Báo cáo kiến tập tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Hải Dương
Đề tài:CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI TRẺ KHUYẾT TẬT HỌC
NGHỀ TẠI TRUNG TÂM BẢO TRỢ XÃ HỘI HẢI DƯƠNG.
I.MỞ ĐẦU.
1. Lý do chọn đề tài.
Trẻ em là những mần non,là chủ nhân tương lai của
đất nước.Để đất nước phát triển đi lên cần đặc biệt chú trọng trong việc
nuôi dưỡng,chăm sóc trẻ tạo mọi điều kiện để cho trẻ phát triển một
cách toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.
Nhưng hiện nay một thực tế cho thấy rằng,số trẻ
em không được đảm bảo những nhu cầu cơ bản ngày càng nhiều,như trẻ
khuyết tật.Các em là những đứa trẻ không được may mắn như bao đứa
trẻ bình thường khác,khi sinh ra đã có những khiếm khuyết trên cơ
thể,nhưng cũng có em do một “tai nạn”trong cuộc đời mà các em bị
khuyết tật.Các em cũng có những ước mơ hoài bão của riêng mình.
Đã có biết bao tấm gương vươn lên để chiến thắng số
phận khi họ đều là những người khuyết tật.Có những điều mà người
bình thường như chúng ta không làm được thì họ lại làm rất tốt,chính vì
thế đúng như câu nói”tàn nhưg không phế”_ của Bác Hồ.
Hành động vì trẻ em trong đó có trẻ khuyết tật là
những mục đích của Công Tác Xã Hội.CTXH với trẻ khuyết tật nhằm
mục đích hướng tới một cộng đồng có tình yêu thương,sự chia sẻ,tấm
lòng cảm thông giúp đỡ và thức tỉnh của các cá nhân cộng đồng trong
xã hội hãy chung tay góp sức giúp đỡ các em để các em có đủ sự tự tin
hòa nhập vào cuộc sống.
2. Ý NGHĨA KHOA HỌC:
1
Báo cáo kiến tập tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Hải Dương
- Công tác xã hội với trẻ khuyết tật học nghề nhằm tim hiểu rõ
hơn những khó khăn mà các em gặp phải.
- Hiểu được đặc điểm tâm sinh lý,nhu cầu ,nguyện vọng của các

1. GIỚI THIỆU VỀ TRUNG TÂM.
1.1 Tên địa chỉ trung tâm.
Trung tâm bảo trợ xã hôi hải Dương, số 93 đường Nguyễn
Lương Bằng – Thành phố Hải Dương.
1.2. Chức năng nhiệm vụ của trung tâm.
Trung tâm bảo trợ xã hội Hải Dương được UBND Tỉnh ra quyết định
thành lập từ năm 1982 đến nay là đơn vị hành chính, sự nghiệp ngân
sách đảm bảo hoạt động 100% thuộc sở lao động thương binh và xã hội
với chức năng, nhiệm vụ: “ tiếp nhận, quản lý, nuôi dưỡng, dạy chữ,
dạy nghề phục hồi chức năng và tư vấn, giới thiệu việc làm cho người
khuyết tật, trẻ em nhiễm chất độc da cam DIOSIN, trẻ mồ côi bị bỏ rơi
và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên địa bàn tỉnh”.
1.3.Thực trạng cơ sở vật chất của trung tâm.
- Trung tâm với tổng diện tích mặt bằng 6.100m2.
- Gồm các công trình xây dựng nhà 5 tầng ,3 tầng,2 tầng với tổng
diện tích nhà xưởng ,trường lớp tren 12.500m2 vơi hơn 100 phong học
+ hội trường và phòng ăn nghỉ của học sinh có đày đủ các trang thiết bị
phục vụ cho công tác nuôi dưỡng ,dạy chữ,dạy nghề , với tổng giá trị tài
sản hang trăm tỉ đồng.
1.4.Đội ngũ cán bộ công chức viên của trung tâm.
3
Báo cáo kiến tập tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Hải Dương
Trung tâm hiện đang nuôi dưỡng gần 1000 đối tượng là các
cháu khuyết tật mồ côi bỏ rơi ,nhiễm chất độc da cam với tổng cán bộ
công chức viên và người lao động là 150 người ,trong đó biên chế tỉnh
giao là 150 người đều đạt trình độ đại học cao đẳng trở lên chiếm trên
70%.
1.5.Cơ cấu tổ chức của trung tâm .
Trung tâm gồm ban giám đốc trung tâm và 7 phòng nghiệp vụ
trung tâm và 7 phòng nghiệp vụ và 9 ban giúp việc thực hiện nhiem vụ:

nghề )
- Trẻ em đặc biệt khó khăn học nghề là 30 em ( học nghề)
Tại trung tâm có các ngành nghề sau:
- nghề cắt may ( dân dụng và công nghiệp)
- nghề sữa chữa điện kỹ thuật
- nghề sữa chữa điện tử, điện lạnh
- nghề mục dân dụng, khảm khác gỗ
- nghề sữa chữa xe máy, cơ khí, gò hàn, máy nổ
- nghề thêu len đan móc, dệt len
- nghề hội hộ, mây tre đan, xuất khẩu
- Nghề khảm sừng, gốm sứ, chạm khắc đá mỹ nghệ.
- Ngoài ra còn có nhạc họa tin học.
1.7 NHỮNG KHÓ KHĂN THUẬN LỢI CỦA TRUNG TÂM.
1.7.1 .THUẬN LỢI.
5
Báo cáo kiến tập tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Hải Dương
Trung tâm luôn luôn được sự quan tâm, chỉ đạo giúp đỗ của các
cấp ngành, các đoàn thể từ trung ương tới địa phương. Đặc biệt từ năm
1998 đến 2008 hàng năm trung tâm đã được các đồng chí lãnh đạo
đảng, nhà nước và các tổ chức quốc tế đến thăm, động viên cán bộ viên
chức và học sinh khuyết tật tại trung tâm; trực tiếp là các đồng chí lãnh
đạo tỉnh ủy, hội đồng nhân dân tỉnh, ủy ban nhân dân tỉnh cùng các ban
ngành, đoàn thể trong tỉnh. Trung tâm được sở lao động thương binh và
xã hội đã thường xuyên lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện và cụ thể để trung
tâm không ngừng phát triển mọi mặt hoạt động đều dạt kết quả cao.
Được sự hỗ trợ của các sở ban ngành, đoàn thể trong tỉnh cũng như
cấc phòng ban nghiệp vụ sở, trung tâm thường xuyên phối hợp với các
phòng lao động xã hội, các huyện, thành phố, các tổ chức đoàn thể
trong tỉnh, các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân trong công tác quản
lý nuôi dưỡng, dạy chữ, dạy nghề và tìm tạo việc làm cho các cháu là

thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
1.8.NHỮNG KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA TRUNG TÂM
1.8.1 Về công tác dạy chữ cho trẻ em câm điếc ,trẻ em nhiễm chất
độc da cam điôssin và trẻ en thiểu năng trí tuệ đạt vượt kế hoạch hàng
năm.
7
Báo cáo kiến tập tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Hải Dương
Hiện nay trung tâm quản lý,nuôi dưỡng ,dạy chữ cho gần 300 trẻ
em bị khuyết tật khiếm thính(câm điếc) ,trẻ em nhiễm chất độc da cam
độ tuổi từ 8 đến 16 tuổi.Các em được học văn hóa hết chương trình phổ
cập tiểu học từ lớp 1 đến hết lớp 5 gồm 30 lớp học chữ - các em từ
người không biết chữ đã biết đọc,biết viết và phát ngôn theo chương
trình đào tạo-bộ giáo dục-đào tạo.Ngoài học văn hóa các em còn được
học nghề hướng nghiệp như: Cắt ,may,thêu len,tin học,văn nghệ,thể
thao,nhạc họa….
Tuy các em không nói được nhưng cảm xúc của các em nói lên
tình yêu quê hương đất nước.Các em học chữ xong được chuyển sang
học nghề và tìm việc làm cho các em sau khi ra trường.
Công tác dạy chữ cho trẻ khiếm thính của trung tâm đã góp phần
vào chương trình phổ cập giáo dục tiểu học,xóa mù của tỉnh,của các
nước hiện nay.Đến nay trung tâm đã dạy chữ cho trên 2000 trẻ em
khiếm thính ra trường,nhiều em có trình độ văn hóa,có tay nghề,có việc
làm thu thập đã xây dựng gia đình hạnh phúc trở thành những người có
ích cho xã hội,xây dựng quê hương đất nước giàu đẹp hơn góp phần
trong chương trình xóa đói giảm nghèo hiện nay.Được bộ giáo dục đà
tạo-Sở giáo dục tỉnh và các cấp các ngành đánh giá cao về công tác dạy
chữ cho trẻ khuyết tật .Hiện nay 2 phòng dạy chữ và giáo dục phục hồi
chức năng cho trẻ câm điếc,thiểu năng trí tuệ,nhiễm chất độc da cam
với trên 40 giáo viên vừa tổng kết năm học 2009-2010vaof ngày
02/06/2010 và cho các cchaus về nghỉ hè đến mùng 6/9/2010 khai giảng

chức đoàn thể ban ngành trong và ngoài tỉnh cùng các doanh nghiệp để
tổ chức dạy nghề giới thiệu và tìm việc làm cho người khuyết tật sau
khi ra trường ,UBND tỉnh-Sở Lao Động Thương Binh Xã Hội có công
văm với các doanh nghiệp.Đến nay gần 100% các cháu học xong được
bố trí việc làm phù hợp có thu nhập .Trung tâm đã tìm và giới thiệu việc
làm cho 85% học sinh sau khi học xong các cháu vào các cơ sở doanh
nghiệp nhà nước và tư nhân trong đó có nhiều doanh nghiệp nhà nước
và tư nhân trong đó có nhiều doanh nghiệp 100% vố nước ngoài.Với
trên 500 cháu học xong coc việc làm có thu nhập bình quân từ 1 đến 1,5
triệu /tháng.cá biệt có cháu đạt từ 2 đến 3 triệu đồng/tháng.Nhiều cháu
là những người thợ giỏi ,có thu nhập cao,nhiều cháu về địa phương,gia
đình mở cửa hàng ,cửa hiệu đã trở thành các ông các bà chủ cửa
hang,cửa hiệu tại gia đình,địa phương.
1.8.4: Công tác phục hồi cho trẻ khuyết tật.
- Các em được tiếp nhận vào trung tâm quản lý,nuôi dưỡng dạy dỗ
100% đều là trẻ khuyết tật. Các em được kiểm tra sức khỏe trước khi
được tiếp nhận đẻ phân loại tật khác nhau. Các em khiếm thính được
kiểm tra đo độ điếc (trung tâm phối hợp với viện tai mũi hong Trung
Ương) thường xuyên phục hồi phát âm cho trẻ,sau 5năm học các em
câm điếc đã phat âm chuẩn những từ thông thường. Các em khuyết tật
khác được viện khoa học chỉnh hình Bộ LĐTB và XH và mmotj số
đoàn tổ chức phi chính phủ quốc tế kiểm tra sức khỏe thường xuyên.
Đo,lắp,trang,cấp những dụng cụ phục hồi chức năng như: Lạng,xe
lăn,xe đạp,nẹp,mổ mắt,khám và điều trị bệnh cho một số em.Trung tâm
thường xuyên phối hợp với bệnh viện đa khoa tỉnh,bẹnh viện đa khoa
thành phố Hải Dương,trung tâm phục hồi chức năng cho các cháu
10
Báo cáo kiến tập tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Hải Dương
khuyết tật. Hàng ngày các chác được luyện tập,phục hồi chức
năng,phục hồi sức khỏe,vui chơi văn nghệ thể thao….Các cháu khuyết

và quốc tế thiếu nhi 1/6,ngày tết cổ truyền dân tộc
- Dạy nghề cho người khuyết tật và vượt kế hoạch mở rộng các
ngành nghề đào tạo phù hợp với người khuyết tật.Mở rộng liên kết với
các cơ sở trong cong tác đào tạo dạy nghề và tạo việc làm cho người
khuyết tật .Tuyển sinh khai giảng cho 5-6 khóa mới khoảng 600-650
em t/1 năm.
- Thường xuyên mở rộng quan hệ với các cơ quan đơn vị ban
ngành trong công tác giới thiệu và tìm việc làm cho người khuyết tật
sau khi học xong ra trường phấn đấu >80% có việc làm ổn định,có thu
nhập.
- Công tác quản sinh chăm sóc sức khỏe học sinh đạt kết quả cao
thường xuyên tổ chức cho các em được khám sức khỏe và phục hồi
chức năng vì sức khỏe các cháu khuyết tật,vui chơi văn nghệ thể
thao….
- Công tác đón nhận trẻ mồ côi bỏ rơi vào nuôi dưỡng phục vụ
đảm bảo an toàn chu đáo đúng pháp luật,vệ sinh sạch sẻ,dinh dưỡng đầy
đủ,kịp thời,đảm bảo chất lượng đúng chế độ chính sách.
-Thực hiện tốt các chế độ chính sách cho cán bộ viên chức người
lao động và học sinh khuyết tật đang công tác học tập nuôi dưỡng tại
trung tâm
1.9.3: Công tác Đảng,công đoàn,thanh niên,phụ nữ…phấn đấu đạt
danh hiệu trong sạch vững mạnh.
2. KHÁI NIỆM CÔNG CỤ.
2.1.Khái niện.
12
Báo cáo kiến tập tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Hải Dương
Khuyết là khiếm khuyết,tật là dị tật.Khuyết tật là người có một
hoặc nhiều khiếm khuyết về thể chất và tinh thần mà vì thế gây ra sự
suy giảm đáng kể và lâu dài đến khả năng thực hiện các hoạt động sinh
hoạt hàng ngày.

nên không thể cung cấp những điều kiện đầy đủ cho trẻ được phục hồi
chức năng học hành.
1. TRƯỜNG HỢP CỤ THỂ:
Em: VŨ PHI HÙNG, sinh năm 1995(15tuổi) quê Tất Thượng-
Công Lạc-Tứ Kỳ- Hải Dương. Do điều kiện kinh tế gia đình khó
khăn bố mẹ phải đi làm ăn xa thỉnh thoảng mới về nhà.Hùng và em
trai sống với ông bà ở quê,Em trai Hùng học lớp 8.Hùng bị khiếm
thị bẩm sinh,nên gặp khó khăn rất nhiều trong cuộc sinh hoạt hàng
ngày.
Hùng vào trung tâm BẢO TRỢ XÃ HỘI HẢI DƯƠNG từ năm
2004,tại đây em học văn hóa và học nghề,Hùng học tin học.Do mắt
kém nên Hùng gặp khó khăn trong khi học nghề.
Hùng tính tình vui vẻ,sôi nỗi,chăm chỉ học tập.Hùng luôn
mong muốn một ngày nào đó em được mổ mắt
Nhân viên CTXH tìm tới em để hiểu những vấn đề khó khăn
của em và mong nhận được sự chia sẻ ,giúp đỡ.
• Trường hợp của Hùng được nhân viên CTXH tiến hành giải theo
7 bước:
3.1: Tiếp cận thân chủ:
Trước khi tiếp cận thân chủ ,nhân viên CTXH xác định đây là
trường hợp thuộc nhóm trẻ khuyết tật.Em bị khuyết tật nên trong việc
14
Báo cáo kiến tập tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Hải Dương
giao tiếp sẻ gặp rất nhiều khó khăn.Chính vì thế đòi hỏi nhân viên
CTXH phải biết vận dụng các kỹ năng ,kiến thức,phương pháp của
mình giúp đỡ thân chủ ,tạo cho việc tiếp cận thân chủ một cách tốt nhất.
Chúng tôi tìm đến em khi em đang học tại lớp.Chúng tôi xin phép
cô giáo một ít phút để gặp gỡ và nói chuyện cùng các em .
Bước đầu khi gặp em chúng tôi gặp những khó khăn từ chính
em.Khi gặp người lạ tôi thấy em có vẻ rụt rè,đôi chút sợ hãi,em tỏa ra ít

em được không?
TC:im lặng,rụt rè một lúc
NV: Năm nay em bao
nhiêu tuổi rồi Hùng?
TC: Dạ! em 15 tuổi chị
NV: Hùng có em không?
TC: em còn một đứa em
trai nữa,giờ em nó đang
học lớp 8 và đang ở cùng
với ông bà nội ở quê
NV: Thế bố mẹ em đâu?
TC: bố mẹ em đi làm xa và
ít kgi về nhà lắm chị àh
NV:chị xin lỗi Hùng
nhé,chị chỉ muốn biết và
chia se cùng em thôi.
TC:không có gì đâu chị
NV: Mãi nói chuyện mà
chị quên chưa giới thiệu về
chị
Chị tên là Hà,chị là sinh
Kỹ năng
quan sát,phản
hồi
-
Kỹ năng
tạo lập mối
quan hệ
Kỹ năng
đặt câu hỏi

xúc thay
đổi của
thân chủ
Nhận
xét của
giáo viên
NV: Chào Hùng
TC: Em chào chị ạh
NV: Em đã ăn sáng chưa?
TC: Dạ!em ăn rồi
NV:Hôm nay chị em mình lại trò
Kỹ
năng đặt
câu hỏi
Thân
mật,cởi
mở
17
Báo cáo kiến tập tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Hải Dương
chuyện tiếp nhé.
TC: Vâng
NV: Chị thấy em học rất chăm
TC: Sao chị biết?
NV: Chị được cô giáo chủ
nhiệm lớp em nói chị biết,em
học rất giỏi môn Toán
TC: cười! chị ơi em rất thích học
môn toán chị àh
NV: Vậy thì tốt quá.Hùng này
chị được biết bố mẹ em đi làm

các bạn đây
NV: chào em,hẹn em buổi sau
nhé!
TC: vâng,em chào chị.
cảm
Kỹ
năng khích
lệ
Kỹ năng đặt
câu hỏi
ĐÁNH GIÁ:
Qua lần nói chuyện này,nhân viên CTXH đã sử dụng rất nhiều kỹ năng
như: Đồng cảm,khích lệ đối tượng,…
Nhân viên CTXH đã tìm được vấn đề của Hùng,hiểu được những mong
muốn,nguyện vọng của em,Hùng đã rất tin tưởng vào nhân viên CTXH.
Xác định vấn đề của Hùng như sau:
Hùng gia đình hoàn cảnh khó khăn,khi học nghề tại trung tâm em gặp
khó khăn trong việc nhìn nhận.Khi phải học nhiều quá mắt em đau.em luon
có mong muốn được mổ mắt.
3.3: THU THẬP DỮ LIỆU
19
Báo cáo kiến tập tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Hải Dương
Ngoài những thông tin lấy được từ những cuộc nói chuyện giữa nhân
viên công tác xã hội với thân chủ,thì nhân viên CTXH tiến hành gặp cô giáo
chủ nhiêm lớp Hùng đẻ hiểu rõ hơn về vấn đề của Hùng.
PHÚC TRÌNH LẦN 3:
-Mục đích: thu thập thong tin về Hùng qua cô giáo chủ nhiệm
NGUYỄN THỊ KIM .
- Thời gian: 8h đến 8h30 ngày 25/07/2010.
- Địa điểm: Phòng 202,tầng 2, nhà A1 trung tâm BTXH Hải Dương

đặt câu hỏi
Niềm
nở
Chia
20
Báo cáo kiến tập tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Hải Dương
nghề(tin học)
Cô giáo: ừ,đúng vậy em àh!
NV: Như Vậy khi học Hùng gặp
nhiều khó khăn không cô?
Cô giáo: Mắt Hùng nhìn rất kém
em thường phải cuối gầm sát xuống
bàn ,nhìn thấy em như thế em rất
thương,tôi cũng luôn động viên
em .NV: cô ah! Các em khuyết tật
khi học nghề ở đây đêu gặp khó
khăn đúng không cô.
Cô giáo: ưh,nhưng các em luôn có
sự cố gắng.
NV :Vâng! Em cảm ơn cô ạh! Em
chào cô!
Kỹ năng
thấu cảm
sẻ ,tâm sự
Đánh giá:
Nhân viên CTXH đã thu thập được những thông tin về Hùng,đây là cơ sở
để tiến hành các bước tiếp theo.
3.4. CHUẨN ĐOÁN.
Từ những yếu tố ,những thông tin thu thập được nhân viên CTXH bắt đầu
chuẩn đoán ,phân tích, thẩm định .

mình chưa gặp nhau ,em khỏe chứ ?
TC:Em khỏe chị ạh.
NV:Hôm nay chị tới gặp em ,chị có
một số kế hoạch và hoạt động để hai
chị em mình cùng thảo luận và thống
nhất với nhau .Em đồng ý chứ?
TC:Vâng em đồng ý chị nói đi.
NV: Hùng àh ! Khi nào em thay việc
học vất quá thì em phải nghỉ ngơi ,để
cho đôi mắt em được thư giãn .Em
hiểu không?
TC:Vâng !Em hiểu ,em xin nghe lời
chị.
NV:CHị biết em luôn mong muốn
một ngày nào đó được mổ mắt để em
có thể nhìn một cách rõ hơn thì chị
sẽ nói chuyện với ban giám đốc
trung tâm tìm nguồn tài trợ giúp
em ,nhưng điều này cần sự hỡ trợ từ
phía gia đình em nữa.
TC:Em rất cảm ơn chị.
NV: Giờ em phải cố gắng học tập
cho tốt nhé.
TC:Vâng em sẽ cố gắng chị ạh! NV:
Đó là những gì mà cả ông bà bố mẹ
em mong muốn đó.
Kỹ năng
đặt vấn đề
Kỹ năng thấu
cảm

chủ đã thay đổi về mặt nhận thức
VỀ PHÍA THÂN CHỦ.
Hùng đã biết cách chăm sóc bản thân mình ,nhất là đôi mắt.Em biết cách
nghỉ ngơi đúng giờ giấc để giúp đôi mắt em được thư giãn.
VỀ NHÂN VIÊN CÔNG TÁC XÃ HỘI:
-Nhiệt tình năng động ,sáng tạo ,linh hoạt.
-Cảm thông ,thấu hiểu ,chân thành ,chia sẽ
-Đã biêt sử dụng các kỹ năng vào giải quyết vấn đề của thân chủ.như: tham
vấn ,tạo lập mối quan hệ ,lắng nghe, thấu cảm…
-Đã biết sử dụng tiến trình 7 bước công tác xã hội cá nhân vào giải quyết
vấn đề của thân chủ.
-Biết lượng giá những mặt hạn chế và tích cực.
-Đã tạo lập được mối quan hệ bền vững với thân chủ và cô giáo chủ nhiệm.
Tuy nhiên bản thân nhân viên CTXH cũng nhận thấy mình cũng có những
mặt hạn chế:
- Không gặp được trực tiếp bố mẹ Hùng lên thiếu một số thông
tin về em.
- Thiếu kinh nghiệm thực tế
III.KẾT LUẬN.
25