PHẦN MỞ ĐẦU.
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI :
Điều 53 Luật giáo dục đã chỉ rõ: Mục tiêu của giáo dục phổ thông là đào
tạo thế hệ trẻ phát triển toàn diện Như vậy giảng dạy Thể dục trong trường
THCS là một nhiệm vụ và là một nhu cầu không thể thiếu được.
Qua những năm giảng dạy bộ môn Thể dục, được dự nhiều giờ, tham khảo một
số hồ sơ, bài soạn của các đồng nghiệp tôi nhận thấy: Việc chuẩn bị bài giảng,
soạn giáo án của một số giáo viên còn sơ sài, qua loa, chiếu lệ. Đa số giáo viên
đều soạn vắn tắt, không cụ thể, chưa đưa ra được những phương pháp dạy học
phù hợp với từng đối tượng, chưa có sự chuẩn bị chu đáo về đồ dùng dạy học
hay đưa ra các tình huống sư phạm có thể xảy ra trong tiết học để tìm biện pháp
giải quyết, có phương pháp khắc phục thích hợp.
Một số giáo viên chưa hiểu rõ vị trí bài giảng trong toàn bộ cấu trúc chương
trình, chưa thấy được mối liên hệ giữa bài đã dạy và bài sẽ dạy. Cũng có những
giờ học giáo viên chưa hiểu rõ đối tượng học sinh, chưa đi đúng trọng tâm của
bài. Giờ dạy còn thiếu dụng cụ, sử dụng đồ dùng dạy học chưa hợp lí, kém
hiệu quả
Có những hạn chế trên là do một số nguyên nhân chính sau:
- Giáo viên chưa nghiên cứu kĩ nội dung bài học. Chưa nghiên cứu các phương
pháp dạy học trong sách hướng dẫn giáo viên, chưa chịu khó tìm tòi, bổ sung
những phương pháp mới thích hợp.
- Chuẩn bị đồ dùng dạy học chưa chu đáo.
- Không nắm vững từng đối tượng học sinh.
XÂY DỰNG GIÁO ÁN ĐỂ ĐẠT HIỆU QUẢ CAO TRONG GIẢNG DẠY THỂ DỤC LỚP 8 Trang:
1
- Thực hiện chưa tốt việc soạn giáo án, chuẩn bị bài.
Tất cả những nguyên nhân trên dẫn đến tình trạng:
- Học sinh học một cách thụ động, không phát huy được tính tích cực, chủ
động và sáng tạo của học sinh.
- Học sinh không có thời gian luyện tập nhiều.
- Đôi khi sự chuẩn bị không chu đáo sẽ dẫn đến một số tình huống không an
Qua bài giảng nhằm giúp cho học sinh nắm vững những kiến thức cơ bản
của bài học, tạo không khí hưng phấn, phấn khởi, để giờ học thêm sinh động,
hấp dẫn, giúp các em hứng thú tham gia tập luyện đạt đến lượng vận động hợp
lí. Bên cạnh đó, thông qua các hình thức đa dạng phong phú, phương pháp
luyện tập phù hợp với từng đối tượng học sinh nhằm nâng cao tính tích cực,
chủ động, sáng tạo của các em, giáo dục các em trở thành những học sinh có
đạo đức tốt, biết giữ gìn kỉ luật, biết phấn đấu vượt qua những trở ngại, khó
khăn trong cuộc sống, trở thành những con ngoan, trò giỏi, tạo sự hứng thú để
các em yêu thích môn học góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện của
ngành Giáo dục nước nhà .
III. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
Là học sinh lớp 8 trường Trung học cơ sở Việt Hùng Huyện Đông Anh.
XÂY DỰNG GIÁO ÁN ĐỂ ĐẠT HIỆU QUẢ CAO TRONG GIẢNG DẠY THỂ DỤC LỚP 8 Trang:
3
IV. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU :
- Nghiên cứu chỉ đạo của Sở GD - ĐT Hà Nội về giáo dục toàn diện học sinh,
về chương trình và phương pháp giảng bộ môn Thể dục trong các trường
THCS.
- Nghiên cứu nhận thức của học sinh về tầm quan trọng của việc học tập môn
Thể dục.
- Tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến những hạn chế trong giảng dạy bộ môn thể
dục ở trường THCS hiện nay.
- Thực hiện một số giải pháp sau :
+ Tìm hiểu học sinh - Phân loại đối tượng.
+ Tìm hiểu bài dạy.
+ Sưu tầm và nghiên cứu tư liệu phục vụ bài giảng .
+ Chuẩn bị đồ dùng dạy học.
+ Xây dựng giáo án.
+ Dự kiến các tình huống có thể xảy ra.
+ Rút ra bài học kinh nghiệm.
đúng các phương pháp khoa học sẽ có ảnh hưởng trực tiếp tới sự phát triển cơ
thể như: Khả năng trao đổi chất được tăng cường, góp phần nâng cao sức đề
kháng, sức khỏe, các tố chất và khả năng vận động. Qua đó, tác động đến cơ
năng, cấu trúc của hệ thống cơ quan phát triển phù hợp với yêu cầu phát triển
theo lứa tuổi, như: Đối với hệ thần kinh, luyện tập TDTT có thể nâng cao được
sự thăng bằng, tính linh hoạt, khả năng phân tích, tổng hợp, khả năng thích ứng
của cơ thể đối với sự thay đổi đột ngột của hoàn cảnh khí hậu, thời tiết.
+ Luyện tập TDTT còn có ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển về tâm lý,
hình thành nhân cách, đây cũng là cơ sở, thời điểm, phương tiện tốt để chuẩn bị
cho học sinh THCS các vốn tri thức vận động, để các em sẵn sàng, đủ sức khỏe
học tập vươn lên tiến bộ, đồng thời bồi dưỡng, giáo dục, phát triển thói quen
hoạt động, vận động TDTT trong đời sống, ý thức quan tâm và hoạt động tập
thể, tính tích cực, tính kỉ luật, tính tự tin, khiêm tốn và những hành vi đạo đức
tốt khác
Với những ý nghĩa tác dụng trên, việc học thể dục trong trường THCS là
không thể thiếu được. Để giảng dạy môn Thể dục đạt hiệu quả chúng ta có
nhiều phương pháp, nhưng trước hết các phương pháp đó phải được người giáo
viên sắp xếp một cách khoa học, sử dụng hợp lí, linh hoạt, phù hợp với từng đối
tượng học sinh. Muốn đạt được điều đó người giáo viên trước khi lên lớp phải
chuẩn bị kĩ bài giảng thông qua việc soạn giáo án của mình.
XÂY DỰNG GIÁO ÁN ĐỂ ĐẠT HIỆU QUẢ CAO TRONG GIẢNG DẠY THỂ DỤC LỚP 8 Trang:
6
Chuẩn bị tốt giáo án trước khi lên lớp là một việc làm hết sức quan trọng để
đảm bảo thành công của một tiết dạy, một bài học. Các nhà Giáo dục đã
từng
khuyến cáo giáo viên rằng: Một giáo án tốt quyết định tới 50% thành công
của tiết dạy học. Thực vậy, nếu người giáo viên dành công sức để soạn một kế
hoạch bài học thật hoàn chỉnh và chi tiết có nghĩa là mọi việc trên lớp đã được
hình dung và phác thảo đầy đủ, bài học có những dự báo tình huống sư phạm
có thể xuất hiện trên lớp, giúp người giáo viên tự tin lên lớp một cách chủ động.
Học Thể dục có
đem lại lợi ích cho
tương lai của em
không?
42.2% 57.8% 41.9% 58.1% 39.7% 60.3%
Gia đình em có cho
em dành nhiều thời
gian để học môn
Thể dục không?
37.8% 62.2% 39.1% 60.9% 33.7% 66.3%
XÂY DỰNG GIÁO ÁN ĐỂ ĐẠT HIỆU QUẢ CAO TRONG GIẢNG DẠY THỂ DỤC LỚP 8 Trang:
8
Dựa vào kết quả khảo sát trên tôi nhận thấy:
- Thực tế vẫn còn một số lượng lớn học sinh không thích học môn thể dục.
- Gìơ học thể dục ở trường qua nhận xét của các em chưa thực sự hấp dẫn .
- Số lượng học sinh cho rằng học môn Thể dục không đem lại lợi ích cho tương
lai của mình là rất lớn. Nhiều gia đình không muốn con mình dành nhiều thời
gian cho việc học môn Thể dục.
Sở dĩ có thực trạng trên đây là do xuất phát từ một số nguyên nhân sau:
- Nhiều học sinh, nhiều gia đình quan niệm: Môn thể dục chỉ là một môn học
phụ, không quan trọng. Theo họ học Thể dục chẳng có lợi ích gì cho tương lai
của con mình, các môn mà con họ cần là Văn, Toán, Ngoại ngữ vì vậy quan
niệm đó ảnh hưởng trực tiếp đến học sinh, phần nào giảm đi ở các em sự yêu
thích, hứng thú khi học môn học này.
- Trong thực tế, tôi nhận thấy: Vẫn còn một số giáo viên thực hiện chưa tốt việc
đổi mới phương pháp dạy học nên kết quả giảng dạy chưa cao, giờ học còn
nhàm chán, chưa có sức hấp dẫn đối với học sinh.
- Sân luyện tập chưa đủ tiêu chuẩn đem lại hạn chế cho giáo viên khi tổ chức
tập luyện.
cầu, nhiệm vụ về giáo dục, mức độ cần đạt được của kĩ thuật động tác, các
phương pháp sửa chữa sai lầm, dụng cụ bổ trợ phục vụ thực hiện bài tập cần
nêu rõ phần trọng tâm, trọng điểm của động tác mẫu, và các yếu tố đảm bảo
khác, để tạo điều kiện cho giờ học đạt hiệu quả.
Từ những cơ sở trên tôi đã tiến hành chuẩn bị bài giảng theo các bước
sau:
I. Tìm hiểu học sinh – Phân loại đối tượng:
1. Tìm hiểu học sinh :
Muốn xây dựng được một giáo án thích hợp trước hết người giáo viên
phải hiểu đối tượng học sinh, nắm được tâm lí, trình độ của từng đối tượng, có
như vậy ta mới đưa ra được phương pháp phù hợp với từng em để giúp các em
nắm vững kiến thức, hiểu sâu bài học. Chúng ta có thể tìm hiểu các em bằng
các phương pháp: Vấn đáp, điều tra, phỏng vấn, trắc nghiệm
Để xây dựng giáo án cho các tiết dạy Thể dục 8, ngay từ đầu năm học tôi
đã tìm hiểu về các em, nắm bắt từng đối tượng ở các lớp, chỉ cần tìm hiểu một
lần vào đầu năm học giáo viên có thể nắm vững từng đối tượng trong suốt cả
năm và những năm học sau ( Nếu vẫn dạy các em môn Thể dục ở năm học
tới ).
•
Minh họa : Kết quả điều tra các em học sinh lớp 8D trường THCS
Việt Hùng năm học 2006 -2007:
Qua hình thức phỏng vấn tôi nhận thấy có nhiều em yêu thích môn Thể
dục. Em Nguyễn Đình Tuyến nói: “Môn Thể dục cho chúng em một tinh thần
vui tươi, thoải mái, nó giúp em thư thả hơn sau những giờ học căng thẳng”. Em
Nguyễn Thị Chất tâm sự: “Học thể dục vui và dễ thực hiện, môn Thể dục giúp
cho cơ thể em khỏe mạnh, tư tưởng không bị gò bó, được luyện tập ở ngoài trời
XÂY DỰNG GIÁO ÁN ĐỂ ĐẠT HIỆU QUẢ CAO TRONG GIẢNG DẠY THỂ DỤC LỚP 8 Trang:
11
em thấy thoải mái rất nhiều, đặc biệt em luôn được chơi những môn thể thao
mà em yêu thích”. Còn em Nguyễn Huy Quang nhận xét: “Học Thể dục dễ
hình thức nào?
Tập trung cả lớp từ
đầu đến cuối giờ
học.
0%
Chia nhóm luyện
tập có Cán sự chỉ
huy.
100%
Không chỉ nắm được nhu cầu, sở thích mà quan trọng hơn người giáo viên
phải nắm được trình độ, học lực của học sinh. Chúng ta có thể tìm hiểu điều đó
từ kết quả học tập môn Thể dục từ những năm học trước, từ giáo viên chủ
nhiệm, giáo viên bộ môn Thể dục giảng dạy năm trước. Giáo viên cũng dễ dàng
XÂY DỰNG GIÁO ÁN ĐỂ ĐẠT HIỆU QUẢ CAO TRONG GIẢNG DẠY THỂ DỤC LỚP 8 Trang:
13
khảo sát chất lượng học tập của học sinh bằng hình thức kiểm tra vấn đáp, trắc
nghiệm, thực hành (Kiểm tra bất kì kiến thức nào đã học).
• Minh họa: Kết quả kiểm tra trắc nghiệm và thực hành.
STT
Câu hỏi Trả lời Tỉ lệ
1 bước chân trái. 0%
XÂY DỰNG GIÁO ÁN ĐỂ ĐẠT HIỆU QUẢ CAO TRONG GIẢNG DẠY THỂ DỤC LỚP 8 Trang:
14
1 Chạy là một hoạt động
chu kì gồm bao nhiêu
bước ?
2 bước: 1 bước chân
trái, 1 bước chân phải.
trình độ, nâng cao thành tích cho các em, những em có năng khiếu sẽ là những
hạt nhân quan trọng cho sự phát triển phong trào Thể thao của trường.
Với lớp 8D tôi đã phát hiện 3 em học sinh có năng khiếu Thể thao như
sau:
STT Họ và tên
Đặc điểm năng khiếu
1 Nguyễn Đình Tuyến Thể lực tốt, có chiều cao, có tốc độ, có khả
năng chạy ngắn từ 100 m đến 200 m.
2 Nguyễn Ngọc Thùy Thể lực tốt, có sức bền, nhanh, khéo léo,
rất yêu thích môn vật tự do, có năng khiếu
ở môn thể thao này.
3 Nguyễn Diệu Hương Thể lực tốt, có sự khéo léo, mềm dẻo,
nhanh, linh hoạt, có tai nghe âm nhạc
chuẩn, rất phù hợp với môn Thể dục nhịp
điệu.
2. Phân loại đối tượng:
XÂY DỰNG GIÁO ÁN ĐỂ ĐẠT HIỆU QUẢ CAO TRONG GIẢNG DẠY THỂ DỤC LỚP 8 Trang:
16
Sau khi khảo sát, tìm hiểu về nhu cầu, sở thích, học lực, phát hiện năng
khiếu tôi tiến hành phân loại học sinh lớp 8D thành các đối tượng sau:
HỌC LỰC
Nhóm Đối tượng Tỉ lệ
Nhóm 1 Học lực Giỏi 35,4%
Nhóm 2 Học lực Khá 38,7%
Nhóm 3 Học lực Trung bình 20,8%
Nhóm 4 Học lực Yếu 5,1%
SỞ THÍCH
Nhóm Đối tượng Tỉ lệ
Nhóm 1 Yêu thích môn học 70,7%
nhẩy vào điểm giậm nhẩy, chạy đà 3 bước giậm nhẩy đá lăng.
+ Học sinh nắm được kĩ thuật qua xà kiểu “Bước qua”,
thực hiện tiếp đất đúng kĩ thuật, nhẹ nhàng, an toàn, bước
đầu thực hiện được kĩ thuật qua xà - tiếp đất.
• Phần 2: CHẠY BỀN
- Nội dung:
Thực hiện luyện tập bằng hình thức trò chơi:
“Chạy tiếp sức vượt qua vật cản”.
- Yêu cầu : Trong trò chơi cần đạt được các yêu cầu kĩ thuật sau :
+ Độ dài bước.
+ Nâng độ cao gối.
+ Nâng độ cao gót.
+ Tần số bước nhanh.
+ Chạy đường vòng tốt.
+ Phát huy được hứng thú tích cực luyện tập.
2. Tìm hiểu các phương pháp tập luyện :
- Phương pháp phân đoạn :
XÂY DỰNG GIÁO ÁN ĐỂ ĐẠT HIỆU QUẢ CAO TRONG GIẢNG DẠY THỂ DỤC LỚP 8 Trang:
19
+ Tập đo đà, chạy đà, đá chân lăng cao.
+ Tập đặt chân giậm vào điểm giậm nhẩy.
+ Tập kĩ thuật đánh tay.
+ Tập mô phỏng từng cử động của giai đoạn qua xà thấp.
+ Đứng trên bục cao thực hiện kĩ thuật qua xà và kĩ thuật tiếp
đất.
- Phương pháp hoàn chỉnh:
Tập hoàn chỉnh 4 giai đoạn kĩ thuật nhảy cao: Chạy đà - Giậm
nhảy - Trên không - Tiếp đất.
- Phương pháp tập luyện vòng tròn:
Chia 4 nhóm vòng tròn thay đổi nội dung tập luyện, mỗi
+ Đĩa hình các giai đoạn nhảy cao.
+ Đĩa nhạc bài hát “Tuổi trẻ niềm tin và mơ ước” Nhạc và lời: An Chung
dùng cho khởi động.
+ Đĩa nhạc bài hát “Cánh diều đỏ thắm” Nhạc và lời: Duy Quang dùng cho
thả lỏng, hồi tĩnh).
Tham khảo:
- Các tư liệu phục vụ bài giảng tiết 26 (SGV Thể dục 8).
- Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên chu kì 3 (2004 - 2007)
NXB Giáo dục.
- Lý luận và phương pháp giáo dục thể chất (Nhà xuất bản TDTT).
- Tài liệu bồi dưỡng giáo viên dạy Thể dục trường THCS (Hà Nội 1980).
- Điền kinh trong trường phổ thông (Nhà xuất bản TDTT Hà Nội 2003).
XÂY DỰNG GIÁO ÁN ĐỂ ĐẠT HIỆU QUẢ CAO TRONG GIẢNG DẠY THỂ DỤC LỚP 8 Trang:
21
IV.Chuẩn bị đồ dùng dạy học :
Sau khi tìm hiểu bài, sưu tầm các tư liệu, giáo viên căn cứ vào nội dung, các
hình thức luyện tập để tiến hành chuẩn bị đồ dùng dạy học cho bài giảng đó.
(Cụ thể ở phần bài soạn)
V. Soạn giáo án :
Giáo viên thực hiện soạn giáo án theo các bước sau:
- Phần I: Mục tiêu.
- Phần II: Địa điểm phương tiện.
- Phần III: Hoạt động dạy và học (Nội dung và phương pháp lên lớp).
Cách trình bày giáo án:
Phần Nội dung
Định lượng
Phương pháp
Số lần Thời gian
• Trò chơi: “Tiếp sức vượt chướng ngại vật”.
• Yêu cầu: Học sinh tham gia tích cực, nhiệt tình, sôi nổi, trung thực, an
toàn.
II. Địa điểm – phương tiện:
• Sân tập sạch, hợp vệ sinh, 02 bộ đồ cột xà nhảy cao, 04 bục nhảy, 1 quả
bông.
• Chuẩn bị của Thầy: 01 bộ tranh nhảy cao kiểu bước qua, 01 còi, 04 cờ
nhỏ,
1 số chướng ngại vật.
• Chuẩn bị của học sinh: Trang phục gọn gàng đúng quy định.
• Sơ đồ sân tập luyện (Phần cơ bản): + Nhảy cao:
Tranh Tranh
x
x Đệm x x Đệm x
x x x x x
x Xà x x Xà x x
x x x x x x x
x x x x x
XÂY DỰNG GIÁO ÁN ĐỂ ĐẠT HIỆU QUẢ CAO TRONG GIẢNG DẠY THỂ DỤC LỚP 8 Trang:
24
Nhóm 3 Nhóm 4 Nhóm 2 Nhóm 1
Phân chia theo chân giậm nhẩy. Đá chân lăng vào vật
cao
+ Chạy bền:
Trò chơi: Chạy vượt qua chướng ngại vật.
x x x x x
x x x x x
o o o o o