1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
----oOo----- LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT,
TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM VÀ
BIỆN PHÁP HẠ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM
TẠI CÔNG TY THUỐC LÁ BẾN TRE Giáo viên hướng dẫn: Sinh viên thực hiện:
VÕ THỊ LANG BÙI THỊ TRỌN
Mã số SV: 4031096
Lớp: Kế toán 1 – K29


3

LỜI CẢM TẠ Luận văn tốt nghiệp này là thành quả của một quá trình học tập 4 năm
mà em đã được sự hướng dẫn và dìu dắt tận tình của quý thầy cô tại trường Đại
học Cần Thơ cùng với sự chỉ dẫn và giúp đỡ về nhiều mặt của các cô chú, anh
chị tại công ty thuốc lá Bến Tre.
Trước hết, xin cho em gửi lời cám ơn chân thành đến quý thầy cô của
trường đại học Cần Thơ mà nhất là quý thầy cô của Khoa kinh tế và quản trị kinh

..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
............................................................................................................................... ...
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................

..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
.................................................................................................................................. 6NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN

..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................

1.4. LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU ...................................................................................... 2
CHƯƠNG 2
PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .............. 3
2.1. PHƯƠNG PHÁP LUẬN .............................................................................. 3
2.1.1. Khái niệm, nhiệm vụ kế toán chi phí sản xuất
và tính giá thành sản phẩm ................................................................................. 3
2.1.2. Phân loại chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm ................................ 5
2.1.3. Tổ chức kế toán chi phí và tính giá thành............................................. 7
2.1.4. Quy trình kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm
trong doanh nghiệp .............................................................................................. 22
2.1.5. Các khoản thiệt hại trong sản xuất........................................................ 22
2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ................................................................ 25
2.2.1. Phương pháp chọn vùng nghiên cứu .................................................... 25
2.2.2. Phương pháp thu thập số liệu ............................................................... 26
2.2.3. Phương pháp phân tích số liệu.............................................................. 26

8

CHƯƠNG 3

KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH
SẢN PHẨM ................................................................................................ 27
3.1. GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT CÔNG TY THUỐC LÁ BẾN TRE ................ 27
3.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển ........................................................... 27
3.1.2. Lĩnh vực hoạt động và quy trình công nghệ......................................... 27
3.1.3. Cơ cấu tổ chức – quản lý của Công ty.................................................. 29

thành..................................................................................................................... 67
CHƯƠNG 5
MỘT SỐ BIỆN PHÁP HẠ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM ............................ 69
5.1. Đối với khối lượng sản phẩm sản xuất ........................................................ 69
5.2. Về cơ cấu sản phẩm ..................................................................................... 69
5.3. Về chi phí nguyên vật liệu............................................................................ 70
CHƯƠNG 6
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .................................................................... 72
6.1. KẾT LUẬN................................................................................................... 72

6.1.1. Nhận xét chung về công ty ................................................................... 72
6.1.2. Nhận xét về tổ chức công tác kế toán tại công ty ................................. 72
6.2. KIẾN NGHỊ.................................................................................................. 73
6.2.1. Về phía công ty..................................................................................... 73
6.1.2. Về phía nhà nước.................................................................................. 73
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC


ấp giá thành................... 66 11
CPSXDD : Chi phí sản xuất dở dang
PXSX : Phân xưởng sản xuất
NVPX : Nhân viên phân xưởng
SXKD : Sản xuất kinh doanh
CC, DC : Công cụ, dụng cụ
LĐ – TL : Lao động - tiền lương
BHXH : Bảo hiểm xã hội
BHYT : Bảo hiểm y tế
KPCĐ : Kinh phí công đoàn
TSCĐ : Tài sản cố định
GTGT : Giá trị gia tăng
TNDN : Thu nh
ập doanh nghiệp
HĐKD : Hoạt động kinh doanh
HĐTC : Hoạt động tài chính
QLDN : Quản lý doanh nghiệp
BH & CCDV : Bán hàng và cung cấp dich vụ

13
TÓM TẮT Một trong những yếu tố để cạnh tranh giữa các doanh nghiệp sản xuất là
giá thành sản phẩm. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải nghiên cứu tìm ra
những biện pháp hữu hiệu để hạ giá thành sản phẩm, nhưng việc hạ giá thành sản
phẩm phải đảm bảo sao cho chất lượng sản phẩm không bị giảm sút. Công ty
thuốc lá Bến Tre cũng là một doanh nghiệp sản xuất s

14

CHƯƠNG 1

GIỚI THIỆU
1.1. ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Nền kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay đang phát triển khá sôi động.
Các doanh nghiệp ngày càng có sự cạnh tranh mạnh mẽ hơn, quyết liệt hơn. Mỗi
doanh nghiệp tự tìm nhiều cách để phấn đấu đưa doanh nghiệp mình ngày càng
phát triển và đứng vững trên thị trường trước sự cạnh tranh quyết liệt không chỉ
với các doanh nghiệp khác trong nước mà còn phải
đối đầu với các doanh nghiệp
nước ngoài. Đặc biệt đối với các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm, sự cạnh tranh
đó lại càng quyết liệt hơn. Để các doanh nghiệp này nâng cao tính cạnh tranh,
một trong những biện pháp giúp doanh nghiệp có thể đứng vững trên thị trường
là phải làm sao tạo ra được sản phẩm có chất lượng và giá cả hợp lí. Giá thành là
một vấn đề rất quan trọng đối vớ
i các doanh nghiệp sản xuất. Vì thế, lựa chọn
một phương pháp tính giá thành hợp lý là điều rất quan trọng, cũng như việc làm
thế nào để hạ giá thành trong khi chất lượng sản phẩm không bị giảm sút là việc
cần phải được các doanh nghiệp tìm hiểu và nghiên cứu để đảm bảo sự tồn tại và
phát triển trong thời kỳ kinh tế thị trường hiện nay.
1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

1.2.1. Mục tiêu tổng quát
Nghiên cứu phương pháp tính cũng như cách hạch toán giá thành tại công
ty thuốc lá Bến Tre. Tìm ra những nguyên nhân tăng giảm chi phí của công ty.

Hằng, sinh viên trường Cao đẳng Bến Tre. Ngoài ra, còn có sự tham khảo một
số văn bản quy định việc thực hiện cũng như các chuẩn mực kế toán

có liên

quan.

16CHƯƠNG 2

PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. PHƯƠNG PHÁP LUẬN
Dựa vào những lý thuyết cơ bản về kế toán chi phí sản xuất và tính giá

Chi phí sản xuất
=
Z đơn vị sản phẩm

17

pháp đầu tư, sử dụng chi phí hợp lý để nâng cao năng xuất lao động, tăng cường
kết quả sản xuất sản phẩm.
2.1.1.2. Nhiệm vụ kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
Quản lý chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là nội dung quan
trọng hàng đầu trong các doanh nghiệp sản xuất để đạt được mục tiêu tiết kiệm
và tăng cường được lợi nhuận. Để phụ
c vụ tốt các công tác quản lý chi phí và giá
thành sản phẩm, kế toán cần thực hiện tốt các nhiệm vụ:
- Tính toán và phản ánh một cách chính xác, đầy đủ, kịp thời tình hình phát
sinh chi phí sản xuất ở các bộ phận sản xuất cũng như trong phạm vi toàn doanh
nghiệp, gắn liền với các loại chi phí sản xuất khác nhau cũng như theo từng loại
sản phẩm được sản xuất.
- Tính toán chính xác, kịp thời giá thành của t
ừng loại sản phẩm được sản
xuất.
- Kiểm tra chặt chẽ tình hình thực hiện các định mức tiêu hao và các dự
toán chi phí nhằm phát hiện kịp thời các hiện tượng lãng phí, sử dụng chi phí
không đúng kế hoạch, sai mục đích.
- Lập các báo cáo về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm; tham gia phân
tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành, đề xuất biện pháp để tiết kiệm chi phí
sản xuất và hạ th
ấp giá thành sản phẩm.
2.1.1.3. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có mối quan hệ mật thiết với

- Chi phí nguyên vật liệu
- Chi phí nhân công
- Chi phí khấ
u hao tài sản cố định
- Chi phí dịch vụ mua ngoài
- Chi phí bằng tiền khác
b. Phân loại chi phí sản xuất theo khoản mục chi phí (công dụng kinh tế
và khoản mục phát sinh)
Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất được xếp thành một số khoản
mục nhất đinh có công dụng kinh tế khác nhau để phục vụ cho yêu cầu tính giá
thành và phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành
Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất bao gồm 3 khoản mục:
- Chi phí nguyên vật liệu tr
ực tiếp
- Chi phí nhân công trực tiếp
- Chi phí sản xuất chung

c. Phân loại chi phí sản xuất theo mối quan hệ với thời kỳ xác định lợi
nhuận
Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất được chia làm hai loại như sau: 19 + Chi phí sản phẩm (chi phí sản xuất): là những chi phí liên quan trực tiếp
đến việc sản xuất sản phẩm. Đối với những doanh nghiệp thương mại thì chi phí
sản phẩm là những chi phí liên quan đến việc mua hàng hóa.
Chi phí sản phẩm bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân
công trực tiếp, chi phí sản xuất chung, chi phí sử dụng máy thi công (đối với

và chi phí bán hàng. Vì vậy, giá thành toàn bộ còn được gọi là giá thành tiêu thụ.

20 Công thức tính như sau:
Z toàn bộ = Z sản xuất + Chi phí ngoài sản xuất

2.1.3. Tổ chức kế toán chi phí và tính giá thành
2.1.3.1. Đối tượng hạch toán chi phí sản xuất, đối tượng tính giá
thành và kỳ tính giá thành
a. Đối tượng hạch toán chi phí sản xuất
Xác định đối tượng hạch toán chi phí sản xuất là xác định giới hạn về
mặt phạm vi mà chi phí cần dược tập hợp để phục vụ cho việc kiểm soát chi phí
và tính giá thành sả
n phẩm. Tùy theo đặc điểm về tổ chức sản xuất, về quy trình
sản xuất cũng như đặc điểm sản xuất sản phẩm mà đối tượng hạch toán chi phí
sản xuất có thể là:
- Loại sản phẩm
- Nhóm sản phẩm
- Đơn đặt hàng
- Giai đoạn sản xuất
- Phân xưởng sản xuất;…
b. Đối tượng tính giá thành
Xác định đối tượ
ng tính giá thành là xác định đối tượng mà mà hao phí
vật chất được doanh nghiệp bỏ ra để sản xuất đã được kết tinh trong đó nhằm
định lượng hao phí cần được bù đắp cũng như tính toán được kết quả kinh doanh.
Tùy theo địa điểm sản xuất sản phẩm mà đối tượng tính giá thành có thể là:
- Chi tiết sản phẩm

phân xưởng, các chi phí dịch vụ thuê ngoài và một số chi phí bằng tiền khác phát
sinh tại phân xưởng.
2.1.3.3. Kế toán tập hợp các loại chi phí sản xuất
Việc sử dụng tài khoản để theo dõi chi phí sản xuất và tính giá thành sả
n
phẩm phụ thuộc vào việc sử dụng phương pháp hạch toán và quản lý tài sản của
doanh nghiệp: phương pháp kê khai thường xuyên và phương pháp kiểm kê định
kỳ. Tuy nhiên, phương pháp kiểm kê định kỳ rất ít được các doanh nghiệp sử
dụng để tính giá thành sản phẩm.Vì vậy, các nội dung sau được trình bày theo
phương pháp kê khai thường xuyên.
a. Tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp bao gồm tấ
t cả các khoản chi phí về vật
liệu chính, vật liệu phụ và nhiên liệu được sử dụng trực tiếp để sản xuất sản
phẩm. Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp được tổ chức theo dõi riêng cho từng đối
tượng hạch toán chi phí sản xuất hoặc đối tượng tính giá thành.
Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp sử dụng TK 621 “Chi phí nguyên
vật liệu trực tiếp”.

22 Nội dung tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp được phản ánh như sau:
- Khi xuất kho vật liêu để trực tiếp sản xuất sản phẩm sẽ ghi:
Nợ TK 621
Có TK 152
- Khi vật liệu mua về được đưa vào sử dụng ngay cho quá trình sản xuất sản
phẩm mà không qua kho sẽ ghi:
Nợ TK 621
Có TK 111, 112, 141, …


Xuất kho NVL cho sản xuất NVL thừa nhập lại kho
Mua về sử dụng ngay Kết chuyển tính giá thành
(hoặc phân bổ)
TK 154 (SX phụ)

Tự sản xuất đưa vào sử dụng SƠ ĐỒ 1: SƠ ĐỒ TẬP HỢP CHI PHÍ NGUYÊN VẬT LIỆU TRỰC TIẾP

b. Tập hợp chi phí nhân công trực tiếp
Chi phí nhân công trực tiếp bao gồm tất cả các khoản chi phí liên quan
đế
n người lao động trực tiếp sản xuất sản phẩm như tiền lương phải thanh toán,
khoản trích theo lương tính vào chi phí theo quy định… Chi phí nhân công trực
tiếp cũng được tổ chức theo dõi riêng cho từng đối tượng hạch toán chi phí sản
xuất hoặc đối tượng tính giá thành.
Kế toán chi phí nhân công trực tiếp sử dụng tài khoản 622 “chi phí nhân
công trực tiếp”. Nội dung tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp được phản ánh
nh
ư sau:
- Tiền lương phải thanh toán cho công nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm sẽ
ghi:
Nợ TK 622
Có TK 334
- Trích trước lương nghỉ phép của công nhân trực tiếp sản xuất sẽ ghi:

TK 335 tính Zsp
Trích trước lương nghỉ phép
của công nhân tt SX
TK 338
Trích BHXH, BHYT, KPCĐ

TK 111, 141
Các khoản chi cho NCTT
bằng tiền mặt

SƠ ĐỒ 2: SƠ ĐỒ TẬP HỢP CHI PHÍ NHÂN CÔNG TRỰC TIẾP 25

c. Tập hợp chi phí sản xuất chung:
Chi phí sản xuất chung là chi phí phục vụ và quản lý ở phân xưởng sản
xuất. Chi phí sản xuất chung được tổ chức theo dõi riêng theo từng phân xưởng
sản xuất và cuối mỗi kỳ mới phân bổ và kết chuyển vào chi phí sản xuất của các
loại sản phẩm. Tùy theo loại sản phẩm được sản xuất ở phân xưởng mà kế toán
tiến hành phân bổ chi phí sản xu
ất chung cho từng loại sản phẩm theo tiêu thức
phân bổ phù hợp.
Kế toán chi phí sản xuất chung sử dụng tài khoản 627 “chi phí sản xuất
chung”, đồng thời phải theo dõi chi tiết chi phí sản xuất chung cố định và chi phí
sản suất chung biến đổi để phục vụ cho việc phân bổ chi phí sản xuất chung vào
giá thành sản phẩm.
Nội đung tập hợp chi phí sản xuất chung được phản ánh như sau:
- Khi tập h
ợp chi phí sản xuất chung phát sinh trong kỳ sẽ ghi: