Vai trò của gia đình người dân ven biển trong việc giáo dục và định
hướng nghề nghiệp cho con cái
PHẦN I: MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Như chúng ta đã biết vấn đề gia đình đang được hầu hết các quốc gia
quan tâm. Bởi vai trò và chức năng to lớn của nó đối với sự phát triền của xã
hội. Đặc biệt chức năng sáng tạo ra con người, giáo dục nhân cách cung cấp
nguồn lực cho xã hội được coi là chức năng cơ bản. Đảng và nhà nước ta ngay
từ rất sớm đã quan tâm đến gia đình coi đó là một lĩnh vực quan trọng trong quá
trình phát triển.
Xã Hải Hoà có bước chuyển mình mạnh mẽ, đạt được nhiều thành tựu
quan trọng trên các lĩnh vực: Kinh tế, chính trị, văn hoá xã hội. Đặc biệt với lợi
thế kinh tế biển, trong những năm qua việc đánh bắt hải sản, buôn bán rất phát
triển, đời sống của người dân khá lên rất nhiều. Những thay đổi về kinh tế xã
hội đã tác động không nhỏ đến nhận thức của người dân trong việc định hướng
nghề nghiệp cho con cái và được người dân coi trọng trình độ học vấn. Họ cho
rằng một trong những nguyên nhân dẫn đến đói nghèo đó là trình độ học vấn
thấp. Các bậc cha mẹ đều mong con cái mình đến trường, học hành đầy đủ để có
thể đỗ đạt, làm một nghề ổn định, có thu nhập cao, nghề nghiệp trong ngành cán
bộ công nhân viên chức được các bậc cha mẹ hết sức coi trọng.
Nghề nghiệp có ý nghĩa quyết định đối với cuộc đời của mỗi con người
và sự phát triển đi lên của một quốc gia. Nhất là trong tình hình kinh tế, xã hội
của xã Hải Hoà hiện nay, để có thể khai thác được mọi tiềm năng, phát triển
kinh tế bền vững thì cần một lực lượng lao động có trình độ chuyên môn cao,
hoàn thành được mọi nhiệm vụ. Vì vậy việc định hướng nghề nghiệp cho con
cái của người dân có một tầm quan trọng đặc biệt. Khi các em định hướng nghề
nghệp sớm, sẽ giúp các em xác định những mục tiêu cụ thể, phấn đấu ngay
trong quá trình học tập. Cha mẹ là người có ảnh hưởng quan trọng nhất đến sự
lựa chọn nghề nghiệp.Vì môi trường gia đình là môi trường xã hội hoá đầu tiên
của con người vì vậy định hướng của cha mẹ tác động trực tiếp vào suy nghĩ
1

2
Vai trò của gia đình người dân ven biển trong việc giáo dục và định
hướng nghề nghiệp cho con cái
còn góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của xã Hải Hoà nói riêng và đối
với cả nước nói chung.
2. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn
2.1. Ý nghĩa khoa học
Ngiên cứu này không nhằm xây dựng hay phát triển lý thuyết khoa học
mới mà chỉ góp phần bổ sung thêm cho những nghiên cứu xã hội học về gia
đình, nghề nghiệp nhất là mảng đề tài định hướng nghề nghiệp - vấn đề quan
tâm của toàn xã hội.
Bằng phương pháp nghiên cứu xã hội học, đề tài nghiên cứu đã góp phần
nâng cao vốn nhận thức về lý luận xã hội, về chức năng và vai trò của lý thuyết
xã hội học cho bản thân người nghiên cứu và những người quan tâm đến xã hội
học. Đồng thời đề tài còn vận dụng một số lý thuyết, phạm trù cơ bản của xã hội
học như lý thuyết hành động xã hội, lý thuyết tương tác xã hội vào nghiên
cứu làm sáng tỏ một số khía cạnh về chức năng giáo dục của gia đình, cụ thể là
vận dụng lý thuyết xã hội học thực nghiệm để nghiên cứu các đặc chưng của cha
mẹ tác động đến việc định hướng nghề nghiệp cho con cái trong giai đoạn hiện
nay.
2.2 Ý nghĩa thực tiễn
Nhằm nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của vấn đề
định hướng nghề nghiệp trong tương lai.
Hiểu rõ vai trò của cha mẹ đặc biệt trong giáo dục con cái, nhất là trong
định hướng nghề nghiệp
Việc định hướng nghề nghiệp tạo điều kiện cho con cái có lựa chọn phù
hợp với bản thân cũng như nhu cầu của xã hội.
Qua nghiên cứu đề tài: “ Vai trò của gia đình người dân nông thôn ven
biển trong việc định hướng nghề nghiệp cho con cái” góp phần chỉ ra những
yếu tố chủ quan, yếu tố khách quan giúp cho các nhà quản lý, những cơ quan

* Cơ cấu giới;
Nam : 224 người:49,8%
Nữ:226người:50,2%
* Cơ cấu nghề nghiệp
Nông nghiệp; 184 người; 40,7%
Ngư nghiệp: 114 người; 25,3%
Buôn bán; 26 nhười; 5,8%
Thủ công nghiệp: 10 người; 2,2%
Cán bộ công chức 10 người; 2,2 %
Dịch vụ du lịch: 13 người; 2,0%
Tự do; 30 người;6,7%
Khác; 63 người 14,2%
* Cơ cấu tuổi:
- <35 tuổi; 93 người; 20,9%
- 35-45 tuổi; 161 người; 35,8%
- 46 – 55 tuổi ; 44 người; 32%
- >55 tuỏi; 52 người; 11,5%
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp luận
5.1.1 Cách tiếp cận theo quan điểm lịch sử
Phương pháp tiếp cận này chủ yếu nghiên cứu định hướng nghề nghiệp
của cha mẹ đối với con cái trong các điều kiện lịch sử cụ thể cả về thời gian lẫn
không gian gắn liền với nền văn hoá và đều kiện kinh tế xã hội.
Nghiên cứu định hướng nghề nghiệp này được đặt trong thực tại xã hội
nông thôn ven biển trong quá trình đô thị hoá. Đồng thời xem xét đến ảnh
hưởng của nền văn hoá truyền thống, môi trường địa phương và chính sách
giáo dục hiện nay.
5
Vai trò của gia đình người dân ven biển trong việc giáo dục và định
hướng nghề nghiệp cho con cái

của một chủ thể này với một chủ thể khác.Trong quá trình hành động này, giữa
các chủ thể có thể diễn ra quá trình trao đổi hoặc áp đặt giá trị.
Nhà xã hội học người Mĩ G.Mead theo ông con người là một thực thể
sống trong thế giới của các biểu tượng, của các ký hiệu xã hội thực hiện sự
điều chỉnh hành động của các cá nhân qua các biểu tượng và ông coi khả năng
của con người đặt mình vào vị trí, vai trò của đối tác và nhìn nhận mình như
một đối tác hành động là cơ chế quan trọng nhất trong sự tương tác của họ với
môi trường xã hội nghĩa là hình thành các biểu tượng có thể có đặc điểm chung
mang ý nghĩa nhất định, tạo ra một phản ứng giống nhau ở các cá nhân, những
ý nghĩa của biểu tượng, không phụ thuộc vào ý nghĩa trực tiếp của những cái
thể hiện chúng.Trong quá trình tương tác các cá nhân không chỉ đơn thuần
phản ánh hành động của người khác mà còn giải thích hành động đó.
Vậy có thể nhìn nhận hành động định hường nghể nghiệp của cha mẹ đối
với con cái là một tương tác xã hội, chủ thể là cha mẹ , quá trình tương tác để
đưa ra một nghề nghiệp phù hợp cho con cha mẹ và con cái có thể trao đổi ý
kiến một cách dân chủ hoặc cha mẹ có thể áp đặt ý kiến của mình cho con, có
thể con cái không đống ý với sự định hướng và quyêt định của cha mẹ
5.1.4 Lý thuyết giá trị
Gía trị với tư cách là sản phẩm của văn hoá và thuật ngữ giá trị quy
định vào mối quan tâm, sự ưa thích, bổn phận, trách nhiệm, ước muốn, lôi cuốn
vào nhiều hình thái khác nhau của định hướng lựa chọn.
Một định nghĩa về giá trị được chấp nhận rộng rãi trong các ngành
khoa học xã hội học coi giá trị như những quan niệm về cái đáng mong muốn
ảnh hưởng đến hành vi lựa chọn. Theo nghĩa rộng, bất cứ cái gì là tốt hay xấu
đều là giá trị hay giá trị là điều quan tâm đến chủ thể.
Như vậy mọi giá trị giường như đều chứa đựng những yếu tố tình cảm
vì chúng thể hiện những gì chúng ta cần bảo vệ. Khi nhận thức một cách công
khai, đầy đủ, các giá trị trở thành tiêu chuẩn cho sự ưa thích, tin cậy của thông
7
Vai trò của gia đình người dân ven biển trong việc giáo dục và định

hướng nghề nghiệp cho con cái
Sử dụng những dữ liệu, những thông tin kinh tế xã hội từ các báo cáo của
UBND, Mặt trận tổ quốc xã Hải Hoà - huyện Tình Gia
5.2.4 Phương pháp quan sát
Điều kiện, môi trường, hoàn cảnh sống của các hộ gia đình và quan sát
trực tiếp con cái họ.
6.Giả thuyết nghiên cứu
- Trong điều kiện hiện nay, các bậc cha mẹ đều rất coi trọng trình độ học
vấn và nghề nghiệp.
- Phần lớn các bậc cha mẹ mong muốn con cái mình làm trong cán bộ
công nhân viên chức.
- Hiện nay quá trình đô thị hoá ở nông thôn ven biển dẫn dến cơ cấu
ngành nghề đa dạng. Vì vậy việc địng hướng nghề nghiệp của cha mẹ đối với
con cái cũng chịu tác động của yếu tố này.
7. Khung lý thuyết
Điều kiện kinh tế - văn hoá – xã hội
Định hướng nghề nghiệp cho con
Nhận thức của cha mẹ về nghề nghiệp
9
Cán bộ
công nhân
viên chức
Dịch vụ
du lịch,
Đánh bắt
hải sản
Vai trò của gia đình người dân ven biển trong việc giáo dục và định
hướng nghề nghiệp cho con cái
PHẦN II: NỘI DUNG CHÍNH
Chương I: Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài

đối với con cái trong những vùng miền khác nhau.
Từ những nghiên cứu về giáo dục ở trên em đã tiến hành nghiên cứu đề
tài “ Vai trò của gia đình người dân ven biển trong việc định hướng nghề
nghiệp cho con cái” nhằm tìm hiểu về thực trạng hướng nghiệp của các bậc
cha mẹ đối với con cái tại xã Hải Hoà, Tĩnh Gia - Thanh Hoá, thông qua đó
thấy được sự giống và khác nhau trong việc định hướng nghề nghiệp cho con
cái với những vùng này so với những khu vực khác, góp phần nhỏ vào nghiên
cứu cho vấn đề này.
1.2 Cơ sở lý luận và thực tiễn
1.2.1 Cơ sở lý luận
Nghiên cứu được sử dụng phương pháp chủ nghĩa duy vật biện chứng duy
vật lịch sử để xem xét mối quan tâm của các bậc cha mẹ đối với định hướng
nghề nghiệp với con cái trong điều kiện kinh tế xã hội có sự thay đổi lớn, cha
mẹ nhận thức như thế nào về nghề nghiệp để định hướng cho con.
- Lý thuyết vai trò : Các nhà xã hội học như G.Mead, liton cho rằng con
người trong quá trình tương tác, khi đóng vai trò của mình trong mối tương tác
với vai trò khác. Điều đó tạo ra sự thay đổi vai trò hoặc thiết lập vai trò mới
“ Vai trò xã hội” dùng chỉ nghĩa vụ, quyền lợi vốn gắn liền với vị trí xã
hội đó.
Cha mẹ không chỉ nuôi dưỡng, con cái để con cái phát triển nhân cách mà
còn định hướng cho con cái nghề nghiệp. cha mẹ có vai trò vô cùng quan trọng
trong việc hướng dẫn con cái lựa chọn nghề nghiệp.
- Lý thuyết giới; Giữa nam và nữ có xu hướng đảm nhận những vai trò
khác nhau trong cuộc sống. Vai trò giới được hiểu là bao gồm hành vi, suy
11
Vai trò của gia đình người dân ven biển trong việc giáo dục và định
hướng nghề nghiệp cho con cái
nghĩ và tình cảm của nam và nữ được hình thành, biểu lộ tuân theo sự mong
đợi của xã hội.
1.2.2 Cơ sở thực tiễn

Là quá trình lựa chọn , dự định một ngề nào đó cho phù hợp với năng lực,
nguyện vọng của bản thân, tạo cho mỗi người có địa vị nhất định trong thang
bậc xã hội, có công ăn việc làm ổn định, để phục vụ nhu cầu của bản thân trong
cuộc sống lâu dài.
13
Vai trò của gia đình người dân ven biển trong việc giáo dục và định
hướng nghề nghiệp cho con cái
CHƯƠNG II
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, NHỮNH GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ
2.1Tổng quan địa bàn nghiên cứu
Đặc điểm kinh tế - xã hội
Xã Hải Hoà là một xã bãi ngang ven biển, phía bắc giáp với Ninh Hải,
Phía nam giáp với xã Hải Minh, Phía tây giáp với quốc lộ 1A, phía đông giáp
với biển Đông.
Diện tích tự nhiên là 640,3 ha
Dân số 74.000 khẩu với 1.700 hộ toàn xã có 8 thôn
Trong những năm gần đây xã Hải Hoà đang có sự chuyển dịch về cơ cấu
sản xuất, góp phần nâng cao giá trị kinh tế nông nghiệp nông thôn. Từ một xã
thuần nông hiện nay đang có xu hướng phát triển thêm các loại hình ngành
nghề mới, đánh bắt hải sản, kinh doanh dịch vụ du lịch, tiểu thủ công
nghiệp, tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm tăng 15,5% cao hơn mức tăng
trưởng bình quân thời kỳ 2000 – 2005 là 5,5% và đạt 115% kế hoạch đề ra, thu
nhập bình quân đầu người năm 2005 là 3,5 triệu đồng, năm 2009 là 7,2 triệu
đồng và kế hoạch năm 2010 là 8.8 triệu đồng tăng 2,5 lần so với năm 2005.
Sản xuất nông nghiệp – chăn nuôi - thuỷ sản
Sản lượng lương thực hàng năm không ổn định, nguyên nhân chủ yếu phụ
thuộc vào thiên nhiên, năm 2005 là 800 tấn, năm 2006 là 1000 tấn, năm 2007
là 986 tấn, năm 2008 là 531 tấn, năm 2010 là 842 tấn.
Đàn gia súc gia cầm tăng nhanh nhất là trong các năm từ 2006 – 2007 tập
chung ở các hộ chăn nuôi theo mô hình trang trại nhỏ. Năm 2005 tổng đàn lợn

khá giỏi 210 học sinh, xếp loại trung bình 74 học sinh, xếp loại yếu 3 học sinh.
Giáo viên đạt chuẩn 100%. Trong đó 16 giáo viên xuất xắc, 10 giáo viên tiên
tiến, và 2 giáo viên giỏi cấp huyện.
15
Vai trò của gia đình người dân ven biển trong việc giáo dục và định
hướng nghề nghiệp cho con cái
Trường trung học cơ sở, tổng số 350 học sinh, lên lớp 93%, học sinh tốt
nghiệp lớp 9 đạt 95%, tổng số có 25 giáo viên, trong đó có 5 giáo viên đạt chiến
sĩ thi đua và 17 giáo viên giỏi.
Trường mầm non tổng số học sinh là 210 cháu, số học sinh lên lớp 1 là 90
học sinh, học sinh đạt bé khoẻ, bé ngoan đạt 98%. Đội ngũ giáo viên được đào
tạo từng bước chuẩn hoá.
Tỉ lệ học sinh thi đậu vào các trường Đại học là 22 em, cao đẳng là 21
em, 2 nhà trường giữ vững được danh hiệu chuẩn quốc gia giai đoạn 1, Đặc biệt
trường tiểu học đã hoàn thiện chuẩn bị đón trường chuẩn quốc gia giai đoạn 2.
Y tế - dân số - KHHGĐ
Công tác xây dựng xã chuẩn về y tế được chú trọng, năm 2011 theo kết
quả kiểm tra của các cấp , cơ bản đủ điều kiện để công nhận xã chuẩn y tế, công
tác khám và điều trị cho người dân luôn được coi trọng và nâng cao chất lượng.
Cán bộ y tế xã và các thôn luôn giáo dục toàn dân chăm lo và bảo vệ sức khoẻ,
giữ gìn vệ sinh để phòng chống dịch bệnh, tuyên truyền về an toàn thực phẩm,
làm tốt công tác dự phòng kịp thời kiểm soát và thống kê dịch bệnh trên địa bàn,
công tác dân số gia đình và trẻ em truyển biến khá hơn trước. tỷ lệ sinh tự nhiên
111cháu( trong đó sinh con thứ 3 là 13 cháu =11,7%) tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuối
suy dinh dưỡng giảm 2% năm. Tỉ lệ tăng dân số năm 2009 giảm xuống còn 0,9
mức giảm sinh hàng năm là 0,8% tuổi thọ của người dân được nâng cao.
Công tác chăm sóc đối tượng chính sách, hoạt động nhân đạo từ thiện
Đã phát động sâu rộng đến các tầng lớp nhân dân chăm lo cho các gia
đình chính sách, thực hiện đền ơn đáp nghĩa, uống nước nhớ nguồn, làm tốt
công tác chính sách xã hội, đảm bảo mức sống của các đối tượng chính sách

rất sớm về nghề nghiệp là thường xuyên có 49,4% có 217 người trả lời, còn
5,9% không định hướng được là do chủ yếu là con còn quá nhỏ.
17
Vai trò của gia đình người dân ven biển trong việc giáo dục và định
hướng nghề nghiệp cho con cái
Bảng 1: Định hướng nghề nghiệp và nơi làm việc cho con cái (%)
Nghề nghiệp, nơi làm việc Có Không Tổng
Làm nghề cổ truyền tại làng
18
4,1%
423
95.9%
441
100%
Làm nghề gì cũng được
miễn là ở làng
69
15,6%
372
84,4%
441
100%
Thoát ly hay làm cán bộ nhà
nước
308
69,8%
133
30,2%
441
100%

Vai trò của gia đình người dân ven biển trong việc giáo dục và định
hướng nghề nghiệp cho con cái
mẹ đối với con cái xem xét từ những nguồn thông tin thu được qua việc tiến
hành phỏng vấn sâu; Khi được hỏi các gia đình định hướng về nghề nghiệp cho
con cái từ khi nào? đã nhận được câu trả lời như sau: “Gia đình Bác đã định
hướng cho con cái từ cuối lớp 9 đầu năm lớp 10, bác rất lo lắng mong muốn
làm sao con mình có sự lựa chọn phù hợp với khả năng và học lực của bản
thân.Thực ra hồi học cấp II đã muốn định hướng rồi chứ, Muốn có nhiều kiến
thức phải tích luỹ ngay từ đầu, mà điều này xác định càng sớm, càng tốt, phải
xây dựng một nền kiến thức ngay ban đầu có như thế kiến thức mới được củng
cố và nắm chắc được” BácNguyễn Văn L, nam 51 tuổi, đánh bắt hải sản, THPT
“ Từ khi vào cấp III cô muốn định hướng cho em để có hướng phấn đấu,
cố gắng chăm học” Cô Lê Ái H, 49 tuổi, Nông dân, THPT
Qua mẩu phỏng vấn trên cho thấy, cha mẹ đều bắt đầu có sự đinh hướng
cho con từ khi học cấp II. Họ nhận thấy được khả năng của con để lựa chọn thời
điểm định hướng nghề nghiệp. Đó là sự quan tâm giáo dục của cha mẹ đối với
con cái họ.
Nhưng cũng có những gia đình các bậc cha mẹ chưa có định hướng cụ thể
cho con cái mình “ Con chị giờ vẫn còn nhỏ cũng chưa thể xác định được các
em sẽ theo ngành gì, chi buôn bán đi suốt cũng không quan tâm thường xuyên
được, nếu bảo định hướng thì cha mẹ nào chẳng muốn con mình có một nghề tử
tế, nhưng phải xem học lực của con ra sao thì mới định hướng được, mà nó
muốn theo nghề buôn bán của mình thì sao, không muốn đi học nữa cũng chịu
chẳng ép được nó cả” Chị Vũ Thị Kh, 35 tuổi, buôn bán,THCS
“ Anh cũng muốn định hướng cho cháu lắm nhưng cháu mới đang học
lớp 5 thì giờ chỉ bảo nó chăm học cho giỏi được 10 về nhà là vui, chứ định
hướng giờ này thì sớm quá, anh cũng muốn con anh phải hơn anh một tí, sau
này không biết thế nào” Anh Lê Trọng Đ, 37tuổi, nghề mộc, THCS.
Có thể thấy một số bậc cha mẹ muốn cho con học hành nhưng bản thân
lại không định hướng được sẽ cho con học cái gì, làm cái gì, đã làm ảnh

thành đạt có nghề nghiệp ổn định, không xa đà vào các tệ nạn xã hội “ Vất vả
mấy con cái được học hành đến nơi, đến chốn có nghề nghiệp ổn định là tốt
lắm” ( Nguyễn Trong N, 47 tuổi,THCS, nghề tự do ). Nghề khác được hướng
20
Vai trò của gia đình người dân ven biển trong việc giáo dục và định
hướng nghề nghiệp cho con cái
cho con cái thường là nghề cha mẹ có điều kiện giúp đỡ con về mặt vật chất sẵn
có của gia đình, mối quan hệ,
Làng nghề truyền thống vẫn được coi trọng, không bó buộc về thời gian,
lao động trực tiếp cha mẹ có thể hướng dẫn con cùng làm chiếm 4,1% . Nghề
này mang tính chất kế thừa truyền thống của gia đình, con cái đi lấy chồng
chuyển sang làm nghề khác. Nghề tự do vẫn còn nhiều nghề mới cha mẹ chưa
định hướng được rõ ràng nên chiếm tỷ lệ không nhiều trong việc định hướng
nghề nghiệp của cha mẹ cho con, Xu hướng của cha mẹ là chọn những nghề
được xã hội coi trọng. “ Cô Lê Ai H ( 49 tuổi Nông dân , THPT ) “ Tôi muốn
cho con làm giáo viên cho đỡ khổ mong sao nó thi được vào trường đấy là
mong muốn cả đời tôi, không thì khổ lắm”
Còn Bác Nguyễn Văn L 51 tuổi, đánh bắt hải sản, THPT trả lời: “ Bác
mong sao con bác thi đậu vào trường y vì có người nhà làm trong bệnh viện đỡ
khổ hơn nhiều, mỗi lúc là ốm nặng là phải chạy mãi mới nhờ được bác sỹ, Vì
mình đi biển hay bị đau đầu, sốt lên hay bỏ việc nên toàn thuê họ làm ” Các
bậc cha mẹ đều kỳ vọng vào con cái có một nghề nghiệp thoát khỏi hoàn cảnh
thực tại . Đây là một định hướng của cha mẹ đối với con cái muốn con trở thành
cán bộ công nhân viên chức.
Có một vấn đề ở đây dễ nhận thấy thông qua bảng số liệu ; Số lượng các
bậc cha mẹ định hướng và mong muốn cho con mình làm nghề tự do miễn là ở
trong làng cũng chiếm tỷ lệ không nhỏ, trong tổng số 450 người được hỏi có tới
69 người lựa chọn cho con làm nghề gì cũng được nhưng phải là ở trong làng
chiếm 15,6% điều này có thể thấy nghề tự do như buôn bán, phụ hồ, làm thuê
có xu hướng phát triển, Đặc biệt cha mẹ không muốn con cái xa nhà, muốn con

2.3.1 Nhận thức của gia đình về nghề nghiệp cho con cái
Vấn đề nhận thức phản ánh tri thức của con người, việc nhận thức của
cha mẹ vô cùng quan trọng. Bởi nhận thức đúng sẽ giúp con cái có lựa chọn tốt
nhất nghề nghiệp phù hợp với bản thân hoặc ngược lại làm cho con cái không
xác định được dẫn đến nhiều vấn đề sảy ra như các tệ nạn xã hội, thất nghiệp,
Quá trình đô thị hoấ đã làm thay đổi đời sống của người dân về kinh tế,
chính trị, văn hoá, xã hội cũng thay đổi theo. Điều đó đã tác động đến nhận thức
22
Vai trò của gia đình người dân ven biển trong việc giáo dục và định
hướng nghề nghiệp cho con cái
của các bậc cha mẹ và được quan tâm chú trọng nhiều đến học vấn. Họ cho rằng
học vấn là yếu tố quyết định cho cuộc sống con cái của họ sau này. Có rất nhiều
nghành nghề khác nhau nhưng vấn đề là học vấn, có trình độ mới hoàn thành
được công việc, học vấn là cơ hội để con người có nghề nghiệp, để phát triển
khả năng, năng lực, tố chất của mỗi cá nhân.Cha mẹ cho rằng định hướng nghề
nghiệp sớn cho con cái mới có sự phấn đấu học tập nhiều hơn.
Việc định hướng nghề nghiệp của cha mẹ cho con cái luôn có sự cân nhắc
và lựa chọn những ngành có cơ hội thăng tiến, có thu nhập cao được cha mẹ gợi
ý, định hướng cho con phấn đấu.
Từ những cuộc phỏng vấn cho thấy các bậc cha mẹ rất quan tâm tới định
hướng nghề nghiệp cho con cái từ rất sớm thông qua trao đổi, trò chuyện trực
tiếp về nghề nghiệp của con cái. Họ quan tâm đến khả năng của con để hướng
tới một nghề nghiệp phù hợp với năng lực của con.Nhận thức của cha mẹ phản
ánh sự phát triển của xã hội, phù hợp với nhu cầu của xã hội.
Nhưng trên thực tế có một cơ số cha mẹ định hướng cho con vượt quá
khả năng của con hoặc định hướng nghề nghiệp không phù hợp với con trong
khi khả năng và nguyện vọng phù hợp với ngành nghề của con.
Dưới tác động của quá trình đô thị hoá, đời sống của người dân được cải
thiện và nâng cao. Mỗi cá nhân đều mong muốn có một nghề ổn định, thu nhập
cao, có cơ hội phát triển đảm bảo cuộc sống lâu dài

cho chúng xác định mục đích của chúng và chính mục đích đó do chúng thực
hiện, nếu chúng lựa chọn mà phù hợp thì chúng tôi sẽ ủng hộ và tán thành”
( anh Lê Trọng Đ, nam, 37 tuổi, làm mộc THCS)
Đó là những ý kiến khi được hỏi, qua phỏng vấn và trao đổi có thể thấy
được giường như cha mẹ đều có sự quan tâm đến việc định hướng nghề nghiệp
cho con cái mình. Vì họ nhận thức được tầm quan trọng cũng như vai trò to lớn
của cha mẹ đối với con cái trong việc định hưỡng nghề nghiệp. Vấn đề này đã
cho ta thấy thực tế người dân vùng ven biển nói chung và xã Hải Hoà nói riêng
đều có ý thức tốt về trách nhiệm giáo dục con cái.
Nhìn nhận từ góc độ xã hội học, định hướng nghề nghiệp cho con cái là
một bộ phận quan trọng thuộc về chức năng giáo dục của gia đình. Chủ thể giáo
24
Vai trò của gia đình người dân ven biển trong việc giáo dục và định
hướng nghề nghiệp cho con cái
dục ở đây là những người cha, người mẹ, khách thể được thừa hưởng nền giáo
dục ở đây là con cái họ, nội dung giáo dục là sự dẫn dắt gợi ý và tư vấn của cha
mẹ về nghề nghiệp phù hợp với năng lực của con và yêu câu của xã hội. Nhận
thức đúng đắn về vai trò trách nhiệm của cha mẹ trong việc định hướng nghề
nghiệp cho con đồng nghĩa với ý thức tiến bộ của cha mẹ về chức năng giáo dục
của gia đình đối với con cái. Nhận thức này đóng vai trò là động cơ thúc đẩy
những hành động thiết thực của cha mẹ hướng vào quá trình phát triển cho
tương lai của con. Trong quá trình phỏng vấn có thể thấy được cha mẹ đều thừa
nhận sự cần thiết của định hướng nghề nghiệp cho con cái nhưng vấn đề quyết
định sự thành công lại nằm ở ý thức, sự lỗ lực cũng như ý trí phấn đấu cùng với
sở thích và khă năng của con cái “ Tuỳ thuộc vào năng lực và sở thích của
chúng nó mình không thể thúc ép, bắt buộc phải làm theo ý mình, nó muốn thi
khối A mình khổng thể bắt nó thi khối M, còn liên quan đến vấn đề thi thố nữa
chứ” ( Chị Vũ Thị Kh, nữ 35 tuổi, THCS, buôn bán)
Để có một nghề nghiệp ổn định phục vụ cho cuộc sống, tương lai, và biến
mong muốn của cha mẹ thành hiện thực thì bản thân con cái phải ý thức được