Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nhà cửa,
công trình xây dựng khác gây ra theo pháp luật
dân sự Việt Nam Giang Văn Thịnh Khoa Luật. Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn ThS. Luật: 60 38 01 03
Người hướng dẫn : GS. TSKH. Đào Trí Úc
Năm bảo vệ: 2013
83 tr .
Abstract. Nghiên cứu khái quát pháp luật về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nhà
cửa, công trình xây dựng khác gây ra của Việt Nam từ nhiều góc độ nghiên cứu khác
nhau như lịch sử phát triển từ thời phong kiến cho đến hiện nay và thực trạng pháp luật
về vấn đề này.Phân tích và xác định rõ những yếu tố quan trọng của trách nhiệm bồi
thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra, bao gồm căn cứ phát
sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại và chủ thể phải chịu trách nhiệm bồi thường khi
công trình đang xây dựng hoặc khi công trình đã đưa vào khai thác, sử dụng. Luận văn
nêu ra phương hướng và những giải pháp hoàn thiện pháp luật về trách nhiệm bồi
thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra theo pháp luật dân sự
Việt Nam hiện nay cũng như luận giải cho tính khả thi của những giải pháp đó.
Keywords.Pháp luật Việt Nam; Luật dân sự; Tố tụng dân sự; Bồi thường thiệt hại
Content.
1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài
Thực hiện công cuộc đổi mới do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh
đạo, trong hơn hai mươi năm qua Quốc hội đã ban hành nhiều đạo luật quan trọng
không những nhằm góp phần vào thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, xây
dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa, chủ động hội
Liên quan đến đề tài "Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình
xây dựng khác gây ra theo pháp luật dân sự Việt Nam" cũng đã được một số công trình
nghiên cứu đề cập như: Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, của Nguyễn Văn Cường
và Chu Thị Hoa, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp; Lỗi và trách nhiệm hợp đồng, của
Phùng Trung Tập; Cần sửa đổi, bổ sung chế định bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng,
của Trần Thị Huệ, Tạp chí Luật học; Những vấn đề cơ bản của trách nhiệm bồi thường
thiệt hại ngoài hợp đồng, Luận văn cao học, của Lê Mai Anh; Trách nhiệm dân sự liên
đới bồi thường thiệt hại trong pháp luật dân sự Việt Nam, Luận án Tiến sĩ, của Phạm
Kim Anh; Bộ môn Luật dân sự, đề tài khoa học cấp trường: Trách nhiệm dân sự do tài
sản gây thiệt hại - vấn đề lý luận và thực tiễn; Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do cây
cối, nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra, của ThS. Vũ Thị Hồng Yến; Bàn về
trách nhiệm bồi thường trong trường hợp tài sản gây ra thiệt hại, của ThS. Vũ Thị
Hồng Yến, Tạp chí Dân chủ và pháp luật…
Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu trên chủ yếu nghiên cứu về những vấn
đề chung, cơ bản về các quy định của pháp luật về trách nhiệm BTTH ngoài hợp đồng,
trách nhiệm BTTH do tài sản gây ra như khái niệm, đặc điểm, phân loại và xác định
các yếu tố trong quan hệ BTTH, chủ thể gây thiệt hại, chủ thể được quyền yêu cầu bồi
thường, trách nhiệm phải thực hiện việc bồi thường, xác định thiệt hại hoặc chỉ tập
trung ở một khía cạnh nhất định của vấn đề nghiên cứu mà trên thực tế còn nhiều khía
cạnh khác của vấn đề chưa được khai thác, nghiên cứu hoặc nghiên cứu từng loại trách
nhiệm BTTH trong các trường hợp cụ thể. Chưa có một công trình nghiên cứu chuyên sâu
giải quyết những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến trách nhiệm BTTH do nhà
cửa, công trình xây dựng khác gây ra như xác định trách nhiệm bồi thường các chủ thể
theo thứ tự, nội dung cụ thể của trách nhiệm bồi thường, vấn đề bảo vệ quyền lợi của
người bị thiệt hại trong giai đoạn hiện nay…
Trách nhiệm BTTH do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra không phải là
vấn đề mới trong khoa học pháp lý của nhiều quốc gia, có không ít các bài báo, công
trình nghiên cứu có liên quan đề cập. Hầu hết những nghiên cứu chỉ dừng lại ở phạm
vi pháp luật quốc gia, mang tính mô tả pháp luật về BTTH các nước. Ngoài ra, trong
thực thi pháp luật khi phải áp dụng trách nhiệm dân sự, các luật gia trên thế giới đã bàn
Đề tài chủ yếu sử dụng một số phương pháp chủ yếu sau: phương pháp phân
tích - tổng hợp, quy nạp, diễn dịch…
5. Những đóng góp mới của luận văn
Việc nghiên cứu đề tài: "Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công
trình xây dựng khác gây ra theo pháp luật dân sự Việt Nam" trong luận văn này có
điểm mới sau:
- Phân tích, làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn về trách nhiệm BTTH do
nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra.
- So sánh, đối chiếu pháp luật thực định với thực tiễn về loại trách nhiệm này,
qua đó đưa ra những giải pháp cụ thể để hoàn thiện pháp luật, cũng như luận giải cho
tính khả thi của những giải pháp đó.
6. Kết cấu của luận văn
Ngoài mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn
gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công
trình xây dựng khác gây ra.
Chương 2: Quy định của pháp luật Việt Nam về trách nhiệm bồi thường thiệt
hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra.
Chương 3: Phương hướng và các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về trách nhiệm
bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Phạm Kim Anh (2007), Trách nhiệm dân sự liên đới bồi thường thiệt hại trong
pháp luật dân sự Việt Nam, Luận án tiến sĩ Luật học, Trường Đại học Luật Hà
Nội.
2. Phạm Kim Anh (2009), "Trách nhiệm dân sự và chế định bồi thường thiệt hại
ngoài hợp đồng trong Bộ luật Dân sự năm 2005, thực trạng và giải pháp hoàn
thiện", Khoa học pháp lý, (6), tr. 3-13.
3. Bộ Dân luật Bắc Kỳ (1931).
4. Bộ Dân luật Sài Gòn (1972).
5. Bộ Dân luật Trung Kỳ (1936).
22. Quốc hội (2009), Luật Trách nhiệm bồi thường của nhà nước, Hà Nội.
23. Quốc triều Hình luật (Luật hình triều Lê - Luật Hồng Đức) (2003), Nxb Thành phố Hồ
Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh.
24. Phùng Trung Tập (2004), "Lỗi và trách nhiệm hợp đồng", Luật học (10), tr. 60-61.
25. Tòa án nhân dân tối cao (1972), Thông tư số 173-UBTP ngày 23/3 hướng dẫn xét
xử về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, Hà Nội.
26. Tòa án nhân dân tối cao (2004), Nghị quyết số 01/2004/NQ-HĐTP ngày 28/4 của
Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định
của Bộ luật Dân sự về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, Hà Nội.
27. Tòa án nhân dân tối cao (2006), Quyết định giám đốc thẩm số 02/2006/DS-GĐT
ngày 21/6 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao về vụ án tranh chấp
về bồi thường thiệt hại, Hà Nội.
28. Tòa án nhân dân tối cao (2006), Nghị quyết số 03/2006/NQ-HĐTP ngày 08/7 của
Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định
của Bộ luật Dân sự năm 2005 về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, Hà Nội.
29. Lê Thị Trang, "Một số vấn đề lý luận về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng và
hướng hoàn thiện", .
30. Trường Đại học Luật Hà Nội (2009), Trách nhiệm dân sự do tài sản gây thiệt hại -
vấn đề lý luận và thực tiễn, Đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường, Mã số LH-08-
05/ĐHL, Hà Nội
31. Thiên Vĩ (2011), "Xây dựng gây sụp lún nhà kế cận phải bồi thường",
.
32. Viện Sử học Việt Nam (1994), Hoàng Việt luật lệ, Nxb Văn hóa thông tin, Hà Nội.
33. Hoàng Yến (2009), "Làm hư nhà hàng xóm phải bồi thường 61 triệu đồng",
.
34. Vũ Thị Hồng Yến (2013), "Bàn về trách nhiệm bồi thường trong trường hợp tài
sản gây ra thiệt hại", .
TIẾNG ANH
35. Parliament (1947), Law concerning state liability for compensation, Japan.
36. Parliament (1990), Crown Liability and Proceedings Act, Canada.