1
S GIÁO DC VÀ ÀO TO LÀO CAI
TRNG THPT CHUYÊN TNH LÀO CAI
SÁNG KIN KINH NGHIM NM HC QUN LÝ PHÁT TRIN I NG T TRNG CHUYÊN MÔN
CA HIU TRNG CÁC TRNG THPT TRÊN A BÀN
THÀNH PH LÀO CAI - TNH LÀO CAI
Ngi thc hin: Phm Th Thu Khuê
Chc v
: Phó Hiu trng
n v công tác: Trng THPT chuyên tnh Lào Cai
tên gi ca t là tên b môn, ví d t Toán, t Ng vn, t Vt lý…
2
2. T đa môn, đa cp hc ( t ghép): Là t ghép giáo viên ca nhiu b
môn hoc ghép hai hay nhiu cp hc. Thông thng ngi qun lý nhà
trng s chn ghép mt s b môn có tính gn gi, liên quan đn nhau nh
t Xã hi (gm các môn Vn, S, a, Giáo dc công dân…); t t nhiên
(gm các môn Toán, Lý, Hoá, Sinh, …); t Ngoi ng ( gm Anh, Pháp,
Trung…). Hoc nhng loi hình trng ph thông có nhiu cp hc thì có
th ghép t chuyên môn gm giáo viên cùng b môn nhng các cp hc
khác nhau, ví d t Toán – Tin có c giáo viên ca THCS, THPT đc đào
to v Toán, Tin. T Nhc-Ho gm giáo viên c cp Tiu hc, cp THCS
đc đào to v Nhc, Ho
ng đu mi t chuyên môn là mt ngi chu trách nhim trc tip
qun lý điu hành mi hot đng ca t. Vy, TTCM là nhng ngi làm
công tác qun lý giáo dc trc tip các t chuyên môn. Trong trng THPT,
TTCM làm vic trc tip di quyn ca hiu trng.
B mt t chuyên môn th hin trc ht ngi t trng, đó là s
gng mu, phong cách lãnh đo dân ch, tng cng đi thoi cùng tham
gia, phân công trách nhim rõ ràng. Kh nng bit lng nghe ca TTCM s
nuôi dng bu không khí ci m, tin cy, tôn trng ln nhau trong t. TTCM
có t duy đi mi dám đ ra và lãnh đo thay đi s to ra s phát trin vt
bc cho t chuyên môn.
Trong nhà trng ph thông, t trng chuyên môn (TTCM) có vai trò
rt quan trng, h là nhng cán b qun lý trc tip đi vi đi ng các nhà
giáo và mi hot đng ca t chuyên môn. Tuy nhiên có mt thc t là đi
ng TTCM hin nay phn ln đang làm công tác qun lý mt cách cm tính,
theo kinh nghim. c bit là nhng ngi mi đc b nhim, h hoàn toàn
lúng túng trong vic thc thi các chc nng nhim v ca ngi qun lý cp
t.
1. Nhóm phng pháp nghiên cu lý lun: Phân tích, tng hp, h thng
hoá các tài liu lý lun v qun lý phát trin đi ng TTCM ca Hiu trng
các trng THPT.
4
2. Nhóm phng pháp nghiên cu thc tin: Phng pháp quan sát,
Phng pháp điu tra, Phng pháp phng vn, Phng pháp tng kt kinh
nghim, Phng pháp chuyên gia, Phng pháp thc nghim
3. Nhóm phng pháp b tr:
Các s liu điu tra đc x lý bng mt s công thc toán hc: Tính %;
tính s trung bình; tính h s tng quan.
VI. KHÁCH TH VÀ I TNG NGHIÊN CU:
* Khách th nghiên cu: Qun lý phát trin đi ng TTCM ca Hiu
trng các trng THPT trên đa bàn thành ph Lào Cai.
* i tng nghiên cu: Bin pháp qun lý phát trin đi ng t
trng chuyên môn ca Hiu trng các trng THPT trên đa bàn thành ph
Lào Cai.
CM )
Trên đa bàn thành ph Lào Cai có 6 trng THPT, trong đó có trên 300
giáo viên trc tip ging dy, chia thành 31 t chuyên môn. Phn ln các
trng THPT t chc c cu có t trng và t phó chuyên môn, riêng trng
THPT Chuyên ch có t trng, không b trí t phó. S CBQL t là n chim
đa s, có nhng trng chim trên 90% t trng, t phó chuyên môn là n.
S CBQL t chuyên môn là ng viên cng cha nhiu, đây là mt vn đ
cn chú ý đu t phát trin.
Bng 2. Thc trng v đ tui đi ng t trng, t phó chuyên môn các
trng THPT trên đa bàn thành ph Lào Cai- tnh Lào Cai.
Thng kê
Di 30
tui
T 30-40
tui
T 41- 50
tui
T 51 - 55
tui
Trên 55 tui
S lng 2 22 26 4 0
T l % 3,7% 40,7% 48,1% 7,4% 0 6
Bng 3. Thc trng v thâm niên qun lý ca đi ng t trng, t phó chuyên môn
các trng THPT trên đa bàn thành ph Lào Cai- tnh Lào Cai.
Thng kê
ã qua
T QL
Nm hc
SL % SL % SL % SL % SL % SL % SL % SL %
2008-2009 49 100 0 0 00004387,7 6 12,3 49 100 0 0
2009-2010 51 100 0 0 00004486,2 7 13,8 51 100 0 0
2010-2011 54 100 0 0 00004277,7 12 22,3 54 100 0 0
i ng TTCM các trng THPT đóng trên đa bàn thành ph Lào Cai
nói riêng và các trng THPT trên toàn tnh Lào Cai nói chung đu trng
thành lên t đi ng nhà giáo trc tip ging dy. Mt đc đim chung d
nhn ra nht đi ng này là h có trình đ chuyên môn vng vàng, ni tri
nht trong s nhng giáo viên cùng b môn ca trng. H có nhit huyt,
tinh thn trách nhim cao, say mê công vic, đc mi ngi tin tng…
V trình đ lý lun chính tr: i ng TTCM trng THPT trên đa bàn
thành ph Lào Cai ch mi có trình đ s cp v chính tr.
V trình đ hc vn và chuyên môn ca đi ng TTCM các trng
THPT trên đa bàn thành ph Lào Cai: Tt c đi ng TTCM đu có trình đ
chuyên môn đào to đt chun nhà giáo THPT ( bng đi hc). Trong đó
7
100% tt nghip HSP. S t trng, t phó chuyên môn đt trình đ Thc s
nm hc 2010-2011mi có 12 ngi, chim 22,3%.
V nng lc qun lý: Phn ln TTCM cha đc trang b, bi dng
nhng c s lý lun cn thit v qun lý. H qun lý t chuyên môn hu ht
bng kinh nghim và bng s hc hi xung quanh và qua s ch đo ca hiu
trng.
S TTCM đc đào to nghip v qun lý nhà trng hu nh không có.
H ch đc bi dng theo chuyên đ nhng không thng xuyên do S
Giáo dc & ào to t chc vào mt vài dp nào đó trong hè hoc trong nm
3. Thc trng c ch đãi ng đi vi đi ng TTCM.
Hu ht đi ng TTCM các trng THPT hin nay ch đc hng ch
đ chính sách ph cp chc v theo ch đ hin hành mà không đc hng
thêm mt loi u đãi gì khác na. Các trng THPT có quy ch chi tiêu ni
b nhng cha đa ni dung to c ch đãi ng đi vi đi ng TTCM.
Lng bng và đãi ng không ch tính riêng nhng giá tr vt cht mà còn
phi k c nhng giá tr v mt tinh thn nh khen ngi, thng tin, tham
quan, hp tác, bu không khí tâm lý, điu kin làm vic…
Mt s ít trng THPT trên đa bàn thành ph Lào Cai ( THPT chuyên,
THPTDTNT tnh ) đã to ra đc mt vài đãi ng riêng đi vi đi ng
TTCM nh c đi tham quan hc tp kinh nghim vi các trng ngoài tnh
nhng cha thng xuyên và cha to thành c ch.
9
PHN III
XUT NHNG GII PHÁP V QUN LÝ PHÁT TRIN I NG TTCM
CÁC TRNG THPT TRÊN A BÀN THÀNH PH LÀO CAI, TNH LÀO CAI.
1. Nguyên tc đ xut bin pháp:
m bo tính khoa hc; tính mc đích; tính thc tin và tính kh thi.
Trong thc t, nhiu ngi ngh rng làm TTCM tht đn gin nhng
thc t đã chng minh không phi nh vy. Nu đc giao trách nhim qun
lý t chuyên môn, mà ngi t trng vn không hiu đc chc nng, nhim
v, quyn hn, tm quan trng ca mình đi vi t chuyên môn thì s không
th lãnh đo đc t chuyên môn theo đúng yêu cu. Khi cht lng chuyên
môn không đm bo, ngi t trng s không ngh chính mình là nguyên
nhân. Cho nên, nht thit phi trang b cho TTCM nhn thc đúng đn v s
cn thit phi hiu rõ v trí, vai trò, chc nng, nhim v ca h.
Cn làm cho các TTCM nhn thc đy đ v vai trò, chc nng ca h
trong trng THPT. Làm cho h hiu rng trên c s làm tt nhng vai trò,
chc nng đó thì h có th hoàn thành tt nhim v.
Nâng cao nhn thc v chc nng, nhim v, quyn hn cho TTCM là
vic làm trc tip ca Hiu trng vi nhiu hình thc linh hot, phong phú.
Có th thông qua hình thc tuyên truyn ti các hi tho, các bui sinh hot,
các câu lc b. Có th mi chuyên gia đn đ nói chuyn. Có th t chc
thông qua vic xây dng t sách qun lý, đt mua các loi sách báo, tp chí
chuyên ngành. Hng dn TTCM tip xúc vi h thng các quan đim v vai
trò ca qun lý đi vi s phát trin. Xây dng nn np, thói quen đc sách
báo, vit các bn thu hoch. T chc cho h có c hi đ trình bày, trao đi
nhng thu hoch đó trc tp th nhm khng đnh nhn thc ca mình. Các
bin pháp tuyên truyn, giáo dc, thuyt phc đòi hi phi tin hành thng
xuyên, liên tc đc bit trc yêu cu đi mi giáo dc ph thông và nhng
nh hng xu ca mt trái c ch th trng. Bi vn đ nâng cao nng lc
ca đi ng giáo viên và cán b qun lý là mt yêu cu cp bách ca s
nghip đi mi giáo dc.
11
Tt c nhng hình thc tuyên truyn đó nhm làm cho mi TTCM đu
nhn rõ v trí, vai trò, quyn hn, nhim v ca mình, t đó có ý thc quyt
tâm bi dng t nâng cao phm cht và nng lc. c nh vy thì tt c
QL và dy hc. Có ý thc và kh nng t hc đ trang b v trình đ ngoi
ng và nhng hiu bit xã hi cn thit. Có mt s nng lc qun lý ngang
tm vi yêu cu và nhim v
+ Thc hin công khai dân ch trong vic tuyn chn quy hoch, b
nhim nh: Ly phiu tín nhim trong hi đng giáo dc nhà trng, đa vào
quy hoch các chc danh t trng, t phó; b nhim theo đúng yêu cu
Trong công tác tuyn chn, đ bt b nhim cán b hin nay có nhiu
hình thc khác nhau: Tín nhim, xét tuyn, thi tuyn. i vi vic tuyn chn
đi ng TTCM cn la chn s dng nhng hình thc phù hp vi mi
trng.
* iu kin thc hin.
- Phi cn c vào các chun ca CBQL trng THPT đ xây dng tiêu
chí đánh giá riêng cho TTCM theo tng tiêu chí c th. Ly hiu qu công
vic làm thc đo, ly kt qu đánh giá làm c s đ tuyn chn, b nhim.
- m bo tính khách quan, công khai và dân ch.
- Cn có s ch đo, phi hp trao đi, bàn bc gia Chi b, lãnh đo
nhà trng (hiu trng, phó hiu trng) và các t chc đoàn th đ thng
nht trong vic đ bt, b nhim.
2.3. Bin pháp 3: Lp k hoch và trin khai hot đng đào to, bi
dng nhm nâng cao nng lc chuyên môn cho đi ng TTCM
* Mc đích ca bin pháp.
Cht lng đi ng TTCM đc hình thành do nhiu nhân t tác đng,
trong đó phn ln là thông qua con đng đào to, bi dng. Chính vì vy
đ xây dng và nâng cao cht lng đi ng TTCM điu quan trng là phi
chm lo công tác đào to, bi dng nhm nâng cao nng lc chuyên môn
cho đi ng này.
* Ni dung và cách thc thc hin.
13
hình thành phm cht chính tr, tâm lý và nng lc hành đng cho mi
TTCM.
Bi dng nng lc qun lý còn là hot đng nhm khc phc mt tiêu
cc, phát huy mt tích cc, bù đp nhng thiu ht ca mi ngi v vic
qun lý điu hành. Thông qua đào to, bi dng mà mi TTCM tip nhn
đc nhng tri thc và kinh nghim, vn dng có hiu qu vào công tác qun
lý t chuyên môn trong nhà trng.
* Ni dung và cách thc thc hin.
Th nht, nâng cao nng lc k hoch hóa cho đi ng TTCM.
Ni hàm c bn ca nng lc k hoch hoá là nhng k nng xây dng
k hoch hot đng ca t chuyên môn. Chính vì vy, ni dung ca các bin
pháp nâng cao nng lc k hoch hoá là nâng cao các k nng xây dng k
hoch.
- Giúp cho các TTCM nm bt đúng các ch trng ca cp trên liên
quan đn hot đng ca t, cng nh xác đnh th bc u tiên ca các mc
tiêu trong h thng mc tiêu.
- Bi dng cho các TTCM cách thc nm bt và phân tích thc trng
ca t.
- Hng dn TTCM phân chia h thng mc tiêu ca t thành mc tiêu
phn đu ca tng nhóm, tng cá nhân.
- Giúp cho các TTCM bit cách c th hóa mc tiêu bng h thng
nhng tiêu chí có th đo lng đc v lng cng nh có th đánh giá đc
v cht.
- Bi dng k nng xây dng các bin pháp huy đng s n lc ca các
t viên nhm thc hin mc tiêu ca t chuyên môn cho các TTCM.
Th hai, nâng cao nng lc t chc, ch đo thc hin cho đi ng
TTCM
- Hng dn TTCM c th hoá k hoch thành chng trình hành đng
ca TCM theo các mc thi gian.
16
- Hng dn TTCM kt hp các hình thc và phng pháp kim tra đánh
giá. Cn hng dn đ các TTCM nm đc mt s hình thc kim tra ph
bin nh: kim tra toàn din; kim tra tng mt; kim tra chuyên đ; kim tra
thng k; kim tra đt xut; kim tra vic thc hin các kin ngh ca đt
kim tra trc vv…Riêng kim tra ni b có th tin hành các hình thc nh:
kim tra s b; kim tra thc hin; kim tra tng kt.
- Hng dn TTCM bit cách làm cho vic kim tra đánh giá tr thành
quá trình t kim tra đánh giá ca mi t viên.
* iu kin thc hin.
- Phi cn c vào h thng vn bn quy đnh ca ngành và ca đa
phng.
- Phi có s quan tâm, hng dn trc tip ca lãnh đo nhà trng (hiu
trng, phó hiu trng)
- Có lp bi dng trong hè trc khi khai ging; lp bi dng theo
chuyên đ cho đi ng TTCM do S Giáo dc & ào to m.
- Cung cp ni dung, yêu cu và tài liu đ TTCM nghiên cu và tin
hành t đào to, bi dng.
- Có ch đ khuyn khích và bt buc đi vi vic t hc, t nghiên cu.
nh k kim tra kin thc và nghip v qun lý đi vi TTCM…
2 5. Bin pháp 5: Xây dng c ch đãi ng đi vi đi ng TTCM
* Mc đích ca bin pháp.
Xây dng đc các chính sách khuyn khích, đãi ng, to mi điu
kin thun li nhm to đng lc làm vic, khuyn khích thúc đy đi ng
TTCM t hc, t phát trin.
* Ni dung và cách thc thc hin.
- Có c ch khuyn khích và đãi ng đi ng TTCM trng hc bng
chính sách tin lng, thng tin, đào to và phúc li đ đm bo cho h tn tâm
18
PHN III: KT LUN VÀ KHUYN NGH
Nâng cao nng lc cho đi ng giáo viên và CBQL là bin pháp then
cht đ nâng cao cht lng giáo dc. Trong các trng THPT, vic qun lý
phát trin đi ng TTCM là mt bin pháp đt phá đ nâng cao cht lng
hot đng dy hc. Các bin pháp quy hoch, đào to, bi dng TTCM có
th coi nh là mt ni dung c bn trong hot đng qun lý ca hiu trng.
Chính vì vy, hiu trng có các bin pháp qun lý bi dng nâng cao nng
lc cho TTCM chính là nâng cao nng lc qun lý cho chính mình.
Qua thc t nghiên cu v qun lý phát trin đi ng TTCM các
trng THPT trên đa bàn thành ph Lào Cai, tnh Lào Cai, chúng tôi có mt
s khuyn ngh sau đây:
1. Vi S Giáo dc và ào to Lào Cai:
- Có ch đo hng dn v vic quy hoch, b nhim đi ng TTCM
các trng THPT.
- Có bin pháp ch đo c th các trng THPT v đào to, bi dng
cho đi ng TTCM đ vic làm này đi vào thc tin và phát huy tác dng tt
các trng THPT trong toàn tnh.
- Có bin pháp khuyn khích nhng TTCM tham gia các hot đng bi
dng nâng cao nng lc qun lý cho TTCM. Quan tâm đu t v điu kin
vt cht và tinh thn, đáp ng yêu cu đào to bi dng nâng cao nng lc
chuyên môn, nng lc qun lý cho TTCM.
2. Vi các trng i hc s phm và Hc vin QLGD:
Xây dng tài liu và giáo trình bi dng nng lc qun lý cho TTCM
mt cách chính thng, bài bn.
M các khoá hc bi dng nng lc qun lý cho TTCM ca các trng