của chính mình.
Qua quá trình thu thập thông tin, chúng tôi nhận thấy sinh viên trường đại học nha trang hiện